Παράκαμψη προς το κυρίως περιεχόμενο
Τέλος εποχής στα καταστροφικά έργα μαζικών υποδομών;

Το σπαρακτικό βίντεο που έκανε τον γύρο του διαδικτύου και δείχνει έναν ουρακοτάγκο να προσπαθεί να διώξει τον γιγαντιαίο εκσκαφέα που ισοπεδώνει το σπίτι του, είναι ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα του γιατί πρέπει να σταματήσουν τα έργα μαζικών υποδομών

International Animal Rescue
ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Τέλος εποχής στα καταστροφικά έργα μαζικών υποδομών;

  • A-
  • A+

Οι άγριες περιοχές του πλανήτη έχουν κατατεμαχιστεί τις τελευταίες δεκαετίες από έργα οδοποιίας, κατασκευής φραγμάτων, ενεργειακών υποδομών και άλλων μεγάλων πρότζεκτ.

Σήμερα, καθώς οι περιβαλλοντικές ομάδες, οι ντόπιοι, αλλά και η χρηματοπιστωτική κοινότητα αντιτίθενται όλο και περισσότερο στην ανάπτυξη μεγάλων υποδομών, η περιβαλλοντική καταστροφή μπορεί να ανακοπεί.

Ζούμε στην πιο εκρηκτική εποχή της επέκτασης των υποδομών στην ανθρώπινη ιστορία. Για να επιτευχθούν οι αναπτυξιακοί στόχοι των Ηνωμένων Εθνών, θα πρέπει να επενδυθούν δεκάδες δισεκατομμύρια δολάρια σε νέους δρόμους, σιδηρόδρομους, ενεργειακές επιχειρήσεις, λιμάνια και άλλα έργα μέχρι το 2030. Ενισχύοντας, έτσι, δραματικά το «τσουνάμι» των υποδομών που καταστρέφει ήδη τα βιολογικά πιο πλούσια οικοσυστήματα.

Εν τούτοις, αυτό το τρομερό κύμα ανάπτυξης των υποδομών ξαφνικά δείχνει να καταρρέει.

Το πιο εντυπωσιακό σημάδι της επιβράδυνσης των υποδομών είναι η εκπληκτική απόφαση της Μαλαισίας να ακυρώσει τον τεράστιο σιδηρόδρομο μεγάλης ταχύτητας από την Κουάλα Λουμπούρ στη Σιγκαπούρη, συν άλλα έργα 22 δισ. δολαρίων σε σιδηρόδρομους και πετρελαιαγωγούς.

Αυτά τα έργα αποτελούσαν βασικά στοιχεία της κινεζικής πρωτοβουλίας Belt and Road (γνωστή και ως Οικονομική Ζώνη του Δρόμου του Μεταξιού), η οποία σχεδιάζει περίπου 7.000 έργα υποδομών και εξορυκτικής βιομηχανίας σε τουλάχιστον 70 κράτη, που εκτείνονται από την Κίνα προς τον Νότιο Ειρηνικό και σε μεγάλο μέρος της Ασίας, της Ευρώπης και της Αφρικής.

Η απόφαση της Μαλαισίας -που εκπορεύτηκε από απογοητεύσεις για το αυξανόμενο βάρος δανεισμού από Κινέζους, ενώ παράλληλα έπρεπε να πληρώσει κινεζικές εταιρείες και Κινέζους εργαζομένους για την κατασκευή του σιδηρόδρομου- έρχεται σε μια κρίσιμη στιγμή.

Η κινεζική οικονομία επιβραδύνεται, με το χρέος της να αυξάνεται όλο και περισσότερο και πολλά σχέδια υπό την ηγεσία της Κίνας υποχωρούν.

Και δεν είναι μόνο η Belt and Road που δείχνει ευάλωτη. Κι άλλα προγράμματα αλλάζουν σε παγκόσμιο επίπεδο, όπως οι μαζικοί αναπτυξιακοί διάδρομοι της Αφρικής που περιλαμβάνουν αρκετές δεκάδες μεγάλα οδικά, σιδηροδρομικά και ενεργειακά έργα και η Πρωτοβουλία για την Ενσωμάτωση των Περιφερειακών Υποδομών στη Νότια Αμερική που πλήττονται επίσης από μεγάλα εμπόδια.

Τέτοιες ειδήσεις, που αποτελούν αναμφισβήτητα ένα πλήγμα για τις γεωπολιτικές και οικονομικές φιλοδοξίες της Κίνας και μια αρνητική εξέλιξη για τους πιθανούς επενδυτές, συμπίπτουν με την αυξανόμενη συνειδητοποίηση ότι τα μεγάλα έργα υποδομών έχουν βαθύτερους και σοβαρότερους κινδύνους από πολλούς άλλους.

Δεν είναι τυχαίο ότι όσο πιο κοντά υπάρχουν υποδομές τόσο περισσότερο αλληλένδετοι γίνονται οι περιβαλλοντικοί, κοινωνικοί, οικονομικοί και πολιτικοί κίνδυνοι.

Η σφοδρή επέκταση των υποδομών αποτελεί τον μεγαλύτερο άμεσο μοχλό των περιβαλλοντικών διαταραχών, ιδιαίτερα στις αναπτυσσόμενες χώρες όπου σχεδιάζονται ή βρίσκονται σε εξέλιξη περίπου τα εννέα δέκατα των νέων έργων υποδομών.

Εξαιτίας του ανθρώπινου αποτυπώματος, το 70% των δασών του πλανήτη απέχει πλέον λιγότερο από ένα χιλιόμετρο από έναν δρόμο ή από κάποιο εκχερσωμένο σημείο.

Περαιτέρω, τα μισά από τα 35 παγκόσμια hotspots για τη βιοποικιλότητα διατηρούν μόνο το 3-10% του αρχικού άθικτου οικοτόπου τους.

Πολλοί πληθυσμοί άγριας ζωής καταρρέουν, ειδικά στις τροπικές περιοχές, ενώ οι προστατευόμενες περιοχές γίνονται ολοένα και πιο προσβεβλημένες από τους παράνομους εποίκους, τους υλοτόμους και τους λαθροκυνηγούς.

Οι δρόμοι είναι πανταχού παρόντες πιο πολύ από όλες τις υποδομές και συχνά ανοίγουν ένα κουτί της Πανδώρας περιβαλλοντικών προβλημάτων, όπως η αποδάσωση, ο κατακερματισμός των οικοτόπων, οι πυρκαγιές και η παράνομη εξόρυξη.

Στη Βραζιλιάνικη Αμαζονία, ένα απίστευτο 95% του συνόλου των δασικών καταστροφών εμφανίζεται σε απόσταση 5,5 χιλιομέτρων από τους δρόμους.

Νέοι δρόμοι διασχίζουν τη Λεκάνη του Κονγκό, όπου κατά την τελευταία δεκαετία έχουν βοηθήσει τους λαθροκυνηγούς ελεφαντόδοντου να σκοτώσουν τα δύο τρίτα όλων των ελεφάντων των δασών.

Και επειδή δεν είναι μόνο οι αριθμοί που αποδεικνύουν την πραγματικότητα, ας θυμηθούμε το σπαρακτικό βίντεο που κυκλοφόρησε πρόσφατα στο διαδίκτυο με έναν ουρακοτάγκο που προσπαθεί να αποκρούσει έναν εκσκαφέα που καταστρέφει το σπίτι του στο δάσος.

Η ανακούφιση της φτώχειας συγκαταλέγεται στα πιο συνηθισμένα επιχειρήματα για την αναγκαιότητα των μεγάλων υποδομών, αλλά η Παγκόσμια Τράπεζα έχει χαρακτηρίσει τέτοια έργα «αδύναμα για να βοηθήσουν τους φτωχούς».

Στην Παπούα-Νέα Γουινέα, ένας αγωγός ύψους 19 δισεκατομμυρίων δολαρίων και ένα έργο υγρού φυσικού αερίου, γνωστά ως PNG-LNG, είχαν προαναγγελθεί ευρέως ως η οικονομική σωτηρία της χώρας.

Ωστόσο, οι πρόσφατες αναφορές του Κέντρου Ερευνών Jubilee Australia έχουν χαρακτηρίσει την PNG-LNG «αποτυχία για την ανάπτυξη», καθώς μόνο ένα μέρος των εσόδων θα δοθεί στη χώρα.

Στην άλλη πλευρά του πλανήτη, οι επενδυτές εξοργίστηκαν όταν η Βραζιλία ανέτρεψε πρόσφατα την πολιτική της για την οικοδόμηση γιγάντιων φραγμάτων υδροηλεκτρικής ενέργειας στη λεκάνη του Αμαζονίου.

Τα φράγματα αυτά μπορεί να έχουν σοβαρό περιβαλλοντικό και κοινωνικό κόστος που αφορά τις πλημμύρες δασών, εκτοπισμούς ανθρώπων, απαιτήσεις νέων δρόμων και γραμμών ηλεκτρικής ενέργειας σε απομακρυσμένες δασικές περιοχές, γεγονότα που προκαλούν απότομες ανόδους στην αποψίλωση, τον παράνομο αποικισμό και την κερδοσκοπία της γης.

Ωστόσο, οι διακρατικές επιχειρήσεις, συμπεριλαμβανομένων των μεταφορικών και ενεργειακών έργων που εκτείνονται για χιλιάδες χιλιόμετρα, αντιμετωπίζουν σκληρή πολιτική και οικονομική αντίσταση.

Η έλλειψη στρατηγικού προγραμματισμού για τη χρήσης της γης, η εκτίμηση περιβαλλοντικών και κοινωνικών επιπτώσεων, οι ασταθείς τιμές για τα προϊόντα εξαγωγών που βρίσκονται στο επίκεντρο των μεγάλων έργων και το μεταβαλλόμενο πολιτικό στάτους στις χώρες υποδοχής μπορούν να ανατρέψουν συθέμελα τα επενδυτικά σχέδια για τις νέες υποδομές.

ΟΙΚΟΛΟΓΙΚΑ
Ο καπιταλισμός, όχι η «ανθρωπότητα»
Αυστηρή, αλλά εποικοδομητική κριτική προς το WWF από την περιβαλλοντολόγο Ρεμπέκα Σόλνιτ για τις πραγματικές αιτίες μείωσης του πληθυσμού των ζώων κατά 60% από το 1970 και την κατάρρευση των οικοσυστημάτων....
Ο καπιταλισμός, όχι η «ανθρωπότητα»
Αρκούδα - πούμα
ΟΙΚΟΛΟΓΙΚΑ
Η ανθρώπινη τροφή αλλάζει την άγρια ζωή
Η αυξημένη κατανάλωση ανθρώπινου φαγητού από τα άγρια ζώα αλλάζει άρδην τη συμπεριφορά τους και συχνά επιβαρύνει την υγεία τους ● Ασθένειες που μπορούν να μολύνουν μια οικόσιτη γάτα μπορεί επίσης να έχουν τη...
Η ανθρώπινη τροφή αλλάζει την άγρια ζωή
ΟΙΚΟΛΟΓΙΚΑ
Ο πλανήτης σε τροχιά πυράκτωσης
Με τις πυρκαγιές και το φαινόμενο «Ελ Νίνιο» να σαρώνουν, το 2016 καταγράφηκε ως το θερμότερο έτος στην Ιστορία και πρωτόγνωρα υψηλές θερμοκρασίες έπληξαν τις ηπειρωτικές χώρες. Πλέον, η κλιματική αλλαγή δεν...
Ο πλανήτης σε τροχιά πυράκτωσης
ΟΙΚΟΛΟΓΙΚΑ
Τα δάση εξαφανίζονται και ξέρουμε το γιατί
​Το 2017 αναδεικνύεται ως το δεύτερο χειρότερο έτος σε ό,τι αφορά την απώλεια τροπικών δασών που συνέχισαν να καταστρέφονται λόγω ανθρώπινων δραστηριοτήτων όπως η αποψίλωση για καλλιέργεια σόγιας, η εκτροφή...
Τα δάση εξαφανίζονται και ξέρουμε το γιατί
ΟΙΚΟΛΟΓΙΚΑ
Καλλυντικά βαμμένα με αίμα
Αν και η Ε.Ε. έχει απαγορεύσει το εμπόριο καλλυντικών που έχουν δοκιμαστεί σε ζώα, μια σειρά από νομικά κενά αναιρούν τη νομοθεσία και εκατοντάδες χιλιάδες ζώα βασανίζονται για τον έλεγχο καθημερινών προϊόντων...
Καλλυντικά βαμμένα με αίμα
ΟΙΚΟΛΟΓΙΚΑ
Ενα «χαπακωμένο» διατροφικό σύστημα
Μείζον ζήτημα έχει προκύψει με τα αμερικανικά κρέατα, τα οποία περιέχουν τεράστιες ποσότητες ορμονών και αντιβιοτικών. Πολλαπλάσια τα ποσοστά δοσολογίας αντιβιοτικών στα εκτρεφόμενα ζώα στις ΗΠΑ. Απαγορεύονται...
Ενα «χαπακωμένο» διατροφικό σύστημα

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας