• Αθήνα
    Αίθριος καιρός
    25°C 23.8°C / 25.7°C
    1 BF
    61%
  • Θεσσαλονίκη
    Αίθριος καιρός
    25°C 22.3°C / 26.0°C
    1 BF
    70%
  • Πάτρα
    Ελαφρές νεφώσεις
    25°C 21.0°C / 26.0°C
    2 BF
    70%
  • Ιωάννινα
    Αραιές νεφώσεις
    20°C 19.9°C / 23.6°C
    1 BF
    60%
  • Αλεξανδρούπολη
    Ελαφρές νεφώσεις
    22°C 21.3°C / 21.9°C
    1 BF
    68%
  • Βέροια
    Αίθριος καιρός
    25°C 22.3°C / 25.4°C
    1 BF
    49%
  • Κοζάνη
    Αίθριος καιρός
    22°C 20.0°C / 21.8°C
    1 BF
    35%
  • Αγρίνιο
    Ελαφρές νεφώσεις
    23°C 22.6°C / 25.7°C
    1 BF
    63%
  • Ηράκλειο
    Αίθριος καιρός
    24°C 23.8°C / 26.0°C
    4 BF
    60%
  • Μυτιλήνη
    Αίθριος καιρός
    24°C 20.9°C / 23.9°C
    1 BF
    53%
  • Ερμούπολη
    Αίθριος καιρός
    24°C 22.1°C / 25.7°C
    3 BF
    53%
  • Σκόπελος
    Αίθριος καιρός
    25°C 24.6°C / 24.6°C
    2 BF
    63%
  • Κεφαλονιά
    Αίθριος καιρός
    25°C 24.9°C / 25.9°C
    3 BF
    78%
  • Λάρισα
    Αίθριος καιρός
    22°C 21.5°C / 21.9°C
    2 BF
    73%
  • Λαμία
    Αίθριος καιρός
    22°C 21.5°C / 22.3°C
    1 BF
    45%
  • Ρόδος
    Ελαφρές νεφώσεις
    26°C 24.8°C / 26.6°C
    2 BF
    60%
  • Χαλκίδα
    Σποραδικές νεφώσεις
    25°C 23.8°C / 25.9°C
    2 BF
    46%
  • Καβάλα
    Ελαφρές νεφώσεις
    23°C 20.3°C / 23.8°C
    0 BF
    75%
  • Κατερίνη
    Αίθριος καιρός
    24°C 23.1°C / 26.1°C
    1 BF
    85%
  • Καστοριά
    Ελαφρές νεφώσεις
    20°C 20.5°C / 20.5°C
    2 BF
    45%

Καθημερινά στα ελληνικά νησιά έφταναν 3.000 - 6.000 πρόσφυγες

AP Photo

Ο άγνωστος άθλος

  • A-
  • A+
Ακολουθήστε μας στο Google news

Δύο χρόνια μετά τον Αύγουστο του 2015 και την κορύφωση της προσφυγικής ροής, αξιωματούχος που γνώρισε από τα μέσα εκείνες τις δραματικές ημέρες αλλά και την πορεία του προσφυγικού, μιλά στην «Εφ.Συν.» για όλα όσα έζησε.

Για το αδιέξοδο που επικρατούσε εν όψει της συνόδου κορυφής, για τα hotspots, που όλοι τα ήθελαν και κανένας δεν αναλάμβανε την ευθύνη να τα δημιουργήσει μέχρι να προσφερθεί εθελοντικά ο Νίκος Τόσκας, για την υπερπροσπάθεια των ανώνυμων στελεχών των υπουργείων που έκαναν ένα μικρό θαύμα, για την εξπρές κατασκευή των καταυλισμών στον ελλαδικό χώρο και τη νέα προσπάθεια της ολοκλήρωσης των ΠΡΟΚΕΚΑ.

Πρόκειται για μία εκ βαθέων συνέντευξη ενός ανώνυμου δημόσιου λειτουργού, που συνέβαλε αποφασιστικά στην επιτυχή διαχείριση ενός προβλήματος που όλοι ήθελαν να το διαχειριστεί κάποιος άλλος...

Το κενό...

Τον Αύγουστο του 2015, πριν από τις εκλογές του Σεπτεμβρίου, η κατάσταση στο προσφυγικό είχε κορυφωθεί, καθώς υπήρχε μεγάλη, συνεχής ροή προσφύγων, 3.000-6.000 την ημέρα, από τα νησιά προς την ηπειρωτική Ελλάδα.

Συνήθως, έμεναν δύο με τρεις ημέρες στα νησιά, μετά με πλοίο έφταναν στον Πειραιά και από εκεί έφευγαν προς τα βόρεια σύνορα, μέσω ΠΓΔΜ, προς την Ευρώπη.

Δεν υπήρχε τότε καμία δομή. Είχαμε μόνο τη Μόρια στη Λέσβο και βεβαίως ήταν ανεπαρκής, καθώς μπορούσε να φιλοξενήσει μόνο 2.000 άτομα και χωρίς υποδομές για να εξυπηρετήσει αυτόν τον αριθμό. Εκείνη την περίοδο στο νησί της Λέσβου υπήρχαν 7.000-10.000 πρόσφυγες, αριθμός που άλλαζε μέρα με τη μέρα και κάποιες φορές έφτανε και πολύ περισσότερο.

Στην πραγματικότητα, τόσο εμείς όσο και η Ευρώπη, ήμασταν ανέτοιμοι και απροετοίμαστοι για τόσο μεγάλες συνεχείς ροές.

Η κυβέρνηση τόνισε εξ αρχής ότι αυτό ήταν ένα πρόβλημα το οποίο δεν μπορούσε να διαχειριστεί μόνη της η Ελλάδα. Δεν είχαμε ούτε υποδομές ούτε και ένα σχέδιο δράσης.

Οι αποφάσεις λαμβάνονταν ad hoc, ανάλογα με την εξέλιξη και τον δείκτη δυσκολίας, δεν υπήρχε συγκροτημένη πολιτική διαχείρισης.

Ομως, ούτε και σε ευρωπαϊκό επίπεδο υπήρχε συγκεκριμένη κατεύθυνση.

Δεν είχαμε ούτε και το απαραίτητο προσωπικό για να καλύψει τις απαιτήσεις των αυξημένων ροών.

Ο μόνος φορέας που διέθετε τότε προσωπικό για τη διαχείριση της διαδικασίας εισόδου ήταν η Αστυνομία, και πάλι όχι επαρκές.

Η Αστυνομία έπαιξε καθοριστικό ρόλο με αποσπάσεις προσωπικού σε μεγάλους αριθμούς προς τα νησιά για να μπορέσει να ελέγξει στο μέτρο του δυνατού τη διαδικασία εισόδου, καθώς και το Λιμενικό Σώμα στο μέτρο που του αναλογούσε.

Το κενό της κρατικής παρέμβασης και διαχείρισης που βρήκαν οι ΜΚΟ τούς επέτρεψε να αναπτυχθούν στον νησιωτικό χώρο.

Αυτό έγινε και με τη συναίνεση της Ε.Ε. και απέκτησαν έτσι οι ΜΚΟ έναν ρόλο και λόγο, ειδικά στα νησιά αρχικά, παρέχοντας την τεχνογνωσία που όντως διέθεταν για τη διαχείριση προσφύγων, από άλλες όμως ηπείρους και άλλες καταστάσεις.

Η Υπατη Αρμοστεία έστησε έτσι πρόχειρους καταυλισμούς με υλικά που διέθεταν και γνωρίζοντας πώς στήνεται ένα πρότζεκτ υποδοχής προσφύγων σε μια χώρα η οποία είναι και ανέτοιμη και δεν έχει υποδομές.

Το προσφυγικό μάς βρήκε σε μια κατάσταση που η οικονομία της χώρας είχε πολλά προβλήματα. Αυτό από μόνο του δημιουργούσε θέματα στην άμεση διαχείριση.

Χρειάζονταν άμεσα χρήματα για να υλοποιηθούν κάποια έργα και δεν υπήρχαν διαθέσιμα κονδύλια. Ούτε μπορούσες να προσλάβεις άμεσα προσωπικό, να το στείλεις στον νησιωτικό χώρο ή να διαθέσεις κονδύλια για να κατασκευάσεις δομές φιλοξενίας με ταχείες διαδικασίες, χωρίς να χρειάζεται να συνεδριάσουν επιτροπές έγκρισης στην Ε.Ε., χωρίς να χρειάζεται να υπάρχουν επίπεδα εγκρίσεων που απαιτούσαν πολύ χρόνο, να έρχονται από την Ε.Ε. να βλέπουν επιτόπου τι γίνεται και να επιστρέφουν για να λάβουν απόφαση έγκρισης διάθεσης κονδυλίων για μια δράση.

● Τι άλλαξε μετά τις εκλογές;

Στις 20 Σεπτεμβρίου 2015 ανέλαβε το υπουργείο Προστασίας του Πολίτη ο Νίκος Τόσκας, προερχόμενος από το υπουργείο Αμυνας.

Παρακολουθώντας την προσφυγική ροή στα νησιά ως υφυπουργός Αμυνας, κατά τις επισκέψεις που πραγματοποιούσε στους στρατιωτικούς σχηματισμούς, προέβλεψε την αναγκαιότητα εμπλοκής και συνεργασίας των δύο υπουργείων, Αμυνας και Προστασίας του Πολίτη, στο προσφυγικό ζήτημα και γι' αυτό θεώρησε σκόπιμο να πάρει μαζί του και έναν στρατιωτικό ως σύνδεσμο και σύμβουλο σε θέματα του προσφυγικού ζητήματος.

Το αρχικό θέμα που είχε να αντιμετωπίσει ο υπουργός ως καθ’ ύλην αρμόδιος δεν ήταν το προσφυγικό, καθώς ήταν θέμα του υπουργείου Μεταναστευτικής Πολιτικής, αλλά η ταυτοποίηση και ο έλεγχος των εισροών των προσφύγων.

Για τον λόγο αυτό, τον πρώτο καιρό έγιναν επαφές με τα αντίστοιχα ευρωπαϊκά όργανα και παραχωρήθηκε ένας αρκετά μεγάλος αριθμός EuroDoc για να μπορέσουν να εγκατασταθούν και να λειτουργήσουν στα νησιά κατά κύριο λόγο για την πιστοποίηση των στοιχείων των προσφύγων.

Το EuroDoc είναι ένα μηχάνημα που ουσιαστικά περνάει ψηφιακά στοιχεία αποτυπωμάτων, με παράλληλη ταυτοποίηση του ατόμου, είτε με τα στοιχεία που φέρει είτε με τα στοιχεία που δηλώνει.

Ετσι, δημιουργείται μια κοινή βάση δεδομένων για όλη την Ευρώπη ώστε να ελέγχεται κάποιος που βρέθηκε για παράδειγμα στη Γερμανία, να ξέρουμε από πού μπήκε κ.λπ.

Αρχικά υπήρχε ένα μικρό θέμα συμβατότητας των επιμέρους εθνικών συστημάτων, αλλά αυτό δεν άργησε να τακτοποιηθεί. Τότε καταγράφαμε περί το 20%, για να φτάσει μετά από ένα χρόνο στο 100%.

Ο Νίκος Τόσκας κατανόησε από την πρώτη στιγμή ότι τα υπουργεία Προστασίας του Πολίτη και Αμυνας θα έπαιζαν ρόλο ως ο σκληρός πυρήνας του κράτους για τη λύση των προβλημάτων στο προσφυγικό.

Αυτό ήταν μια νέα αντίληψη που είχε διορατικότητα σε ό,τι αφορά αυτό το κομμάτι της διαχείρισης.

Ο βασικός λόγος ήταν πως η Αστυνομία και ο Στρατός είναι δύο κρατικές δομές που κρατούσαν και κρατούν ακόμη διαδικασίες που μπορούν να αποτυπωθούν και να δώσουν άμεσα ένα αποτέλεσμα.

Ιδίως ο Στρατός και δευτερευόντως η Αστυνομία μπορούν να είναι πολύ αποτελεσματικοί στο θέμα των έργων και των διαδικασιών υποστήριξης διοικητικής μέριμνας σε όλο το φάσμα.

Λόγω και του ρόλου τους έχουν την τεχνογνωσία, τα μέσα και μπορούν να υλοποιήσουν όλες τις αναγκαίες δράσεις, έχουν διαδικασίες, χώρους, στρατόπεδα διαθέσιμα και την εμπειρία να τα δημιουργούν εξ αρχής με ταχύτητα.

Αυτό μας επέτρεπε να υλοποιήσουμε δομές και έργα με γρήγορες διαδικασίες.

● Υπήρχαν άλλες σκέψεις να το διαχειριστεί, για παράδειγμα, το υπουργείο Μεταναστευτικής Πολιτικής;

Οχι. Κατ’ αρχήν η θέση του αναπληρωτή υπουργού Μεταναστευτικής Πολιτικής συστάθηκε για πρώτη φορά τον Ιανουάριο του 2015.

Ο κ. Μουζάλας ανέλαβε στην υπηρεσιακή κυβέρνηση του Σεπτεμβρίου του 2015 και στη συνέχεια ορίστηκε στην ίδια θέση από τον πρωθυπουργό στη νέα κυβέρνηση.

Ομως, κάτω από τον κ. Μουζάλα, οι υπηρεσίες και οι δομές δεν ήταν στημένες στο υπουργείο. Υπήρχαν κάποιες δομές και υπηρεσίες οι οποίες διοικητικά υπάγονταν στο υπουργείο Προστασίας του Πολίτη.

Το Ασυλο, για παράδειγμα, που ήταν μια κεντρική υπηρεσία η οποία σήμερα υπάγεται στο υπ. Μεταναστευτικής Πολιτικής, τότε υπαγόταν στο υπ. Προστασίας του Πολίτη.

● Δηλαδή, ο κρατικός μηχανισμός δεν είχε τότε τις αναγκαίες δομές και τη διάρθρωση για να ανταποκριθεί όπως έπρεπε στις νέες συνθήκες.

Οχι. Το μόνο που είχε στηθεί εξ αρχής στο υπουργείο Μεταναστευτικής Πολιτικής ήταν η υπηρεσία πρώτης υποδοχής και ταυτοποίησης, η οποία ήταν μια κεντρική υπηρεσία, με το σκεπτικό ότι κάτω από αυτήν θα «κούμπωναν» οι δομές, τα κέντρα υποδοχής και ταυτοποίησης που θα δημιουργούνταν στα πέντε νησιά, Λέσβο, Χίο, Κω, Σάμο και Λέρο. Αρα η εμπλοκή της Αστυνομίας και του Στρατού ήταν μονόδρομος.

● Υπήρξε σκέψη ή πρόταση να ανατεθεί η όλη διαδικασία σε ιδιωτικές εταιρείες;

Οχι. Δεν υπήρξε ούτε ανάλογη πρόταση ούτε και σκέψη.

Η κυβέρνηση υπό πίεση

«Κερδίσαμε ένα στοίχημα πολύ υψηλού ρίσκου»

Μετά τη δημιουργία της νέας κυβέρνησης, από τον Οκτώβριο του 2015, άρχισαν οι πρώτες συσκέψεις που αφορούσαν το προσφυγικό μεταξύ του αναπληρωτή υπουργού Προστασίας του Πολίτη, Νίκου Τόσκα, και του αναπληρωτή υπουργού Μεταναστευτικής Πολιτικής, Γιάννη Μουζάλα.

● Ποιο ήταν το κλίμα στις πρώτες συσκέψεις;

Διερευνητικό περισσότερο και με πολύ μεγάλο δείκτη ανησυχίας για την ένταση και τη διάρκεια των ροών και για τις πρώτες αντιδράσεις από χώρες της Ε.Ε που έδειχναν να πιέζουν για μια πολιτική που θα φρενάρει τη μεγάλη μετακίνηση προσφύγων προς την Ευρώπη. Προμετωπίδα ήταν από την αρχή η Ουγγαρία και η Αυστρία. Ξέρουμε τι παίχτηκε εκεί.

Αρχισε επίσης να υπάρχει πολύ μεγάλη πίεση από τα ευρωπαϊκά όργανα και σε επίπεδο υψηλότατο, πιεζόταν πολύ και ο πρωθυπουργός όταν πήγαινε σε συναντήσεις κορυφής ή όταν συναντούσε ομολόγους του για τη δημιουργία hotspots στην Ελλάδα.

Υπήρχε πίεση και από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή και από τα ευρωπαϊκά όργανα που είχαν οριστεί για τη διαχείριση του προσφυγικού στην Ευρώπη, που τότε φούσκωνε το θέμα με επίκεντρο την Ελλάδα.

Υπήρχε, λοιπόν, πίεση στην Ελλάδα για τον τρόπο διαχείρισης του προσφυγικού. Δεν θα έλεγα ότι υπήρχαν συγκεκριμένες κατευθύνσεις.

Ελεγαν ότι αν φτιάξουμε hotspots στα νησιά θα λύσουμε εν μέρει το θέμα και θα αρχίσουμε να το διαχειριζόμαστε.

Υπήρχε μεγάλη ανησυχία επίσης του κ. Μουζάλα που έλεγε ότι δεν είχε μέσα και ανθρώπους για να το διαχειριστεί. Γίνονταν διάφορες συζητήσεις αλλά δεν έβγαινε κάποιος να πει «εγώ θα αναλάβω να το διαχειριστώ».

Ο υπουργός Αμυνας δεν ήθελε να εμπλέξει πολύ το υπουργείο του στη διαχείριση του προσφυγικού, λόγω της αποστολής του υπουργείου και λόγω της αντίληψης ότι ο ρόλος της άμυνας είναι στην ασφάλεια της χώρας και το προσφυγικό είναι κυρίως θέμα εσωτερικής διαχείρισης.

Το κράτος έψαχνε με αγωνία να βρει ποιες κρατικές δομές μπορούσαν να σταθούν στα πόδια τους και να διαχειριστούν τέτοιες σύνθετες και απαιτητικές καταστάσεις.

Ημασταν σε μια φάση τότε, τέλος Οκτωβρίου-αρχές Νοεμβρίου, που ξέραμε ότι ο πρωθυπουργός θα έπρεπε να πάει στην Ε.Ε., περί τα μέσα Δεκεμβρίου που θα γινόταν η σύνοδος κορυφής του 2015, και θα έπρεπε να παρουσιάσει μια σαφή εικόνα για την κατασκευή hotspots στα νησιά.

Τελικά ο υπουργός Νίκος Τόσκας πρότεινε και αναλάβαμε εμείς ως υπουργείο να κατασκευάσουμε τα hotspots σε συνεργασία με τα άλλα υπουργεία, κυρίως το Αμυνας. Ηταν μια κίνηση υψηλού ρίσκου.

Γιατί η όλη διαχείριση τότε στηρίχτηκε σε ένα στοίχημα που έλεγε ή τα υλοποιείς και κερδίζεις ή αλλιώς χάνεις ως χώρα.

Και επειδή ο υπουργός διακατέχεται από πατριωτική αντίληψη, το πήραμε πάνω μας γιατί κάποιος έπρεπε να βγάλει το φίδι από την τρύπα.

● Τι σημαίνει hotspot στα πέντε νησιά;

Hotspot ουσιαστικά είναι ένας χώρος που φιλοξενεί τις υπηρεσίες υποδοχής και ταυτοποίησης, την καταγραφή των προσφύγων -θα περνούσαν οι πρόσφυγες από τους γιατρούς σε πρώτη φάση γιατί έρχονται ταλαιπωρημένοι- και χώρος προσωρινής φιλοξενίας.

Με βάση την ισχύουσα νομοθεσία θα έπρεπε οι πρόσφυγες να παραμένουν εκεί για 25 μέρες και σ' αυτό το διάστημα να έχουν γίνει οι διαδικασίες ασύλου ώστε να αποφασιστεί αν ο όποιος πρόσφυγας ή μετανάστης μπορεί να προωθηθεί στην ηπειρωτική χώρα και αν θα παραμείνει στην Ελλάδα ή όχι. Αυτή θα ήταν η τελική μορφή των hotspots.

Οταν έγιναν όμως τα hotspots, αποτέλεσαν χώρους τράνζιτ και όχι αυτό για το οποίο είχαν σχεδιαστεί· έδιναν μια αρχική υγειονομική φροντίδα, παρείχαν σίτιση και τη μετακίνηση των προσφύγων στο εσωτερικό της χώρας.

↳ Καρέ καρέ το στήσιμο του καταυλισμού στη Λέρο

● Πώς υλοποιήθηκε η δημιουργία των hotspots;

Εμείς τότε θέλαμε όταν ο πρωθυπουργός θα πήγαινε στις Βρυξέλλες, τον Δεκέμβριο του 2015, να πάει και να τους πει ότι τελείωσα, έστω, τρία hotspots, να οι φωτογραφίες και σε λίγο θα είναι έτοιμα και τα άλλα δύο.

Σκεφτείτε πως τότε είχαμε μόνο σκέτο χώμα, καμία υποδομή.

Με εντολή του υπουργού σχεδιάσαμε μια σειρά ενεργειών με εμπλοκή των υπουργείων Αμυνας και Ναυτιλίας.

Ξεκινήσαμε από το μηδέν και αρχικά διερευνήσαμε αν είχαμε οικίσκους στον Ασπρόπυργο στις υπηρεσίες του υπουργείου Υποδομών και βρήκαμε 1.000 σπίτια σε καλή κατάσταση.

Εγινε επαφή του υπουργού Νίκου Τόσκα με τον υπουργό κ. Σπίρτζη για να υπάρξει θετική βούληση από την πλευρά του, που όντως υπήρξε. Το επόμενο πρόβλημα ήταν πώς θα μεταφέρουμε αυτά τα σπίτια στα νησιά.

Σκεφτήκαμε στην αρχή να χρησιμοποιήσουμε αρματαγωγά. Πήραμε δύο σπίτια, τα βάλαμε πάνω σε δύο αρματοφορείς και τα πήγαμε στη Σαλαμίνα.

Ομως δεν μπορούσαν να μπουν στα αρματαγωγά. Γιατί η πόρτα των αρματαγωγών έχει τέτοια κλίση, που κάνει για την αποβίβαση αρμάτων, αλλά όχι για τις νταλίκες με τους οικίσκους.

Επίσης, το ύψος των σπιτιών ήταν μεγάλο. Απογοητευμένοι καθόμασταν απέναντι στον μόλο και βλέπαμε τα αρματαγωγά και δεν βρίσκαμε λύση στο πρόβλημα.

Πήρα έναν φίλο τηλέφωνο που ασχολείται με θαλάσσιες μεταφορές και διερεύνησε τι θα κόστιζε να πάμε τα σπίτια με τα πλοία της γραμμής. Μου μετέφερε ένα κόστος απαγορευτικό. Το άκουσα με τρόμο.

Τότε επικοινωνήσαμε με το υπουργείο Ναυτιλίας, γιατί εκείνο τον καιρό είχαμε μισθωμένα από το κράτος δύο πλοία, το «Βενιζέλος» και ένα της «Blue Star», που έκαναν μεταφορές προσφύγων από τα νησιά στην ενδοχώρα.

Ηταν η εποχή της συνεχούς ροής προσφύγων, με τα ανοιχτά σύνορα. Τα πλοία πήγαιναν γεμάτα στον Πειραιά και γύριζαν άδεια στα νησιά για να ξαναφορτώσουν.

Μίλησα με έναν σύμβουλο του κ. Δρίτσα και μου είπε ότι όχι μόνο θα μπορούσαμε να τα χρησιμοποιήσουμε για τη μεταφορά των οικίσκων, αλλά θα ήταν και χωρίς κόστος. Σωθήκαμε.

Μέσα σε διάστημα 15-20 ημερών μεταφέραμε 50 σπίτια στη Λέρο και άλλα 50 στη Χίο.

Εν τω μεταξύ, είχαν προετοιμαστεί οι δύο χώροι με μηχανήματα και μηχανικούς του Στρατού, κατεβάσαμε δύο μεγάλους γερανούς του Πυροσβεστικού Σώματος για να τοποθετηθούν τα σπίτια στο σημείο που έπρεπε και στήσαμε τα 100 σπίτια στα δύο νησιά.

Ομως ότι στήθηκαν τα σπίτια δεν σήμαινε ότι ήταν και κατοικήσιμα. Αλλά τα στήσαμε. Αυτή την εικόνα είδε ο πρωθυπουργός όταν πήγε με ελικόπτερο για να δει τα έργα σε Λέρο και Χίο.

Αυτή η εικόνα μεταφέρθηκε στην Ευρώπη. Το κάναμε αυτό μέσα σε 20 μέρες. Το πρώτο στοίχημα είχε κερδηθεί.

Οταν αρχίσαμε να τα κάνουμε όλα αυτά, δεν είχαμε ούτε συμβάσεις ούτε τεχνικές μελέτες. Βάζαμε τα σπίτια και οι μελέτες έρχονταν μετά. Δεν υπήρχε καθόλου χρόνος.

Στήναμε τα σπίτια σε τσιμεντόλιθους και μετά ρίχναμε τα τσιμέντα από κάτω. Επρεπε να πείσουμε τους ξένους ότι μπορούμε και, όντως, η εικόνα που δείξαμε σε τόσο ελάχιστο χρόνο ήταν εντυπωσιακή. Επρεπε να σταματήσουν διάφορες φωνές στην Ευρώπη.

Τότε ο πρωθυπουργός, για να συντονιστούν και θεσμικά τα υπουργεία και όλες οι υπηρεσίες, δημιούργησε ένα διυπουργικό όργανο υπό τον Δημήτρη Βίτσα, στο οποίο συμμετείχαν οι υπουργοί Γιάννης Μουζάλας, Νίκος Τόσκας, Νίκος Ξυδάκης, Θοδωρής Δρίτσας και Αλέξης Χαρίτσης, οι γ.γ. Υγείας Γιάννης Μπασκόζος, Υποδομών Γιώργος Δέδες, Αμυνας Γιάννης Ταφύλλης, εκ μέρους της Κοινοβουλευτικής Ομάδας του ΣΥΡΙΖΑ ο Χρήστος Μαντάς, ο Γιώργος Κυρίτσης ως εκπρόσωπος Τύπου και ο συνταγματάρχης Αδακτυλίδης, ως σύνδεσμος του υπουργείου Προστασίας του Πολίτη με το Αμυνας.

Ο κ. Φλαμπουράρης συντόνιζε την επικοινωνία του διυπουργικού οργάνου με το γραφείο του πρωθυπουργού.

● Υπήρχαν αντιδράσεις από τις τοπικές κοινωνίες;

Σε ό,τι αφορά τα hotspots, αν εξαιρέσουμε την Κω, στα άλλα 4 νησιά, Σάμο, Χίο, Λέσβο και Λέρο, δεν είχαμε αντιδράσεις για τη δημιουργία τους, ούτε από τους δημάρχους ούτε και από τους κατοίκους.

Στη Μυτιλήνη, το hotspot έγινε με επέκταση του παλιού στρατοπέδου, κατά κύριο λόγο με μέριμνα της Τεχνικής Υπηρεσίας της Αστυνομίας και εργολαβίες οι οποίες δόθηκαν σε αναδόχους.

Το ίδιο έγινε και στη Χίο με τη ΒΙΑΛ, όπου εκεί μας συνέδραμαν με την παροχή 60 οικίσκων, αλλά και με υλικά, τα ΕΛ.ΠΕ. Μας έδωσαν επίσης άλλους 50 οικίσκους που πήραμε από το υπουργείο Υποδομών και τους μεταφέραμε στο νησί.

Στη Σάμο υπήρχε και εκεί η παλιά δομή που είχε λειτουργία όπως τα σημερινά ΠΡΟΚΕΚΑ και επεκτάθηκε με έργα που έκανε και πάλι με εργολάβους η Τεχνική Υπηρεσία της Αστυνομίας. Μπήκαν εκεί άλλα 50 σπίτια.

Στη Λέρο μεταφέραμε 50 σπίτια από τη ΔΑΕΦΚ του υπουργείου Υποδομών, που έχει απόθεμα για έκτακτες ανάγκες σε αποθήκες στον Ασπρόπυργο. Και άλλα 50 σπίτια μπήκαν με εργολαβία.

Περίπου σε κάθε hotspot τοποθετήσαμε τότε 100 σπίτια που μπορούσαν να φιλοξενήσουν περί τα 600 άτομα σε κάθε δομή.

Σ' αυτό πρέπει να προσθέσουμε τη Μόρια στη Λέσβο με δυναμικότητα φιλοξενίας 2.500 ατόμων και το Καρά Τεπέ με άλλα 1.000 άτομα.

Στην Κω δώσαμε επίσης εργολαβία σε χώρο που παραχωρήθηκε από τον Στρατό, εν μέσω αντιδράσεων αρχικά, αλλά στην πορεία κατάλαβαν ότι επειδή το νησί έχει κύρια πηγή πλούτου τον τουρισμό θα πάθει μεγάλη ζημιά με αυτή τη στάση απέναντι στο προσφυγικό ζήτημα, άλλαξαν στάση και ηρέμησαν τα πνεύματα.

Είναι χαρακτηριστικό ότι ο επικεφαλής του μεγάλου ταξιδιωτικού πράκτορα TUI ήρθε επίσημη επίσκεψη πέρυσι για να δει πού μένουν οι πρόσφυγες.

Η αντίληψη των τοπικών αρχών ήταν ότι τα hotspots θα βλάψουν τον τουρισμό. Ελεγαν ότι οι πρόσφυγες θα αυξήσουν την εγκληματικότητα και θα δημιουργήσουν προβλήματα.

Μέχρι ένα σημείο υπήρχε μια δικαιολογία για την ανησυχία τους. Η διαχείριση στην πορεία έδειξε ότι τελικά τους έκανε καλό η δημιουργία του hotspot.

Τα τεχνικά έργα στα νησιά έγιναν από την Τεχνική Υπηρεσία της Αστυνομίας, με επίβλεψη, με μηχανικούς, με εργολαβίες που δόθηκαν σε ιδιωτικές εταιρείες μέσα από διαδικασίες.

Την υποστήριξη όμως από εκεί και μετά, σίτιση, καθαριότητα, γενική υποστήριξη σε όλα τα hotspots την ανέλαβε ο Στρατός με ευρωπαϊκούς πόρους.

● Σε ποια κατάσταση ήμασταν όταν υπεγράφη η συμφωνία Ε.Ε.-Τουρκίας;

Είχαμε 4 hotspots σε λειτουργία και ένα, στην Κω, υπό διαμόρφωση. Αν σκεφτεί κανείς ότι η Ιταλία τότε είχε μόνο δύο hotspots, ήταν μεγάλη υπόθεση αυτό που κάναμε στην Ελλάδα.

Τα hotspots είχαν διοικήσεις που συστάθηκαν από το υπ. Μεταναστευτικής Πολιτικής και από τον Γενάρη του 2017 έχουν μόνιμους διοικητές, οι οποίοι ορίστηκαν με διαδικασίες και έχουν συμβόλαια για ένα χρόνο με δυνατότητα ανανέωσης για άλλα δύο χρόνια.

● Τότε όμως άρχισαν να δημιουργούνται νέες ανάγκες συνεπεία του κλεισίματος των συνόρων.

Με το κλείσιμο των συνόρων αρχίσαμε να έχουμε συσσώρευση προσφύγων στα νησιά. Στην ενδοχώρα ήταν ήδη 40.000 πρόσφυγες. Αυτοί που έμειναν στα νησιά ήταν 4.000 στη Λέσβο, 2.500 στη Χίο, 1.800 στη Σάμο, 1.500 στην Κω και 800 στη Λέρο.

Το πρόβλημα ήταν ότι οι εγκλωβισμένοι άρχισαν να έχουν κυρίως μεταναστευτικό προφίλ, δεν μπορούσαν να ζήσουν, με αποτέλεσμα να δημιουργούνται προβλήματα παραβατικότητας και ταυτόχρονα πολλοί προσπαθούσαν να φύγουν από το νησί με οποιονδήποτε τρόπο. Τότε άρχισαν να λειτουργούν «βιομηχανίες» πλαστών εγγράφων και κάποιοι κατάφεραν να φύγουν.

Τις παραβατικές συμπεριφορές τις χρησιμοποίησε και τις εκμεταλλεύτηκε όσο μπορούσε η Ακροδεξιά που ζητούσε να μην παραμείνουν οι εγκλωβισμένοι στα νησιά.

Υπήρξε βία από την πλευρά ντόπιων σε αρκετές περιπτώσεις ενάντια σε πρόσφυγες.

Υπήρξαν έντονες αντιπαραθέσεις, με πέτρες, με ξύλα. Ωστόσο, η παραβατική συμπεριφορά δεν χαρακτήρισε καθόλου το προσφυγικό, αυξήθηκε όμως όσο έγινε μεγαλύτερη η μακροχρόνια παραμονή εγκλωβισμένων στα νησιά και με την αλλαγή της σύνθεσης των ροών, από κυρίως προσφυγικές σε κυρίως μεταναστευτικές.

Οσο μειώνεται η ελπίδα να καταλήξουν στην Ευρώπη, τόσο δημιουργείται αίσθημα απόγνωσης και κάποιες στιγμές εκφράζεται αυτό με παραβατική συμπεριφορά.

Ταυτόχρονα, έχουμε και τη μη ένταξή τους στην τοπική κοινωνία. Οι άνθρωποι αυτοί είναι μετέωροι, δεν μπορούν να πάνε εκεί που ονειρεύονται, ούτε και να ενσωματωθούν εκεί που βρίσκονται, στα νησιά, που ταυτόχρονα δεν θέλουν να βρίσκονται εκεί.

Επίσης, είναι δύσκολο να επιστρέψεις πίσω, παρ' ότι αυτή η πόρτα είναι η πιο εύκολη πρακτικά.

Το κομμάτι της διαχείρισης δεν έκλεισε οριστικά.

● Τα προβλήματα όμως δεν λύθηκαν με τη λειτουργία των hotspots. Η πίεση μεταφέρθηκε στην ηπειρωτική Ελλάδα.

Πράγματι. Ολη η διακίνηση τότε γινόταν μέσα από την Ειδομένη, χωρίς πάνω σ' αυτή τη διαδρομή να έχουμε οποιαδήποτε δομή, με εξαίρεση τον Ελαιώνα.

Είχαμε χιλιάδες ανθρώπους να κοιμούνται όπου βρουν και να φορτώνονται σε λεωφορεία σωρηδόν.

Ατυπες δομές δημιουργήθηκαν στην Ειδομένη, στο λιμάνι του Πειραιά, στο Τάεκ Κβον Ντο και στο Ελληνικό.

Ουσιαστικά, εκεί υπήρχε απουσία της ελληνικής Πολιτείας, με εξαίρεση την Αστυνομία. Δεν γινόταν διαχείριση από το ελληνικό κράτος.

Τον Ιανουάριο του 2016 αρχίσαμε να ψάχνουμε πού θα στήσουμε δομές για να αποσυμφορήσουμε την Ειδομένη.

Τότε έγινε σαφές ότι κάτι πρέπει να κάνουμε, ενώ υπήρχαν και οι πληροφορίες περί πιθανού κλεισίματος των βόρειων συνόρων.

Η λύση

Τότε προτείναμε στον υπουργό μια λύση που μπορούσε να υλοποιηθεί άμεσα, να βρούμε βιομηχανικούς χώρους αποθηκευτικούς, μεγάλους, στους οποίους θα μπορούσαμε, επειδή υπήρχε κάποια υποδομή και στέγη, να στήσουμε σκηνές και βασικές υποδομές, τουαλέτες κ.λπ. και να μπορέσουμε να μεταφέρουμε εκεί αρκετό κόσμο.

Εγινε μια πρώτη έρευνα στη Βόρεια Ελλάδα και χρησιμοποιήσαμε στρατόπεδα και ιδιωτικούς χώρους οι οποίοι μισθώθηκαν από τον Στρατό.

Εγιναν έργα από το υπουργείο Αμυνας με τις δικές του υπηρεσίες. Ρεύμα, νερό, λουτρά, όλες τις υποδομές τις στήριξε το υπουργείο Αμυνας, εμείς στο Προστασίας του Πολίτη βρίσκαμε τους χώρους.

Ο άνθρωπος που μόχθησε για να υλοποιηθεί γρήγορα το έργο στη Βόρεια Ελλάδα ήταν ο τότε σωματάρχης του Γ' Σώματος Στρατού, που τώρα είναι αρχηγός ΓΕΣ.

Εστησε ένα επιτελείο που δούλεψε πολύ σωστά και δυναμικά και πρέπει να τους αναγνωριστεί αυτό, γιατί αυτοί οι χώροι στήθηκαν και παραδόθηκαν λειτουργικοί μέσα σε 30 μέρες.

Συνολικά ετοιμάστηκαν στην ηπειρωτική Ελλάδα χώροι για να στεγάσουν περίπου 25.000 άτομα.

Θέλαμε να τρέξουμε για να αποσυμφορηθεί η Ειδομένη, όπου είχε κλείσει η σιδηροδρομική σύνδεση και η εικόνα της χώρας δεν ήταν καλή, είχε γίνει και οικονομική ζημιά από το ότι δεν λειτουργούσε το τρένο προς τα βόρεια.

Οι πρόσφυγες δεν ήθελαν να φύγουν από την Ειδομένη για να πάνε σε στρατόπεδα αλλού στην Ελλάδα, γιατί είχαν φτάσει στα σύνορα και ήθελαν να συνεχίσουν. Δεν ήθελαν να αποδεχτούν ότι τα σύνορα θα έμεναν κλειστά.

Για να τους πείσουμε ότι θα ήταν σε καλύτερες και ανθρώπινες συνθήκες, παίρναμε αντιπροσωπείες από πρόσφυγες και τους πηγαίναμε με λεωφορεία στα στρατόπεδα που μετασκευάζαμε σε καταυλισμούς για να δουν τις υποδομές και να πειστούν.

Επέστρεφαν πίσω, τα συζητούσαν, υπήρχε μια συνεχής διαβούλευση. Τελικά, άδειασε η Ειδομένη χωρίς προβλήματα και στη συνέχεια και οι άλλοι άτυποι καταυλισμοί.

Εκείνη τη χρονιά, ο χειμώνας ήταν βαρύς και οι άνθρωποι στην Ειδομένη εκτίμησαν τις πολύ καλές συνθήκες των οργανωμένων καταυλισμών.

Αυτό λειτούργησε καθοριστικά, ειδικά γι' αυτούς που είχαν οικογένειες, παιδιά. Μπορούσαν να βρουν τουλάχιστον τα στοιχειώδη, ένα κρεβάτι, τακτικό φαγητό, συνθήκες υγιεινής, τουαλέτες, λουτρά, γιατρούς.

Επίσης, βοηθητικό ήταν ότι υπήρξαν λίγες αντιδράσεις από ορισμένους πολίτες στη Βόρεια Ελλάδα και πάλι λόγω της μνήμης των Ελλήνων προσφύγων, έπαιξε και αυτό τον ρόλο του.

● Τι άλλαξε μετά τη συμφωνία Ε.Ε.-Τουρκίας;

Η συμφωνία Ε.Ε.-Τουρκίας, με όσα προβλήματα κι αν έχει, λειτουργεί και εξυπηρετεί την Ελλάδα όσο εφαρμόζεται.

Η Τουρκία, με την υπογραφή της συμφωνίας με την Ε.Ε., αποφάσισε να ελέγξει τις ροές μέσω της αστυνόμευσης στα παράλια και να ελέγξει τους διακινητές. Εφόσον το ήθελαν και το αποφάσισαν πολιτικά, το έκαναν.

Η Τουρκία εφαρμόζει τη συμφωνία και μάλιστα στις επιστροφές τηρεί απόλυτα τους χρόνους ανταπόκρισης, αντίθετα από το παρελθόν.

Πριν από την εφαρμογή της συμφωνίας δεν υπήρχε πλαίσιο επιστροφών.

Το μόνο που υπήρχε πριν ήταν η διμερής συμφωνία Ελλάδας-Τουρκίας, αλλά τότε, στα αιτήματα επιστροφών μάς απαντούσαν μετά από 6 μήνες ή έναν χρόνο. Τώρα απαντούν μέσα σε μία εβδομάδα.

Η νέα κατάσταση

● Μετά τα hotspots και τη δημιουργία καταυλισμών, ξεκίνησε μια νέα κατάσταση με τα Προ-αναχωρησιακά Κέντρα Κράτησης Αλλοδαπών (ΠΡΟΚΕΚΑ). Πώς καταλήξατε σε αυτή την απόφαση;

Ο μόνος τρόπος για τη διαχείριση του προσφυγικού σε αυτή τη φάση και με την προϋπόθεση ότι οι ροές θα παραμείνουν μικρές, στα σημερινά επίπεδα, είναι η δημιουργία ΠΡΟΚΕΚΑ στα νησιά.

Αυτό ελήφθη ως απόφαση και ως απαίτηση τον Αύγουστο του 2016. Με το σκεπττικό ότι αν κάνω ΠΡΟΚΕΚΑ στα νησιά, θα δημιουργήσω κλειστούς χώρους ελεγχόμενης κράτησης, στους οποίους θα μπορώ να τοποθετώ σταδιακά άτομα που έχουν απορριπτική απόφαση για άσυλο, έτσι ώστε να μπορώ να κάνω τη διαδικασία με την Τουρκία, που κρατάει περίπου μία εβδομάδα, για να τους επιστρέψω στην Τουρκία.

Η προηγούμενη πρακτική, που ήταν ελεύθερος και όταν έβγαινε η απορριπτική απόφαση εξαφανιζόταν και τον έχανες, δεν μπορούσε να συνεχιστεί, γιατί δεν λειτουργούσε σωστά.

Τώρα έχουμε περιπτώσεις ατόμων τα οποία έχουν μπει στη χώρα, έχουν καταγραφεί, δεν έχουν ζητήσει άσυλο και κινούνται ελεύθερα στο νησί.

Οι φάκελοί τους έκλεισαν και αυτό σημαίνει ότι αν αυτό το άτομο εντοπιστεί, πρέπει να συλληφθεί και να απελαθεί.

Επίσης, στα ΠΡΟΚΕΚΑ θα οδηγούνται και οι παραβατικοί και κάνεις τη διαδικασία επιστροφής στην Τουρκία.

Αλλοι είναι αυτοί που πέρασαν τη διαδικασία ασύλου και έχουν την πρώτη απόρριψη και δεν έχουν προχωρήσει στην έφεση.

Τελευταία κατηγορία είναι αυτοί που έχουν πάρει απορριπτική απόφαση και από τον δεύτερο βαθμό, οι οποίοι επίσης πρέπει να εγκαταλείψουν τη χώρα.

● Τι σημαίνει κλειστές υποθέσεις;

Είναι υποθέσεις στις οποίες έκανε κάποιος διαδικασία ασύλου, την προκάλεσε, ή δεν την προκάλεσε καθόλου και απλά κινείται μέσα στο νησί, ή την προκάλεσε και στον πρώτο βαθμό βγήκε απορριπτική, αυτός δεν ασχολήθηκε ξανά, ή δεν εμφανίστηκε για να παραλάβει την απόρριψη, ή κι αν την πήρε, δεν έκανε έφεση. Αυτές τις υποθέσεις τις λέμε κλειστές.

Τι σημαίνει αυτό; Αν εγώ πιάσω τον Ιμπραήμ, επειδή είναι κλειστή υπόθεση, τον βάζω στο ΠΡΟΚΕΚΑ και τον στέλνω Τουρκία.

Υπάρχει όμως ένα παράθυρο που του δίνει η διαδικασία. Οτι έχει δικαίωμα να ξανανοίξει την υπόθεσή του. Και να πάει σε έφεση. Αυτό ίσως να αλλάξει.

Ξεκινήσαμε τον Σεπτέμβριο του 2016 να βρούμε χώρους για τα ΠΡΟΚΕΚΑ. Εναν χρόνο μετά το μεγάλο προσφυγικό ρεύμα και έξι μήνες μετά την υπογραφή της συμφωνίας Ε.Ε. - Τουρκίας.

Τώρα είναι έτοιμα τα ΠΡΟΚΕΚΑ σε δύο νησιά (Λέσβο - Κω), βρίσκεται σε εξέλιξη η επισκευή του υπάρχοντος στη Σάμο και είναι υπό διερεύνηση η κατασκευή ΠΡΟΚΕΚΑ στη Χίο, όπου υπήρχε η άρνηση του δήμου και αντιδράσεις από την τοπική κοινωνία.

Πιστεύω ότι και της Χίου θα κατασκευαστεί τελικά μέχρι το τέλος του έτους.

● Πώς αντέδρασαν αρχικά οι νησιώτες στη μαζική είσοδο προσφύγων;

Τα νησιά αντέδρασαν θετικά. Υπήρχαν δύο λόγοι. Στα νησιά του Ανατολικού Αιγαίου ο πληθυσμός έχει προσφυγικό προφίλ, είναι και οι ίδιοι πρόσφυγες ή οι γονείς τους είναι Ελληνες πρόσφυγες από τη Μικρά Ασία.

Επίσης, υπήρξε σημαντική οικονομική συμβολή των προσφύγων στην τοπική οικονομία και στη συνέχεια δημιουργήθηκαν ανάγκες και από τις ΜΚΟ.

Τα όποια κρούσματα αισχροκέρδειας ήταν περιθωριακά και δεν χαρακτήρισαν τη στάση της τοπικής κοινωνίας.

Υπήρξε, πάντως, μια χρονική διαφοροποίηση. Αρχικά, οι Σύροι που πέρασαν από τα νησιά ήταν οι πλέον ευκατάστατοι και πολλοί από αυτούς είχαν την οικονομική άνεση να μείνουν σε ξενοδοχεία, δεν έμεναν στα στρατόπεδα.

Αυτό είχε θετικό αποτύπωμα στην τοπική κοινωνία. Αυτό άλλαξε σταδιακά και το οικονομικό επίπεδο των προσφύγων άρχισε να χαμηλώνει όσο περνούσε ο καιρός.

Η στάση των νησιωτών άρχισε να αλλάζει όσο οι Σύροι πρόσφυγες άρχισαν σταδιακά να γίνονται λιγότεροι και να κυριαρχούν οι μετανάστες από Πακιστάν και Βόρεια Αφρική και ταυτόχρονα να πέφτει το οικονομικό επίπεδο.

Μετά την εφαρμογή της συμφωνίας Ε.Ε. - Τουρκίας, άλλαξαν ποιοτικά οι ροές. Ενα προσφυγικό κύμα άρχισε να μετατρέπεται κατά κύριο λόγο σε μεταναστευτικό κύμα. Υπήρξε μια ανατροπή.

● Πώς αντέδρασαν οι ντόπιοι όταν οι πρόσφυγες εγκλωβίστηκαν στα νησιά;

Αλλαξε η ψυχολογία τους. Σταμάτησαν να βλέπουν τη μετακίνηση των προσφύγων προς την ηπειρωτική Ελλάδα, ενώ πριν, έβλεπαν μια συνεχή ροή.

Οι πρόσφυγες έφταναν στα νησιά σε μεγάλους αριθμούς και έφευγαν, για να έρθουν άλλοι. Οι ντόπιοι τούς αντιμετώπιζαν σαν τουρίστες που ήρθαν στο νησί, άφησαν πέντε δραχμές και έφυγαν.

Οταν όμως οι πρόσφυγες και οι μετανάστες εγκλωβίστηκαν στα νησιά μετά την εφαρμογή της συμφωνίας –όπως προέβλεπε και προβλέπει η συμφωνία Ε.Ε. - Τουρκίας– άρχισαν να σκέφτονται ότι πρέπει να αποδεχτούν πως αυτός ο πληθυσμός θα μείνει στο νησί και μάλιστα θα μείνει για αρκετό καιρό, άγνωστο πόσο.

Εβλεπαν επίσης και τη μεγάλη καθυστέρηση των διαδικασιών ασύλου και ο κόσμος δεν μπορούσε να πιστέψει ότι υπήρχε βούληση να λυθεί το θέμα.

Αρχισαν τότε να εμφανίζονται συγκρούσεις μεταξύ προσφύγων και κάποιων ντόπιων, αλλά και μεταξύ προσφύγων διαφορετικών εθνοτήτων.

Οι ακροδεξιοί προσπάθησαν να εκμεταλλευτούν το προσφυγικό, ιδίως όταν χάθηκε το προσφυγικό προφίλ.

Οσο οι ροές ήταν κυρίως Σύροι, οι ακροδεξιοί δεν είχαν φωνή στον νησιωτικό χώρο. Δεν έβρισκαν ανταπόκριση στις τοπικές κοινωνίες.

Οταν κυριάρχησαν οι οικονομικοί μετανάστες και κάποιοι για να επιβιώσουν άρχισαν να κάνουν μικροκλοπές, να διαμαρτύρονται κάποιες φορές με βία αντιδρώντας στη μεγάλη παραμονή τους και στον εγκλεισμό τους στα νησιά ή και να δημιουργούν βίαιες συγκρούσεις μεταξύ τους, τότε η Χρυσή Αυγή βρήκε έδαφος και πάτησε.

● Ποια είναι η επόμενη μέρα;

Το κομμάτι της διαχείρισης δεν έχει κλείσει ακόμη. Η άποψή μου είναι ότι το προσφυγικό θα συνεχίσει να υπάρχει.

Η συμφωνία Ε.Ε. - Τουρκίας δεν λύνει τα θέματα. Ούτε ξέρουμε πόσο θα διαρκέσει.

Η λογιστική διαχείριση του προβλήματος θα έχει ολοκληρωθεί όταν θα έχουμε τα ΠΡΟΚΕΚΑ και όταν θα είμαστε έτοιμοι και κάνουμε προετοιμασία και για άλλους χώρους, όχι με πλήρεις εγκαταστάσεις.

Αλλά θα πρέπει να υπάρχουν χώροι, δέκα στρατόπεδα π.χ. με αντίστοιχο υλικό σε αποθήκες, γιατί αν αύριο έρθουν ξαφνικά μέσα σε ένα μήνα 50.000, να ξέρουμε ακριβώς πού θα πάνε.

Τότε θα πούμε ότι έκλεισε το κεφάλαιο της λογιστικής υποστήριξης. Αν δεν το κάνουμε, τότε σε μια νέα έξαρση θα κοιτιόμαστε στα μάτια. Αυτό θα μπορούσε να το χρηματοδοτήσει η Ε.Ε.

Το προσφυγικό θα υπάρχει όσο υπάρχει πόλεμος και το μεταναστευτικό θα υπάρχει όσο υπάρχουν οι μεγάλες οικονομικές ανισότητες.

Θα λυθεί αυτό; Οχι. Δεν θα τελειώσει ποτέ. Δεν κλείνει το θέμα της μετανάστευσης και της προσφυγιάς,

Το προσφυγικό θα συνεχίσει να υπάρχει και πρέπει να κάνουμε προετοιμασία και για άλλους χώρους, γιατί αν αύριο έρθουν ξαφνικά μέσα σε ένα μήνα 50.000, να ξέρουμε ακριβώς πού θα πάνε.

Αν δεν το κάνουμε, τότε σε μια νέα έξαρση θα κοιτιόμαστε στα μάτια.

Οι αφανείς πρωταγωνιστές

«Στην όλη διαχείριση του προσφυγικού ζητήματος καθοριστικό ρόλο έπαιξε μία κλειστή ομάδα συνεργατών του υπουργού Προστασίας του Πολίτη και αναφέρομαι στην αντιστράτηγο κ. Τσιριγώτη σε ό,τι αφορά το επιχειρησιακό κομμάτι διαχείρισης, τον συνταγματάρχη Παύλο Αδακτυλίδη, σύνδεσμο μεταξύ των υπουργείων Αμυνας και Προστασίας του Πολίτη, που είχε όλη την οργάνωση της σχεδίασης στην επιλογή χώρων και τη λογιστική υποστήριξη του προσφυγικού σε συνεργασία φυσικά με τα δύο υπουργεία, και τη μηχανικό Δήμητρα Μουτεβελή, η οποία είχε τη σχεδίαση, επίβλεψη και κατασκευή των hotspot στα νησιά και των χώρων φιλοξενίας στον ηπειρωτικό χώρο».

ΕΥΡΩΠΗ
Μαύρη επέτειος για το προσφυγικό «ντιλ» Ε.Ε. - Τουρκίας
Σκληρές ανακοινώσεις για τη «μαύρη επέτειο» των τριών χρόνων από την εφαρμογή της συμφωνίας Ε.Ε. - Τουρκίας στην Ελλάδα εξέδωσαν χθες οι Γιατροί Χωρίς Σύνορα και η Διεθνής Αμνηστία.
Μαύρη επέτειος για το προσφυγικό «ντιλ» Ε.Ε. - Τουρκίας
ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ
Ευρωπαϊκό παιχνίδι επίρριψης ευθυνών
Το τελευταίο διάστημα πολλαπλασιάζονται οι παρασκηνιακές κινήσεις που προσπαθούν να αναδείξουν την Ελλάδα ως υπεύθυνη για τη μη ολοκληρωμένη εφαρμογή της αμφιλεγόμενης ευρωτουρκικής συμφωνίας.
Ευρωπαϊκό παιχνίδι επίρριψης ευθυνών
ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ
Εξηγήσεις για τα κονδύλια της Ε.Ε. για το προσφυγικό
Ο επίτροπος Χρήστος Στυλιανίδης έδωσε απαντήσεις από τις Βρυξέλλες για τα 820 εκατ. ευρώ που διατέθηκαν στην Ελλάδα μέσω μεγάλων ΜΚΟ. «Δεν υπάρχει σκιά», διαβεβαίωσε. Επιτέθηκε στις χώρες που αρνούνται να...
Εξηγήσεις για τα κονδύλια της Ε.Ε. για το προσφυγικό
ΝΗΣΙΔΕΣ
Ο δρόμος για τον βυθό της Μεσογείου είναι στρωμένος με δολάρια
Παρόλο που πολλές πληροφορίες μοιράζονται από στόμα σε στόμα, τα κοινωνικά μέσα χρησιμοποιούνται επίσης ευρέως για έρευνα πριν από την αναχώρηση. Ειδικότερα οι Σύροι χρησιμοποιούν εκτεταμένα τεχνολογίες...
Ο δρόμος για τον βυθό της Μεσογείου είναι στρωμένος με δολάρια
ΕΥΡΩΠΗ
«Επαναπροωθήσεις μόνο σε συνεννόηση με την Ελλάδα»
Οι επαναπροωθήσεις προς την Ελλάδα είναι σημαντικό να γίνονται μόνο σε συνεννόηση με την ελληνική πλευρά, τόνισε η Άνγκελα Μέρκελ. «Πρέπει να το κάνουμε στο πλαίσιο του σεβασμού στη μη επαναπροώθηση» σχολιάζει...
«Επαναπροωθήσεις μόνο σε συνεννόηση με την Ελλάδα»
ΠΟΛΙΤΙΚΗ
Τα πενιχρά αποτελέσματα της συμφωνίας
Κανένα ουσιαστικό αντίκρισμα δεν φαίνεται να έχει το πάγωμα του ελληνοτουρκικού Πρωτοκόλλου Επανεισδοχής του 2001 που εξήγγειλε ο Τούρκος υπουργός Εξωτερικών Μεβλούτ Τσαβούσογλου, σε μια κίνηση μάλλον...
Τα πενιχρά αποτελέσματα της συμφωνίας

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας