Παράκαμψη προς το κυρίως περιεχόμενο
Η δασοπυροπροστασία μειώνει τη δασοπυρόσβεση
ΙΝΤΙΜΕ

Η δασοπυροπροστασία μειώνει τη δασοπυρόσβεση

  • A-
  • A+

Στις καταστροφικές πυρκαγιές του 2007 το μήνυμα της κυβέρνησης Καραμανλή διαδόθηκε με την αστραπιαία ταχύτητα του «στρατηγού άνεμου»: Η χώρα δέχεται συντονισμένη επίθεση.

«Η κυβέρνηση έχει γελοιοποιηθεί πλήρως με τα επικοινωνιακά της ευρήματα περί ασύμμετρης απειλής. Η ανικανότητά της να αντιμετωπίσει την καταστροφή αποκαλύφθηκε με εξαιρετικά οδυνηρό τρόπο. Τόσο η Ν.Δ. όσο και το ΠΑΣΟΚ απαξίωσαν συστηματικά το περιβάλλον για να εξυπηρετήσουν οικονομικά και μικροπολιτικά συμφέροντα, και τώρα χύνουν κροκοδείλια δάκρυα πάνω στην καμένη γη», η καυστική απάντηση στα σενάρια συνωμοσίας η οποία δόθηκε τότε από τον νυν πρωθυπουργό Αλέξη Τσίπρα.

Δέκα χρόνια μετά, η κυβέρνησή του δεν απέφυγε τον ολισθηρό δρόμο της συνωμοσιολογίας θορυβημένη από την έκταση και την ένταση των πυρκαγιών και προκειμένου να αποποιηθεί τις δικές της ευθύνες.

Ετσι, το απόγευμα της περασμένης Κυριακής το υπουργείο Προστασίας του Πολίτη με διαρροές προς το ΑΠΕ-ΜΠΕ έκανε λόγο για «σχέδιο εμπρησμών», ενώ ο υπουργός Δικαιοσύνης λίγο αργότερα ανέβασε τον πήχη αποδίδοντας στους εμπρηστές την πρόκληση «μιας κοινωνικά έκρυθμης κατάστασης στη χώρα».

Η Πυροσβεστική Υπηρεσία πάντως τήρησε την ψυχραιμία της και διά της εκπροσώπου της, Σταυρούλας Μαλλίρη, και μέσω της κρατικής τηλεόρασης διευκρίνισε ότι «δεν μπορούμε να πούμε κάτι τέτοιο. Τα αίτια διερευνώνται και θα έχουμε τα αποτελέσματα από τους υπαλλήλους στο τέλος των πυρκαγιών».

Ουδείς βεβαίως αποκλείει το ενδεχόμενο εμπρησμών. Η περίπτωση της Ζακύνθου με το μπαράζ των πυρκαγιών που εκδηλώθηκαν στο νησί είναι χαρακτηριστική.

Οι περιοχές στις Βολίμες και Μαριές, που βρίσκονται στο πλέον τουριστικό μέρος της Ζακύνθου, στο Ναυάγιο, για το οποίο είχε εκδηλώσει ενδιαφέρον για επενδύσεις ο εμίρης του Κατάρ, έχουν πια αποτεφρωθεί.

Ομως οι κορόνες περί σχεδίου αποσταθεροποίησης συνιστούν θλιβερή προσπάθεια απόκρυψης της πραγματικότητας που συνοψίζεται στην ένδεια μέσων, μηχανισμών, ανθρώπινου δυναμικού και στην έλλειψη ενός εθνικού και λειτουργικού σχεδίου πυροπροστασίας.

Το υφιστάμενο σύστημα, όπως τονίζουν επιστήμονες και περιβαλλοντικές οργανώσεις, στηρίζεται στην καταστολή και όχι στην πρόληψη των πυρκαγιών.

Το κόστος δε πυροπροστασίας εξ αυτού του γεγονότος αυξάνεται με γεωμετρική πρόοδο. Στις πυρκαγιές του 2007 αποτεφρώθηκαν 2,5 εκατομμύρια στρέμματα, ενώ βρήκαν τραγικό θάνατο σχεδόν 70 άνθρωποι.

Το κόστος δε των καταστροφών υπερέβη τα 3,5 δισεκατομμύρια ευρώ, χωρίς να υπολογίζεται σε αυτό η απώλεια των πολύτιμων υπηρεσιών που προσφέρει το δάσος.

Οι συνολικές καμένες εκτάσεις της περιόδου 1983-2008 αντιστοιχούν, όπως μας ενημερώνει η WWF, στο 10,3 % της έκτασης της χώρας.

Τίποτε δεν διδαχτήκαμε έκτοτε;

Καταστροφικές πυρκαγιές από ανθρωπογενείς παράγοντες

«Οι θεωρίες συνωμοσίας είναι βολικές ως προς την κάλυψη των δικών μας αδυναμιών και ευθυνών», δηλώνει ευθαρσώς στην «Εφ.Συν.» ο Ηλίας Τζηρίτης, υπεύθυνος τοπικών δράσεων της WWF.

H περιβαλλοντική οργάνωση από τον περασμένο Μάιο είχε κρούσει τον κώδωνα του κινδύνου σημειώνοντας, μεταξύ άλλων, τα εξής:

«Αφήνοντας πίσω της το καλοκαίρι του 2016 με 365.000 στρέμματα καμένων εκτάσεων, η έναρξη της αντιπυρικής περιόδου για το 2017 βρίσκει τη χώρα μας αντιμέτωπη με μια τριπλή απειλή: χρόνια προβλήματα και στρεβλή φιλοσοφία του μηχανισμού δασοπροστασίας, κλιματική αλλαγή που αυξάνει τον κίνδυνο ακραίων πυρκαγιών και οικονομική κρίση απειλούν τα δάση μας... Η οικονομική κρίση έχει επηρεάσει και τον μηχανισμό δασοπροστασίας, καθώς υπολογίζεται ότι μόνο το 50% των αναγκών καλύπτονται για έργα αντιπυρικής προστασίας που υλοποιούν οι δασικές υπηρεσίες. Και σαν να μην έφταναν οι περιορισμένοι οικονομικοί πόροι, το υπουργείο Εσωτερικών -για ακόμη μία χρονιά- έφτασε στο παραπέντε για να εκδώσει την απόφαση για τη διανομή 16,9 εκατ. ευρώ για δράσεις πυροπροστασίας».

Τα διατεθέντα κονδύλια προς τους ΟΤΑ για τη συμβολή τους στην πρόληψη των δασικών πυρκαγιών το 2009 είχαν ανέλθει στα 32 εκατ. ευρώ αλλά και αυτά, «χωρίς καλές γνώσεις, σχεδιασμό και έλεγχο αξιοποίησής τους, τα περισσότερα σπαταλήθηκαν χωρίς να έχουν ουσιαστικό αποτέλεσμα» όπως σημειώνεται στην έκδοση της WWF «Το δάσος - μια ολοκληρωμένη προσέγγιση», που εκπόνησε ο καθηγητής δασολόγος ερευνητής του Ινστιτούτου Δασικών Ερευνών, Γαβριήλ Ξανθόπουλος.

Η κατάσταση στις ευρωπαϊκές μεσογειακές χώρες σύμφωνα με μελετητές (Velez) διακρίνεται από τα εξής χαρακτηριστικά:

Μείωση του πληθυσμού των αγροτικών περιοχών, εγκατάλειψη παραδοσιακών χρήσεων στο αγροτικό περιβάλλον, τάση για εξαφάνιση της χρήσης δασών ως παραγωγών πρώτων υλών και τάση για εγκατάλειψη παραδοσιακών χρήσεων, όπως βόσκηση και καυσόξυλα.

Εν ολίγοις, οι αλλαγές χρήσης γης που συντελούνται με ραγδαίους ρυθμούς τις τελευταίες δεκαετίες με την εγκατάλειψη της ορεινής υπαίθρου, με παράλληλα απόσυρση από τις καλλιέργειες, η ανάπτυξη τουριστικών εγκαταστάσεων καθώς και ζωνών μίξης δασών-οικισμών κοντά στα μεγάλα αστικά κέντρα (όπως στην περίπτωση της Ανατολικής Αττικής), η αύξηση των δικτύων μεταφοράς ηλεκτρικού ρεύματος, σκουπιδότοπων κτλ. μέσα στα δάση, η επέκταση των οδικών δικτύων προς δασικές περιοχές και η βουλιμική λογική της εξασφάλισης γρήγορου κέρδους από τη φύση σε συνδυασμό βεβαίως με τις επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής, συνιστούν την τέλεια και ιδανική συνθήκη για την εντυπωσιακή αύξηση των καταστροφικών πυρκαγιών που αποδίδονται σε ανθρωπογενείς παράγοντες.

«Οι πυρκαγιές πλέον έχουν καταστεί πιο καταστροφικές και με πολύ μεγαλύτερη ένταση», τονίζει στην «Εφ.Συν.» ο κ. Ξανθόπουλος.

«Οι παραδασόβιοι πληθυσμοί είχαν γνώση του δάσους και του τρόπου χειρισμού των πυρκαγιών. Στα χωριά οι φωτιές σταματούσαν γιατί ακριβώς δεν υπήρχε καύσιμη ύλη. Αυτή είχε χρησιμοποιηθεί ως καύσιμο για τη θέρμανση και το μαγείρεμα, ενώ το δάσος ήταν για τους παραγωγούς η περιουσία τους γιατί από αυτό ζούσαν. Η αύξηση, λοιπόν, της νεκρής βιομάζας λόγω ακριβώς της εγκατάλειψης της υπαίθρου και της τουριστικής αξιοποίησης έχουν αυξήσει κατακόρυφα τις καταστροφικές μεγάλης έντασης πυρκαγιές».

Χαρακτηριστική είναι η ιστορία που μας διηγείται ο κ. Ξανθόπουλος, όταν το 1991 συμμετείχε στο Ναύπλιο σε ένα διεθνές συνέδριο.

Με το πέρας του συνεδρίου οι επιστήμονες που είχαν συγκεντρωθεί από όλο τον κόσμο μετέβησαν σε δασική περιοχή στο Σοφιανό για να παρακολουθήσουν τη διαδικασία συλλογής ρετσινιού από παραγωγό.

Ο ηλικιωμένος παραγωγός ρετσινιού είπε: «Δυστυχώς, αυτό το δάσος κάποια ημέρα θα καεί. Εγώ και οι δικοί μου εδώ ζήσαμε, και ζήσαμε από αυτό εδώ το δάσος. Ομως ο γιος μου δεν ενδιαφέρεται να το δουλέψει. Και αυτό θα σημάνει αργά ή γρήγορα τον θάνατο του δάσους...»

Και έκτοτε το δάσος αυτό κάηκε πολλές φορές. Ακόμη πάντως αντιστέκεται.

Οι πολλαπλές επαναλήψεις της πυρκαγιάς, όμως, για μεγάλες χρονικές περιόδους, προκαλούν την αλλαγή της σύνθεσης και της μορφής της βλάστησής τους.

Επειτα κυρίως λόγω της διάβρωσης του εδάφους η παραγωγικότητα των εκτάσεων φθίνει και σε αρκετές περιπτώσεις οδηγεί στην πλήρη απερήμωσή τους.

Κι όμως, το δάσος πέραν της πολύτιμης αισθητικής αξίας του, της σωτήριας δέσμευσης του διοξειδίου του άνθρακα, της βιοποικιλότητάς του, της προστασίας από τις πλημμύρες, παράγει και απλόχερο πλούτο δασικών προϊόντων, όπως την ξυλεία, τη ρητίνη, τα μανιτάρια, το μέλι και ουκ έστιν αριθμός των παρεχόμενων δώρων του.

«Το σύνολο της αξίας της παραγωγής της γης υπερβαίνει το 1% του ΑΕΠ, όπως είχαμε διαπιστώσει σε μελέτη που διενεργήσαμε» προσθέτει ο κ. Ξανθόπουλος!

Εμφαση στην πρόληψη

Στην αναγκαιότητα αναμόρφωσης του συστήματος δασοπυροπροστασίας αναφέρεται μιλώντας στην «Εφ.Συν.» ο κ. Τζηρίτης.

«Πρωτίστως απαιτείται έμφαση στην πρόληψη και όχι στην καταστολή. Δασικές πυρκαγιές θα έχουμε πάντα. Το ζητούμενο είναι να περιορίσουμε αυτές που οφείλονται σε ανθρωπογενείς παράγοντες» σημειώνει.

Οπως τονίζουν σε όλους τους τόνους οι επιστήμονες, η καύσιμη ύλη και οι καιρικές συνθήκες επηρεάζουν άμεσα τα χαρακτηριστικά των πυρκαγιών (ταχύτητα εξάπλωσης, μήκος φλόγας, ένταση μετώπου, πυρκαγιά επιφανείας ή κόμης κτλ.

«Από αυτά, η ένταση του μετώπου της πυρκαγιάς εκφραζόμενη σε Kw-m (εκλυόμενη ενέργεια ανά μέτρο μετώπου στη μονάδα χρόνου) αποτελεί το καλύτερο στοιχείο για την εκτίμηση της απειλής που αντιπροσωπεύει μια πυρκαγιά... Γενικά όσο μεγαλύτερη είναι η ένταση των πυρκαγιών τόσο δυσκολότερη η καταστολή τους» (Πυρκαγιές στην Ελλάδα - Ινστιτούτο Μεσογειακών Δασικών Οικοσυστημάτων και Τεχνολογίας Δασικών Προϊόντων - WWF).

Πρωτίστως λοιπόν, τονίζει ο κ. Τζηρίτης, απαιτείται η ενημέρωση και η ευαισθητοποίηση των πολιτών.

«Να γνωρίζουν τι πρέπει να πράξουν προκειμένου να μην προκληθεί η πυρκαγιά, όπως τι πρέπει να κάνουν με τα ξερά χόρτα κτλ., αλλά και να γνωρίζουν ότι θα υπάρξουν κυρώσεις σε περιπτώσεις αμέλειας.

Η πρόληψη εστιάζεται κυρίως στη δασική διαχείριση και στη διαχείριση της καύσιμης ύλης [η αύξηση της νεκρής βιομάζας αποτελεί τον καθοριστικό παράγοντα πρόκλησης πυρκαγιών όπως ήδη αναφέραμε].

Επίσης τα στατιστικά δεδομένα πρόκλησης πυρκαγιών καταγράφονται. Α

νά δήμο θα πρέπει, λοιπόν, βάσει των στατιστικών δεδομένων να γίνεται ανάλυση των αιτίων της πρόκλησης των πυρκαγιών.

Ευθύνεται το δίκτυο της ΔΕΗ; Ευθύνεται η κάπνιση της μελισσοκομίας ή η κτηνοτροφία ή κάτι άλλο;

Παράλληλα ανά περιοχή οφείλεται καταγραφή των κρουνών, των δεξαμενών και των σημείων υδροληψίας και, βεβαίως, η διάνοιξη και η συντήρηση των αντιπυρικών ζωνών.

Η υποστελεχωμένη Δασική Υπηρεσία θα πρέπει επίσης να ενισχυθεί και να αναλάβει τον ρόλο που της αρμόζει, καθώς οι δασικοί υπάλληλοι γνωρίζουν τα δάση ευθύνης τους πάρα πολύ καλά, και να θεσμοθετηθεί η συνεργασία της Πυροσβεστικής με τη Δασική Υπηρεσία.

Να ενισχυθούν επίσης οι εθελοντικές ομάδες και να τους ανατεθεί ρόλος επιτέλους, καθώς προ τριετίας ψηφίστηκε ο σχετικός νόμος αλλά ουδέποτε εκδόθηκαν οι υπουργικές αποφάσεις, με αποτέλεσμα να παραμένει ανενεργός.

Να αποσαφηνιστεί το μητρώο εθελοντών με την παράλληλη πιστοποίηση και ασφάλισή τους έτσι ώστε να μην εμποδίζουν αντί να βοηθούν το έργο της πυρόσβεσης.

Και εν τέλει, να ολοκληρωθούν οι δασικοί χάρτες διότι μόνον έτσι θα καταγραφεί κατακόρυφη πτώση των πυρκαγιών από εμπρησμούς.

Διότι τότε και μόνον τότε το δάσος, εφόσον θα έχει χαρακτηριστεί ως δάσος, δεν θα κινδυνεύει».

Οι δασικοί χάρτες είναι σαν το Γεφύρι της Αρτας, αφού η κατάρτισή τους ξεκίνησε το 1999 χωρίς να γίνει τίποτε βεβαίως.

Η διαδικασία επανεκκινήθηκε το 2010 και τώρα, μετά τις νέες καταστροφικές πυρκαγιές, ευελπιστούμε στην κύρωσή τους.

Εδώ αγνοούμε τι έχουμε να διαχειριστούμε

Είναι συγκλονιστική όμως η συνειδητοποίηση ότι η τελευταία απογραφή δασών πραγματοποιήθηκε, από το τότε ΥΠΕΧΩΔΕ, το 1990.

Και αυτό ενώ το 47% της χώρας αποτελείται από δάση και δασικές εκτάσεις.

Τότε λοιπόν, είχαν καταγραφεί 550 οικοδομικοί συνεταιρισμοί σε δασικές εκτάσεις 300.000 στρεμμάτων.

Ελπίζουμε αυτές οι εκτάσεις να παραμένουν ακόμη και σήμερα δασικές και όχι αποχαρακτηρισμένες με τη συνδρομή των τυχαίων πυρκαγιών...

«Εδώ δεν γνωρίζουμε τι έχουμε να διαχειριστούμε. Δεν γνωρίζουμε τι διαθέτουμε σε δάσος και τι επιθυμούμε να κάνουμε με αυτό», τονίζει από την πλευρά του ο κ. Ξανθόπουλος αναφερόμενος στο θέμα των δασικών χαρτών.

Ως προς το θέμα της διαχείρισης του δάσους, σημειώνει στη μελέτη του πως «η διαχείρισή του θα επιτρέψει την απόληψη της μέγιστης παραγόμενης βιομάζας και των άλλων ωφελειών του δάσους με αειφορικό τρόπο», έτσι θα επιτευχθεί και η προστασία από τις δασικές πυρκαγιές.

Επίσης ο αντιπυρικός σχεδιασμός οφείλει να βασίζεται σε «ανάλυση απειλής», όπως κλιματικά δεδομένα, χωρική κατανομή καύσιμης ύλης, στατιστικά στοιχεία πυρκαγιών, περιπολίες που θα πρέπει να οργανωθούν, όπως και διάνοιξη οδών, δημιουργία δεξαμενών καθώς και αντιπυρικών ζωνών κτλ.

Και βεβαίως, ο άμεσος εντοπισμός μιας πυρκαγιάς αποτελεί κρίσιμο στοιχείο για την αποτελεσματική αντιμετώπισή της.

Επ' αυτού ένα επίγειο δίκτυο πυροφυλακίων αποτελεί το βασικό μέσο επίγειου εντοπισμού.

Προσπάθειες βέβαια γίνονται και από δορυφόρους, όμως όπως επισημαίνεται «βασικό περιορισμό αποτελεί ότι η συχνότητα με την οποία οι διάφοροι εμπορικοί δορυφόροι σαρώνουν κάθε περιοχή της γης και η διακριτική τους ικανότητα δεν συμπίπτουν με τις ανάγκες, κυρίως ως προς την ταχύτητα, εντοπισμού των πυρκαγιών».

Σύμφωνα με τον δασολόγο ερευνητή, η αποδυνάμωση της Δασικής Υπηρεσίας είχε ολέθριες επιπτώσεις στο θέμα των πυρκαγιών, ενώ διαφωνεί κατηγορηματικά με τη μεταφορά της αρμοδιότητας δασοπυρόσβεσης στην Πυροσβεστική Υπηρεσία.

Απροετοίμαστοι, άβουλοι και μοιραίοι

Για τραγική έλλειψη συντονισμού κατά τις επιχειρήσεις κατάσβεσης των πυρκαγιών στην Ανατολική Αττική έκαναν λόγο μιλώντας στην «Εφ.Συν.» στελέχη της Πυροσβεστικής Υπηρεσίας («Εφ.Συν.», 17.8.17).

Παράλληλα επέρριψαν ευθύνες στην Περιφέρεια και τους πυρόπληκτους δήμους που δεν μερίμνησαν για τη διάνοιξη και συντήρηση δρόμων.

«Εντελώς απροετοίμαστοι σε επίπεδο πυροπροστασίας», όπως τόνισαν χαρακτηριστικά.

Το σκηνικό είναι γνωστό και επαναλαμβάνεται ετησίως, με τεράστιο όμως κόστος.

Οι δήμοι με τους περιορισμένους πράγματι πόρους δεν πράττουν τα δέοντα. Οχι μόνον τώρα, αλλά και στις εποχές των παχιών αγελάδων.

Συνιστά κοινό μυστικό η μεταφορά των χρημάτων από κωδικό σε κωδικό.

Δεν ελέγχουν, βεβαίως, την τήρηση και τον καθαρισμό, έργα στα οποία οι ίδιοι οι ιδιώτες υποχρεούνται να προβούν στις αυλές και ιδιωτικές εκτάσεις τους σε αυτές τις λεγόμενες μικτές περιοχές και ουδέποτε εφαρμόζονται οι προβλεπόμενες από τον νόμο κυρώσεις.

Η Πυροσβεστική Υπηρεσία παντελώς αποδυναμωμένη από την έλλειψη μέσων και ανθρώπινου δυναμικού διασώζει ό,τι είναι να διασωθεί χάρη στην αυτοθυσία των ανθρώπων της.

Η αντιπαράθεση δε της Δασικής με την Πυροσβεστική, που πολλές φορές εκφράζεται και με ανοιχτή εχθρότητα, είναι παροιμιώδης.

Οι δασικοί χάρτες, που εν πολλοίς θα αποσαφήνιζαν το τοπίο θέτοντας φραγμό στους σκόπιμους εμπρησμούς και που αποτελούν μνημονιακή υποχρέωση, βρίσκονται ακόμη καθ' οδόν ενώ, δυστυχώς, δεν αποτελεί έκπληξη πλέον το γεγονός ότι επιχειρήθηκε από αυτή την κυβέρνηση η νομιμοποίηση αυθαίρετων οικισμών σε δασική γη χαρακτηρίζοντάς τους «οικιστικές πυκνώσεις», καθώς και η απόπειρα αμνήστευσης των προστίμων για αυθαίρετα σε δασική γη.

ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ
Καρδιοχτύπι με την πυρκαγιά στη Νέα Μάκρη
Στιγμές αγωνίας έζησαν τις τελευταίες είκοσι τέσσερις ώρες οι κάτοικοι στη Νέα Μάκρη όταν υπό συνθήκες που διερευνώνται από το Ανακριτικό της Πυροσβεστικής ξέσπασε πυρκαγιά στη θέση Λιβίσι.
Καρδιοχτύπι με την πυρκαγιά στη Νέα Μάκρη
ΚΟΙΝΩΝΙΑ
Πύρινα μέτωπα σε Πελοπόννησο και Αττική
Σε εξέλιξη βρίσκεται πυρκαγιά στην περιοχή των Τσουκαλέικων στη Μεσσηνία, χωρίς να απειλεί κατοικημένες περιοχές. Πυρκαγιά ξέσπασε στην περιοχή της Βάρδας Ηλείας και στην Περιφερειακή Λεωφόρο Αιγάλεω.
Πύρινα μέτωπα σε Πελοπόννησο και Αττική
ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ
ΕΥΒΟΙΑ: ύποπτος εμπρησμού 33χρονος με παρελθόν
Σε εξέλιξη βρίσκονται οι έρευνες για τα αίτια της μεγάλης φωτιάς στην Εύβοια. Το βασικό σενάριο που εξετάζεται είναι αυτό του εμπρησμού από πρόθεση για το οποίο υπάρχουν αρκετές ενδείξεις.
ΕΥΒΟΙΑ: ύποπτος εμπρησμού 33χρονος με παρελθόν
ΚΟΙΝΩΝΙΑ
Μάχες με τον εφιάλτη σε πολλά μέτωπα
Αλλη μία μέρα μάχης με τις φλόγες σε αρκετές περιοχές της χώρας ήταν η χθεσινή. Η Αττική πέρασε μια δύσκολη νύχτα ύστερα από τη φωτιά που ξέσπασε στον Υμηττό, ενώ η μεγάλη φωτιά στην Ελαφόνησο έσβησε...
Μάχες με τον εφιάλτη σε πολλά μέτωπα
ΚΟΙΝΩΝΙΑ
Μάχη με τις φλόγες
Οι ισχυροί άνεμοι και οι υψηλές θερμοκρασίες βοήθησαν το καταστροφικό έργο των πυρκαγιών που ξέσπασαν σε πολλά σημεία της χώρας καθ’ όλη τη διάρκεια της ημέρας.
Μάχη με τις φλόγες

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας