Παράκαμψη προς το κυρίως περιεχόμενο
Οι Χιλιανοί κατατρόπωσαν το Σύνταγμα του Πινοτσέτ
AP Photo/Esteban Felix
ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Οι Χιλιανοί κατατρόπωσαν το Σύνταγμα του Πινοτσέτ

  • A-
  • A+
Το συντριπτικό και πανηγυρικό 78% υπέρ της Συνταγματικής Μεταρρύθμισης που έβγαλαν οι κάλπες του δημοψηφίσματος στη Χιλή σημαίνει μια νέα, πραγματική μεταπολίτευση που διαγράφει την κληρονομιά-τερατούργημα του Πινοτσέτ και ανοίγει τον δρόμο για κοινωνική δικαιοσύνη. ● Πρόκειται για τη συνέχεια του ακατάπαυστου αγώνα, επί έναν χρόνο, του χιλιανού λαού ενάντια στον νεοφιλελευθερισμό.

Εναν χρόνο μετά την κοινωνική εξέγερση που ξεκίνησε στις 18 Οκτωβρίου 2019, η «Χιλή ξύπνησε» -όπως δεν έπαψαν να φωνάζουν οι διαδηλωτές ακόμη και εν μέσω καραντίνας. Με ένα συντριπτικό 78% υπέρ της Συνταγματικής Μεταρρύθμισης στο δημοψήφισμα της 25ης Οκτωβρίου, οι Χιλιανοί προσδοκούν να γυρίσουν σελίδα στην ιστορία της χώρας. Αλλάζοντας εκ βάθρων το Σύνταγμα που κληροδότησε η δικτατορία του Πινοτσέτ στη μεταπολιτευτική Χιλή και διασφάλιζε το νεοφιλελεύθερο μοντέλο, την προστασία των στρατιωτικών και την κηδεμονία των δημοκρατικών θεσμών.

Το κίνημα του Οκτώβρη άσκησε τεράστια πίεση στο πολιτικό σύστημα αναγκάζοντάς το να συμφωνήσει στη διεξαγωγή δημοψηφίσματος ως ένα από τα μέτρα «κοινωνικής ειρήνευσης». Ηταν ένα από τα βασικά αιτήματα των διαδηλωτών.

Γιατί η σπίθα που πυροδότησε τον ξεσηκωμό μπορεί να ήταν τα 30 πέσος της αύξησης στα εισιτήρια του μετρό, όμως η εξέγερση «δεν ήταν για τα 30 πέσος, αλλά για τα 30 χρόνια» των διαψεύσεων της ατελούς μεταπολίτευσης που εγγυήθηκε το χουντικό Σύνταγμα, όπως σχολίασε ο Ιβάν Σίλβα, καθηγητής Ιστορίας στο Πανεπιστήμιο ARCIS του Σαντιάγο. «Η επιστροφή στη δημοκρατία συνοδεύτηκε από ελπίδες για αλλαγή που τελικά δεν εκπληρώθηκαν.

Αντίθετα, αρκετές από τις νεοφιλελεύθερες μεταρρυθμίσεις, όπως η επιδότηση ιδιωτών για τη διαχείριση των εκπαιδευτικών ιδρυμάτων, η ιδιωτικοποίηση του συστήματος υγείας, των συντάξεων, του νερού αλλά και το Σύνταγμα που τα κατοχύρωνε, όλα όσα θέσπισε η δικτατορία παρέμειναν σε ισχύ επί πολλά χρόνια ή και μέχρι σήμερα».

Η Χιλή έγινε έτσι μία από τις πλέον άνισες χώρες στον κόσμο, όπου το 1% του πληθυσμού κατέχει το 25% του εθνικού πλούτου. Είναι επίσης η δεύτερη χώρα στον ΟΟΣΑ με το μεγαλύτερο χάσμα εισοδημάτων ανάμεσα στο 10% των πλουσιότερων και το 10% των φτωχότερων. Οι μισοί Χιλιανοί κερδίζουν λιγότερα από 500 δολάρια τον μήνα και στο 60% των νοικοκυριών ο μισθός δεν φτάνει για να καλύψουν τις βασικές τους ανάγκες.

Αυτό είναι το σύστημα που αμφισβήτησαν οι Χιλιανοί με την ψήφο τους την περασμένη Κυριακή, σημειώνει ο ιστορικός Χοσέ Μπενγκόα και συμπληρώνει: «Ο νεοφιλελευθερισμός που εγγυάται το ισχύον Σύνταγμα εξαφάνισε κάθε τι δημόσιο κατακερματίζοντας την κοινωνία σε ομάδες που ζουν σε διαφορετικά σύμπαντα.

Τα λόγια της Σεσίλια Μορέλ, συζύγου του προέδρου Πινιέρα, όταν χαρακτήρισε την κοινωνική έκρηξη του περασμένου Οκτωβρίου “εισβολή εξωγήινων”, ανακλούν αυτή την αβυσσαλέα απόσταση των κοινωνικών τάξεων στη Χιλή. Για τις πιο εύπορες τάξεις, ο φτωχός είναι σαν να μην υπάρχει. Δεν ξέρουν τι σκέφτεται ή πώς ζει, γιατί ούτε που διασταυρώνονται με αυτόν. Είναι ένας “άλλος” τελείως άσχετος με την πραγματικότητά τους…, τον οποίο πράγματι βλέπουν σαν εξωγήινο».

«Ξαναγράφοντας το Σύνταγμα, μας δίνεται η ευκαιρία να τα αλλάξουμε όλα αυτά και να θέσουμε τα θεμέλια μιας νέας χώρας», έλεγε στο Time ο 31χρονος Χόρχε Σαρπ, που το 2016 εκλέχτηκε δήμαρχος του Βαλπαραΐσο με μια πλατφόρμα κοινωνικών κινημάτων. Το πόσο διαφορετική θα είναι αυτή η νέα χώρα θα εξαρτηθεί από τη σκληρή μάχη που θα δοθεί για το περιεχόμενο του καινούργιου θεμελιώδους νόμου της Χιλής. Γιατί μπορεί ο ζάπλουτος επιχειρηματίας πρόεδρος Πινιέρα -ο λιγότερο δημοφιλής πρόεδρος από την πτώση της δικτατορίας το 1990- να κάνει λόγο τώρα για «ενότητα», αλλά είναι τεράστια η διάσταση ανάμεσα στο τι αντιλαμβάνονται ως κράτος δικαίου αυτές οι τάξεις που ανέφερε ο Μπενγκόα και οι πολιτικοί τους εκπρόσωποι.

Το γεγονός ότι αυτό το κείμενο -όπως αποφάνθηκε το δημοψήφισμα- θα εκπονηθεί από μια Συντακτική Συνέλευση εκλεγμένη εξ ολοκλήρου από τον λαό είναι σίγουρα μια νίκη, λέει ο Σαρπ και προσθέτει: «Είναι ένα νέο πλαίσιο που θα μας επιτρέψει να διευρύνουμε τον δημοκρατικό ορίζοντα της κοινωνίας μέσα από την αντικατάσταση των προνομίων από δικαιώματα και από τη συμμετοχή όλων των μελών της».

ΛΑΤΙΝΙΚΗ ΑΜΕΡΙΚΗ - ΚΑΡΑΪΒΙΚΗ
Συντριπτικά υπέρ της αλλαγής του Συντάγματος Πινοσέτ οι Χιλιανοί
Μεγάλη νίκη του «ναι» για την αλλαγή του Συντάγματος στη Χιλή, σύμφωνα με τα αποτέσματα του χθεσινού δημοψηφίσματος, έναν χρόνο μετά την αιματοβαμμένη εξέγερση στη χώρα.
Συντριπτικά υπέρ της αλλαγής του Συντάγματος Πινοσέτ οι Χιλιανοί
ΛΑΤΙΝΙΚΗ ΑΜΕΡΙΚΗ - ΚΑΡΑΪΒΙΚΗ
Πανηγυρισμοί στη Χιλή για το «ναι» στην αλλαγή του Συντάγματος
Με καταμετρημένο το 50% των ψήφων του χθεσινού ιστορικού δημοψηφίσματος στη Χιλή, σχεδόν το 78% τάσσεται υπέρ της αναθεώρησης του Συντάγματος, κληρονομιάς της δικτατορίας του Αουγκούστο Πινοτσέτ, το οποίο...
Πανηγυρισμοί στη Χιλή για το «ναι» στην αλλαγή του Συντάγματος
ΛΑΤΙΝΙΚΗ ΑΜΕΡΙΚΗ - ΚΑΡΑΪΒΙΚΗ
Η Χιλή έτοιμη να συντρίψει το χουντικό εξάμβλωμα
Τριάντα ολόκληρα χρόνια μετά το τέλος της χούντας του Αογκούστο Πινοτσέτ, οι Χιλιάνοι οδεύουν στις κάλπες για να ψηφίσουν αν εγκρίνουν ή όχι την αλλαγή του Συντάγματος.
Η Χιλή έτοιμη να συντρίψει το χουντικό εξάμβλωμα
ΛΑΤΙΝΙΚΗ ΑΜΕΡΙΚΗ - ΚΑΡΑΪΒΙΚΗ
Άγρια καταστολή διαδηλωτών λίγο πριν το δημοψήφισμα στη Χιλή
Αστυνομικοί προχώρησαν στη χρήση δακρυγόνων και αντλιών νερού που περιείχε χημικό στην πλατεία Ιταλίας του Σαντιάγο, επίκεντρο του κινήματος διαμαρτυρίας που συνεχίζεται εδώ και περισσότερο από ένα χρόνο.
Άγρια καταστολή διαδηλωτών λίγο πριν το δημοψήφισμα στη Χιλή
ΛΑΤΙΝΙΚΗ ΑΜΕΡΙΚΗ - ΚΑΡΑΪΒΙΚΗ
Εκατοντάδες συλλήψεις στη Χιλή στην επέτειο της κοινωνικής εξέγερσης
Μία εβδομάδα πριν από το ιστορικό δημοψήφισμα στη Χιλή, όπου οι πολίτες καλούνται να αποφασίσουν για τη μεταρρύθμιση του Συντάγματος και ένα χρόνο ακριβώς μετά τις μαζικές κινητοποιήσεις των πολιτών που...
Εκατοντάδες συλλήψεις στη Χιλή στην επέτειο της κοινωνικής εξέγερσης
ΛΑΤΙΝΙΚΗ ΑΜΕΡΙΚΗ - ΚΑΡΑΪΒΙΚΗ
«Η Χιλή ξύπνησε» δωρεάν στο διαδίκτυο 
Εκατομμύρια άνθρωποι στη Χιλή βρίσκονταν καθημερινά στους δρόμους από τις 18 Οκτωβρίου 2019 μέχρι και το ξέσπασμα της πανδημίας του κορονοϊού, διεκδικώντας τη χαμένη τους αξιοπρέπεια από την εφαρμογή...
«Η Χιλή ξύπνησε» δωρεάν στο διαδίκτυο 

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας