Παράκαμψη προς το κυρίως περιεχόμενο
Ο Τσε με απόλυτη ειλικρίνεια

Ο Τσε (δεύτερος από δεξιά) από φωτογραφία αρχείου του Καλίκα, μαζί με τα παιδιά της γειτονιάς. Αριστερά η αδελφή του

Ο Τσε με απόλυτη ειλικρίνεια

  • A-
  • A+

Με αφορμή τη συμπλήρωση 50 χρόνων από τον θάνατο/δολοφονία του Ερνέστο Τσε Γκεβάρα (14 Ιουνίου 1928 - 9 Οκτωβρίου 1967) θα πραγματοποιηθεί σειρά εκδηλώσεων τιμώντας τη μνήμη του εμβληματικού επαναστάτη. Βασικός άξονας θα είναι το νέο ντοκιμαντέρ «Te encontré Che» («Σε βρήκα Τσε») του δημοσιογράφου-κινηματογραφιστή Θύμιου Κάκου, που θα προβληθεί αυτή τη Δευτέρα, σε παγκόσμια πρώτη, στην αίθουσα εκδηλώσεων της ΕΣΗΕΑ.

Παρών στην εκδήλωση θα είναι ο άνθρωπος πάνω στον οποίο στηρίχτηκε τόσο το σενάριο όσο και το ίδιο το ντοκιμαντέρ και δεν είναι άλλος από τον καλό, παιδικό φίλο και συνοδοιπόρο του Τσε στα πρώτα μεγάλα ταξίδια του, Κάρλος Καλίκα Φερέρ.

Ο ίδιος είναι συγγραφέας του βιβλίου «Από τον Ερνέστο στον Τσε», που περιγράφει, μεταξύ άλλων, το ταξίδι τους στη Λατινική Αμερική, αυτό που οδήγησε στη γνωριμία του Τσε με τον Φιντέλ, στην ιστορική απόβαση του Γκράνμα στην Κούβα και έπειτα από πολλές μάχες στην καθιέρωση της Κουβανικής Επανάστασης με την είσοδο των «μπαρμπούδος» στην Αβάνα την Πρωτοχρονιά του 1959.

«Από το οδοιπορικό που πραγματοποίησα στην Αργεντινή προέκυψε το ντοκιμαντέρ με τίτλο "Te encontré Che" » μας λέει ο σκηνοθέτης, «που σκιαγραφεί τον Τσε, μέσα από τις μαρτυρίες του ανθρώπου που τον γνώριζε όσο λίγοι. Του Κάρλος Καλίκα Φερέρ. Ηταν μόλις ένα χρόνο μικρότερος από τον Τσε και μαζί έζησαν από τριών ετών».

Ενα οδοιπορικό στα μέρη του μικρού Ερνέστο

Η οικογένεια

Η Αλτα Γκράσια είναι μία πανέμορφη κωμόπολη, 750 χλμ. βορειοδυτικά του Μπουένος Αϊρες.

Η οικογένεια Γκεβάρα μετακόμισε εκεί για να περάσει τους καλοκαιρινούς μήνες του 1932, προκειμένου να βελτιωθεί η υγεία του μεγαλύτερου γιου τους Ερνέστο που έπασχε από άσθμα.

«Η σχέση των μελών της οικογένειας ήταν πολύ ιδιαίτερη» εξηγεί ο σκηνοθέτης.

«Ενώ αρχικά ήταν προγραμματισμένο να μείνουν για δυο τρεις μήνες ώστε να νιώσει καλύτερα ο μόλις 4 ετών τότε Ερνέστο, τελικά έμειναν για 11 χρόνια. Μάλιστα, ο πατέρας του, ενώ είχε πολύ καλή δουλειά, αποφάσισε να παρατήσει τις επιχειρηματικές του δραστηριότητες (είχε φυτείες με μάτε, το παραδοσιακό ρόφημα της Αργεντινής). Επειδή υπεραγαπούσε τον γιο του, αναγκάστηκε να δουλέψει ακόμη και ως εργάτης σε ξενοδοχείο Αγγλων, όπου φιλοξενούνταν ξένοι ασθενείς με άσθμα, οι οποίοι φυσικά είχαν αρκετά χρήματα για να πληρώνουν τις θεραπείες τους. Και η μητέρα και ο πατέρας τού Τσε ήταν μορφωμένοι και καλλιεργημένοι άνθρωποι, με πολύ καλό όνομα στην πόλη τους.
Ωστόσο, για χάρη του γιου τους εγκατέλειψαν την άνετη ζωή τους. Ενδεικτικό είναι πως στην Αλτα Γκράσια άλλαξαν αρκετά σπίτια και ποτέ δεν απέκτησαν ένα δικό τους. Ενα από αυτά έγινε τελικά μουσείο για τον Τσε.
Το σπίτι τους ήταν πάντα ανοιχτό σε όλους. Γίνονταν συζητήσεις έως αργά και μάλιστα υψηλού επιπέδου. Οι γονείς πάντα καλοδέχονταν κάθε συνομιλητή, ωστόσο αν δεν μπορούσε να μιλήσει με επιχειρήματα αποκλειόταν από τη συζήτηση.
Ηταν αρκετά αυστηροί σε αυτό. Ετσι μεγάλωσαν και τον γιο τους. Παρόλο το πρόβλημα με την υγεία του, δεν τον έκλεισαν σε ένα "γυάλινο κλουβί". Ισα ίσα, το αντίθετο. Γι' αυτό και ο Τσε έκανε μεγάλα ταξίδια και ήταν ανοιχτό πνεύμα».

Ο παιδικός φίλος

Η Αλτα Γκράσια έμελλε να είναι το μοναδικό μέρος που πέρασε τόσο μεγάλο χρονικό διάστημα ο Ερνέστο Τσε Γκεβάρα. Αραγε πόσο τον επηρέασε στη διαμόρφωση του χαρακτήρα του;

Ο Κάρλος Καλίκα Φερέρ, γιος του γιατρού που περιέθαλπε τον Ερνέστο, ξετυλίγει όλη του τη ζωή μαζί του από όταν ήταν τεσσάρων χρόνων ώς την ώριμη ενηλικίωση, ξεδιπλώνοντας σημαντικές πτυχές του χαρακτήρα που σμίλευαν σιγά σιγά τη μορφή του εμβληματικού επαναστάτη.

Ο Καλίκα (όπως είναι ευρέως γνωστός) πραγματοποίησε με τον Ερνέστο το δεύτερο και -τελευταίο τελικά- καθοριστικό ταξίδι στη Λατινική Αμερική, αυτό που τον μετέτρεψε οριστικά σε Τσε.

Οι προσωπικές του μαρτυρίες από το συγκεκριμένο οδοιπορικό έγιναν βιβλίο που έχει μεταφραστεί σε 17 γλώσσες (πρωτότυπος τίτλος «De Ernesto al Che» El segundo y ultimo viaje del Che Guevara por Latinoamérica - Carlos Calica Ferrer).

Το δεύτερο αυτό μεγάλο ταξίδι που πραγματοποίησε ο Τσε στη Λατινική Αμερική (το πρώτο ήταν με τον Κουβανό Αλμπέρτο Γρανάδο, το ταξίδι που έμεινε γνωστό ως «Ημερολόγια μοτοσικλέτας») ήταν χωρίς επιστροφή στην Αργεντινή.

Ηταν αυτό που τον οδήγησε στη γνωριμία με τον Φιντέλ.

«Ο Τσε ήταν πρακτικό πνεύμα, αλλά και οραματιστής» δήλωσε στον Θύμιο Κάκο ο Καλίκα. «Ηταν καταπληκτικός συνταξιδιώτης και πάντα με εύθυμη διάθεση αντιμετώπιζε με ενθουσιασμό κάθε τι που προέκυπτε. Συνακόλουθα, πάντα υπήρχε θέμα συζήτησης μαζί του. Του άρεσε να μοιράζεται με άλλους αυτά που ήξερε, αλλά και αυτά που είχε. Ηταν και εξαιρετικός φωτογράφος! Δυστυχώς, όμως, οι φωτογραφίες από το μεγάλο μας ταξίδι χάθηκαν όταν ανατράπηκε ένα βαρκάκι που τον μετέφερε και έτσι δεν υπάρχουν όλα αυτά τα μοναδικά ντοκουμέντα. Υπάρχουν όμως φωτογραφίες μας απ' όταν ήμασταν πολύ μικροί».

Με τη ματιά του σκηνοθέτη

«Επισκέφθηκα το Μουσείο του Τσε και τότε αποφάσισα να μείνω στην Αλτα Γκράσια τόσο όσο να μάθω πώς έζησε εκεί ο μικρός Ερνέστο», μας λέει ο Θύμιος Κάκος.

«Περιπλανήθηκα στην πόλη, συναναστράφηκα τον Καλίκα, έναν άνθρωπο γεμάτο ζωή ακόμη και στα 88 του χρόνια (το ότι αποφάσισε να έρθει στην Ελλάδα για να μιλήσει για τον Τσε με δικά του έξοδα, λέει πολλά), τον κόσμο της πόλης. Αν και οι περισσότεροι, κυρίως η νεολαία, θεωρεί σήμερα τον Τσε ως σπουδαίο επαναστάτη, δεν είναι λίγοι οι κάτοικοι της πόλης που ανήκουν στον συντηρητικό κόσμο που θεωρεί τον Τσε εγκληματία.
Οπως μου είπε χαρακτηριστικά ο γλύπτης Λούις Χουργκάς, έργα του οποίου είναι διάσπαρτα στην πόλη και φυσικά έχει κάνει αγάλματα του Τσε, "όλοι οι άνθρωποι της δικτατορίας και τα απόνερά της δεν μπορούν να καταλάβουν τον Ερνέστο". Ωστόσο, τα μικρά παιδιά μαθαίνουν για τον ίδιο μέσα από παιδαγωγικά προγράμματα με βάση το παιχνίδι κι αυτό είναι πολύ σπουδαίο».

«Ο Τσε για μένα, με απόλυτη ειλικρίνεια, ποτέ δεν σταμάτησε να είναι μια μορφή αγνού αγωνιστή από όποιο μετερίζι κι αν πέρασε: είτε ως αντάρτης είτε ως κομαντάντε, είτε ως γιατρός είτε ως περιπλανώμενος ταξιδιώτης. Πάντα και παντού, προσπαθούσε να πολεμήσει την αδικία. Το ντοκιμαντέρ εστιάζει στα προεπαναστατικά χρόνια του Τσε, γιατί αυτά διαμόρφωσαν τον χαρακτήρα του. Αυτό έψαχνα. Και το βρήκα.
Συνειδητοποίησα πόσο μεγάλο ρόλο έπαιξε η μητέρα, ο πατέρας, οι φίλοι του. Είναι χαρακτηριστική μία συνομιλία που μας μετέφερε ο Καλίκα: Οταν ο Τσε τού ζήτησε να πάνε να βρουν τον Γρανάδο, αυτός του είπε "Μα χρωστάς ακόμη 13 μαθήματα στην Ιατρική". "Θα τα περάσω σε ένα χρόνο και θα πάμε", του λέει ο Τσε. "Σιγά μην τα περάσεις", γέλασε ο Καλίκα.
Κι όμως, σε ένα χρόνο είχε πάρει το πτυχίο του και αμέσως έφυγαν μαζί για τη Βολιβία, εκεί που έμελε κάποια χρόνια αργότερα να τον βρει ο θάνατος. Πήγαν Βολιβία, Περού, Βενεζουέλα... Ταξίδευαν για μήνες.
Από αυτό το ταξίδι ο Ερνέστο δεν γύρισε ποτέ πίσω. Είχε ήδη αρχίσει να γίνεται ο "Τσε". Στο τέλος αυτούς του ταξιδιού ήταν και η τελευταία φορά που τον είδε ο Καλίκα...»

Οι εκδηλώσεις

 

Αναλυτικά οι εκδηλώσεις με αφορμή τα 50 χρόνια από τον θάνατο του Τσε Γκεβάρα (σε όλες η είσοδος είναι ελεύθερη και πάντα θα γίνεται προβολή του ντοκιμαντέρ «Σε βρήκα Τσε» του Θύμιου Κάκου. Παράλληλα, το οδοιπορικό του σκηνοθέτη στην Αργεντινή θα αποτυπώνεται σε έκθεση φωτογραφίας):

Δευτέρα 23 Οκτωβρίου 2017, στις 19.00, στην αίθουσα εκδηλώσεων της ΕΣΗΕΑ (Ακαδημίας 20, 210 3632601)

Θα προβληθεί για πρώτη φορά το ντοκιμαντέρ «Σε βρήκα Τσε» του Θύμιου Κάκου, παρουσία του Κάρλος Καλίκα Φερέρ, παιδικού φίλου και συνοδοιπόρου του Τσε, που αποτελεί και το κεντρικό πρόσωπο του ντοκιμαντέρ. Το οδοιπορικό στην Αργεντινή θα αποτυπώνεται σε έκθεση φωτογραφίας που θα λάβει χώρα στον 1ο όροφο της ΕΣΗΕΑ.

ΕΦ.ΣΥΝ.

Θα μιλήσουν οι:

  • Κάρλος Καλίκα Φερέρ, συγγραφέας του βιβλίου «Από τον Ερνέστο στον Τσε»
  • Μανώλης Γλέζος
  • Μάρτα Σίλβια Ντιός Σανς, φιλόλογος, ερευνήτρια του έργου του Τσε Γκεβάρα
  • Κώστας Ησυχος, πρ. υπουργός
  • Θύμιος Κάκος, δημοσιογράφος

Χαιρετισμούς θα απευθύνουν οι:

  • Ζέλμις Μαρία Ντομίνγκες Κορτίνα, πρέσβης της Κούβας
  • Φανή Πετραλιά, γραμματέας του Μορφωτικού Ιδρύματος της ΕΣΗΕΑ
  • Γιώργος Σαββίδης, πρ. πρόεδρος της ΠΟΕΣΥ

Παρασκευή 27 Οκτωβρίου 2017, στις 18.30, στο Παγκόσμιο Πολιτιστικό Ιδρυμα Ελληνισμού της Διασποράς του Δήμου Ν. Φιλαδέλφειας – Ν. Χαλκηδόνας (Δεκελείας 152 & Αττάλειας 2).

Δευτέρα 30 Οκτωβρίου 2017, στις 18.00, στο Τμήμα Κοινωνικής Πολιτικής Παντείου Πανεπιστημίου - Αμφιθέατρο «Σάκη Καράγιωργα II», 2ος όροφος (Λ. Συγγρού 136)

Πέμπτη 2 Νοεμβρίου 2017, στις 19.30, στον Δήμο Κερατσινίου-Δραπετσώνας, θέατρο «Μελίνα Μερκούρη» (Εμμ. Μπενάκη 70, Αμφιάλη)

■ Η ταινία, μετά από αυτές τις ανοιχτές εκδηλώσεις, θα πάρει τον δρόμο της για τα φεστιβάλ. Βασικοί αρωγοί στη δημιουργία της ταινίας είναι η Μάρτα Σίλβια Ντιός Σανς, που ήταν μαζί με τον σκηνοθέτη σε όλο το οδοιπορικό, καθώς και ο μοντέρ Ανδρέας Πετρόπουλος.

ΙΣΤΟΡΙΚΑ
«Επιζήσαμε, μέσα στα ρουθούνια της αυτοκρατορίας»...
Μπροστά στην τηλεόραση με τα κυριλλικά γράμματα, άρχισα να καταλαβαίνω πόσο δυνατός ήταν ο δεσμός αυτού του μεγάλου επαναστάτη με τον βασανισμένο λαό του, πόσο ερωτική ήταν η σχέση με τους πολλαπλά...
«Επιζήσαμε, μέσα στα ρουθούνια της αυτοκρατορίας»...
ΝΗΣΙΔΕΣ
Οι ήρωες της Επανάστασης ξεχασμένοι και υπό διωγμό
Αφιέρωμα στην Επανάσταση του 1821 ● Δίκες, φυλακίσεις και φτώχεια ήταν το ευχαριστώ της ελεύθερης Ελλάδας για τους πρωτεργάτες της απελευθέρωσης ● Βαυαροί και Οθωνας εχθροί των αγωνιστών.
Οι ήρωες της Επανάστασης ξεχασμένοι και υπό διωγμό
ΝΗΣΙΔΕΣ
«Ωρα ελευθερίας. Τα ρολόγια των Αγωνιστών του '21»
Τα έκαναν ημερολόγιο για το 2020, τώρα έγιναν και έκθεση και ευτυχώς -γιατί είναι ιδιαιτέρως ιδιαίτερη! Ποιος δεν θα έβρισκε ενδιαφέρον να δει τα... ρολόγια τσέπης των αγωνιστών του '21 (!) που παρουσιάζονται...
«Ωρα ελευθερίας. Τα ρολόγια των Αγωνιστών του '21»
ΝΟΡΑ ΡΑΛΛΗ
Αν σε πιάσουνε στα πράσα
(Ο ακόλουθος διάλογος, εν πλήρει ανακολουθία, είναι μία φάρσα. Θα μπορούσε, βέβαια, να είναι και γεγονός, αν η πραγματικότητα δεν ξεπερνούσε τη φαντασία. Κάθε σύνδεση με αληθινούς χαρακτήρες συνιστά ξεκάθαρη...
Αν σε πιάσουνε στα πράσα
ΑΠΟΨΕΙΣ
Το θρυλικό πλοίο «Granma» πιάνει Στέγη
Σχεδόν 60 χρόνια μετά την κουβανέζικη επανάσταση, ο Στέφαν Κέγκι από την τολμηρή ομάδα επιχειρεί να αναδομήσει την κουβανική ουτοπία και τις ματαιώσεις της.
Το θρυλικό πλοίο «Granma» πιάνει Στέγη
ΝΗΣΙΔΕΣ
«Ερωτεύτηκα το αρχαίο ελληνικό ήθος»
Ο ιστορικός και καθηγητής στο Πανεπιστήμιο του Γουόργουικ, Τζέιμς Ντάβιντσον, δηλώνει «ερωτευμένος» με το αρχαίο ελληνικό πνεύμα και όλες του οι μελέτες είναι πάνω σ' αυτό. Η πρόσφατη, που μόλις κυκλοφόρησε...
«Ερωτεύτηκα το αρχαίο ελληνικό ήθος»

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας