Παράκαμψη προς το κυρίως περιεχόμενο
Τα ψέματα περί αειφορίας της βιομηχανίας της μόδας
AP Photo/Lefteris Pitarakis
ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Τα ψέματα περί αειφορίας της βιομηχανίας της μόδας

  • A-
  • A+
Tο σημερινό αποτύπωμα άνθρακα της βιομηχανίας της μόδας είναι πάνω από το 8% των συνολικών παγκόσμιων εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου, μεγαλύτερο και από αυτό που προκαλούν όλες οι διεθνείς μετακινήσεις.

«Οι μεγάλες εταιρείες λιανικής πώλησης ενδυμάτων σε παγκόσμιο επίπεδο δεν επιδιώκουν να αλλάξουν το θεμελιώδες επιχειρησιακό μοντέλο τους ή να δημιουργήσουν κουλτούρα αειφορίας. Αυτό θα απαιτούσε την εκ νέου λειτουργία ολόκληρης της επιχειρηματικής δομής τους»
Ανίκα Κοσλόβσκι, επίκουρη καθηγήτρια Μόδας

Η παραγωγή ειδών ένδυσης υπερδιπλασιάστηκε από το 2000 έως το 2014. Ο μέσος καταναλωτής αγόρασε 60% περισσότερα ενδύματα το 2014 σε σχέση με το 2000, αλλά κράτησε κάθε ρούχο τον μισό χρόνο. Η κατανάλωση ενδυμάτων αναμένεται να αυξηθεί κατά 63% τα επόμενα 10 χρόνια. Και λιγότερο από το 1% όλων των ρούχων που παράγονται παγκοσμίως ανακυκλώνεται. Με αριθμούς παραγωγής όπως αυτοί, μπορούν οι μεγάλες φίρμες της «ταχείας μόδας» να ισχυρίζονται ότι ακολουθούν πρακτικές αειφορίας;

Πρόσφατα, η εταιρεία ένδυσης Zara ανακοίνωσε ότι θα ακολουθήσει την αειφορία σε ό,τι αφορά τις πρώτες ύλες που χρησιμοποιεί για την παραγωγή των ενδυμάτων της.

Ωστόσο, σύμφωνα με την Ανίκα Κοσλόβσκι, επίκουρη καθηγήτρια Μόδας, Δεοντολογίας και Αειφορίας στη Σχολή Μόδας στο Πανεπιστήμιο Ράιερσον, η Zara δεν μπορεί να μιλάει για αειφορία. Ως η μεγαλύτερη αλυσίδα λιανικής της αποκαλούμενης «ταχείας μόδας» στον κόσμο παράγει περίπου 450 εκατομμύρια ενδύματα ετησίως και κυκλοφορεί 500 νέα σχέδια την εβδομάδα, περίπου 20.000 ετησίως.

Το μοντέλο της «ταχείας μόδας» της Zara -όπου σχεδιαστές και κατασκευαστές ρούχων αλλάζουν τις συλλογές τους συνεχώς, χρησιμοποιώντας φτηνά υλικά και εργατικά χέρια- ήταν τόσο επιτυχημένο που ενέπνευσε ολόκληρη τη βιομηχανία να παράγει έναν πρωτοφανή αριθμό ενδυμάτων όλο τον χρόνο.

Αλληλοσυγκρουόμενες πρακτικές

Οπως γράφει η Κοσλόβσκι στον ιστότοπο Conversation, το επιχειρηματικό μοντέλο της ταχείας μόδας είναι αντίθετο στην αειφορία. Κάποιες από τις εταιρείες «ταχείας μόδας» αναφέρουν ότι στις πρακτικές τους περιλαμβάνεται η ανακύκλωση. Ωστόσο, ακόμη και αν τα ενδύματα συλλέγονται στο κατάστημα, δεν υπάρχουν οι δυνατότητες ανακύκλωσης ενδυμάτων στην κλίμακα που απαιτείται για τους τρέχοντες ρυθμούς παραγωγής. Εξάλλου, συνήθως είναι πιο ενεργοβόρο το να ανακυκλώσεις από το να παράξεις νέα προϊόντα.

Η πρακτική που ανέδειξε πρόσφατα η Zara αφορά τη χρησιμοποίηση αποκλειστικά βιώσιμων υφασμάτων. Ωστόσο, η μετάβαση σε βιώσιμα υφάσματα, ενώ συνεχίζεται η παραγωγή ρούχων με το μοντέλο της «ταχείας μόδας», δεν μπορεί να καταστήσει μια εταιρεία αειφορική. Επιπλέον, στην πραγματικότητα, δεν υπάρχει αυτό που αποκαλούν 100% βιώσιμο ύφασμα.

Τα υφάσματα απαιτούν τεράστια ποσότητα ενέργειας και φυσικών πόρων για να παραχθούν και αυτό που ισχύει είναι ότι τα βιώσιμα υφάσματα είναι λιγότερο επιβλαβή, καθώς μειώνονται οι περιβαλλοντικές επιπτώσεις τους.

Η Κοσλόβσκι ξόδεψε πολύ χρόνο διαβάζοντας εκθέσεις εταιρικής κοινωνικής ευθύνης που έχουν εκδώσει οι μεγαλύτερες φίρμες ένδυσης και λαμβάνοντας συνεντεύξεις από μικρές επιχειρήσεις για να διαπιστώσει πώς προσεγγίζουν την αειφορία. Οπως αναφέρει, η μεγαλύτερη σημαντική διαφορά μεταξύ αυτών των δύο οντοτήτων είναι η κουλτούρα.

Οι μικρές φίρμες επικεντρώνονται στη δημιουργία μιας κουλτούρας βιωσιμότητας με την παραγωγή λιγότερων προϊόντων από την αρχή. Χρησιμοποιούν στρατηγικές όπως την παραγωγή μέσω παραγγελιών και, έτσι, δεν παράγουν περισσότερα από όσα πωλούν. Και το αυτό κάνουν επειδή τα απόβλητα αποτελούν μία από τις μεγαλύτερες ανησυχίες τους.

Επίσης, τα είδη ένδυσης που παράγουν είναι υψηλής ποιότητας, εξασφαλίζοντας ανθεκτικότητα και μακροζωία ώστε τα ρούχα να διαρκούν πολύ καιρό, και επιδιορθώνουν τα ρούχα, έτσι ώστε να αποκτούν ακόμη μεγαλύτερη διάρκεια ζωής.

Η πιο σημαντική διαφορά είναι ότι οι περισσότερες μικρές μάρκες επιλέγουν να μην ακολουθήσουν το εποχικό ημερολόγιο που εφαρμόζει η μόδα. Αντ’ αυτού, παράγουν όσο απαιτείται. Αυτό είναι εντελώς αντίθετο από τον τρόπο που λειτουργούν οι μεγάλες επιχειρήσεις.

Οι μεγάλες εταιρείες λιανικής πώλησης ενδυμάτων σε παγκόσμιο επίπεδο δεν επιδιώκουν να αλλάξουν το θεμελιώδες επιχειρησιακό μοντέλο τους ή να δημιουργήσουν κουλτούρα αειφορίας. Αυτό θα απαιτούσε την εκ νέου λειτουργία ολόκληρης της επιχειρηματικής δομής τους, επισημαίνει η Κοσλόβσκι.

Εταιρική ανευθυνότητα

Η ανάπτυξη του μοντέλου «ταχείας μόδας» που χρησιμοποιείται από όλες τις μεγάλες εταιρείες βασίζεται στην απεριόριστη ανάπτυξη και στην κατανάλωση μιας χρήσης. Τα εταιρικά σήματα και οι έμποροι λιανικής παρέχουν στατιστικές σχετικά με τις μειώσεις των περιβαλλοντικών τους επιπτώσεων στις αλυσίδες εφοδιασμού τους.

Σε αντίθεση με τις ετήσιες οικονομικές εκθέσεις, οι εκθέσεις εταιρικής κοινωνικής ευθύνης είναι εθελοντικές και δεν επαληθεύονται από κάποιον ανεξάρτητο αξιολογητή. Επίσης, ο τρόπος που μετρούν τις βελτιώσεις τους δεν είναι σταθερός ή τυποποιημένος. Ως εκ τούτου, οι καταναλωτές δεν μπορούν να συγκρίνουν τη μία εταιρεία με την άλλη.

Οι ετήσιες οικονομικές εκθέσεις συνήθως περιλαμβάνουν φιλόδοξους στόχους για ανάπτυξη και επέκταση. Για παράδειγμα, η H&M άνοιξε 145 νέα καταστήματα φέτος και έχει επεκταθεί σε τέσσερις νέες αγορές: την Ουκρανία, το Κουβέιτ, τη Σαουδική Αραβία και τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα.

Η Inditex, η μητρική εταιρεία της Zara, αναμένεται να ανοίξει 300 νέα καταστήματα φέτος και να ξεκινήσει πωλήσεις στο διαδίκτυο στο Ντουμπάι, την Αίγυπτο, την Ινδονησία, το Ισραήλ, τον Λίβανο, το Μαρόκο, τη Σαουδική Αραβία, τη Σερβία και τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα.

Οπως γίνεται φανερό, η «ταχεία μόδα» εξακολουθεί να εξάγει τον δυτικό καταναλωτισμό στον Παγκόσμιο Νότο, κάτι που θα μπορούσε να έχει καταστροφικές για το περιβάλλον συνέπειες. Ομως, οι νεοφιλελεύθερες καπιταλιστικές οικονομίες απαιτούν συνεχή κατανάλωση και καθορίζουν την επιτυχία μέσω της ανάπτυξης, αντιλήψεις που αντιβαίνουν την αειφορία.

Και όλα αυτά συμβαίνουν τη στιγμή που το σημερινό αποτύπωμα άνθρακα της βιομηχανίας της μόδας είναι πάνω από το 8% των συνολικών παγκόσμιων εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου, μεγαλύτερο και από αυτό που προκαλούν όλες οι διεθνείς μετακινήσεις.

📍 Διαβάστε: «Πόσο επιβαρύνει τη φύση η βιομηχανία της μόδας» - «Εφ.Συν.» 8/4/2019

ΟΙΚΟΛΟΓΙΚΑ
Πόσο επιβαρύνει τη φύση η βιομηχανία της μόδας
Το κρυφό κόστος της βιομηχανίας της μόδας που πληρώνει η μητέρα φύση μπορεί να το διαπιστώσει κανείς αν αναλογιστεί ότι χρειάζονται περίπου 7.500 λίτρα νερού για να δημιουργηθεί ένα μόνο τζιν.
Πόσο επιβαρύνει τη φύση η βιομηχανία της μόδας
ΟΙΚΟΛΟΓΙΚΑ
Οι κρυφές παρενέργειες του «Χάρβεϊ»
​Τα πάντα στο Τέξας είναι μεγάλα, συμπεριλαμβανομένου του αριθμού των χημικών βιομηχανιών, των διυλιστηρίων και άλλων βιομηχανικών εγκαταστάσεων. Ετσι, όταν μία από τις χειρότερες καταιγίδες στην αμερικανική...
Οι κρυφές παρενέργειες του «Χάρβεϊ»
ΟΙΚΟΛΟΓΙΚΑ
Το «τέλειο» μέταλλο με το μεγάλο ελάττωμα
Πρόσφατα, οι επιστήμονες ανακάλυψαν τεράστιες ποσότητες ενός σπάνιου μετάλλου που ονομάζεται τελούριο, που αποτελεί ένα στοιχείο-κλειδί για την πρωτοποριακή ηλιακή τεχνολογία. Ωστόσο, αυτό το σπάνιο μέταλλο...
Το «τέλειο» μέταλλο με το μεγάλο ελάττωμα
ΟΙΚΟΛΟΓΙΚΑ
Bayer σκοτώνει, Bayer «ερευνά», Bayer διαψεύδει
Tα πιο ευρέως χρησιμοποιούμενα εντομοκτόνα φυτοφάρμακα στον κόσμο θα πρέπει να απαγορευτούν σε όλες τις καλλιέργειες σε ολόκληρη την Ευρώπη, σύμφωνα με σχέδιο κανονισμού που εκδόθηκε από την Ευρωπαϊκή...
Bayer σκοτώνει, Bayer «ερευνά», Bayer διαψεύδει
ΟΙΚΟΛΟΓΙΚΑ
Εξόρυξη λιθίου: Ανάπτυξη ή καταστροφή;
Η κατάρα των περιοχών του πλανήτη που κρύβουν στο υπέδαφός τους ενεργειακά αποθέματα χτυπά και τη μεγαλύτερη ξηρή λίμνη στον κόσμο, καθώς στη λεκάνη της εκτιμάται ότι βρίσκεται έως και το 70% των παγκόσμιων...
Εξόρυξη λιθίου: Ανάπτυξη ή καταστροφή;
ΟΙΚΟΛΟΓΙΚΑ
Ο εθισμός της G7 στον άνθρακα προμηνύει πείνα
«Κάθε σταθμός ηλεκτροπαραγωγής με καύση άνθρακα μπορεί να θεωρηθεί ένα όπλο της κλιματικής καταστροφής, τροφοδοτώντας καταστροφικά καιρικά φαινόμενα, εξαφανίζοντας σοδειές, οδηγώντας έτσι σε αυξήσεις των τιμών...
Ο εθισμός της G7 στον άνθρακα προμηνύει πείνα

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας