Παράκαμψη προς το κυρίως περιεχόμενο
Οι φυσικοί πόροι εξαντλούνται

Με τρομακτικούς ρυθμούς αυξάνεται τις τελευταίες δεκαετίες η κατανάλωση πόρων όπως τα ορυκτά καύσιμα και τα μέταλλα, ιδίως από τις πλουσιότερες χώρες του κόσμου που χρησιμοποιούν δέκα φορές περισσότερα υλικά από τις φτωχότερες

Οι φυσικοί πόροι εξαντλούνται

  • A-
  • A+

Η αύξηση της κατανάλωσης που τροφοδοτείται από μία ταχέως αναπτυσσόμενη μεσαία τάξη σε πολλές χώρες του πλανήτη έχει τριπλασιάσει την ποσότητα των πρώτων υλών που προέρχονται από τη γη τις τελευταίες τέσσερις δεκαετίες, σύμφωνα με νέα έκθεση της Διεθνούς Επιτροπής Πόρων, μέρος του Προγράμματος των Ηνωμένων Εθνών για το Περιβάλλον.

Αυτή η δραματική αύξηση της χρήσης των ορυκτών καυσίμων, των μετάλλων και άλλων υλικών, θα εντείνει την κλιματική αλλαγή, την αύξηση της ατμοσφαιρικής ρύπανσης, τη μείωση της βιοποικιλότητας και τελικά θα οδηγήσει στην εξάντληση των φυσικών πόρων, προκαλώντας ανησυχητική έλλειψη κρίσιμων υλικών και αυξάνοντας τον κίνδυνο ανάφλεξης τοπικών συγκρούσεων, προειδοποιεί η έκθεση.

Η ποσότητα των πρώτων υλών που προέρχονται από τη γη εκτινάχτηκε από 22 δισεκατομμύρια τόνους το 1970 σε 70 δισεκατομμύρια τόνους το 2010, με τις πλουσιότερες χώρες να καταναλώνουν κατά μέσο όρο 10 φορές περισσότερα υλικά από τις φτωχότερες χώρες, αλλά και διπλάσια του παγκόσμιου μέσου όρου.

Εάν ο κόσμος εξακολουθήσει να χρησιμοποιεί τους πόρους με τον ίδιο ρυθμό που το κάνει σήμερα, από το 2050, που υπολογίζεται ότι 9 δισεκατομμύρια άνθρωποι θα κατοικούν στον πλανήτη, θα χρειάζονται 180 δισεκατομμύρια τόνοι υλικών ετησίως για να καλύψουν τη ζήτηση, εκτιμά η έκθεση.

Πρόκειται για ποσότητα σχεδόν τριπλάσια της σημερινής κατανάλωσης πόρων που, κατά πάσα πιθανότητα, θα αυξήσει την οξίνιση και τον ευτροφισμό των παγκόσμιων εδαφών και των υπόγειων υδάτων, θα πολλαπλασιάσει τη διάβρωση του εδάφους και θα οδηγήσει σε μεγαλύτερες ποσότητες αποβλήτων και ρύπανσης.

Η έκθεση με τίτλο «Παγκόσμια ροή υλικών και παραγωγικότητα των πόρων» κατατάσσει τις χώρες σύμφωνα με το μέγεθος του κατά κεφαλήν υλικού αποτυπώματος, δηλαδή την ποσότητα του υλικών που καταναλώνεται σε μια χώρα, έναν δείκτη που ρίχνει φως στην πραγματική επίδραση μιας χώρας στην παγκόσμια βάση των φυσικών πόρων και, παράλληλα, αποτελεί μια καλή ένδειξη για το υλικό βιοτικό επίπεδο αυτής.

Η Ευρώπη και η Βόρεια Αμερική, οι οποίες είχαν ετήσιο κατά κεφαλήν υλικό αποτύπωμα περίπου 20 και 25 τόνους αντίστοιχα το 2010, βρίσκονται στην κορυφή του πίνακα.

Συγκριτικά, την ίδια χρονιά, η Κίνα είχε υλικό αποτύπωμα 14 τόνων ανά κάτοικο και η Βραζιλία 13 τόνων. Το ετήσιο κατά κεφαλήν υλικό αποτύπωμα για την περιοχή Ασίας-Ειρηνικού, τη Λατινική Αμερική και την Καραϊβική και τη Δυτική Ασία είναι μεταξύ 9 και 10 τόνων. Της Αφρικής είναι κάτω από το 3 τόνους ανά κάτοικο.

Η παγκόσμια χρήση υλικών έχει σημειώσει μεγάλη άνοδο από το 2000, καθώς οι αναδυόμενες οικονομίες, όπως η Κίνα, υφίστανται βιομηχανικούς και αστικούς μετασχηματισμούς απαιτώντας άνευ προηγουμένου ποσότητες σιδήρου, χάλυβα, τσιμέντου, ενέργειας και υλικά κατασκευών.

Και αυτή η τάση αναμένεται να κορυφωθεί καθώς οι αναδυόμενες οικονομίες θα συνεχίσουν να αναπτύσσονται και να καταναλώνουν περισσότερο.

Η παγκόσμια οικονομία χρειάζεται τώρα περισσότερα υλικά ανά μονάδα Ακαθάριστου Εγχώριου Προϊόντος απ' ό,τι στο γύρισμα του αιώνα, επειδή η οικονομική δραστηριότητα έχει μετατοπιστεί περισσότερο από τις υλικά αποδοτικές οικονομίες όπως η Ιαπωνία, η Νότια Κορέα και η Ευρώπη σε οικονομίες όπως η Κίνα, η Ινδία και οι χώρες της Νοτιοανατολικής Ασίας που χρησιμοποιούν πολύ περισσότερο υλικά ανά μονάδα του ΑΕΠ. Αυτό έχει οδηγήσει σε αύξηση της πίεσης στο περιβάλλον για κάθε μονάδα της οικονομικής δραστηριότητας.

Κοιτώντας προς το μέλλον, η Διεθνής Επιτροπή Πόρων προειδοποιεί ότι οι χώρες χαμηλού εισοδήματος θα απαιτήσουν την αύξηση των ποσοτήτων των υλικών που καταναλώνουν για να επιτευχθεί το ίδιο επίπεδο ανάπτυξης που βιώνουν οι χώρες υψηλού εισοδήματος. Αυτή η αυξανόμενη ζήτηση για τα υλικά ενδεχομένως θα συμβάλει σε τοπικές συγκρούσεις, όπως αυτές που παρατηρήθηκαν σε περιοχές όπου η εξόρυξη ανταγωνίζεται με τη γεωργία και την αστική ανάπτυξη.

«Ο ανησυχητικός ρυθμός με τον οποίο γίνεται σήμερα η εξαγωγή υλικών έχει ήδη σοβαρές επιπτώσεις στην ανθρώπινη υγεία και την ποιότητα ζωής των ανθρώπων», δήλωσε η συμπρόεδρος της Διεθνούς Επιτροπής Πόρων Αλίθια Μπάρθενα Ιμπάρα.

«Αυτό δείχνει ότι τα επικρατούντα πρότυπα παραγωγής και κατανάλωσης δεν είναι βιώσιμα. Πρέπει επειγόντως να αντιμετωπιστεί αυτό το πρόβλημα πριν να εξαντλήσουμε ανεπανόρθωτα τους πόρους που τροφοδοτούν τις οικονομίες μας. Πρόκειται για ένα βαθιά σύνθετο πρόβλημα, μία από τις μεγαλύτερες δοκιμασίες της ανθρωπότητας, που απαιτεί την αναθεώρηση του καθεστώτος διαχείρισης της εξόρυξης φυσικών πόρων», επισήμανε η ίδια.

Στην έκθεση, παρουσιάζονται διάφοροι τρόποι με τους οποίους ο κόσμος μπορεί να διατηρήσει την οικονομική ανάπτυξη μειώνοντας παράλληλα την ποσότητα των πρώτων υλών που χρησιμοποιεί.

Η αποσύνδεση της κλιμακούμενης χρήσης υλικών από την οικονομική ανάπτυξη αποτελεί μια «επιτακτική ανάγκη της σύγχρονης περιβαλλοντικής πολιτικής, ουσιαστικής σημασίας για την ευημερία της ανθρώπινης κοινωνίας και ένα υγιές φυσικό περιβάλλον», αναφέρεται.

Αυτή η αποσύνδεση, η οποία θα είναι απαραίτητη για τις χώρες ώστε να επιτύχουν τους Παγκόσμιους Στόχους Βιώσιμης Ανάπτυξης, απαιτεί καλά σχεδιασμένες πολιτικές.

Οι επενδύσεις στην έρευνα και την ανάπτυξη θα είναι ουσιαστικής σημασίας, καθώς θα μπορούσαν να επιφέρουν αύξηση της αποδοτικότητας των υλικών.

Αλλά η αύξηση της αποδοτικότητας των υλικών από μόνη της δεν θα ήταν αρκετή, καθώς η μείωση του κόστους θα επέτρεπε ακόμη υψηλότερη οικονομική ανάπτυξη και ίσως να δυσχέραινε τις προσπάθειες για τη μείωση της συνολικής ζήτησης υλικών.

Η ριζική μεταλλαγή του υπάρχοντος καταναλωτικού μοντέλου που έχει επιβληθεί και που καταβροχθίζει τους φυσικούς πόρους του πλανήτη εξακολουθεί να παραμένει το μεγάλο ζητούμενο.

 

ΟΙΚΟΛΟΓΙΚΑ
Πλαστικοποιημένος πλανήτης
Με μια αγορά που χαρακτηρίζεται από τον καταναλωτισμό και την ευκολία, σε συνδυασμό με τη συγκριτικά χαμηλή τιμή των πλαστικών υλικών, η ζήτηση για τα πλαστικά κορυφώνεται. Για περισσότερα από 50 χρόνια η...
Πλαστικοποιημένος πλανήτης
ΟΙΚΟΛΟΓΙΚΑ
Το πανάκριβο τίμημα της ξηρασίας
Τα ακραία καιρικά φαινόμενα προκαλούν μεγάλες απώλειες στις καλλιέργειες και στις σοδειές, αλλά, μέχρι σήμερα, οι επιστήμονες δεν γνώριζαν ακριβώς πόση από την παγκόσμια παραγωγή χάθηκε εξαιτίας τους και πώς...
Το πανάκριβο τίμημα της ξηρασίας
ΟΙΚΟΛΟΓΙΚΑ
Το θέαμα πάνω από το περιβάλλον;
Από τους εορτασμούς για την αλλαγή της χιλιετίας μέχρι τις φιέστες την παραμονή της Πρωτοχρονιάς, η ρίψη πυροτεχνημάτων εξακολουθεί να προκαλεί ένα φαντασμαγορικό θέαμα σε ολόκληρο τον κόσμο. Μόνο στο Ρίο Ντε...
Το θέαμα πάνω από το περιβάλλον;
ΟΙΚΟΛΟΓΙΚΑ
Πώς άλλαξε η Γη το 2015
Από τις δασικές πυρκαγιές που μαίνονται μέχρι την ελάττωση των πάγων που λιώνουν και την εντυπωσιακή γέννηση νέων νησιών στους ωκεανούς, μερικές φορές ο καλύτερος τρόπος για να διαπιστώσει κανείς τα πλανητικά...
Πώς άλλαξε η Γη το 2015
ΟΙΚΟΛΟΓΙΚΑ
Ιστορική αλλά ανεπαρκής η συμφωνία για το Κλίμα
Μπορεί να θεωρηθεί ότι δεν έχει προηγούμενο, αλλά η συμφωνία που υιοθετήθηκε στο πλαίσιο της 21ης διάσκεψης του ΟΗΕ για το κλίμα σχετικά με την καταπολέμηση της ανόδου της θερμοκρασίας θα μπορούσε να...
Ιστορική αλλά ανεπαρκής η συμφωνία για το Κλίμα
ΟΙΚΟΛΟΓΙΚΑ
Ανθραξ... η συμφωνία
Την ώρα που... σκίζουν τα ρούχα τους για την επίτευξη μιας συμφωνίας για την απάλειψη της υπερθέρμανσης του πλανήτη, οι 195 χώρες που συμμετέχουν στη Διεθνή Διάσκεψη για το Κλίμα στο Παρίσι συνεχίζουν τη χρήση...
Ανθραξ... η συμφωνία

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας