Αθήνα, 33°C
Αθήνα
Ελαφρές νεφώσεις
33°C
36.4° 30.6°
3 BF
34%
Θεσσαλονίκη
Ελαφρές νεφώσεις
32°C
34.5° 28.5°
4 BF
40%
Πάτρα
Αραιές νεφώσεις
30°C
30.0° 29.9°
1 BF
38%
Ιωάννινα
Ελαφρές νεφώσεις
33°C
32.9° 32.9°
2 BF
21%
Αλεξανδρούπολη
Αίθριος καιρός
31°C
32.4° 30.9°
3 BF
37%
Βέροια
Αυξημένες νεφώσεις
32°C
32.0° 27.9°
2 BF
50%
Κοζάνη
Αραιές νεφώσεις
28°C
28.4° 28.4°
0 BF
26%
Αγρίνιο
Αραιές νεφώσεις
32°C
32.4° 32.4°
2 BF
26%
Ηράκλειο
Αίθριος καιρός
29°C
31.9° 28.8°
4 BF
53%
Μυτιλήνη
Αίθριος καιρός
33°C
32.9° 29.6°
4 BF
27%
Ερμούπολη
Αίθριος καιρός
32°C
32.4° 31.8°
4 BF
33%
Σκόπελος
Αίθριος καιρός
31°C
30.7° 29.0°
2 BF
48%
Κεφαλονιά
Ελαφρές νεφώσεις
30°C
29.9° 29.9°
2 BF
45%
Λάρισα
Σποραδικές νεφώσεις
34°C
33.9° 32.9°
0 BF
29%
Λαμία
Αραιές νεφώσεις
30°C
31.6° 26.8°
2 BF
41%
Ρόδος
Ελαφρές νεφώσεις
29°C
33.2° 28.8°
4 BF
46%
Χαλκίδα
Ελαφρές νεφώσεις
36°C
36.6° 32.9°
3 BF
17%
Καβάλα
Ελαφρές νεφώσεις
28°C
29.3° 27.7°
3 BF
69%
Κατερίνη
Αραιές νεφώσεις
29°C
32.8° 28.6°
3 BF
52%
Καστοριά
Αυξημένες νεφώσεις
27°C
27.3° 27.3°
1 BF
39%
ΜΕΝΟΥ
Δευτέρα, 17 Ιουνίου, 2024
xili
ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ
AP Photo/Esteban Felix
Συνταγματική Αναθεώρηση στη Χιλή

Μια διαρκής ανοιχτή πληγή

Το άκρως συντηρητικό συνταγματικό κείμενο που τέθηκε σε δημοψήφισμα από την ακροδεξιάς πλειοψηφίας αρμόδια επιτροπή απορρίφθηκε από τον χιλιανό λαό και έτσι η συνταγματική διαδικασία γύρισε στο σημείο μηδέν. ● Είχε προηγηθεί η απόρριψη ενός εξαιρετικά προοδευτικού κειμένου που θα εξάλειφε οριστικά τα χουντικά απομεινάρια, όπως άλλωστε προέτασσε η κοινωνική εξέγερση του 2019 που οδήγησε σε όλα αυτά.

«H χώρα πολώθηκε, διχάστηκε και η συνταγματική διαδικασία δεν κατάφερε να εκφράσει τις ελπίδες να έχουμε ένα καινούργιο Σύνταγμα σχεδιασμένο για όλους. Η πολιτική έχει μεγάλο χρέος απέναντι στον λαό της Χιλής». Ο πρόεδρος Γκαμπριέλ Μπόριτς δεν είχε και πολλά να γιορτάσει με το αποτέλεσμα του δημοψηφίσματος της περασμένης Κυριακής, παρότι το κείμενο που εκπόνησε ένα σώμα όπου κυριαρχούσαν οι ακροδεξιοί του Ρεπουμπλικανικού Κόμματος και που σήμαινε μια βαθιά οπισθοδρόμηση απορρίφθηκε την Κυριακή από το 55,7% του πληθυσμού.

Τέσσερα χρόνια από την κοινωνική εξέγερση του 2019 κι έπειτα από μια παρατεταμένη διαδικασία αντικατάστασης του Συντάγματος που κληροδότησε ο Πινοτσέτ στη χώρα το 1980 και τη διενέργεια δύο δημοψηφισμάτων για δύο κείμενα διαμετρικά αντίθετα μεταξύ τους (ένα από τα προοδευτικότερα στον κόσμο το 2022 και ένα από τα αντιδραστικότερα φέτος), η χώρα παραμένει με το χουντικό Σύνταγμα. Και μια νέα συνταγματική διαδικασία δεν θα υπάρξει, όχι τουλάχιστον στην προεδρία του Μπόριτς, όπως δήλωσε ο ίδιος ο πρόεδρος.

«Εδώ δεν κέρδισε κανείς. Εχασε η Χιλή» έλεγε η Παουλίνα Αστρόσα του Πανεπιστημίου της Κονσεπσιόν, σχολιάζοντας πως το αποτέλεσμα των δύο δημοψηφισμάτων έδειξε πως «ο κόσμος δεν θέλει ριζοσπαστικές θέσεις». Συμφωνεί και η εκπρόσωπος της κυβέρνησης, η κομμουνίστρια Καμία Βιαγιέχο, αναγνωρίζοντας ότι και στις δύο διαδικασίες κάποιοι προσπάθησαν να επιβάλουν τη δική τους θεώρηση στην υπόλοιπη χώρα.

Οι ακροδεξιοί Ρεπουμπλικανοί είναι οι μεγάλοι χαμένοι. Το κόμμα του Χοσέ Αντόνιο Καστ, που δεν ήθελε την αλλαγή του χουντικού Συντάγματος, εκλέχτηκε ως πρώτη δύναμη στο Συνταγματικό Συμβούλιο (22 στους 50 συμβούλους) που εκπόνησε το δεύτερο Σύνταγμα, επέβαλε τους ακραίους όρους του και ηττήθηκε κατά κράτος. Ο Καστ αναγνώρισε τη συντριβή του θεωρώντας πως το κόμμα του «δεν μπόρεσε να εξηγήσει τα δυνατά στοιχεία» της πρότασής του. Ηδη ομάδα διαφωνούντων στελεχών του, υπό τον γερουσιαστή Ρόχο Εντουαρντς, ζήτησε την καταψήφιση αυτού του Συντάγματος «σοσιαλιστικού κράτους δικαίου!». Κατ’ αυτόν το κείμενο υπολειπόταν σε μεγάλο βαθμό από τις συντηρητικές θέσεις που πρεσβεύει η ομάδα του και ήδη ανακοίνωσε την ίδρυση ενός κόμματος ακόμα πιο ριζοσπαστικού από τους Ρεπουμπλικανούς.

Το δημοψήφισμα ήταν η πρώτη πρόβα της διάταξης των πολιτικών δυνάμεων ενόψει των περιφερειακών εκλογών του 2024 και των προεδρικών του 2025 και όπως έλεγε ο κοινωνιολόγος και αναλυτής Ατίλιο Μπορόν στην Página12, «το αποτέλεσμα σήμανε ένα σκληρό πλήγμα στις προσδοκίες της νεοφασιστικής Δεξιάς να κατέχει το προβάδισμα στη μελλοντική κούρσα». Οδηγώντας πιθανόν στην αναδιάταξη του χώρου, με την παραδοσιακή Δεξιά να προσπαθεί να ανακτήσει δυνάμεις και να κυριαρχήσει ξανά σε αυτόν τον χώρο.

Το μεγάλο ερώτημα είναι πώς θα προχωρήσει για να το πετύχει αυτό μια ιστορική Δεξιά που υιοθέτησε τις περισσότερες από τις ακραίες θέσεις των Ρεπουμπλικανών, λέει η Χουλιέτα Σουάρες του Καθολικού Πανεπιστημίου. «Είναι τώρα η στιγμή που θα αποφασίσει αν θα συνεχίσει να είναι ένα παράρτημα της Ακροδεξιάς: γιατί αν είναι έτσι, θα καταλήξει να την καταπιεί».

Εισαγόμενος νεοσυντηρητισμός

Η παραδοσιακή Δεξιά συμφώνησε σε μια πρόταση που αποτελεί επιτομή οπισθοδρόμησης: περιόριζε θεμελιώδη κοινωνικά και εργατικά δικαιώματα, εμπορευματοποιούσε το περιβάλλον, βάθαινε την ιδιωτικοποίηση βασικών υπηρεσιών, υπονόμευε ακόμη περισσότερο την εθνική κυριαρχία πάνω στα κοινά αγαθά, εδραίωνε την ατιμωρησία στις παραβιάσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων, περιέστελλε σημαντικά τα δικαιώματα των γυναικών και των διαφορετικών ταυτοτήτων φύλου, σκλήραινε τις αντιμεταναστευτικές πολιτικές, ενίσχυε τον κατασταλτικό μηχανισμό, ανάμεσα σε πολλά άλλα.

Το κείμενο στην ουσία βάθαινε το νεοφιλελεύθερο σχέδιο του 1980 και εισήγε αξίες ξένες με το κοσμικό κράτος και την κοινή λογική της χιλιάνικης κοινωνίας, έλεγε στην El País η νομικός Μακαρένα Σάες, διευθύντρια του τμήματος γυναικείων δικαιωμάτων του Παρατηρητηρίου Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων (HRW). Αυτή η «εισαγωγή» δεν είναι συμπτωματική. Αρθρο της Σαμάνθα Σμιντ στην Washington Post αποκαλύπτει πως αυτή η συνταγματική πρόταση απλώς αναπαρήγε τον συντηρητισμό που προωθούν οι πιο ακραίοι Αμερικανοί Ρεπουμπλικανοί, «εμβολίζοντας» τη χιλιάνικη συνταγματική πρόταση με πολλές από τις εμμονές τους.

Ενας από τους βασικούς αρχιτέκτονες της συνταγματικής πρότασης, ο Χόρχε Μπαρέρα, επικεφαλής των συμβούλων του χιλιάνικου Ρεπουμπλικανικού Κόμματος, είναι καθηγητής στο Πανεπιστήμιο Notre Dame της Ιντιάνα και ανήκει στην ιδιαίτερα επιδραστική ομάδα συντηρητικών καθολικών νομικών του. «Γι’ αυτό και φέρει ό,τι πιο συντηρητικό από την ατζέντα της Ακροδεξιάς στις ΗΠΑ», επεσήμανε στην αμερικανική εφημερίδα ο Χιλιανός Φρανσίσκο Κοξ, νομικός ειδήμων σε θέματα ανθρωπίνων δικαιωμάτων.

Η εμπλοκή των Αμερικανών υπερσυντηρητικών δεν ήταν άμεση, υποστηρίζει ο Μπαρέρα, αλλά δεν κρύβει πως οι «ειδήμονες και μέντορές» του στο Notre Dame συνέβαλαν στην προσέγγισή του στην εκπόνηση αυτής της συνταγματικής πρότασης. Ετσι επικρατούν στην απορριφθείσα συνταγματική πρόταση διατάξεις όχι μόνο για πώς ορίζεται η ανθρώπινη και νομική υπόσταση ενός εμβρύου, αλλά και για θέματα που διόλου απασχολούν τους Χιλιανούς όπως το δικαίωμα των γονιών να εκπαιδεύουν στο σπίτι τα παιδιά τους με βάση τις θρησκευτικές τους πεποιθήσεις ή το δικαίωμα αντίρρησης συνείδησης λόγω θρησκείας, που μπορεί να επεκταθεί σε κάθε τομέα.

Στροφή στα επείγοντα προβλήματα

Το δημοψήφισμα δεν ήταν μια νίκη για την κυβέρνηση Μπόριτς και τις προοδευτικές δυνάμεις, που βρέθηκαν σε εξαιρετικά δύσκολη θέση: ζήτησαν (και πέτυχαν) την καταψήφιση του αντιδραστικού κειμένου, με αποτέλεσμα να παραμείνει σε ισχύ το χουντικό κείμενο που επί δεκαετίες απέρριπταν. «Προτιμήσαμε το κακό από το χειρότερο», εξήγησε με ελάχιστες λέξεις το δίλημμα των προοδευτικών δυνάμεων η σοσιαλίστρια πρώην πρόεδρος Μισέλ Μπατσελέτ.

Προτεραιότητα της κυβέρνησης είναι πλέον να προχωρήσει την ατζέντα αντιμετώπισης των καίριων προβλημάτων.

Τις επόμενες ημέρες θα ανακοινώσει τη νέα της πρόταση φορολογικής μεταρρύθμισης με την οποία στοχεύει να συγκεντρώσει κάπου 8 δισ. δολάρια (2,7% του ΑΕΠ) τα επόμενα έξι χρόνια ώστε να χρηματοδοτήσει την κοινωνική της ατζέντα. Η Βουλή (όπου η κυβέρνηση είναι μειοψηφία) ήδη απέρριψε προηγούμενο σχέδιο φορολογικής μεταρρύθμισης που προέβλεπε τη συγκέντρωση ποσού ίσου με το 3,6% του ΑΕΠ εντός 4 ετών, αναγκάζοντας την κυβέρνηση να κατεβάσει τον πήχη. Χωρίς ωστόσο να είναι βέβαιο αν ακόμη και αυτό το ποσοστό θα εγκριθεί.

Google News ΑΚΟΛΟΥΘΗΣΤΕ ΜΑΣ ΣΤΟ GOOGLE NEWS
Μια διαρκής ανοιχτή πληγή

ΣΧΕΤΙΚΑ ΝΕΑ

ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΑ ΣΕ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας