Παράκαμψη προς το κυρίως περιεχόμενο
Η παιδεία στο στόχαστρο του Μπολσονάρο

Μαθητές και φοιτητές στους δρόμους με βιβλία στα χέρια

AP Photo / Silvia Izquierdo
ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Η παιδεία στο στόχαστρο του Μπολσονάρο

  • A-
  • A+
Ανένδοτο... πόλεμο ενάντια στη δωρεάν δημόσια παιδεία για όλους έχει κηρύξει η ακροδεξιά κυβέρνηση της Βραζιλίας: όχι μόνο περικόπτονται κατά 30% οι δαπάνες για την ανώτατη εκπαίδευση, αλλά προωθείται και ο απώτερος στόχος του προέδρου Μπολσονάρο, η «εξάλειψη του πολιτιστικού μαρξισμού και της ιδεολογίας του φύλου»

Στους δρόμους βγαίνουν σήμερα φοιτητές, καθηγητές, ερευνητές και εργαζόμενοι στα δημόσια πανεπιστήμια της Βραζιλίας, διαμαρτυρόμενοι για τις περικοπές κατά 30% των δαπανών για την ανώτατη εκπαίδευση που ανήγγειλε η κυβέρνηση Μπολσονάρο και τις κυβερνητικές πολιτικές που απειλούν να καταστρέψουν την παιδεία της χώρας.

Το μέτρο αφορούσε στην αρχή μόνο τρία πανεπιστήμια που κατά τον υπουργό Παιδείας, Αμπρααμ Βάιντραουμπ, «δημιουργούν ταραχές και φιλοξενούν γελοίες εκδηλώσεις», όπως χαρακτήρισε τις αντιφασιστικές πρωτοβουλίες.

Αλλά τελικά επεκτάθηκε στο σύνολο της ανώτατης εκπαίδευσης: κάπου 60 πανεπιστήμια και 40 ιδρύματα επαγγελματικής εκπαίδευσης, πολλά από τα οποία απειλούνται με κλείσιμο αν εφαρμοστεί η απόφαση.

Οι περικοπές και η προσπάθεια απαξίωσης των δημόσιων πανεπιστημίων αποτελούν μέρος ενός σχεδίου που στοχεύει στην ασφυξία τους ώστε να προχωρήσει απρόσκοπτα η ιδιωτικοποίησή τους, επισημαίνει ο κοινωνιολόγος Φερνάντο ντε λα Κουάδρα στο alainet.org, προσθέτοντας πως «κατά σύμπτωση», η αδελφή του υπουργού Οικονομικών, Πάουλο Γκέντζες, είναι αντιπρόεδρος της Ενωσης Ιδιωτικών Πανεπιστημίων.

Σε αυτή τη λογική εντάσσεται και το «πρόγραμμα των vouchers», που επιδοτεί τη φοίτηση σε ιδιωτικά σχολεία.

Το σύστημα εφαρμόστηκε στη Χιλή επί δικτατορίας Πινοτσέτ και στάθηκε η απαρχή της ιδιωτικοποίησης της εκπαίδευσης, η οποία καταδίκασε σε χείριστα ιδιωτικά εκπαιδευτήρια τα παιδιά φτωχών οικογενειών που δεν είχαν την οικονομική δυνατότητα να συμπληρώνουν τα ποσά των vouchers για να στείλουν τα παιδιά τους σε σχολεία με ανεκτό εκπαιδευτικό επίπεδο.

«Η κυβέρνηση θέλει να καταστρέψει την παιδεία γιατί αυτή ανατρέπει κυβερνήσεις», καταγγέλλουν οι φοιτητές, εξηγώντας πως γι’ αυτό από την ανάληψη της προεδρίας του ο Μπολσονάρο ξεκίνησε σταυροφορία εναντίον της.

«Ο φασισμός στηρίζεται στην άγνοια, την προκατάληψη και την προπαγάνδα, ενώ η δημοκρατία χρειάζεται πολίτες καλά ενημερωμένους με κριτική σκέψη».

Ο πρόεδρος της Βραζιλίας Ζαίρ Μπολσονάρο

AP PHOTO / ERALDO PERES

Αυτήν ακριβώς απεχθάνεται ο Μπολσονάρο, που οραματίζεται να εξαλείψει τον «πολιτιστικό μαρξισμό και την ιδεολογία του φύλου» από τις διδακτικές αίθουσες με έναν πόλεμο που περιλαμβάνει από την επανασυγγραφή των σχολικών βιβλίων, ώστε να απαλειφθεί η ιστορία της δικτατορίας στη χώρα, ώς την προτροπή προς φοιτητές και μαθητές να μαγνητοσκοπούν τα μαθήματα και να καταδίδουν καθηγητές που επικρίνουν τον πρόεδρο και κάνουν «ιδεολογικό προσηλυτισμό».

Το τελευταίο είναι ιδέα που περιλαμβάνεται σε αντιδραστικό νομοσχέδιο δίωξης και λογοκρισίας των εκπαιδευτικών, το οποίο αυτές τις ημέρες συζητείται ξανά στη Βουλή.

Η πρωτοβουλία ξεκίνησε από το ακροδεξιό κίνημα «Ακομμάτιστα Σχολεία» (ESP), που ιδρύθηκε το 2004.

O εμπνευστής του, Μιγκέλ Ναγκίμπ, όπως και ο Μπολσονάρο, πιστεύει πως το εκπαιδευτικό σύστημα κυριαρχείται από «αριστεριστές που σχεδιάζουν τα μαθήματα με στόχο να κερδίσουν ψήφους για τα προοδευτικά κόμματα» και προτείνει ανάμεσα στα πολλά άλλα να οριστεί ένας κατάλογος των «υποχρεώσεων του καθηγητή», ο οποίος να αναρτηθεί σε όλα τα σχολεία, να απαγορευτεί η χρήση όρων όπως «φύλο» και «σεξουαλικός προσανατολισμός» και να διδάσκονται μόνο πρακτικά μαθήματα αφήνοντας την ηθική, πολιτική, σεξουαλική και θρησκευτική διαπαιδαγώγηση των μαθητών στους γονείς… και την κυβέρνηση.

Ο Μπολσονάρο προτείνει επίσης την Εξ Αποστάσεως Εκπαίδευση (ΕΑΕ) ακόμη και στη στοιχειώδη βαθμίδα, εφαρμοσμένη ως ακόμη ένα αυταρχικό εργαλείο ελέγχου: μαγνητοσκοπημένα μαθήματα που περιορίζουν στο ελάχιστο τη διάδραση ανάμεσα σε καθηγητές και μαθητές και τον «προσηλυτισμό», καθώς όλα τα μαθήματα επιβλέπονται και θα αναλαμβάνονται τα ανάλογα μέτρα.

Η πρόταση για επέκταση της ΕΠΕ ανήκει στην πραγματικότητα στον επιχειρηματία Σταύρο Ξανθόπουλο (τον «Greco», όπως είναι γνωστός), σύμβουλο σε θέματα παιδείας στην προεκλογική εκστρατεία του Μπολσονάρο.

Πρόεδρος της Βραζιλιάνικης Ενωσης Εξ Αποστάσεως Εκπαίδευσης, ο 60χρονος Ξανθόπουλος στηρίζει το κίνημα «Ακομμάτιστα Σχολεία», αντιτίθεται στις ποσοστώσεις για Αφροβραζιλιάνους και άλλες ευάλωτες ομάδες και με την πρότασή του μετατρέπει τους καθηγητές σε απλούς επιμελητές ενός εκπαιδευτικού συστήματος προσαρμοσμένου στις ανάγκες της αγοράς, δηλαδή στην απασχολησιμότητα, την ελαστικοποίηση και την επισφάλεια.

Ο Ξανθόπουλος είναι ένας από τους μεγαλύτερους επιχειρηματίες στον τομέα της ΕΑΕ, στον οποίο δραστηριοποιείται επίσης και ο υπουργός Οικονομικών Π. Γκέντζες. Και οι δύο θα είναι από τους πλέον ωφελημένους αν αυτή υιοθετηθεί ως δημόσια πολιτική.

Μετά την εκλογή του Μπολσονάρο, το όνομα του Ξανθόπουλου ακούστηκε ως πιθανού υπουργού Παιδείας. Αλλά τελικά επικράτησε ο Βέλεζ Ροντρίγκεζ, εκλεκτός του αστρολόγου, συμβούλου και «γκουρού» του Μπολσονάρο, Ολάβο ντε Καρβάλιο.

O αυτοδίδακτος «φιλόσοφος» και συγγραφέας Καρβάλιο, που κατά τον Μπολσονάρο είναι ο αρχιτέκτονας «της επανάστασης» που τον έφερε στην προεδρία, είναι διαβόητος για τις παραληρηματικές του θεωρίες συνωμοσίας, όπως ότι η Pepsi χρησιμοποιεί ως γλυκαντικό κύτταρα εμβρύων που αποβλήθηκαν ή ότι φυσικές καταστροφές όπως ο τυφώνας «Κατρίνα» και ο σεισμός στην Αϊτή το 2011 είναι «θείες τιμωρίες» επειδή οι κάτοικοι ακολουθούν αφρικανικές θρησκευτικές παραδόσεις.

Ο δε εκλεκτός του ο Ροντρίγκεζ απαίτησε από όλα τα σχολεία, μετά την υποχρεωτική ανάκρουση του εθνικού ύμνου, να διαβάζονται στους μαθητές αφορισμοί του Μπολσονάρο και πρότεινε ως υφυπουργό μια νεοπεντηκοστιανή ιεροκήρυκα που απορρίπτει τη θεωρία της εξέλιξης και προτάσσει μια «βιβλική κοσμοθεωρητική προσέγγιση» σε όλα τα μαθήματα.

Εφερε χάος στο υπουργείο Παιδείας, ρήξεις ανάμεσα σε μέλη της κυβέρνησης και 15 παραιτήσεις προτού αντικατασταθεί από τον νυν υπουργό Παιδείας Βάιντραουμπ: προτάθηκε και αυτός από τον Καρβάλιο και είναι επίσης φανατικός των ακροδεξιών συνωμοσιολογικών σεναρίων, όπως ότι το κρακ εισήχθη σκόπιμα στη Βραζιλία ως μέρος ενός κομμουνιστικού σχεδίου.

Είναι στην παιδεία που επιχειρείται πρώτα να δοκιμαστεί το νεοφασιστικό όραμα του Μπολσονάρο για ένα αυταρχικό μονοκομματικό κράτος, τονίζει ο καθηγητής και έγκριτος ακαδημαϊκός Κριστόβαμ Μπουάρκε:

«Θέλουν το σχολείο με ένα μόνο κόμμα, όπου θα κυριαρχεί η δική τους βούληση και άποψη. Δεν θέλουν να ακούγεται ότι υπήρξαν δικτατορία, βασανιστήρια, θάνατοι, εκτοπισμοί.

»Εφτασαν να λένε πως δεν υπήρξαν σκλάβοι στη Βραζιλία και ότι οι Αφρικανοί κατέφτασαν στη χώρα αγοράζοντας εισιτήρια για να ταξιδέψουν με πλοία που μετέφεραν αλλού σκλάβους. Δεν θέλουν την κριτική σκέψη».

 

ΕΔΩ ΛΑΤΙΝΙΚΗ ΑΜΕΡΙΚΗ
Η καταστολή δεν σταματά το όνειρο της μόρφωσης
«Μπορούν να κόψουν όλα τα λουλούδια, αλλά δεν μπορούν να σταματήσουν την άνοιξη». Ο στίχος του ποιητή Πάμπλο Νερούδα έγινε σύνθημα των μαθητών και φοιτητών της Χιλής που κατεβαίνουν ξανά στους δρόμους...
Η καταστολή δεν σταματά το όνειρο της μόρφωσης
ΑΠΟΨΕΙΣ
Πανελλαδικές εξετάσεις - Μια ματιά από μακριά
Με βάση τις τελευταίες εξαγγελίες του υπουργού Παιδείας, αναπτύσσεται ο προβληματισμός σχετικά με το μέλλον των πανελλαδικών εξετάσεων και το σύστημα που θα τις αντικαταστήσει. Κανείς φυσικά δεν αναφέρεται...
Πανελλαδικές εξετάσεις - Μια ματιά από μακριά
ΑΠΟΨΕΙΣ
Η ατέρμων και αναποτελεσματική συζήτηση για το «Πανεπιστημιακό Ασυλο»
Τα Πανεπιστήμια, εκτός από ορισμένες εποχές που λειτουργούσαν ως παροχή Γνώσης σε καθορισμένη κατεύθυνση, όπως π.χ. στο Βυζάντιο, το οποίο δεν διακρινόταν καθόλου για την πρόοδό του στις επιστήμες, ήταν χώροι...
Η ατέρμων και αναποτελεσματική συζήτηση για το «Πανεπιστημιακό Ασυλο»
ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ
Πες μου τι γίνεται με εκείνα τα παιδιά
Δέκα χρόνια από το φοιτητικό κίνημα του 2006-2007, οι πρωταγωνιστές της γενιάς του άρθρου 16 συναντιoύνται, θυμούνται και συζητούν για την αναγκαιότητα των κοινωνικών αγώνων στο σήμερα. Πλήθος κόσμου την...
Πες μου τι γίνεται με εκείνα τα παιδιά
ΕΔΩ ΛΑΤΙΝΙΚΗ ΑΜΕΡΙΚΗ
Περί του ανέφικτου και των θαυμάτων
Η Ντίλμα ζήτησε «υπομονή, κουράγιο, ισορροπία και ταπεινότητα» μπροστά στις οικονομικές δυσκολίες, τονίζοντας την αναγκαιότητα περιστολής δαπανών, αλλά υποσχόμενη ότι θα γίνει «με τις μικρότερες δυνατές...
Περί του ανέφικτου και των θαυμάτων
Η οικογένεια Μπολσονάρο
ΕΔΩ ΛΑΤΙΝΙΚΗ ΑΜΕΡΙΚΗ
Η επικίνδυνη φατρία Μπολσονάρο
Πίσω από τον Ζαΐρ Μπολσονάρο, τον ακροδεξιό πρόεδρο της Βραζιλίας, έρχονται ως οι πιο πιστοί στρατιώτες του οι τρεις γιοι του, Φλάμπιο, Κάρλος και Εντουάρντο, οι οποίοι ασκούν τεράστια επιρροή στην πολιτική...
Η επικίνδυνη φατρία Μπολσονάρο

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας