Το Ιράν βιώνει «την επόμενη ημέρα» μετά τον ξαφνικό θάνατο του Εμπραχίμ Ραϊσί. Σήμερα το πρωί ξεκίνησαν οι νεκρώσιμες ακολουθίες των επιβαινόντων στο αεροσκάφος και η τελετή ταφής του Ραϊσί θα πραγματοποιηθεί την Πέμπτη.
Την ίδια ώρα, στην κοινωνία επικρατούν «ανάμεικτα» συναισθήματα. Πιστοί της κυβέρνησης μαζεύτηκαν σε τζαμιά, πλατείες και θρησκευτικούς χώρους για να προσευχηθούν για τον Ραΐσι και τον υπουργό Εξωτερικών Χοσεΐν Αμίρ Αμπντολαχιάν, αλλά τα περισσότερα καταστήματα παρέμειναν ανοιχτά -κόντρα στο πενθήμερο πένθος- και οι αρχές έκαναν ελάχιστη προσπάθεια να διακόψουν την καθημερινότητα, σύμφωνα με το Reuters
Πριν ένα χρόνο, η αυταρχική, υπερσυντηρητική κυβέρνηση του Ραΐσι διέλυσε βίαια τις μεγαλύτερες αντικαθεστωτικές διαδηλώσεις από την επανάσταση του 1979, προκαλώντας διεθνή κατακραυγή. Στο διαδίκτυο κυκλοφόρησαν βίντεο με πυροτεχνήματα κα ανθρώπους να μοιράζουν γλυκά για να γιορτάσουν τον θάνατό του Εμπραχίμ Ραϊσί.
Κατά την διάρκεια των μεγάλων λαϊκών αντικυβερνητικών διαδηλώσεων του 2017-18 και του Νοεμβρίου 2019, ο Ραϊσί ήταν ex officio ένας από τους πρωταγωνιστές στην άγρια καταστολή του φιλοδημοκρατικού κινήματος και τη φυλάκιση και καταδίκη χιλιάδων αγωνιστών.
Ομάδες ανθρωπίνων δικαιωμάτων θυμίζουν ότι εκατοντάδες Ιρανοί έχασαν τη ζωή τους στις διαδηλώσεις 2022-23 που προκλήθηκαν μετά τον θάνατο μίας υπό κράτηση νεαρής γυναίκας που αρχικά συνελήφθη από την αστυνομία ηθικής για… παραβίαση των ανελεύθερων ενδυματολογικών κωδίκων της χώρας.
Μη κυβερνητικές οργανώσεις εκφράζουν την λύπη τους για το γεγονός ότι ο θάνατος του ιρανού προέδρου Εμπραχίμ Ραϊσί σημαίνει ότι δεν θα λογοδοτήσει ποτέ για τα εγκλήματα που κατηγορείται ότι διέπραξε επί δεκαετίες στο Ιράν. Ο Εμπραχίμ Ραϊσί υπήρξε σύμβολο δικαστικής ατιμωρησίας για τους εγκληματίες και της απουσίας ευθύνης στο σύστημα της Ισλαμικής Δημοκρατίας», δήλωσε ο Μαχμούντ-Αμίρι Μογαντάμ, διευθυντής της ΜΚΟ Iran Human Rights (IHR), με έδρα την Νορβηγία. «Θα έπρεπε να έχει διωχθεί για εγκλήματα κατά της ανθρωπότητας και να λογοδοτήσει σε δίκαιες δίκες για αναρίθμητες φρικαλεότητες που είχε διαπράξει κατά την διάρκεια αυτών των τεσσάρων δεκαετιών», είπε.
Η Διεθνής Αμνηστία κατηγόρησε τον Εμπραχίμ Ραϊσί ότι ως μέλος της τετραμελούς «Επιτροπής Θανάτου» ενέκρινε την εκτέλεση χιλιάδων πολιτικών κρατουμένων το 1988, οι περισσότεροι από τους οποίους ήταν μέλη της οργάνωσης των Μουτζαχεντίν του Ιρανικού Λαού. Τον Σεπτέμβριο 2020, ομάδα από επτά ειδικούς εισηγητές των Ηνωμένων Εθνών απευθύνθηκε γραπτά στην ιρανική κυβέρνηση για να ζητήσει την απόδοση ευθυνών για τις εκτελέσεις που πιθανό να συνιστούν εγκλήματα κατά της ανθρωπότητας.
Από την άλλη, οι υποστηρικτές του υπερσυντηρητικού κληρικού κατεστημένου μιλούν με θαυμασμό για τον Ραϊσί και τη θητεία του. Τη Δευτέρα πραγματοποιήθηκαν στο Ιράν συγκεντρώσεις σε διάφορες πόλεις της χώρας για να τιμήσουν τον Ιρανό πρόεδρο. Στην πρωτεύουσα Τεχεράνη, χιλιάδες άνθρωποι, κρατώντας πορτρέτα του Ραϊσί, συγκεντρώθηκαν στην πλατεία Βαλιάσρ.
Πάντως, ήδη έχει ανοίξει η συζήτηση για το πρόσωπο που θα τον διαδεχθεί, με τις προεδρικές εκλογές να έχουν προγραμματιστεί για τις 28 Ιουνίου.
