Παράκαμψη προς το κυρίως περιεχόμενο
«Ασφαλής τρίτη χώρα» η πάμφτωχη Γουατεμάλα;

Αντιδράσεις στους δρόμους της Γουατεμάλας για την αμφιλεγόμενη συμφωνία

AP Photo/Oliver de Ros
ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

«Ασφαλής τρίτη χώρα» η πάμφτωχη Γουατεμάλα;

  • A-
  • A+
Ως παράνομη και ανεφάρμοστη καταγγέλλεται από εθνικούς και διεθνείς φορείς η συμφωνία που υπέγραψαν ο Ντ. Τραμπ με τον απερχόμενο πρόεδρο της χώρας Τζ. Μοράλες και προβλέπει πως όποιος μετανάστης από την Ονδούρα και το Ελ Σαλβαδόρ περάσει από τη Γουατεμάλα με πρόθεση να φτάσει στις ΗΠΑ θα πρέπει πρώτα να ζητήσει άσυλο σε αυτήν τη χώρα ● Αν επιχειρηθεί η εφαρμογή της, η χώρα μπορεί να έρθει αντιμέτωπη με μια τεράστια ανθρωπιστική κρίση. Η Υπηρεσία Ασύλου διαθέτει οκτώ υπαλλήλους, πέρσι δέχτηκε 262 αιτήματα ασύλου, ενώ το πρώτο εξάμηνο φέτος 219, αλλά παρά τον σχεδόν διπλασιασμό τους η αρμόδια αρχή που τα εξετάζει έχει περισσότερο από έναν χρόνο να συνεδριάσει.

Ενώ διεθνείς και εθνικοί φορείς καταγγέλλουν ως παράνομη και ανεφάρμοστη τη συμφωνία που υπέγραψε ο πρόεδρος Τραμπ με τον ομόλογό του της Γουατεμάλας, Τζίμι Μοράλες, και αναγνωρίζει το κεντροαμερικανικό κράτος ως «ασφαλή τρίτη χώρα», οι ΗΠΑ επιδιώκουν τη σύναψη ανάλογων συμφωνιών με την Ονδούρα και το Σαλβαδόρ.

Αυτό ανακοίνωσε ο Αμερικανός υπουργός Εσωτερικής Ασφάλειας Κέβιν ΜακΑλίναν, εξηγώντας πως «δεν είναι κάτι που οι ΗΠΑ επιχειρούν να κάνουν μόνο με τη Γουατεμάλα. Είναι θέμα που θεωρούμε πως αποτελεί περιφερειακή ευθύνη».

«Σίγουρα χρειάζονταν δύο αρχηγοί κρατών που νοιάζονται ελάχιστα για τους κανόνες και την κοινή λογική όσο ο Τζίμι Μοράλες και ο Ντόναλντ Τραμπ για να υπογράψουν μια συμφωνία για το μεταναστευτικό σαν κι αυτήν με την οποία η Γουατεμάλα αποδέχεται να μετατραπεί σε τρίτη ασφαλή χώρα», σχολιάζει κύριο άρθρο της El País, ενώ πολλοί αναλυτές επισημαίνουν όχι μόνο τον παραλογισμό, αλλά και τις δυσκολίες στην εφαρμογή της.

Ηδη ο εισαγγελέας Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων της Γουατεμάλας, Χορντάν Ρόδας, προσέφυγε στο Συνταγματικό Δικαστήριο με αίτημα την ακύρωσή της. Οπως σημειώνει ο Ρόδας, αυτή υπογράφηκε χωρίς την απαιτούμενη από το Σύνταγμα έγκριση του Κοινοβουλίου και συνήφθη υπό τον φόβο απειλών και «κατά τη διεθνή νομοθεσία, οι συμφωνίες που συνάπτονται υπό απειλή δεν έχουν νομική ισχύ».

Ο Τραμπ ανακοίνωσε ως «αντίποινα» -σε περίπτωση που η Γουατεμάλα δεν υπογράψει τη συμφωνία- την επιβολή δασμών (το 41% των εξαγωγών της χώρας έχουν προορισμό τις ΗΠΑ) ή (και) τη φορολόγηση των εμβασμάτων των μεταναστών (το 2018 ξεπέρασαν τα 9 δισ. δολάρια), απειλές που θα εάν υλοποιούνταν θα μπορούσαν να καταστρέψουν την ήδη εύθραυστη οικονομία της χώρας.

Την ακύρωση της συμφωνίας ως παράνομης και αντισυνταγματικής απαίτησε με ανάλογη προσφυγή και η οργάνωση «Δράση Πολιτών», το παράρτημα Γουατεμάλας της Διεθνούς Διαφάνειας.

Φτώχεια, βία, διαφθορά

Η συμφωνία προβλέπει πως όποιος μετανάστης από την Ονδούρα και το Ελ Σαλβαδόρ περάσει από τη Γουατεμάλα με πρόθεση να φτάσει στις ΗΠΑ θα πρέπει πρώτα να ζητήσει άσυλο σ’ αυτή τη χώρα, ενώ οι αμερικανικές αρχές θα μπορούν να επιστρέφουν εκεί όσους πολίτες των δύο αυτών χωρών πέρασαν στα εδάφη τους.

Αλλά αναλυτές συμφωνούν πως η Γουατεμάλα είναι απόλυτα απροετοίμαστη να υποδεχτεί και προστατεύσει αιτούντες άσυλο. Καλπάζουσα φτώχεια, βία, διαφθορά και ατιμωρησία (όπως αναγνωρίζουν εκθέσεις και ταξιδιωτικές οδηγίες τού Στέιτ Ντιπάρτμεντ) βασιλεύουν στη χώρα, όπου διαπράττονται 22 δολοφονίες ανά 100.000 κατοίκους, στους δρόμους κυριαρχεί η βία των συμμοριών και των ναρκεμπόρων, τον τελευταίο χρόνο έχουν δολοφονηθεί 14 ιθαγενείς ηγέτες, ο μισός πληθυσμός ζει κάτω από το όριο της φτώχειας και οι δημόσιες υπηρεσίες δεν μπορούν να εξυπηρετήσουν στο ελάχιστο τον ντόπιο πληθυσμό.

Σύμφωνα με το ICEFI (Κεντροαμερικανικό Ινστιτούτο Δημοσιονομικών Μελετών) προβλέπεται ότι φέτος οι κοινωνικές δαπάνες θα κυμανθούν στο 7% του ΑΕΠ, πέμπτη συνεχόμενη χρονιά μείωσης.

Αν επιχειρηθεί η εφαρμογή της, η χώρα μπορεί να έρθει αντιμέτωπη με μια τεράστια ανθρωπιστική κρίση. Η Υπηρεσία Ασύλου διαθέτει οκτώ υπαλλήλους, πέρσι δέχτηκε 262 αιτήματα ασύλου (κάπου 22 τον μήνα), ενώ το πρώτο εξάμηνο φέτος 219 (36 τον μήνα), αλλά παρά τον σχεδόν διπλασιασμό τους η αρμόδια αρχή που τα εξετάζει έχει περισσότερο από ένα χρόνο να συνεδριάσει.

Τα τελευταία πέντε χρόνια περισσότεροι από 467.000 μετανάστες από την Ονδούρα και το Ελ Σαλβαδόρ έχουν ζητήσει άσυλο στις ΗΠΑ, σύμφωνα με τον ΟΗΕ. Και με τη νέα συμφωνία θα αυξηθούν κατά χιλιάδες τον χρόνο τα αιτήματα ασύλου που θα πρέπει να εξετάζει η Γουατεμάλα, αριθμό που η εφημερίδα Prensa Libre εκτιμά σε τουλάχιστον 1.700 τον μήνα.

Προειδοποιήσεις

AP Photo/ Oliver de Ros

Ο διευθυντής του Οίκου του Μετανάστη, Μάουρο Βερσελέτι, προειδοποιεί πως «η ικανότητα της Γουατεμάλας είναι περιορισμένη όχι μόνο στην εξέταση των αιτημάτων ασύλου, αλλά και στην τήρηση των υποχρεώσεων που απορρέουν από τη Σύμβαση για το Καθεστώς των Προσφύγων του 1951, γιατί πρέπει να εξασφαλίσουμε τα ανθρώπινα δικαιώματα και αξιοπρεπείς συνθήκες ζωής σε όσους χορηγηθεί άσυλο».

Μπορεί μια χώρα, που δεν καταφέρνει να εξασφαλίσει όλα αυτά στους υπηκόους της, αναγκάζοντάς τους να μεταναστεύουν κατά χιλιάδες κάθε χρόνο, να τα εγγυηθεί σε ξένους πολίτες που έφυγαν από τις πατρίδες τους για τους ίδιους ακριβώς λόγους, αναρωτιέται καταλήγοντας: «Προβληματίζει η λογική των μεταναστευτικών πολιτικών της κυβέρνησης που από τη μια θέλει να υποδεχτεί 93.000 μετανάστες από την Ονδούρα και το Ελ Σαλβαδόρ και από την άλλη αφήνει να φεύγουν για τις ΗΠΑ 84.000 Γουατεμαλιανοί γιατί δεν έχουν ευκαιρίες για αξιοπρεπή ζωή. Τα στοιχεία της Υπατης Αρμοστείας του ΟΗΕ για τους Πρόσφυγες αποτελούν μια προειδοποίηση για το τι περιμένει τη Γουατεμάλα».

O απερχόμενος πρόεδρος της χώρας Τζίμι Μοράλες (του οποίου το κόμμα καταποντίστηκε με 3,5% στον πρώτο γύρο των εκλογών τον Ιούνιο), γνωρίζοντας σαφώς τις δυσοίωνες συνέπειες αυτής της συμφωνίας βιάστηκε να τη συνομολογήσει εν μέσω της προεκλογικής εκστρατείας, χωρίς να ανακοινώσει καμία σχετική λεπτομέρεια.

Αλλά τόσο η Σάντρα Τόρες που εμφανίζεται ως επικρατέστερη να κερδίσει την προεδρία στον δεύτερο γύρο που διεξάγεται αυτή την Κυριακή, όσο και ο συντηρητικός αντίπαλός της, Αλεχάντρο Τζιαματέι, αμφισβήτησαν τη νομιμότητα της συμφωνίας και δήλωσαν πως ό,τι κι αν προβλέπει θα πρέπει πρώτα να εγκριθεί και επικυρωθεί από το Κοινοβούλιο.

«Τα ελλείμματα στους τομείς της οικονομίας, της παιδείας, της πρόσβασης στη δημόσια υγεία και στην ασφάλεια των πολιτών πλήττουν τον ντόπιο πληθυσμό, πόσο μάλλον τους ξένους», δήλωσε η Τόρες, ξεκαθαρίζοντας πως η Γουατεμάλα δεν έχει καμία προϋπόθεση για να θεωρηθεί τρίτη ασφαλής χώρα και η συμφωνία είναι έωλη.

ΕΔΩ ΛΑΤΙΝΙΚΗ ΑΜΕΡΙΚΗ
Νέος πρόεδρος, παλαιά προβλήματα
Η απρόσμενη επικράτηση του συντηρητικού Αλεχάντρο Τζιαματέι στις εκλογές δεν αφήνει πολλά περιθώρια για αλλαγή των δραματικών συνθηκών φτώχειας, ανισοτήτων και διαφθοράς που επικρατούν στη χώρα.
Νέος πρόεδρος, παλαιά προβλήματα
ΕΔΩ ΛΑΤΙΝΙΚΗ ΑΜΕΡΙΚΗ
Στον δρόμο προς τις ΗΠΑ η απελπισία χτυπάει κόκκινο
​​​​​​​Το δράμα των μεταναστών που πηγαίνουν στις ΗΠΑ αναζητώντας μια καλύτερη ζωή ήρθε ξανά στη δημοσιότητα όταν μια 13χρονη από την Ονδούρα κρεμάστηκε στο δωμάτιό της στη Νέα Υόρκη.
Στον δρόμο προς τις ΗΠΑ η απελπισία χτυπάει κόκκινο
ΕΔΩ ΛΑΤΙΝΙΚΗ ΑΜΕΡΙΚΗ
Πολιτικές μετασεισμικές δονήσεις
Μετά τον σεισμό που προκάλεσαν οι προκριματικές εκλογές με μεγάλο χαμένο τον Μαουρίσιο Μάκρι, παραιτήθηκε ο υπουργός Οικονομικών Νικολάς Ντουχόβνε, ο οποίος βύθισε τον πληθυσμό στη φτώχεια.
Πολιτικές μετασεισμικές δονήσεις
ΕΔΩ ΛΑΤΙΝΙΚΗ ΑΜΕΡΙΚΗ
Αμνηστία σε εγκληματίες πολέμου από τον πρόεδρο της Γουατεμάλας
Με πρωτοβουλία του ακροδεξιού κόμματός του επαγγελματία κωμικού προέδρου της Γουατεμάλας, Τζίμι Μοράλες, συζητείται στη Βουλή νομοσχέδιο που προβλέπει αμνηστία για εγκλήματα κατά της ανθρωπότητας, τα οποία...
Αμνηστία σε εγκληματίες πολέμου από τον πρόεδρο της Γουατεμάλας
ΕΔΩ ΛΑΤΙΝΙΚΗ ΑΜΕΡΙΚΗ
Οι «τέσσερις γάτοι» περικυκλώνουν τον Κάρλος Αλβαράδο
Ο πρόεδρος της Κόστα Ρίκα, Κάρλος Αλβαράδο, θα πάρει σήμερα μια γεύση της δύναμης της διαμαρτυρίας, την ώρα που στην πρωτεύουσα θα καταφτάνει η πανεθνική «Πορεία των Γάτων: η μεγάλη κινητοποίηση των...
Οι «τέσσερις γάτοι» περικυκλώνουν τον Κάρλος Αλβαράδο

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας