Παράκαμψη προς το κυρίως περιεχόμενο
Το θηλυκό πρόσωπο της αντίστασης

«Κι ας μας χτυπούν, δεν θα κάνουμε πίσω. Ζήτω η επανάσταση» λέει η 25χρονη Αϊσέ Γκος

AP Photo / Altaf Qadri
ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Το θηλυκό πρόσωπο της αντίστασης

  • A-
  • A+

«Πολλοί με ρωτούν αν φοβάμαι. Πώς μπορεί να φοβάμαι; Κι ας μας χτυπούν, δεν θα κάνουμε πίσω. Ζήτω η επανάσταση». Η 25χρονη Αϊσέ Γκος, με γάζα στο κεφάλι και γύψο στο χέρι, ξεσηκώνει τα πλήθη σε διαδήλωση στο Νέο Δελχί κατά του αυταρχισμού της κυβέρνησης Μόντι και για να γίνει σεβαστό το κοσμικό Σύνταγμα της Ινδίας.

Η νεαρή πρόεδρος της ένωσης φοιτητών του Πανεπιστημίου Νεχρού στις αρχές του μήνα δέχτηκε επίθεση από περίπου 50 μέλη της νεολαίας του κυβερνώντος εθνικιστικού κόμματος, που τη χτύπησαν με λοστό στο κεφάλι και την ξυλοκόπησαν άγρια.

Η τόλμη της να συνεχίσει να διαδηλώνει παρά τη βία και τις απειλές που αντιμετωπίζει την έκανε το «πρόσωπο» των κινητοποιήσεων που εδώ και περισσότερο από έναν μήνα συγκλονίζουν ολόκληρη την Ινδία. Η πιο πρόσφατη αφορμή είναι ο Νόμος περί Ιθαγένειας που υιοθέτησε η κυβέρνηση τον περασμένο Δεκέμβριο και προβλέπει τη χορήγηση της ινδικής υπηκοότητας σε πρόσφυγες και μετανάστες κάθε θρησκεύματος από χώρες της περιοχής, πλην των μουσουλμάνων.

Το κίνημα διαμαρτυρίας ξεκίνησε από τα πανεπιστήμια και μετατράπηκε σύντομα σε ένα πανεθνικό κύμα διαδηλώσεων, στο οποίο πρωτοστατούν για πρώτη φορά οι γυναίκες. Ηταν αυτές που μαζί με μια ομάδα αντρών συγκεντρώθηκαν στο Σαχίν Μπαγκ, στο Νέο Δελχί, για να διαμαρτυρηθούν για την άγρια καταστολή των φοιτητικών κινητοποιήσεων.

Βρέθηκαν ξανά στους δρόμους την επομένη και συνέχισαν επί μέρες και νύχτες: γιαγιάδες, μητέρες, κόρες, αδελφές που οργανώνουν καθιστικές διαμαρτυρίες οι οποίες έχουν επεκταθεί σε ολόκληρη τη χώρα.

Γυναίκες που αψηφούν τις προκαταλήψεις της ανδροκρατικής κοινωνίας αλλά και των ίδιων των οικογενειών τους. Γιατί πολλές από αυτές είναι μουσουλμάνες και συχνά συμμετέχουν παρά τις αντιρρήσεις των αντρών συγγενών τους.

Πλάι τους και γυναίκες άλλων θρησκευμάτων και καστών που απορρίπτουν τις ακραίες διχαστικές πολιτικές της κυβέρνησης. Οι ίδιες που συμμετείχαν μαζικά στις αρχές του μήνα στην απεργία που κήρυξαν συνδικάτα διαμαρτυρόμενα για τις αντεργατικές και αντιλαϊκές πολιτικές της κυβέρνησης Μόντι.

Χωρίς γυναίκες, γρανάζι δεν γυρνά!

ΑP PHOTO / AJIT SOLANKI

Οι Ινδές δεν είναι οι μόνες γυναίκες που πρωτοστατούν σε πολιτικούς αγώνες τα τελευταία χρόνια.

Στη Γαλλία, μια γυναίκα έκανε έκκληση στη διαδικτυακή πλατφόρμα change.org καταφέρνοντας να συσπειρώσει χιλιάδες διαδηλωτές ενάντια στην αύξηση της τιμής των καυσίμων δίνοντας τόπο στη γέννηση του κινήματος των «κίτρινων γιλέκων».

Στο Χονγκ Κονγκ, μια δημοσιογράφος τυφλώθηκε από τις πλαστικές σφαίρες της αστυνομίας και έγινε το σύμβολο της κρατικής καταστολής όσων αγωνίζονται για την προάσπιση των δημοκρατικών ελευθεριών.

Στη Χιλή, το τραγούδι (και περφόρμανς) «Ενας βιαστής στον δρόμο σου» της γυναικείας συλλογικότητας Las Tesis μεταμορφώθηκε σε παγκόσμιο ύμνο αλλά και όχημα κινητοποιήσεων ενάντια στις πατριαρχικές δομές εξουσίας και διαφθοράς σε ολόκληρο τον κόσμο.

Στο Σουδάν, η εικόνα μιας γυναίκας ντυμένης στα άσπρα, που ανεβασμένη στο καπό ενός αυτοκινήτου έκανε έκκληση στα πλήθη να ξεσηκωθούν κατά του αυταρχισμού του προέδρου Αλ Μπασίρ, συμβόλισε την ασίγαστη μάχη που οδήγησε στην ανατροπή του δικτάτορα.

Οπως και στο Σουδάν, έτσι και στην Αίγυπτο και την Τυνησία στη διάρκεια της αποκαλούμενης «αραβικής άνοιξης» το 2011, οι γυναίκες πρωτοστάτησαν στους αγώνες παρότι υπέστησαν βιασμούς, σεξουαλική παρενόχληση, επιθέσεις, συλλήψεις και βασανιστήρια.

«Παντού οι γυναίκες έγιναν κινητήρια δύναμη της αλλαγής: οργανώνοντας διαδηλώσεις, συγκεντρώνοντας πληροφορίες, αντιμετωπίζοντας τις δυνάμεις ασφαλείας στην πρώτη γραμμή, φροντίζοντας τους διαδηλωτές… Δεν είναι κάτι καινούργιο, ούτε περιορίζεται στα τελευταία χρόνια, αφού οι γυναίκες έχουν υπάρξει αναπόσπαστο κομμάτι όλων των κινημάτων αντίστασης ήδη από τον 20ό αιώνα», επισημαίνει στους New York Times η Ερικα Τσίνογιθ, καθηγήτρια στο Harvard Kennedy School.

Από την Ούσα Μέχτα, που τη δεκαετία του 1940 εμπνεύστηκε και έβγαλε στον αέρα το Μυστικό Ραδιόφωνο του Κογκρέσου υποστηρίζοντας την ανεξαρτησία της Ινδίας, ώς τις γυναίκες που οργάνωσαν τις διαδηλώσεις της άδειας κατσαρόλας κατά της χούντας στη Χιλή το 1983, και από τις μεγάλες διαδηλώσεις υπέρ της δημοκρατίας το 1984 στη Βραζιλία ώς την «επανάσταση του κέδρου» στον Λίβανο το 2005, η παρουσία των γυναικών στην πρώτη γραμμή στάθηκε καταλυτική για την ανατροπή καθεστώτων αλλά και για την προάσπιση της δημοκρατίας και της ειρήνης.

Οπως έγινε στη Λιβερία το 2003, όταν γυναίκες ντυμένες στα άσπρα οργάνωσαν καθιστικές διαμαρτυρίες στις λαϊκές αγορές της χώρας απαιτώντας να δοθεί τέλος στον εμφύλιο, ενώ αργότερα ήταν αυτές που συμβολικά απέκλεισαν πόρτες, παράθυρα και κάθε έξοδο από το κτίριο όπου γίνονταν οι διαπραγματεύσεις για να μην μπορούν να βγουν οι συνομιλητές αν δεν είχαν καταλήξει σε συμφωνία.

«Η συμμετοχή των γυναικών στους μαζικούς πολιτικούς αγώνες συνιστά σημαντικό παράγοντα επιτυχίας τους», τονίζει η Τσίνογιθ, που μελέτησε 338 μεγάλες κινητοποιήσεις στον κόσμο από το 1945 ώς το 2014. «Καταδεικνύει την ενότητα των κινημάτων και τη δημοκρατικότητά τους, ενώ επιπλέον οι γυναίκες εμπνέονται καμπάνιες με καινοτόμες μη βίαιες τακτικές που συμβάλλουν στη μεγαλύτερη ορατότητα των στόχων».

Το τι συμβαίνει μετά, όταν αυτοί έχουν επιτευχθεί, είναι μια άλλη ιστορία, αφού συνήθως η ιστορική εμπειρία δείχνει πως καταλήγουν περιθωριοποιημένες, χωρίς σημαντικούς ρόλους και σοβαρή εκπροσώπηση, αποκλεισμένες από τις πολιτικές αποφάσεις, που ανατίθενται ξανά στους άντρες.

ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΤΟΥ ΚΟΣΜΟΥ
Πάρε αυτά τα χάπια και μη ρωτάς τι είναι
Στα εργοστάσια ενδυμάτων στο Ταμίλ Ναντού της Ινδίας, οι εργαζόμενες υποχρεούνται να καταπίνουν χάπια αγνώστου προέλευσης κατά των συμπτωμάτων της έμμηνου ρύσης ώστε να μην πέφτει η αποδοτικότητά τους.
Πάρε αυτά τα χάπια και μη ρωτάς τι είναι
ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΤΟΥ ΚΟΣΜΟΥ
Ενα δισεκατομμύριο βήματα για τις γυναίκες... κι έχουμε πολύ δρόμο ακόμα
Μια συμβολική κίνηση για ένα κολοσσιαίο πρόβλημα πραγματοποίησε η Ινδή Σίστρι Μπάκσι, η οποία διανύοντας 25 χιλιόμετρα την ημέρα, κάλυψε μια απόσταση συνολικά 4.000 χλμ., διαμαρτυρόμενη για τη βαθιά ανασφάλεια...
Ενα δισεκατομμύριο βήματα για τις γυναίκες... κι έχουμε πολύ δρόμο ακόμα
ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΤΟΥ ΚΟΣΜΟΥ
Ούτε η απόλυση ούτε η καταστολή θα τη φιμώσουν
Αφού βρέθηκε χωρίς δουλειά χάρη στο τυφλό πογκρόμ του καθεστώτος Ερντογάν μετά την απόπειρα πραξικοπήματος, η καθηγήτρια στο Πανεπιστήμιο του Ικονίου Νουριγέ Γκιουλμέν αποφάσισε να διαμαρτυρηθεί δημόσια....
Ούτε η απόλυση ούτε η καταστολή θα τη φιμώσουν
ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΤΟΥ ΚΟΣΜΟΥ
Τέλος στα στρατόπεδα στείρωσης γυναικών της Ινδίας
Τα «στρατόπεδα στείρωσης», όπως τα αποκαλούν οι οργανώσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων, είναι δημόσια, προσωρινά κέντρα στείρωσης που στήνονται χωρίς αυστηρό ρυθμιστικό πλαίσιο ή επόπτευση κι όπου γυναίκες, στην...
Τέλος στα στρατόπεδα στείρωσης γυναικών της Ινδίας
ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΤΟΥ ΚΟΣΜΟΥ
Η σεξουαλική βία ως όπλο των αρχών
Την ονόμασαν η «επανάσταση των γυναικών» γιατί στην Ταχρίρ και τις άλλες πλατείες της εξέγερσης πρωταγωνίστησαν πλάι και ισότιμα με τους άντρες κατά του Μουμπάρακ. Η αυταπάτη κράτησε ελάχιστα: 600 βιάστηκαν...
Η σεξουαλική βία ως όπλο των αρχών
ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΤΟΥ ΚΟΣΜΟΥ
Εξυπνες εφαρμογές κατά της σεξουαλικής βίας
Γροθιές και ζώνες αποδείχτηκαν εξαιρετικά αποτελεσματικές κατά της σεξουαλικής παρενόχλησης. Το απέδειξαν η Πούτζα και η Ααράτι, Ινδές αδελφές 19 και 21 ετών, που έγιναν διάσημες σε ολόκληρο τον κόσμο χάρη στο...
Εξυπνες εφαρμογές κατά της σεξουαλικής βίας

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας