Παράκαμψη προς το κυρίως περιεχόμενο
«D-Day», ένα απαραίτητο ιστορικό σημείωμα
AP Photo / Francisco Seco
ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

«D-Day», ένα απαραίτητο ιστορικό σημείωμα

  • A-
  • A+

Πίσω από τα μεγαλοπρεπή ταρατατζούμ, τα σοβαροφανή ξύλινα λόγια των ηγετών και τα πανάκριβα σύνολα των Πρώτων Κυριών, η 75η επέτειος από την έναρξη της Operation Overlord, όπως ονομαζόταν επίσημα η απόβαση στη Νορμανδία -μακράν η μεγαλύτερη αμφίβια επιχείρηση στην παγκόσμια πολεμική Ιστορία- ανήκει αναμφίβολα στους ενενηντάρηδες πια βετεράνους της, τους επιζήσαντες της μεγάλης σφαγής. Πώς φτάσαμε όμως στην 6η Ιουνίου 1944;

Εν αρχή, που λέτε, ην ο Στάλιν. Ο πονηρός Γεωργιανός, αφού πρώτα καθάρισε τον Τουχατσέφσκι και συνολικά το 70% των εμπειροπόλεμων αξιωματικών του Κόκκινου Στρατού, υπέγραψε το Σύμφωνο Ρίμπεντροπ-Μολότοφ και μοίρασε με τον Χίτλερ την άμοιρη Πολωνία, το 1939. Νόμιζε, ο μουστάκιας, ότι οι καπιταλιστές εχθροί του θα τρώγονται μεταξύ τους για χρόνια, όπως στον Πρώτο Πόλεμο, ενώ αυτός θα δυνάμωνε και θα τσιμπολογούσε ό,τι μπορούσε, πριν από την αναπόφευκτη σύγκρουση μαζί τους.

Ομως αντ’ αυτού παρακολούθησε με αυξανόμενη έκπληξη την ταχύτατη κατάρρευση της Γαλλίας, την άνοιξη του ’40, και στη συνέχεια αιφνιδιάστηκε πλήρως από την κολοσσιαία ναζιστική «Μπαρμπαρόσα» της 22ας Ιουνίου 1941. Ο Σοβιετικός ηγέτης είδε μάλιστα τη Βέρμαχτ (που στο μεταξύ είχε κατακτήσει ολόκληρη την ηπειρωτική Ευρώπη και μεγάλο μέρος της βόρειας Αφρικής) να φτάνει μέχρι το Χίμκι, ένα προάστιο της Μόσχας.

Ενώ όμως όλοι σχεδόν οι στρατιωτικοί αναλυτές στη Δύση τον είχαν ξεγραμμένο, ο Κόκκινος Στρατός με νέο ηγέτη τον συνονόματό μου Ζούκοφ ανασυντάχθηκε και, γνωρίζοντας πλέον πως δεν κινδύνευε από τα ανατολικά, έφερε τις χρυσές εφεδρείες από τη Σιβηρία, αντεπιτέθηκε και εξανάγκασε τους Γερμανούς στην πρώτη τους στρατηγική ήττα.

Ταυτόχρονα, με τον βομβαρδισμό του Περλ Χάρμπορ, οι Ιάπωνες κηρύσσουν τον πόλεμο στις ΗΠΑ και ο Χίτλερ, σε μία από τις πιο ανεξήγητες ενέργειες του πολέμου, κηρύσσει κι αυτός τον πόλεμο στην Ουάσινγκτον.

Στη σκηνή μπαίνει δυναμικά ο Τσόρτσιλ. Αν και λάβρος αντικομμουνιστής, βλέπει ότι οι Σοβιετικοί είναι οι μόνοι που μπορούν να σταματήσουν τον Χίτλερ. Εχει ήδη χτίσει τις πρώτες γέφυρες με το Κρεμλίνο, με τις νηοπομπές που του έστελνε από τη Βόρεια Θάλασσα, και τον Αύγουστο του 1942 πραγματοποιεί ένα παράτολμο αεροπορικό ταξίδι ώς τη Μόσχα μέσω Γιβραλτάρ, Καΐρου και Τεχεράνης.

Οι δύο άσπονδοι «λυκοσύμμαχοι» καβγαδίζουν ανοιχτά: ο Στάλιν ανησυχεί για τη νέα αστραπιαία προέλαση (Blitzkrieg) των Γερμανών προς το Μπακού και το Στάλινγκραντ και «μαστιγώνει» αλύπητα τον Τσόρτσιλ για την απροθυμία των Αγγλο-Αμερικανών να ανοίξουν το περίφημο «δεύτερο μέτωπο» στην Ευρώπη.

Ο Τσόρτσιλ «τα μασάει», ξεκαθαρίζει ότι η εισβολή στην Ευρώπη μπορεί να μην είναι δυνατή στρατιωτικά ούτε το 1943. Αλλά όταν ο Στάλιν έξαλλος τον κατηγορεί ευθέως για δειλία, εκρήγνυται: λογοφέρνουν, απειλούν, παζαρεύουν, αλλά χρειάζονται όσο ποτέ ο ένας τον άλλον. Οπως είχε πει ο δαιμόνιος Βρετανός πολιτικός: «Αν ο Χίτλερ εισέβαλλε στην Κόλαση, το λιγότερο που θα έκανα θα ήταν μια ευνοϊκή αναφορά για τον Διάβολο στη Βουλή των Κοινοτήτων»!

Ετσι, ύστερα από τις απαραίτητες εκατέρωθεν εξηγήσεις, ένα ολονύχτιο τσιμπούσι και αρκετά μπουκάλια αλκοόλ, «τα βρίσκουν». Η κύρια εισβολή, η Νορμανδία, θα καθυστερήσει ωστόσο άλλα δύο χρόνια. Και στο μεταξύ, τον χειμώνα του ’42 όλα αλλάζουν: οι Γερμανοί χάνουν μια ολόκληρη στρατιά 250.000 ανδρών στον Βόλγα και τα «Αφρικα Κορπς» του Ρόμελ ηττώνται στο Ελ Αλαμέιν. Η παρτίδα «γυρίζει»...

Στην πραγματικότητα, ο Στάλιν έχει δίκιο: ο Τσόρτσιλ φοβάται τους Γερμανούς και το «Ατλαντικό Τείχος» τους. Κάθε μεγάλης κλίμακας αμφίβια επιχείρηση είναι εξαιρετικά επικίνδυνη και ο Τσόρτσιλ τρέμει μια επανάληψη της σφαγής στην Καλλίπολη, το 1915, για την οποία υπήρξε βασικός υπεύθυνος. Οπως και ο Στάλιν το ’40, προτιμούσε να παρακολουθεί από μακριά τους εχθρούς του να αιμορραγούν μέχρι θανάτου.

Γι’ αυτό και προκρίνει το 1943 τις αποβάσεις στη Σικελία και την κυρίως Ιταλία και σχεδιάζει αντίστοιχες αποβάσεις στα Βαλκάνια, ενώ στη Ρωσία ο πόλεμος -και η μοίρα της μισής Ευρώπης- κρίνεται οριστικά το καλοκαίρι στη γιγαντομαχία του Κουρσκ, όπου οι Γερμανοί χάνουν οριστικά τη στρατηγική πρωτοβουλία και αρχίζουν τη μακρά υποχώρηση προς το Βερολίνο.

Οι «Τρεις Μεγάλοι» συναντιούνται στην Τεχεράνη, για ένα πρώτο μοίρασμα των σφαιρών επιρροής, αλλά ήδη τα ρήγματα είναι φανερά μεταξύ τους. Για πρώτη φορά ο Τσόρτσιλ με τον Ρούζβελτ συνειδητοποιούν πως, αν δεν επιταχύνουν την απόβαση, τίποτε δεν θα εμποδίσει τον Στάλιν να κατακτήσει στρατιωτικά και την υπόλοιπη Ευρώπη. Και η ατομική βόμβα δεν είναι έτοιμη ακόμη...

Κι έτσι, με βαριά καρδιά, οι Σύμμαχοι διατάζουν την έναρξη της επιχείρησης Overlord. Είναι μαζική, αλλά μάλλον κακοσχεδιασμένη - εξ ου και οι τρομερές απώλειες των πρώτων ωρών. Ομως ο Ρόμελ, που είναι πλέον υπεύθυνος για την άμυνα στη Δυτική Ευρώπη, δεν δείχνει ιδιαίτερη σπουδή στις οχυρώσεις, δεν είναι καν στο πόστο του τις κρίσιμες ώρες: αργότερα γίνεται γνωστό ότι τόσο αυτός όσο και πολλοί ακόμη Γερμανοί αξιωματικοί συμμετέχουν στη συνωμοσία για τη δολοφονία του Χίτλερ και πιστεύουν ότι μπορούν να κάνουν χωριστή ειρήνη με τους Δυτικούς και, γιατί όχι, να πολεμήσουν όλοι μαζί εναντίον του Στάλιν.

Για κάποιον αδιευκρίνιστο έως σήμερα λόγο, οι τεθωρακισμένες μεραρχίες με τα αδιαπέραστα «Τάιγκερ» δεν είναι στη σωστή θέση για να πετάξουν τους Αγγλοαμερικανούς στη θάλασσα: τους περιμένουν στο Καλέ...

Και η αεροπορική υπεροχή των επιτιθεμένων είναι πλήρης. Ετσι, παρά τις παλινωδίες, το προγεφύρωμα πετυχαίνει, η Γαλλία απελευθερώνεται. Αλλά ο στρατάρχης Μοντγκόμερι, πάνω στην πρεμούρα του να ξεπεράσει τον Αμερικανό αντίπαλό του Πάτον, αποτυγχάνει οικτρά στην πρώτη απόπειρα διέλευσης του Ρήνου, την επιχείρηση «Market Garden». Και οι Σοβιετικοί κερδίζουν «εύκολα» (τι είναι ένα εκατομμύριο επιπλέον νεκροί, σε σχέση με τα κάπου 22 εκατομμύρια μαχητές και αμάχους που έχασε η ΕΣΣΔ συνολικά στον πόλεμο;) την «κούρσα» προς το Βερολίνο.

Η μοίρα της Mεσευρώπης-«Mitteleuropa», της ανατολικής και κεντρικής Ευρώπης, έχει κριθεί: θα περάσει για μισό σχεδόν αιώνα στη σοβιετική σφαίρα επιρροής.

Τον Οκτώβρη του ’44, ο Τσόρτσιλ πηγαίνει ξανά στη Μόσχα και, πάνω σε ένα παλιόχαρτο, κανονίζει με τον Στάλιν την περιβόητη «Συμφωνία των Ποσοστών». Ξέρετε, αυτό που έλεγε μεταξύ άλλων: Ρουμανία 90% ΕΣΣΔ- 10% Βρετανία, Ελλάδα- 90% Βρετανία (και ΗΠΑ), 10% ΕΣΣΔ... Στη Γιάλτα η μοιρασιά επικυρώνεται και με τη βούλα.

Και στο Πότσνταμ, με τον Τρούμαν να έχει πλέον αντικαταστήσει τον μακαρίτη Ρούζβελτ και τη Μεγάλη Βόμβα ήδη στη φαρέτρα της Ουάσινγκτον, ο Ψυχρός Πόλεμος μπορεί να ξεκινήσει και επίσημα, με το Σιδηρούν Παραπέτασμα να κόβει στη μέση την ισοπεδωμένη Ευρώπη· και με πρώτο θερμό, «εμφύλιο» δήθεν μέτωπο, φυσικά, στη δύστυχη χώρα μας, αφού ο Στάλιν «ξέχασε» να ενημερώσει τους αδαείς Ελληνες followers για το επάρατο χαρτάκι και την «τσαρική» συμφωνία του με τον καπιταλιστικό διάολο...

Θα είχε γίνει άραγε ο ελληνικός εμφύλιος αν η D-Day γινόταν ένα χρόνο νωρίτερα ή τρεις μήνες αργότερα; Πού θα είχαν σταματήσει οι Σοβιετικοί; Προφανώς, δεν θα το μάθουμε ποτέ.

ΔΡΟΜΟ-ΛΟΓΙΑ
ΝΑΤΟ: «εταίρες» και... πελατάκια στα πρόθυρα νευρικής κρίσης
Στο Λονδίνο στρέφεται αυτές τις μέρες το βλέμμα – και όχι, δεν ευθύνονται γι’ αυτό μόνον οι επικείμενες κρίσιμες εκλογές και η δαμόκλειος σπάθη του Brexit. Αλλος είναι ο λόγος: η ετήσια σύνοδος κορυφής των 29...
ΝΑΤΟ: «εταίρες» και... πελατάκια στα πρόθυρα νευρικής κρίσης
ΔΡΟΜΟ-ΛΟΓΙΑ
Κυνηγώντας το κατώφλι του 3,5%
Συμπέρασμα του βιβλίου είναι ο λεγόμενος «νόμος του 3,5%», που υποστηρίζει πως αν το 3,5% του πληθυσμού μιας χώρας δραστηριοποιηθεί ενεργά σε ένα κίνημα διαμαρτυρίας, τότε οι πιθανότητες ριζικής πολιτικής...
Κυνηγώντας το κατώφλι του 3,5%
ΔΡΟΜΟ-ΛΟΓΙΑ
Περνάει ο στρατός, των πλουσίων φρουρός
Για πρώτη φορά από τον καιρό του πολέμου στην Αλγερία, που έληξε το 1962, ο Μακρόν διέταξε την ανάπτυξη στρατιωτικών μονάδων σε αστυνομικό ρόλο, για τη «στατική» (και καλά) «φύλαξη των κυβερνητικών κτιρίων»,...
Περνάει ο στρατός, των πλουσίων φρουρός
ΔΡΟΜΟ-ΛΟΓΙΑ
Τα θύματα και τα -χαμένα- μαθήματα
Την ώρα που διαβάζετε αυτές τις γραμμές, όλοι σχεδόν οι δυνατοί του μάταιου τούτου κόσμου, οι επίγονοι των ισχυρών χωρών του Πρώτου Παγκοσμίου, έχουν μαζευτεί τσούρμο στη Γαλλία. Για να τιμήσουν, υποτίθεται,...
Τα θύματα και τα -χαμένα- μαθήματα
ΕΥΡΩΠΗ
Πολιτικό... ολοκαύτωμα
Ιστορικό αυτογκόλ του Εμ. Μακρόν: στην υπερβολή της προσπάθειας αντιστροφής του αρνητικού κλίματος, θεώρησε θεμιτό να ανακοινώσει ότι σκοπεύει να τιμήσει τον δωσίλογο Φ. Πετέν, τον στρατάρχη που συνεργάστηκε...
Πολιτικό... ολοκαύτωμα
ΔΡΟΜΟ-ΛΟΓΙΑ
Η «έξοδος» από τα Μνημόνια και τα άλογα του Χόμπσον
Οι μόνοι Ελληνες που έχουν πετύχει έξοδο από τα Μνημόνια είναι το μισό εκατομμύριο συμπολίτες μας που έχουν μεταναστεύσει σε αναζήτηση καλύτερης τύχης. Τι κι αν το ΑΕΠ της «ισχυροτέρας των Βαλκανίων» έχει...
Η «έξοδος» από τα Μνημόνια και τα άλογα του Χόμπσον

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας