Παράκαμψη προς το κυρίως περιεχόμενο
Η «ζεστή» προσφυγική Λιψία και οι... λειψές ρατσιστικές φωνές

Η εκκλησία του Αγίου Νικολάου στη Λιψία. Στην πλατεία πραγματοποιούνται οι εβδομαδιαίες συγκεντρώσεις μίσους της ρατσιστικής Legida

Η «ζεστή» προσφυγική Λιψία και οι... λειψές ρατσιστικές φωνές

  • A-
  • A+

Λίγες ημέρες πριν από τα Χριστούγεννα και η πλατεία μπροστά στην εκκλησία του Αγίου Νικολάου στη Λιψία είναι γεμάτη κόσμο που ψωνίζει δώρα.

Λόγω εορτών, οι ρατσιστές της LEGIDA δεν θα κάνουν τις συγκεντρώσεις μίσους που συνηθίζουν να πραγματοποιούν μία φορά την εβδομάδα, μπροστά από τον Αγιο Νικόλαο, με αίτημα να φύγουν οι ξένοι από τη Γερμανία.

Στην ίδια πλατεία, το 1988-89, άλλοι διαδηλωτές, συγκεντρώνονταν κάθε Δευτέρα και ζητούσαν ελευθερία και δημοκρατία.

Οι συγκεντρώσεις αυτές, οι πρώτες στη Λαϊκή Δημοκρατία της Γερμανίας, άναψαν τη σπίθα της ειρηνικής εξέγερσης και έπαιξαν αποφασιστικό ρόλο στην πτώση του κομμουνιστικού καθεστώτος και του Τείχους στο Βερολίνο.

Σύνθημά τους ήταν τότε το: «εμείς είμαστε ο λαός»· σύνθημα που προσπαθούν να υποκλέψουν τώρα οι ακροδεξιοί.

«Οι συγκεντρώσεις τους φθίνουν τον τελευταίο καιρό και η δημοτική αρχή, τα συνδικάτα, η εκκλησία και η κοινωνία των πολιτών, αντέδρασαν επίσης ενεργά με δικές τους συγκεντρώσεις για την καταδίκη της ξενοφοβίας και του ρατσισμού» λέει ο επί τρεις θητείες Σοσιαλδημοκράτης αντιδήμαρχος, Τόμας Φάμπιαν, ο οποίος θυμίζει πως η Λιψία έχει μακρά ιστορία φιλελεύθερης σκέψης και ελεύθερου πνεύματος, είναι η πόλη όπου έζησαν ο Μπαχ, ο Γκέτε, ο Σούμαν και ο Μέντελσον και όπου έχει την έδρα του ένα από τα αρχαιότερα πανεπιστήμια της Ευρώπης (1409).

Η Γερμανία όμως, αλλάζει, με το προσφυγικό να αναδεικνύεται σε μείζον θέμα για τις εκλογές και το ξενόφοβο AfD, που έχει τέσσερις από τις 70 έδρες στον Δήμο της Λιψίας, απειλεί να εισέλθει και στην Ομοσπονδιακή Βουλή.

«Εχουμε καθαρή θέση, θέλουμε την πολιτιστική διαφορετικότητα στην πόλη μας, θέλουμε να ενταχθούν όσο το δυνατόν γρηγορότερα οι πρόσφυγες στην κοινωνία και αυτό απαιτεί σχέδιο για να γίνει σωστά.

»Αν αποτύχει το σχέδιο, θα υπάρχουν επιπτώσεις στην πόλη», τονίζει ο Φάμπιαν και επισημαίνει πως «από τις πόλεις και όχι από την κεντρική κυβέρνηση θα κριθεί αν θα πετύχει η ενσωμάτωση, είναι όμως ένα στοίχημα που θα κριθεί σε βάθος χρόνου».

Ο Δήμος της Λιψίας (αδελφή πόλη με τη Θεσσαλονίκη) ήταν ανέτοιμος, όταν το καλοκαίρι του 2015 άρχισαν να φτάνουν μαζικά οι πρόσφυγες. Το 2015 κατέγραψε 4.230 αφίξεις και το 2016, 2.000, μεταξύ των οποίων και 340 ασυνόδευτα παιδιά.

«Το άμεσο πρόβλημα τότε ήταν η στέγαση, καθώς η Λιψία είναι ίσως η πλέον αναπτυσσόμενη πόλη της Γερμανίας και προσελκύει κάθε χρόνο 10-15 χιλιάδες νέους κατοίκους, με αποτέλεσμα να μην έχει άδεια διαμερίσματα.

»Αρχικά, οι πρόσφυγες στεγάστηκαν σε μεγάλες δομές, όπως γυμναστήρια, αλλά σιγά σιγά βρήκαμε λύσεις. Τώρα, έχουμε διασπείρει τους πρόσφυγες σε μικρές δομές, σε κέντρα προσωρινής κατοικίας, με 30 έως 200 θέσεις το μέγιστο, ενώ το 40% μένουν σε διαμερίσματα. Ο δήμος αυτή τη στιγμή έχει σε εξέλιξη πρόγραμμα κατασκευής εκατοντάδων νέων κατοικιών.

Αναλογική κατανομή

»Στην αρχή και από ορισμένους κατοίκους, σε συγκεκριμένες γειτονιές, υπήρξαν αντιδράσεις, στην εγκατάσταση προσφύγων στη γειτονιά τους, όμως μετά εξαντλητικό διάλογο, τελικά οι κάτοικοι δέχτηκαν την απόφαση του δήμου.

»Στη Γερμανία, πάντως, η απόφαση για τη γεωγραφική κατανομή των προσφύγων ανήκει στην ομοσπονδιακή κυβέρνηση και υπάρχει ποσόστωση, με κριτήρια κυρίως πληθυσμιακά. Δεν είναι στο χέρι των κρατιδίων να αποφασίσουν αν θα δεχτούν πρόσφυγες· είναι υποχρέωσή τους.

»Στη συνέχεια υπάρχει ανάλογη κατανομή εντός των κρατιδίων, η οποία είναι υποχρεωτική επίσης και δεν εξαρτάται από τη βούληση του εκάστοτε δήμου. Αυτή τη στιγμή υπάρχουν πρόσφυγες σε όλα, και στα δέκα δημοτικά διαμερίσματα της πόλης, ακόμη και στα λεγόμενα προνομιούχα».

Ο αντιδήμαρχος της Λιψίας υπογραμμίζει ότι τα ασυνόδευτα παιδιά απολαμβάνουν όλα τα προνόμια που έχουν τα παιδιά στη Γερμανία και φιλοξενούνται σε ειδικές δομές, ενώ οι περισσότεροι πρόσφυγες, ειδικά αυτοί που έχουν οικογένειες, ήδη, λαμβάνουν επιδόματα και βοήθεια.

Οι δημοτικές αρχές παίζουν καθοριστικό ρόλο στην προσπάθεια ομαλής ενσωμάτωσης των προσφύγων και τους στηρίζουν, πέραν της στέγασης, με εκπαίδευση, κοινωνικές και ιατρικές υπηρεσίες.

Στην προσπάθεια αυτή εμπλέκονται, επίσης, ΜΚΟ, ιδιώτες, εθελοντές, τα συνδικάτα, ενώσεις προσφύγων και μεταναστών και η κοινωνία των πολιτών.

«Στόχος μας», υποστηρίζει ο Φάμπιαν, «είναι να ενδυναμωθούν οι πρόσφυγες και να αποκτήσουν τη δυνατότητα να είναι ενεργοί και όχι παθητικοί. Για να υποστηρίξουμε τις δράσεις μας έχουμε κάνει ειδικά σεμινάρια στους υπαλλήλους του δήμου.

»Επόμενος στόχος είναι η εκμάθηση των γερμανικών και η ενσωμάτωσή τους στην αγορά εργασίας. Ομως, υπολογίζουμε ότι αυτή είναι μια διαδικασία που απαιτεί τρία έως πέντε χρόνια για να αποδώσει. Οσον αφορά το κόστος, η τοπική κυβέρνηση δαπανά περίπου 11.000 ευρώ ανά πρόσφυγα το έτος».

Ρατσιστική βία

Ωστόσο, δεν είναι όλα ρόδινα στη Λιψία. «Υπάρχει σαφής αύξηση ρατσιστικής βίας με 80 περιστατικά μόνο φέτος, αλλά δεν καταγγέλλονται όλα» τονίζει η Λένα Νόβακ, κοινωνική λειτουργός και εθελόντρια της ΜΚΟ «R.A.A.», που στηρίζει τα θύματα ρατσιστικής βίας.

Η οργάνωση λειτουργεί από το 2006, αλλά τότε τα θύματα ήταν άστεγοι, πανκ, χίπιδες και αντιφασίστες. Τα τελευταία χρόνια, τα θύματα είναι κυρίως πρόσφυγες και μετανάστες.

«Μόνο το 2015 είχαμε 417 κρούσματα ρατσιστικής βίας στη Σαξονία και το 2016 δυστυχώς η καταγραφή είναι εξίσου μεγάλη.

»Στη Λιψία είναι μικρότερα τα ποσοστά, λόγω της δημοκρατικής παράδοσης της πόλης και της ισχυρής κοινωνίας των πολιτών. Ομως, στην επαρχία επικρατεί πολύ διαφορετικό κλίμα. Η διαφορά με τα προηγούμενα χρόνια είναι πως πλέον η ξενοφοβία αγγίζει τη μεσαία τάξη, ενώ πριν ήταν περιθωριακό φαινόμενο.

»Οι διαδηλώσεις που πραγματοποιεί η LEGIDA στη Λιψία “νομιμοποίησαν” τη ρατσιστική βία. Οι θύτες νιώθουν μεγαλύτερη αυτοπεποίθηση και συχνότατα παραμένουν ατιμώρητοι. Κάποιες φορές καταγράφεται και ενδοοικογενειακή βία εντός των προσφυγικών κοινοτήτων, όπως και σεξουαλικές επιθέσεις.

»Ορισμένες φορές, υπεύθυνοι για βίαιες επιθέσεις είναι άντρες ιδιωτικής ασφαλείας που πληρώνονται για να προφυλάσσουν τους πρόσφυγες στους ξενώνες. Εχουν επίσης καταγραφεί περιστατικά με θύτες μετανάστες που δουλεύουν ως ασφάλεια σε μαγαζιά της νύχτας».

Στον μεγαλύτερο ξενώνα της Λιψίας που φιλοξενεί πρόσφυγες, οι εξωτερικές πόρτες είναι κλειστές και ο χώρος φυλάσσεται. Οι λεκτικές επιθέσεις κατά των προσφύγων είναι σχετικά συχνές, από διερχόμενες παρέες ακροδεξιών.

«Κάποιες φορές περνάνε απέξω και φωνάζουν συνθήματα μίσους» λέει ο Αλεξάντερ, υπεύθυνος της ΜΚΟ «Πανδοχείον», τονίζοντας ότι προς το παρόν, στον συγκεκριμένο ξενώνα, δεν καταγράφηκε κρούσμα βίας.

«Στη Λιψία λειτουργούν 18 ξενώνες όπου παραμένουν οι πρόσφυγες μέχρι να λάβουν θετική απάντηση ασύλου. Εδώ, είναι ο μεγαλύτερος σε δυναμικότητα, με συνολικά 180 κρεβάτια». Πίσω από τον ψηλό φράχτη, υπάρχουν τέσσερα διώροφα κτίρια του 1920, με κόκκινα τούβλα και επικλινείς σκεπές, που συμπυκνώνουν έναν αιώνα δυστυχίας και κοινωνικού αποκλεισμού.

Αρχικά το συγκρότημα λειτουργούσε ως ψυχιατρική κλινική, επί ναζισμού ήταν υπνωτήριο για ξένους εργάτες που είχαν μετακινηθεί με τη βία από την πατρίδα τους για να εργαστούν αναγκαστικά σε γερμανικά εργοστάσια, με την απελευθέρωση έγινε ξενώνας αποκατάστασης για πρώην πόρνες, επί Λαϊκής Δημοκρατίας της Γερμανίας άσυλο αναπήρων, μετά την ενοποίηση της Γερμανίας τα κτίρια έμειναν κλειστά για χρόνια και τώρα στεγάζουν πρόσφυγες.

Στο ένα κτίριο μένουν 50 πρόσφυγες, στο δεύτερο, 35 ασυνόδευτοι ανήλικοι (για κάθε τρία παιδιά διατίθεται ένας κοινωνικός λειτουργός), το τρίτο είναι κενό και το τέταρτο στεγάζει 16 ανθρακωρύχους, μακροχρόνια άνεργους, τους οποίους στηρίζουν τα συνδικάτα και ο δήμος.

ΜΚΟ και αλληλέγγυοι

Στο εσωτερικό, συναντήσαμε μια γυναίκα από το Αφρίν, το συριακό Κουρδιστάν, με το μόλις ενός μηνός κοριτσάκι της, την Μπαχάρ. Ο άντρας της έλειπε, αλλά η ίδια με μεγάλη χαρά μάς έδειξε το δωμάτιο που τους φιλοξενεί. Ο χώρος αστράφτει, ένα ψηλοτάβανο μεγάλο δωμάτιο με πολύ καλή θέρμανση.

Δύο κρεβάτια, καινούργιος εξοπλισμός για μαγείρεμα, ντουλάπα, καρέκλες και τραπέζι, «πορτ μπεμπέ» και παιχνίδια, όλα προσφορά από τον δήμο και τις ΜΚΟ. Πέρασε στην Ελλάδα από την Τουρκία και είναι πολύ χαρούμενη που έφτασε στη Γερμανία.

Το φράγμα της γλώσσας μάς εμποδίζει να συζητήσουμε περισσότερο, όμως μας χαρίζει ένα χαμόγελο και μια αγκαλιά αποχαιρετισμού. Στην κοινή κουζίνα του ορόφου, μια γυναίκα από την Αλβανία αρνείται να μας μιλήσει.

«Το “Πανδοχείον” αποτελείται από αλληλέγγυους που δουλεύουν εθελοντικά με τους πρόσφυγες σε δέκα ξενώνες στη Λιψία. Είμαστε υπεύθυνοι για την καλή λειτουργία αυτού του ξενώνα και προσπαθούμε να καλύψουμε τις ανάγκες των προσφύγων. Θέλουμε να τους παρέχουμε ασφάλεια και ελπίδα για μια καλύτερη ζωή.

»Οσοι βρίσκονται εδώ και είναι σε διαδικασία αναμονής ασύλου δεν επιτρέπεται να δουλεύουν, και γι’ αυτό προσπαθούμε να τους ενεργοποιήσουμε, να μη μένουν απαθείς. Διοργανώνουμε πολιτιστικές και αθλητικές δράσεις, έχουμε κήπο που όποιος θέλει καλλιεργεί λαχανικά, διαθέτουμε παιδική χαρά και κάνουμε δημιουργική απασχόληση στα παιδιά.

»Ομως εδώ, οι πρόσφυγες είναι περαστικοί, μένουν κατά μέσο όρο έως έξι μήνες (αν και υπάρχουν και κάποιοι που βρίσκονται εδώ ενάμιση χρόνο) και μετά μεταφέρονται σε κατοικίες και διαμερίσματα. Ερχονται από Συρία, Ιράκ, Αφγανιστάν, Πακιστάν, Ινδία, Τυνησία, Ιράν, Αλβανία και ΠΓΔΜ», λέει ο Αλεξάντερ που άρχισε να βοηθάει μετανάστες από τη δεκαετία του ‘90.

«Για μένα δεν έχει διαφορά, αν είσαι πρόσφυγας ή μετανάστης. Αλλωστε, χρησιμοποιήσαμε συνειδητά αυτή την ελληνική λέξη. Το “Πανδοχείον” είναι ανοιχτό για όλους όσοι έχουν ανάγκη να βρουν ένα καθαρό κρεβάτι και ασφαλές προσωρινό καταφύγιο. Οσοι ζητούν άσυλο, είναι καλοδεχούμενοι».

Η «Εφ.Συν.» βρέθηκε στη Λιψία στα μέσα Δεκεμβρίου με ομάδα Ελλήνων δημοσιογράφων, προσκεκλημένων από το υπουργείο Εξωτερικών της Γερμανίας και το Ινστιτούτο Γκέτε.

ΕΥΡΩΠΗ
Ξενοφοβικά Χριστούγεννα
Μέρες αγάπης και αλληλεγγύης τα Χριστούγεννα, ασχέτως θρησκείας κι εθνικότητας. Πόσο μάλλον τα φετινά, στο αποκορύφωμα μιας εξαιρετικά δύσκολης χρονιάς στην οποία εκδηλώθηκε η μαζικότερη μετακίνηση πληθυσμών...
Ξενοφοβικά Χριστούγεννα
ΕΥΡΩΠΗ
Η Ευρώπη πρέπει να επιτρέψει την είσοδο των μεταναστών
Η Ευρώπη χρειάζεται τους μετανάστες. Ο ενεργός πληθυσμός της μειώνεται και ο αριθμός των συνταξιούχων που οι εργαζόμενοι πρέπει να συντηρούν φτάνει στα ύψη. Νέοι, σκληρά εργαζόμενοι και φορολογούμενοι...
Η Ευρώπη πρέπει να επιτρέψει την είσοδο των μεταναστών
ΕΥΡΩΠΗ
Η Ανγκελα ενάντια στον σκοταδισμό
Στην προεκλογική ατζέντα έβαλε η καγκελάριος της Γερμανίας Α. Μέρκελ το θέμα της μεταναστευτικής πολιτικής και των προσφύγων τέσσερις εβδομάδες πριν από τις ομοσπονδιακές εκλογές, σε μια προσπάθεια να...
Η Ανγκελα ενάντια στον σκοταδισμό
ΕΥΡΩΠΗ
Διπλή ήττα για το Βίζεγκραντ
Ο εισαγγελέας του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου, στο οποίο προσέφυγαν Ουγγαρία και Σλοβακία ζητώντας την ακύρωση της απόφασης για μετεγκατάσταση 120.000 προσφύγων από Ελλάδα και Ιταλία, ζητά να απορριφθούν οι...
Διπλή ήττα για το Βίζεγκραντ
ΕΥΡΩΠΗ
Γερμανία: πρωτοχρονιάτικα... ψέματα εναντίον των μεταναστών
Η πολιτική κόντρα για το προσφυγικό ζήτημα μαίνεται στη Γερμανία, αλλά και σε ολόκληρη την Ευρώπη, μετά και το χριστουγεννιάτικο μακελειό στο Βερολίνο - και δυστυχώς αρκετά λαϊκίστικα ΜΜΕ της χώρας...
Γερμανία: πρωτοχρονιάτικα... ψέματα εναντίον των μεταναστών
ΕΥΡΩΠΗ
Η Frontex ψέγει τον βαλκανικό διάδρομο
Αντιμετωπίζοντας την προσφυγική ροή αποκλειστικά από τη σκοπιά της ασφάλειας, η φετινή ανάλυση ρίσκου της FRONTEX για τα δυτικά Βαλκάνια καταλήγει στο συμπέρασμα ότι ο πιο σημαντικός παράγοντας για την...
Η Frontex ψέγει τον βαλκανικό διάδρομο

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας