Παράκαμψη προς το κυρίως περιεχόμενο
«Ρουλέτα» με την παγκόσμια ειρήνη

AP Photo

«Ρουλέτα» με την παγκόσμια ειρήνη

  • A-
  • A+

Λίγες μόλις ώρες μετά την ανακοίνωση της απόφασης του προέδρου των ΗΠΑ και οι αναταραχές συνεχίζονται τόσο σε διπλωματικό όσο και σε οικονομικό επίπεδο. 

Οι Ευρωπαίοι θεωρείται δεδομένο ότι θα προσπαθήσουν να μείνουν σταθερά δεμένοι στη συμφωνία και ήδη αναλαμβάνονται πρωτοβουλίες για επαφές με την Τεχεράνη, με το βλέμμα και στη διασφάλιση των οικονομικών συμφερόντων ευρωπαϊκών επιχειρήσεων στην χώρα. 

Η προκλητική απόφαση του Ντόναλντ Τραμπ, όμως, βάζει «μπουρλότο» στο εσωτερικό του Ιράν, καθώς ο Ροχανί θα βρεθεί άμεσα αντιμέτωπος με τους υπερσυντηρητικούς κύκλους της χώρας, οι οποίοι από την αρχή είχαν εκφράσει την έντονη δυσαρέσκειά τους για τη συμφωνία. 

Ένα, ακόμη, θέμα είναι, φυσικά, και το ποια θα είναι η αντίδραση των ΗΠΑ και της διεθνούς κοινότητας εάν η Τεχεράνη αποφασίσει να επανενεργοποιήσει το πυρηνικό της πρόγραμμα, ενώ παραμένει ορατός ο κίνδυνος γενικής ανάφλεξης στη Μέση Ανατολή, η οποία, ούτως ή άλλως έχει «πάρει φωτιά».

Παίρνει «φωτιά» το εσωτερικό μέτωπο

Η αποχώρηση των ΗΠΑ από τη συμφωνία και η επιστροφή των κυρώσεων δίνει μεγάλο πάτημα στους υπερσυντηρητικούς πολιτικούς να ασκήσουν σημαντική πίεση στον Ροχανί και την κυβέρνησή του, καθώς ήταν εξαρχής αντίθετοι με την πυρηνική συμφωνία.

Σήμερα, Ιρανοί βουλευτές έκαψαν μία χάρτινη σημαία των ΗΠΑ φωνάζοντας «θάνατος στην Αμερική» και «κάψαμε την πυρηνική συμφωνία». Την ίδια στιγμή ο επικεφαλής των Φρουρών της Επανάστασης (αντίπαλος του Ροχανί ) εκτίμησε ότι οι Ευρωπαίοι είναι δεμένοι στο άρμα των Ηπα και δεν θα μπορέσουν να λάβουν ανεξάρτητες αποφάσεις. «Είναι ξεκάθαρο ότι οι Ευρωπαίοι δεν μπορούν να λάβουν ανεξάρτητη απόφαση μεταξύ του Ιράν και της Αμερικής και είναι δεμένοι στο άρμα της Αμερικής», πρόσθεσε. «Η τύχη της συμφωνίας του Ιράν είναι ξεκάθαρη».

Μέσα σε αυτό το κλίμα ο Χασάν Ροχανί καλείται να διαχειριστεί μία εξαιρετικά δύσκολη κατάσταση, καθώς ναι μεν έχει ανακοινώσει πως θα συνεχίσει να στηρίζει τη συμφωνία που έχει συνάψει με τις υπόλοιπες χώρες, όμως υπάρχουν φωνές που τον καλούν να επανενεργοποιήσει το πυρηνικό πρόγραμμα της χώρας.

Ήδη στο ιρανικό κοινοβούλιο κατατέθηκε πρόταση προς την κυβέρνηση να αναλάβει «αναλογική και ανταποδοτική» δράση μετά την αποχώρηση των Ηνωμένων Πολιτειών.

Ο διχασμός που επικρατεί στην πολιτική σκηνή της χώρας καταγράφεται και στον σημερινό Τύπου του Ιράν με τα πρωτοσέλιδα να κυμαίνονται σε υψηλούς τόνους και να δημιουργούν κλίμα εκρηκτικό.

Ευρωπαϊκός προβληματισμός

Εντός Ευρώπης οι Γαλλία, Βρετανία και Γερμανία εξέφρασαν την ανησυχία τους για τις τελευταίες εξελίξεις, ενώ ήδη αναλαμβάνονται πρωτοβουλίες για επαφές με το Ιράν με στόχο να παραμείνει σε ισχύ η συμφωνία. Οι υπουργοί Εξωτερικών Γαλλίας, Βρετανίας, Γερμανίας αναμένεται να συναντηθούν με εκπροσώπους του Ιράν την Δευτέρα.

Ο Γάλλος υπουργός Εξωτερικών Ζαν Υβ Λεντριάν δήλωσε ότι «η συμφωνία δεν έχει πεθάνει», ενώ ο Εμανουέλ Μακρόν αναμένεται να έχει σύντομα επικοινωνία με τον Ροχανί .

Από την πλευρά του ο πρεσβευτής της ΕΕ στην Κίνα Χανς Ντίτμαρ Σβάισγκουτ ανακοίνωσε ότι «η συμφωνία ανήκει στη διεθνή κοινότητα. Δεν θα καταρρεύσει εάν φύγει ένα μέλος».

Ο Γερμανός υπουργός Εξωτερικών Χέικο Μάας επανέλαβε την προσήλωση της Γερμανίας προς τη συμφωνία τονίζοντας ότι «Οι ΗΠΑ δεν πρότειναν εναλλακτικό σχέιο. Θέλουμε να διατηρήσουμε τους ελέγχους και τους κανόνες διαφάνειας. Και αυτό ισχύει κυρίως επειδή είναι εντελώς άγνωστο τι σκέφτονται οι ΗΠΑ ως εναλλακτική στη συμφωνία που εμποδίζει το Ιράν να αναπτύξει πυρηνικά όπλα, ενώ παράλληλα είναι δυνατό να ελέγχεται η συμμόρφωσή του».

Η Κίνα ζήτησε επίσης την διαφύλαξη της συμφωνίας, την οποία έχει επίσης υπογράψει. Το Πεκίνο καλεί όλες τις πλευρές να ενεργήσουν με υπευθυνότητα «για την επιστροφή μόλις αυτό γίνει δυνατόν στην τήρηση ενός κειμένου που συμβάλλει στη διαφύλαξη της ειρήνης στην Μέση Ανατολή», σύμφωνα με τον εκπρόσωπο του υπουργείου Εξωτερικών της Κίνας. 

Τι θα γίνει με τις εταιρείες

Η αποχώρηση των ΗΠΑ φέρνει και επιστροφή των κυρώσεων, κάτι που σημαίνει ότι θα πληγούν σημαντικά και τα επιχειρηματικά συμφέροντα των μεγάλων χωρών. Μόνο τα... ονόματα των εταιρειών που αναμένεται να πληγούν κάνουν ασφές το πρόβλημα που δημιουργείται για την παγκόσμια οικονομία.

Οι Boeing (ΗΠΑ) και Airbus (Ευρώπη) αναμένεται να χάσουν δισεκατομμύρια δολάρια, καθώς υπέγραψαν τεράστιες συμφωνίες με την Τεχεράνη για εκσυγχρονισμό του αεροπορικού στόλου του Ιράν, αλλά και για την κατασκευή και πώληση νέων αεροπλάνων. Οι British Airlines και Lufthansa που πρόσφατα ξεκίνησαν εκ νέου πτήσεις προς το Ιράν θα κληθούν τώρα να εγκαταλείψουν τα δρομολόγια αυτά.

Παράλληλα η γερμανική Volkswagen έχει ανακοινώσει από το 2017 πως θα ξεκινήσει να πουλάει οχήματα στη χώρα και, πιθανότατα, πλέον, θα κληθεί να διαλέξει μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν, ενώ το ίδιο πρόβλημα αναμένεται να αντιμετωπίσει και η γαλλική Renault.

Αντίστοιχα, μεγάλες επιχειρήσεις που δραστηριοποιούνται στον τομέα του τουρισμού όπως η γαλλική Accor και η ισπανική Melia Hotels θα πρέπει να εγκαταλείψουν τα σχέδια για επενδύσεις στο Ιράν.

Από την πλευρά του ο γερμανικός κολοσσός της Siemens ανακοίνωσε ότι θα πειθαρχήσει στις όποιες κυρώσεις επιβληθούν στο Ιράν, όμως περιμένει να δει πώς θα αντιδράση η διεθνής κοινότητα και μετά θα λάβει τις τελικές αποφάσεις.

Το πετρέλαιο σε άνοδο

Υπό το φως των τελευταίων εξελίξεων κινούνται και οι... τιμές στην αγορά πετρελαίου με την τιμή του αργού να φθάνει στο υψηλότερο επίπεδο των τελευταίων τρισήμισι ετών.

Από το μίνι ράλι στην τιμή αναμένεται να επηρεαστούν άμεσα οι Κίνα, Ινδία και Κορέα, οι μεγαλύτεροι πελάτες του Ιράν στην αγορά πετρελαίου. Σε ό,τι αφορά την Ιαπωνία, η χώρα, που είναι φτωχή σε φυσικού πόρους, εξαρτάται από το Ιράν για το περίπου 7% των εισαγωγών αργού πετρελαίου. 

Φυσικά, το Ριάν δεν άργησε να... τρέξει για σώσει την κατάσταση με την Σαουδική Αραβία να ανακοινώνει ότι θα «λάβει όλα τα αναγκαία μέτρα για να εμποδίσει ελλείψεις στην τροφοδοσία σε πετρέλαιο».

Η Σαουδική Αραβία, που αντλεί σήμερα 10 εκατομμύρια βαρέλια ημερησίως, έχει ικανότητα άντλησης 12 εκατομμυρίων βαρελιών.

Οι μεγάλες πετρελαιοπαραγωγές χώρες, μέλη και μη μέλη του ΟΠΕΚ, ανάμεσά τους η Ρωσία, συνδέονται με συμφωνία μέχρι το τέλος του έτους για τον περιορισμό της παραγωγής στο 1,8 εκατομμύρια βαρέλια ημερησίως ώστε να στηριχθούν οι τιμές.

Το «αποχωρούμε» και οι πρώτες αντιδράσεις

Χθες ο πρόεδρος των ΗΠΑ, ανακοινώνοντας την απόφασή του, εξαπέλυσε επίθεση στην Τεχεράνη, χρησιμοποιώντας εμπρηστική ρητορική και αναδεικύνοντας το Ιράν ως τον μεγαλύτερο κίνδυνο παγκοσμίως.  Υποστήριξε πως «το ιρανικό καθεστώς χρηματοδοτεί το βασίλειο του χάους και του τρόμου με τον πλούτο του ίδιου του λαού του». Παράλληλα, ανακοίνωσε ότι έδωσε εντολή να επανέλθουν όλες οι κυρώσεις εις βάρος της χώρας.

Απαντώντας ο πρόεδρος του Ιράν Χασάν Ροχανί προειδοποίησε ότι τις ΗΠΑ ότι θα υπάρξουν συνέπειες και υπογράμμισε ότι θα συνεχίσει να εργάζεται για την συμφωνία με τις υπόλοιπες χώρες που συνεχίζουν να τη στηρίζουν.

Από ευρωπαϊκής πλευράς οι Άνγκελα Μέρκελ, Τερέζα Μέι και Εμανουέλ Μακρόν εξέφρασαν την λύπη τους για την αποχώρηση των ΗΠΑ από τη συμφωνία και δεσμεύτηκαν να τη διασφαλίσουν στο μέλλον. Απογοήτευση εξέφρασε και το Κρεμλίνο.

Όπως αναμενόταν το Ισραήλ χαιρέτισε την απόφαση Τραμπ, ενώ και οι ηγέτες της Σαουδικής Αραβίας θα πρέπει να αισθάνονται μεγάλη ικανοποίηση για την εξέλιξη αυτή.

ΜΕΣΗ ΑΝΑΤΟΛΗ
Έπαινοι Νετανιάχου στον Τραμπ για τις κυρώσεις στο Ιράν
Ο πρωθυπουργός του Ισραήλ ευχαρίστησε και συνεχάρη τον πρόεδρο των ΗΠΑ για την επανεπιβολή των κυρώσεων των ΗΠΑ που είχαν αρθεί σε βάρος του Ιράν,...
Έπαινοι Νετανιάχου στον Τραμπ για τις κυρώσεις στο Ιράν
ΜΕΣΗ ΑΝΑΤΟΛΗ
Επενδύσεις κι όχι μόνο πολιτική στήριξη, ζητά το Ιράν από την Ε.Ε.
Η πολιτική στήριξη, δεν αρκεί, χρειάζονται και επενδύσεις. Αυτό είναι το μήνυμα που στέλνει η Τεχεράνη προς τους Ευρωπαίους ηγέτες οι οποίοι...
Επενδύσεις κι όχι μόνο πολιτική στήριξη, ζητά το Ιράν από την Ε.Ε.
ΜΕΣΗ ΑΝΑΤΟΛΗ
Έτοιμο το Ιράν αν οι ΗΠΑ αποχωρήσουν από τη συμφωνία για τα πυρηνικά
Με τον Ντ. Τραμπ να εμφανίζεται πρόθυμος να σκίσει τη διεθνή συμφωνία για το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν, ο Χασάν Ρουχανί ανακοίνωσε ότι η υπηρεσία...
Έτοιμο το Ιράν αν οι ΗΠΑ αποχωρήσουν από τη συμφωνία για τα πυρηνικά