• Αθήνα
    Αίθριος καιρός
    12°C 10.1°C / 13.9°C
    1 BF
    88%
  • Θεσσαλονίκη
    Αίθριος καιρός
    10°C 8.1°C / 11.6°C
    0 BF
    77%
  • Πάτρα
    Αίθριος καιρός
    11°C 10.0°C / 12.9°C
    1 BF
    70%
  • Ιωάννινα
    Ελαφρές νεφώσεις
    5°C 4.9°C / 8.1°C
    0 BF
    93%
  • Αλεξανδρούπολη
    Σποραδικές νεφώσεις
    8°C 7.9°C / 7.9°C
    2 BF
    87%
  • Βέροια
    Αίθριος καιρός
    9°C 7.0°C / 10.2°C
    1 BF
    79%
  • Κοζάνη
    Αίθριος καιρός
    4°C 4.1°C / 5.6°C
    2 BF
    87%
  • Αγρίνιο
    Αίθριος καιρός
    11°C 10.1°C / 11.6°C
    2 BF
    86%
  • Ηράκλειο
    Αραιές νεφώσεις
    13°C 12.1°C / 15.3°C
    4 BF
    85%
  • Μυτιλήνη
    Αραιές νεφώσεις
    14°C 12.9°C / 13.9°C
    3 BF
    77%
  • Ερμούπολη
    Σποραδικές νεφώσεις
    14°C 12.9°C / 14.6°C
    2 BF
    82%
  • Σκόπελος
    Αίθριος καιρός
    10°C 10.1°C / 10.1°C
    2 BF
    72%
  • Κεφαλονιά
    Αίθριος καιρός
    15°C 14.7°C / 14.7°C
    4 BF
    76%
  • Λάρισα
    Αίθριος καιρός
    6°C 5.5°C / 5.5°C
    0 BF
    82%
  • Λαμία
    Αίθριος καιρός
    5°C 5.5°C / 5.5°C
    1 BF
    88%
  • Ρόδος
    Αραιές νεφώσεις
    18°C 15.8°C / 18.8°C
    4 BF
    85%
  • Χαλκίδα
    Σποραδικές νεφώσεις
    12°C 10.3°C / 14.1°C
    2 BF
    88%
  • Καβάλα
    Αραιές νεφώσεις
    13°C 12.7°C / 12.7°C
    2 BF
    88%
  • Κατερίνη
    Αίθριος καιρός
    10°C 8.2°C / 11.7°C
    1 BF
    79%
  • Καστοριά
    Αίθριος καιρός
    5°C 4.8°C / 4.8°C
    1 BF
    81%

Πώς διαπλάθονται εκλογικά σώματα «που διψούν για ανορθόδοξες λύσεις»

  • A-
  • A+

Συνηθίζουμε να αναμασάμε το κλισέ: η πραγματικότητα είναι απείρως πιο σύνθετη και επινοητική ακόμη και από την πιο πλούσια, διεστραμμένη και καχύποπτη φαντασία.

Υπάρχουν όμως παραδείγματα όπου η φαντασία, εμπνεόμενη από τη ζοφερή πραγματικότητα του παρελθόντος και του παρόντος, γίνεται, σε ανύποπτο χρόνο, ανατριχιαστικά προφητική.

Ο λόγος για το «Δεν γίνονται αυτά εδώ», το μυθιστόρημα του πρώτου Αμερικανού νομπελίστα συγγραφέα (1930) Σινκλέρ Λιούις (εκδόσεις Καστανιώτη, μετάφραση Νίκος Μάντης).

Οταν εκδόθηκε (1935), ο φασισμός του Μουσολίνι ήταν στην εξουσία από το 1922 και ο ναζισμός του Χίτλερ από το 1933.

Ο ήρωας του Σινκλέρ, ο γερουσιαστής Μπαζ Γουίντριπ, είναι ένας τσαρλατάνος που συνδυάζει τα ειδεχθή χαρίσματα και των δύο δικτατόρων.

Είναι ένας «χειμαρρώδης θεατρίνος» που ξεσηκώνει τα πλήθη με μεγαλοπρεπείς, στομφώδεις χειρονομίες, προκαλώντας «ρητορικό οργασμό»· διαθέτει «απλοϊκή πανουργία» που την πλασάρει ως εξυπνάδα, χιούμορ που υποκρύπτει «ύπουλο κυνισμό», υποκριτική σεμνότητα που καμουφλάρει το «ελάχιστο βάθος σκέψης» του και την «υποτιθέμενη εμβρίθειά» του, συσκοτίζει τις ανοησίες του και τις κάνει να ακούγονται σαγηνευτικές· επιτίθεται κατά των αντιπάλων του με την επίδειξη «βιβλικής οργής»· καταγγέλλει υποκριτικά την «πολιτική διαφθορά» και τη «δικτατορία του κεφαλαίου, των τραπεζικών κολοσσών, των χρηματιστηριακών και επενδυτικών εταιρειών και των μοναρχών που διοικούν τις πολυεθνικές»· υπόσχεται «ευημερία, χωρίς να χρειαστεί κανείς να δουλέψει».

Και έτσι, ταυτίζεται υποσυνείδητα με τους σκοπούς των πολλών που δεν έχουν στον ήλιο μοίρα· καταφέρνει να μεταλλάξει την απελπισία και την αγανάκτησή τους σε τυφλή λατρεία της «κενής γοητείας» του· τους κάνει να πιστεύουν «κάθε λέξη που βγαίνει από την κάλπικη ρητορεία του»· τους μετατρέπει σε άβουλα υποκείμενα που νιώθουν την «υποχρέωση να του εκδηλώσουν τη λατρεία και την ευγνωμοσύνη τους» με κάθε τρόπο.

Αρκούν αυτά τα αποτρόπαια προσόντα για να καταφέρει να γίνει κάποιος δικτάτορας και να εγκαθιδρύσει στην Αμερική, την υποτιθέμενη «γη της ελευθερίας», μια τυραννική εξουσία που θα βασίζεται στη βία και την τρομοκρατία;

Η απάντηση είναι προφανής. Για να αναδειχθεί και τελικά να επιβληθεί μια τέτοια αδίστακτη και αλαζονική προσωπικότητα, πρέπει να έχει ήδη διαπλαστεί, μέσα στο ασίγαστο καμίνι των ταξικών αντιθέσεων, ένα πλειοψηφικό διαταξικό κοινωνικό στρώμα έτοιμο να υποκύψει στην αυταρχική γοητεία του.

Ποιες κοινωνικές δυνάμεις, ανασφαλείς, συγχυσμένες και απογοητευμένες από την αθεράπευτη διαφθορά του «δημοκρατικού πολιτικού συστήματος», που υποτίθεται ότι «αιωνίως θα βελτιωνόταν από την ψήφο των Καλών Πολιτών», και τη συνύφανσή του με το οργανωμένο έγκλημα, συνθέτουν ένα τέτοιο ετερόκλητο «εκλογικό σώμα που διψά για ανορθόδοξες λύσεις»;

Οι αναλογίες με το σήμερα είναι εφιαλτικές:

Αγρότες και άλλοι δανειολήπτες με δάνεια που δεν μπορούν να ξεπληρώσουν· εκατομμύρια εργάτες και υπάλληλοι που παραμένουν μακροχρόνια άνεργοι· αναξιοπαθούντες που δεν τους αρκούν τα επιδόματα της Πρόνοιας για να ζήσουν· οι περισσότεροι κάτοικοι των αστικών κέντρων και των προαστίων που δεν μπορούν να πληρώνουν το νοίκι τους, το ηλεκτρικό τους ή να αποπληρώνουν τις δόσεις του πλυντηρίου τους· δημοφιλείς ιεροκήρυκες που επιδιώκουν δημοσιότητα και πολιτικό ρόλο· ένας ικανός αριθμός μεγαλοαστών οι οποίοι, αν και είναι εκατομμυριούχοι, θεωρούν ότι τα κέρδη τους έχουν περιοριστεί σημαντικά από την εχθρότητα των τραπεζιτών που ασκούν ασφυκτικό έλεγχο στις πιστώσεις· μικροαστοί διανοούμενοι που προσπαθούν να χωνέψουν την «ιδεολογική δυσπεψία» τους, υποστηρίζοντας μεταρρυθμίσεις που υπόσχονται «ανάνηψη του ανάπηρου καπιταλιστικού συστήματος» και επικαλούμενοι «ευγενείς γενικότητες» όπως «Δικαιοσύνη, Ισότητα, Τάξη, Ευημερία, Πατριωτισμός…»

Στην τροφοδότηση της οργής και στη χειραγώγηση της διάχυτης αγανάκτησης αυτών των ετερογενών κοινωνικών στρωμάτων καταλυτικός, εννοείται, είναι ο ρόλος των μέσων ενημέρωσης, τα οποία «πληρώνονται για να μας τρομοκρατούν».

Το μυθιστόρημα του Σινκλέρ, χωρίς να χάνει στο ελάχιστο τη λογοτεχνική αξία του, σφύζει από οξυδερκείς παρατηρήσεις που παραπέμπουν ευθέως στην Αμερική και την Ευρώπη τού σήμερα.

Θα σταθούμε σε μία που επιβεβαιώθηκε από την εκλογή Τραμπ:

Στην πιο «αντιφατική, καταθλιπτική, πλούσια και συναρπαστική χώρα», όπου «κυριαρχεί η βουκολική και πουριτανική απλότητα του ενάρετου θείου Σαμ» και όπου ο λαός της «έχει διαπαιδαγωγηθεί στο σχολείο να πιστεύει ότι είναι ο πιο έξυπνος στον κόσμο», αυτός που αντικατέστησε τους Εβραίους ως περιούσιος λαός Του»· όπου η οικονομική δυσπραγία θεωρείται ότι δεν είναι παρά «μια περαστική ενόχληση» και «η ενασχόληση με την πολιτική» κάτι που μπορεί «να οδηγήσει σε μια ανεπιθύμητη πάλη των τάξεων…», αν «… ο Τζον Ν. Ροκφέλερ ή ο Χένρι Φορντ το έβαζαν στόχο, θα μπορούσαν να γίνουν… οι πιο λαοπρόβλητοι ηγέτες».

Ο Σινκλέρ ανήκε στο ζωογόνο εκείνο ρεύμα της αμερικανικής λογοτεχνίας που πήγε κόντρα στο κυρίαρχο δόγμα της υποταγής της ζωής και της τέχνης στη γλυκερή παθητικότητα και στην εξύμνηση «του κάθε τι αμερικανικού».

Στην ομιλία του στη Σουηδική Ακαδημία, το είχε χαρακτηρίσει ως «δόγμα της πιο μαύρης αντίδρασης σε έναν κόσμο γεμάτο συναρπαστικές επαναστάσεις».

Υπήρξε, επομένως, «προφητικός» επειδή έγραφε για τη ζωή, όπως ακριβώς είναι η αληθινή ζωή.

Ακολουθήστε μας στο Google news
ΝΗΣΙΔΕΣ
Η ανθρωπογεωγραφία μιας δολοφονίας
Μεσάνυχτα Παρασκευής, 13 Νοεμβρίου 2015, το κέντρο του Παρισιού δέχτηκε μια πρωτόγνωρη δολοφονική επίθεση. Νέα παιδιά επιτέθηκαν σε άλλα νέα παιδιά. Και τα σκότωσαν. Οι δολοφόνοι σκοτώθηκαν από τις δυνάμεις...
Η ανθρωπογεωγραφία μιας δολοφονίας
ΝΗΣΙΔΕΣ
Δίδυμοι Πύργοι
Φέτος συμπληρώνονται 20 χρόνια από την τρομοκρατική επίθεση στο Παγκόσμιο Κέντρο Εμπορίου που αποτελούσε ένα σύμπλεγμα επτά κτιρίων στο νησί του Μανχάταν της Νέας Υόρκης.
Δίδυμοι Πύργοι
ΝΗΣΙΔΕΣ
Η τεχνολογία, το Ολοκαύτωμα και η φρίκη
Για τους ναζί, Εβραίοι δεν ήταν μόνο αυτοί που ασπάζονταν τον ιουδαϊσμό, αλλά εκείνοι με εβραϊκό αίμα, άσχετα από τον βαθμό της αφομοίωσής τους, της επιγαμίας, θρησκευτικής δραστηριότητας ή της μεταστροφής...
Η τεχνολογία, το Ολοκαύτωμα και η φρίκη
ΝΗΣΙΔΕΣ
Ένας κόσμος, γιος του Μανχάταν
Εβδομήντα εννέα χρόνια μετά τη διακήρυξη της ανεξαρτησίας της Αμερικής κυκλοφορεί η ποιητική συλλογή του Γουόλτ Γουίτμαν «Φύλλα χλόης», όπου περιλαμβάνεται το «Τραγούδι του εαυτού μου», και που θα είναι μέχρι...
Ένας κόσμος, γιος του Μανχάταν
ΝΗΣΙΔΕΣ
Οταν οι ΗΠΑ κινδύνευαν με πραξικόπημα
Ο υποστράτηγος των πεζοναυτών των ΗΠΑ Smedley Butler αποκάλυψε το 1934 μια συνωμοσία ομάδας πλούσιων επιχειρηματιών, μελών της Αμερικανικής Λίγκας για την Ελευθερία, για την εγκαθίδρυση μιας φασιστικής...
Οταν οι ΗΠΑ κινδύνευαν με πραξικόπημα
ΝΗΣΙΔΕΣ
Τα μυστικά του Σιμπούμι
Ο Τρεβάνιαν έφτιαξε ένα καταπληκτικό μυθιστόρημα πολύ μπροστά από την εποχή του, όχι μόνο γιατί φαντάστηκε τον κόσμο όπως είναι σήμερα, αλλά και γιατί λογοτεχνικά ξεπέρασε τα δεδομένα της εποχής.
Τα μυστικά του Σιμπούμι

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας