Παράκαμψη προς το κυρίως περιεχόμενο
Η ειρωνεία της Ιστορίας

«Αν δεν έρθετε εσείς στη Δημοκρατία, θα έρθει η Δημοκρατία σε εσάς»: κλασική αντιπολεμική αφίσα από τις ΗΠΑ

EPA/ SEDAT SUNA

Η ειρωνεία της Ιστορίας

  • A-
  • A+

Δύο εβδομάδες πέρασαν από την αιματηρή και επικίνδυνη απόπειρα πραξικοπήματος και το πολιτικό πεδίο στην Τουρκία φαίνεται χαοτικό.

Το κυνήγι που ξεκίνησε με δεκάδες χιλιάδες απολύσεις και απομακρύνσεις από τον δημόσιο τομέα επεκτείνεται και τώρα περιλαμβάνει και το κλείσιμο συλλόγων, ιδιωτικών Πανεπιστημίων κ.ο.κ. και την εθνικοποίηση της περιουσίας τους.

Το κυνήγι εξαπλώνεται πέρα από το κίνημα Χιζμέτ του Γκιουλέν και αρχίζει να περιλαμβάνει ακτιβιστές, δημοσιογράφους (Κούρδοι και μη) και δικηγόρους.

Η υποχώρηση του κράτους δικαίου έγινε και θεσμικά, με τους περιορισμούς στην Ευρωπαϊκή Σύμβαση για τα Δικαιώματα του Ανθρώπου. Η κοινωνία άλλη μια φορά είναι πολωμένη.

Τα πρώτα στοιχεία που έρχονται στο φως από τις καταθέσεις των κρατούμενων στρατιωτικών, δικαστών κ.λπ. (αν και η Διεθνής Αμνηστία σε έκθεσή της αναφέρεται σε βασανιστήρια στους χώρους κράτησης) γεννάνε πολλά ερωτήματα για το πώς διακυβερνούσε τη χώρα το ΑΚP τόσα χρόνια.

Για παράδειγμα, το ότι δημόσιοι υπάλληλοι περνούσαν συνεντεύξεις σε χώρους του κινήματος Γκιουλέν πριν αναλάβουν θέση στο Δημόσιο (σε μεγάλους αριθμούς, που δείχνει ένα ισχυρό πελατειακό παρακρατικό σύστημα), ότι η κατάληψη του κρατικού μηχανισμού δεν ήταν απλώς θεωρία συνωμοσίας κάποιων αντιφρονούντων αλλά μια συστηματική τακτική, την οποία τώρα καλείται ο τότε σύμμαχος να διαλύσει με προγραφές χιλιάδων ανθρώπων κ.ο.κ.

Ας μην ξεχνάμε ότι επί μακρόν υπήρχαν καταγγελίες για την υποκλοπή των εξετάσεων για τα Πανεπιστήμια και τις παρεμβάσεις από το παράθυρο για να μπουν υποψήφιοι σε ειδικές σχολές, όπως στρατιωτικές κ.λπ.

Ορισμένοι δικαστές ανέφεραν ότι όταν άρχισαν να εργάζονται στο Δημόσιο απέδιδαν 10% του μισθού τους στο κίνημα.

Οσο περνάνε οι μέρες και εμφανίζονται στοιχεία πώς ένα κίνημα έβαλε τα πλοκάμια του στον κρατικό μηχανισμό δημιουργούνται εύλογα ερωτήματα για το κυβερνών κόμμα που τώρα βέβαια βρίσκεται σε θέση θύματος, αλλά όχι πριν από κάποια χρόνια, όταν εδραιώθηκε η πολιτική του εξουσία.

Η στενή συμμαχία μεταξύ Ερντογάν και Γκιουλέν, που κράτησε μέχρι το 2007 και έλαβε οριστικό τέλος το 2013, εμπεδώθηκε και στην εφαρμογή μη αξιοκρατικών διαδικασιών για την κατάληψη του κρατικού μηχανισμού, το κυνήγι δημοσιογράφων και γενικά αντιφρονούντων με την ενεργοποίηση των φιλογκιουλενικών δικαστών και άλλους τρόπους.

Αν λοιπόν οφείλει λογοδοσία το κίνημα του Γκιουλέν, άλλο τόσο οφείλει και το κυβερνών κόμμα.

Επίσης, ένα κόμμα που θεωρεί τον εαυτό του θύμα του κεμαλικού και στρατιωτικού καθεστώτος στην Τουρκία (και με αυτόν τον τρόπο εξασφάλισε για αρκετό καιρό τη στήριξη πολλών προοδευτικών ομάδων) χρησιμοποιεί μέσα που δημιουργήθηκαν από προηγούμενες στρατιωτικές κυβερνήσεις.

Ο νόμος που προβλέπει τα μέτρα έκτακτης ανάγκης και δίνει αρμοδιότητες για δρακόντεια μέτρα, παραβλέποντας τη Βουλή και καταργώντας τον δικαστικό έλεγχο από το Συνταγματικό Δικαστήριο κ.λπ., είναι δημιούργημα της χούντας του Εβρέν το 1983.

Είναι ο νόμος με τον οποίο έζησαν πολλές κουρδικές περιοχές από το 1987 μέχρι το 2002, με χιλιάδες εξαφανισμένους, εκτελεσμένους, εκτοπισμένους, καταστροφές χωριών και ιστορίες βασανιστηρίων.

Η πλούσια καταδικαστική νομολογία του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου Δικαιωμάτων του Ανθρώπου ανέδειξε την ντροπιαστική αυτή παρακαταθήκη της περιόδου αυτής.

Το Συμβούλιο Εθνικής Ασφάλειας, δημιούργημα της χούντας του Εβρέν, από κοινού με το υπουργικό συμβούλιο αποφάσισαν να εφαρμόσουν την κατάσταση έκτακτης ανάγκης.

Παρόμοια, το Συμβούλιο Τριτοβάθμιας Εκπαίδευσης (YÖK), και αυτό δημιούργημα της χούντας του Εβρέν, έσπευσε την επομένη της απόπειρας πραξικοπήματος να αποκαθηλώσει όλους τους κοσμήτορες και ορισμένους πρυτάνεις από ιδιωτικά και δημόσια Πανεπιστήμια, ορισμένοι μάλιστα κρατούνται. Η λίστα είναι μεγάλη.

Εντέλει, η παράδοση της στρατιωτικής εξουσίας εντός του κρατικού μηχανισμού να χρησιμοποιεί θεσμικά την εκάστοτε «έκτακτη ανάγκη» διατηρήθηκε δομικά και σε καιρούς δημοκρατίας.

Σε μια ειρωνεία της Ιστορίας, οι μηχανισμοί της χούντας χρησιμοποιήθηκαν για να εξοντώσουν τα απομεινάρια του αποτυχημένου πραξικοπήματος από μια ισλαμική κυβέρνηση, δημοκρατικά εκλεγμένη.

Η αναστολή της Ευρωπαϊκής Σύμβασης Δικαιωμάτων του Ανθρώπου αποτελεί μια σημαντική θεσμική υποχώρηση του κράτους δικαίου.

Ετσι, μέσα από την άρση της ΕΣΔΑ η τουρκική κυβέρνηση ανέστειλε με εύσχημο τρόπο τις διατάξεις του Συντάγματος. Ορθά ο γ.γ. του Συμβουλίου της Ευρώπης υπενθύμισε σε άμεσο χρόνο ότι η επίκληση της κατ’ αρχήν επιτρεπτής παρέκκλισης από την ΕΣΔΑ (άρθρο 15) δεν θα πρέπει να θίγει τον σκληρό πυρήνα της προστασίας, που αφορά το δικαίωμα στη ζωή, την απαγόρευση των βασανιστηρίων και τη μη επιβολή ποινών χωρίς νόμο (άρθρα 2, 3 και 7).

Επίσης τόνισε ότι θα πρέπει να τηρείται η αρχή της αναλογικότητας και υπενθύμισε ότι το Δικαστήριο του Στρασβούργου είναι εκείνο που θα κρίνει εάν νόμιμα εφαρμόζονται τα μέτρα αυτά μέσα από τις υποθέσεις που θα εξετάσει στο μέλλον.

Παράλληλα, ο νόμος για την κατάσταση έκτακτης ανάγκης του 1983 άρχισε να τίθεται σε εφαρμογή με πράξεις νομοθετικού περιεχομένου, ως προς την κράτηση μετά την προσαγωγή, από τέσσερα 24ωρα που ήταν το επιτρεπτό σε κανονικές συνθήκες, σε έναν μήνα (!), διάστημα κατά το οποίο η αστυνομία έχει απόλυτη δικαιοδοσία επί των κρατούμενων υπόπτων.

Επίσης εφαρμόστηκαν περιορισμοί στην έξοδο από τη χώρα, ακυρώθηκαν διαβατήρια, επιβλήθηκαν μαζικές απολύσεις και διαθεσιμότητες, έκλεισαν ιδρύματα, Πανεπιστήμια και σωματεία με την άμεση δήμευση της περιουσίας τους.

Ο φόβος έχει εξαπλωθεί στην τουρκική κοινωνία σε κάθε επίπεδο και για διαφορετικούς λόγους, αφού όλοι φοβούνται και κάποιον –δεν θα πρέπει να εξαιρεθεί η τζιχαντιστική τρομοκρατία από την εικόνα φόβου και καταστολής-, διαφορετικοί παράγοντες απειλούν την κοινωνική ειρήνη και συνοχή.

Η οικονομική ύφεση που έχει ξεκινήσει μπορεί να αποτελέσει τον καταλύτη για ραγδαίες και επώδυνες εξελίξεις στα πολιτικά και θεσμικά πράγματα της Τουρκίας.

Τα κρίσιμα ερωτήματα σήμερα δεν πρέπει να συνθλίβονται μεταξύ των υποστηρικτών του ενός ή του άλλου στρατοπέδου. Δεν υπάρχει καμία αμφιβολία ότι ένα πραξικόπημα θα είχε καταστροφικές συνέπειες και έπρεπε να αποφευχθεί. Οπως και ότι πρέπει να τιμωρηθούν με δικαιοκρατικές διαδικασίες οι συμμετέχοντες.

Να λογοδοτήσουν όμως και όσοι έβγαλαν τον κόσμο στους δρόμους χωρίς εγγυήσεις ασφάλειας, που κόστισε τη ζωή σε εκατοντάδες ανθρώπους. Πρέπει όμως να είναι κανείς σε θέση να συζητήσει την επόμενη ημέρα.

Είναι ζήτημα επείγον και επιτακτικό για την τουρκική κοινωνία να αναζητήσει μια δημοκρατική αντίδραση σε κάθε απόπειρα ανατροπής της δημοκρατικά εκλεγμένης κυβέρνησης και κάθε πράξη που συνιστά συρρίκνωση της ήδη καχεκτικής της δημοκρατίας.

Μια ολοκληρωμένη πρόταση απεγκλωβισμού, που δεν διαφαίνεται να σχηματοποιείται υπό τις παρούσες συνθήκες.

 

ΕΥΡΩΠΗ
«Αν δεν είσαι δικός τους, είσαι εχθρός τους»
Στο σημείο μηδέν κείτεται, ύστερα και από το αποτυχημένο πραξικόπημα και την πανηγυρική κυριαρχία του Ταγίπ Ερντογάν στην εξουσία, η ελευθερία του Τύπου· τα λίγα ΜΜΕ που είχαν απομείνει ανοιχτά από τις διώξεις...
«Αν δεν είσαι δικός τους, είσαι εχθρός τους»
ΕΥΡΩΠΗ
Ρίχνει λάδι στη φωτιά
Στα άκρα τραβά την κόντρα του με τις ΗΠΑ ο Τούρκος πρόεδρος Ταγίπ Ερντογάν, ρίχνοντας λάδι στη φωτιά. Χτες, ο «σουλτάνος» ταύτισε ουσιαστικά τις αμερικανικές κυρώσεις με πολεμική ενέργεια κατά του τουρκικού...
Ρίχνει λάδι στη φωτιά
ΕΥΡΩΠΗ
-Τι έχεις Ταγίπ;-Τι είχα πάντα...
Χρειάστηκε να περάσουν δύο ημέρες από την εκλογική του νίκη, μέχρι ο Τούρκος υπερ-πρόεδρος Ερντογάν να λάβει χθες τα συγχαρητήρια των πιο ισχυρών νατοϊκών συμμάχων, με τη συνοδεία, βέβαια, αυστηρών μηνυμάτων...
-Τι έχεις Ταγίπ;-Τι είχα πάντα...
ΕΥΡΩΠΗ
Αλλο Ερντογάν, άλλο Τουρκία...
​Νέα φραστικά πυρά κατά της Γερμανίας «να μην ανακατεύεται στις εσωτερικές μας υποθέσεις», την ώρα που «στηρίζει τρομοκράτες» και «παζαρεύει ψήφους για τις εκλογές του Σεπτεμβρίου», εξαπέλυσε χθες ο Τούρκος...
Αλλο Ερντογάν, άλλο Τουρκία...
ΕΥΡΩΠΗ
Ερντογάν σε... αναμμένα κάρβουνα λόγω της έντασης στον Κόλπο
Την ώρα που η Τεχεράνη ζούσε σπάνιες στιγμές τρόμου στην Αγκυρα ο Ταγίπ Ερντογάν ενέτεινε τις «πυροσβεστικές» προσπάθειές του για αποκλιμάκωση της έντασης μεταξύ του Κατάρ και των άλλων μοναρχιών του Κόλπου –...
Ερντογάν σε... αναμμένα κάρβουνα λόγω της έντασης στον Κόλπο
ΕΥΡΩΠΗ
Ακόμα συλλαμβάνει... πραξικοπηματίες
Οι τουρκικές αρχές εξαπέλυσαν χθες νέο κύμα διώξεων κατά χιλιάδων υποτιθέμενων «πραξικοπηματιών»-μελών του κινήματος Γκιουλέν: η επιχείρηση ήταν ταυτόχρονη σε 81 επαρχίες (!) και οδήγησε στη σύλληψη...
Ακόμα συλλαμβάνει... πραξικοπηματίες

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας