Αθήνα, 33°C
Αθήνα
Ελαφρές νεφώσεις
33°C
34.1° 30.8°
3 BF
42%
Θεσσαλονίκη
Ελαφρές νεφώσεις
31°C
31.6° 30.4°
3 BF
46%
Πάτρα
Αίθριος καιρός
31°C
32.0° 31.0°
2 BF
51%
Ιωάννινα
Σποραδικές νεφώσεις
31°C
30.9° 30.9°
3 BF
37%
Αλεξανδρούπολη
Ελαφρές νεφώσεις
30°C
29.9° 29.9°
2 BF
42%
Βέροια
Αραιές νεφώσεις
33°C
33.2° 29.0°
2 BF
39%
Κοζάνη
Αραιές νεφώσεις
29°C
29.5° 29.4°
2 BF
25%
Αγρίνιο
Σποραδικές νεφώσεις
31°C
31.0° 31.0°
1 BF
46%
Ηράκλειο
Αίθριος καιρός
30°C
31.4° 29.8°
4 BF
62%
Μυτιλήνη
Ελαφρές νεφώσεις
32°C
32.9° 32.2°
4 BF
42%
Ερμούπολη
Αίθριος καιρός
29°C
29.4° 27.8°
5 BF
49%
Σκόπελος
Ελαφρές νεφώσεις
28°C
27.7° 27.3°
2 BF
69%
Κεφαλονιά
Ελαφρές νεφώσεις
32°C
31.9° 31.9°
4 BF
62%
Λάρισα
Αραιές νεφώσεις
31°C
31.2° 31.2°
2 BF
33%
Λαμία
Σποραδικές νεφώσεις
33°C
32.7° 30.5°
3 BF
43%
Ρόδος
Ελαφρές νεφώσεις
30°C
29.9° 29.8°
5 BF
67%
Χαλκίδα
Ελαφρές νεφώσεις
33°C
34.0° 31.9°
2 BF
28%
Καβάλα
Σποραδικές νεφώσεις
28°C
28.3° 27.7°
2 BF
65%
Κατερίνη
Σποραδικές νεφώσεις
30°C
31.7° 29.7°
3 BF
64%
Καστοριά
Αραιές νεφώσεις
29°C
29.1° 29.1°
3 BF
29%
ΜΕΝΟΥ
Πέμπτη, 25 Ιουλίου, 2024
Ευρωεκλογές
φωτογραφία αρχείου | Ap photo
Η άλλη Ευρώπη που δεν την άφησαν να ψηφίσει

Πώς 400.000 Ευρωπαίοι στερήθηκαν το δικαίωμα ψήφου

Σε επτά χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης εξακολουθεί να απαγορεύεται στα άτομα με σύνδρομο Down ή άλλες ψυχοκοινωνικές αναπηρίες να ψηφίσουν 

Ο αριθμός μπορεί να χαθεί ανάμεσα στα αποτελέσματα των εκλογών: 400.000 άτομα. Αυτός είναι ο εκτιμώμενος αριθμός των ενηλίκων Ευρωπαίων με σύνδρομο Down ή άλλες ψυχοκοινωνικές αναπηρίες υπό κηδεμονία στους οποίους δεν επιτράπηκε να ψηφίσουν στις Ευρωεκλογές της 9ης Ιουνίου. Σε επτά χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης εξακολουθεί να απαγορεύεται στα άτομα με αναπηρία να ψηφίσουν.

Η «εκλεκτική» αυτή λίστα περιλαμβάνει την Πορτογαλία, δύο βαλκανικές χώρες, τη Βουλγαρία και τη Ρουμανία, μια χώρα της Κεντρικής Ευρώπης, την Πολωνία, την Εσθονία (που κατά τα άλλα επιτρέπει την ηλεκτρονική ψηφοφορία) και τις νησιωτικές Κύπρο και Μάλτα. Παρ' όλα αυτά, ο παραπάνω αριθμός αποτελεί καλή είδηση για τις οργανώσεις που αγωνίζονται για την ενσωμάτωση των ατόμων με αναπηρία εδώ και δεκαετίες, σε σύγκριση, τουλάχιστον, με τις Ευρωεκλογές του 2019, όπου 800.000 πολίτες αποκλείστηκαν από την ψήφο λόγω της αναπηρίας τους, συμπεριλαμβανομένου του συνδρόμου Down, που είναι το κύριο αίτιο νοητικής υστέρησης.

«Παρότι έχει σημειωθεί πρόοδος από τις τελευταίες Ευρωεκλογές» σημειώνει η Νικόλ Ρομέν, εκπρόσωπος του Οργανισμού Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης (FRA) στην El Confidencial, «πρέπει να γίνει ακόμα δουλειά για να διασφαλιστεί ότι οι φωνές των ατόμων με αναπηρία θα ακούγονται στις εκλογές». Η Ρομέν εκφράζει την ικανοποίησή της για το γεγονός ότι από τις προηγούμενες ευρωεκλογές έχει σημειωθεί κάποια πρόοδος σε ορισμένα κράτη μέλη. Αυτό συμβαίνει στη Γαλλία, το Λουξεμβούργο, την Ιρλανδία και τη Σλοβενία, χώρες που έχουν άρει τους περιορισμούς στο δικαίωμα ψήφου με βάση τη δικαιοπρακτική ικανότητα, ιδίως για τα άτομα με νοητική και ψυχοκοινωνική υστέρηση.

Στην Ισπανία, μέχρι το 2018, τα άτομα με ψυχοκοινωνική αναπηρία έπρεπε να αξιολογούνται για να διαπιστωθεί αν μπορούν να ψηφίσουν. Από τις γενικές εκλογές του Απριλίου του 2019 έχει εξασφαλιστεί το δικαίωμα ψήφου σε όλους.

Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο διακρίνει τρία επίπεδα εμποδίων που μπορεί να αντιμετωπίσουν τα άτομα με αναπηρία κατά τις εκλογές: νομικά και διοικητικά, ζητήματα προσβασιμότητας και θεσμικά. Το θεσμικό όργανο θεωρεί ότι υπάρχουν μόνο 13 χώρες της ΕΕ που εξασφαλίζουν την πλήρη συμμετοχή των ατόμων με αναπηρία στην εκλογική διαδικασία, συμπεριλαμβανομένης της Ισπανίας, μαζί με την Αυστρία, την Κροατία, τη Δανία, τη Γερμανία, τη Φινλανδία, τη Γαλλία, την Ιταλία, τη Λετονία, το Λουξεμβούργο, την Ολλανδία, τη Σλοβακία, τη Σλοβενία και τη Σουηδία. Η Ρομέν είναι επιφυλακτική στο να πανηγυρίσει, καθώς «στην πράξη, μπορεί να είναι δύσκολο για τα άτομα με αναπηρία να ασκήσουν αυτό το δικαίωμα», όπως λέει.

Το 2023, ο αδελφός μιας νεαρής γυναίκας με σύνδρομο Down, ρώτησε τoν σύλλογο Down Ισπανίας αν θα έπρεπε να παρουσιάσει κάποιο έγγραφο που να αποδεικνύει ότι είναι νόμιμος κηδεμόνας της αδελφής του ή αν αυτή μπορεί να ψηφίζει ελεύθερα. Ο σύλλογος διευκρίνισε ότι στην Ισπανία, τα άτομα με νοητική υστέρηση «μπορούν να ασκήσουν το δικαίωμα του ενεργητικού εκλέγειν (να ψηφίσουν) και του παθητικού εκλέγεσθαι (να ψηφιστούν) χωρίς κανένα περιορισμό» και ότι, επομένως, η αδελφή του έπρεπε απλώς να παρουσιάσει την αστυνομική της ταυτότητα, «όπως κάθε άλλος πολίτης».

Δύο ήταν οι καθοριστικές στιγμές στην Ισπανία για να αλλάξουν τα πράγματα. Η πρώτη ήταν το 2018, όταν εγκρίθηκε η μεταρρύθμιση του Νόμου του Γενικού Εκλογικού Καθεστώτος (LOREG), ο οποίος τροποποίησε εκείνον του 1985, εξαλείφοντας περιορισμούς που εμπόδιζαν περίπου 100.000 άτομα να ψηφίσουν. Η άλλη στιγμή ήταν το 2021, όταν ο νόμος 8/2021, ο οποίος τέθηκε σε ισχύ τον Σεπτέμβριο του ίδιου έτους, όρισε ότι η αναπηρία δεν ακυρώνει τη δικαιοπρακτική ικανότητα των ατόμων. Η μεταρρύθμιση αυτή βασίζεται στη Διεθνή Σύμβαση για τα Δικαιώματα των Ατόμων με Αναπηρία, η οποία υπεγράφη το 2006.

dreamstime

«Έχουμε κι εμείς δικαίωμα να εκλέγουμε τους εκπροσώπους μας»

Το 2010, ο Ούγγρος Σάντορ Χαρμάτι, γνωστός ακτιβιστής με σύνδρομο Down και μέλος της Ουγγρικής Ένωσης Ατόμων με Νοητική Υστέρηση (ÉFOÉSZ), προσέφυγε στο Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων στο Στρασβούργο όταν του στερήθηκε το δικαίωμα ψήφου. Στην Ουγγαρία, παρόλο που ο νόμος δεν απαγορεύει αυτομάτως στα άτομα υπό κηδεμονία να ψηφίζουν, ένας δικαστής μπορεί να τους αφαιρέσει αυτό το δικαίωμα, αν κρίνει ότι δεν είναι ικανά.

«Έχουμε κι εμείς δικαίωμα να εκλέγουμε τους εκπροσώπους μας. Θέλουμε να εκλέγουμε ανθρώπους που πιστεύουμε ότι θα βελτιώσουν τη ζωή μας», αναφώνησε ο επίσης Ούγγρος Λάζλο Μπέρκσε, πρώην αντιπρόεδρος της Inclusion Europe, κατά τη διάρκεια του συνεδρίου Europe in Action το 2022. «Ψηφίστε, γιατί οι ευρωβουλευτές εργάζονται και για εσάς!» τόνισε.

Ένα στα τέσσερα άτομα στην ΕΕ έχει κάποια αναπηρία, σύμφωνα με τον Οργανισμό Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης (FRA). Το 2022, το 19,8% του πληθυσμού της ΕΕ ηλικίας άνω των 16 ετών ανέφερε ότι υφίσταται κάποιο περιορισμό λόγω προβλημάτων υγείας και το 7,2% κάποιον σοβαρό περιορισμό, σύμφωνα με τη Eurostat. Επιπλέον, το 39,6% του πληθυσμού της ΕΕ αντιμετωπίζει σωματικούς ή αισθητηριακούς περιορισμούς, σύμφωνα με την Ευρωπαϊκή Έρευνα Συνεντεύξεων Υγείας. Η πρόσφατη έκθεση «Political participation of people with disabilities in the EU» (Πολιτική συμμετοχή ατόμων με αναπηρία στην ΕΕ) του FRA περιγράφει τους περιορισμούς των ατόμων με αναπηρία στις εκλογές. 

Μεταβλητή προσβασιμότητα

Το δικαίωμα αυτό δεν ισχύει μόνο για το εκλέγειν, αλλά και για το εκλέγεσθαι. Η έκθεση του FRA προειδοποιεί για το χαμηλό επίπεδο πολιτικής συμμετοχής των ατόμων με αναπηρία στη Γαλλία, το Λουξεμβούργο, τη Μάλτα, την Ισπανία και τη Σουηδία. Επισημαίνει επίσης ιδιαίτερα το χαμηλό επίπεδο συμμετοχής γυναικών με αναπηρία στη Γερμανία, την Ουγγαρία, τη Λετονία και τη Σλοβενία. Το 2023, η 46χρονη Μαρ Γκαλθεράν, πολιτικός του κόμματος PP, έγινε η πρώτη Ισπανίδα με σύνδρομο Down που εξελέγη σε περιφερειακό κοινοβούλιο της Ισπανίας.

Ωστόσο, ο νόμος δεν αρκεί αν δεν υπάρχει πρόσβαση. Και εξακολουθούν να υπάρχουν χιλιάδες Ευρωπαίοι ενήλικες που δεν μπορούν να ψηφίσουν αυτόνομα χωρίς βοήθεια, επειδή, για παράδειγμα, στην περίπτωση των τυφλών, τα ψηφοδέλτια αρκετών χωρών δεν έχουν προσαρμοστεί.

Ο Οριόλ Γκόμεθ Σεντίς είναι ένας 32χρονος Ισπανός προγραμματιστής, ειδικός στην ψηφιακή προσβασιμότητα. Είναι επίσης ένας από τους χιλιάδες τυφλούς Ευρωπαίους που ψήφισαν στις 9 Ιουνίου. Χάρη στο Βασιλικό Διάταγμα 1612/2007, εδώ και κάτι λιγότερο από 20 χρόνια, στην Ισπανία οι τυφλοί ή τα άτομα με βαθμό οπτικής αναπηρίας τουλάχιστον 33% μπορούν να ζητήσουν εκ των προτέρων ένα πακέτο ψήφου σε γραφή Μπράιγ, το οποίο περιλαμβάνει ψηφοδέλτια και εκλογικές πληροφορίες που θα παραλάβουν από το εκλογικό τμήμα την ημέρα των εκλογών.

Ο Οριόλ πιστεύει ότι στην Ισπανία, το σημερινό σύστημα ψηφοφορίας «είναι καλά προσαρμοσμένο» επειδή «υπάρχει η ψήφος σε γραφή Μπράιγ», την οποία χρησιμοποιεί εδώ και χρόνια. «Αν και υπάρχουν τυφλοί μεγαλύτερης ηλικίας που δυσκολεύονται να ψηφίσουν σε γραφή Μπράιγ», όπως εξηγεί, πιστεύει ότι το ισπανικό σύστημα «είναι καλό», αλλά ότι ακόμη και έτσι «ποτέ δεν προσαρμόζονται όλα σε όλες τις περιπτώσεις ικανοτήτων».

Στην ΕΕ, το Βέλγιο -διάφορες περιφέρειές του-, η Ουγγαρία, η Ιρλανδία, η Μάλτα, η Πολωνία, η Πορτογαλία -με εξαίρεση τις τοπικές εκλογές- και η Ισπανία προσφέρουν εκλογικές ταυτότητες σε γραφή Μπράιγ. Η Λιθουανία το δοκίμασε για πρώτη φορά το 2019 και η Εσθονία παρέχει την ηλεκτρονική ψήφο.

Μια άλλη δυνατότητα είναι οι κινητές κάλπες, ώστε τα άτομα με αναπηρία να μην χρειαστεί να μετακινηθούν, όπως παρέχουν η Αυστρία, η Βουλγαρία, η Κροατία, η Τσεχία, η Φινλανδία, η Γερμανία, η Λετονία, η Ρουμανία, η Σλοβενία και η Σουηδία. Όλα τα μέτρα έχουν τους περιορισμούς τους, όπως συνέβη στη Βουλγαρία, όπου οι ψηφοφόροι με προβλήματα όρασης ή αισθητηριακής αναπηρίας μπορούν να ψηφίσουν με συνοδό ή η κάλπη να μεταφερθεί στο σπίτι του ψηφοφόρου. Ωστόσο, τον Νοέμβριο του 2021, ξέσπασε ένα σκάνδαλο στον δήμο του Ράζγκραντ, όταν υποβλήθηκαν 2.500 αιτήματα για μετακίνηση κάλπης -σχεδόν το 10% του πληθυσμού του δήμου- για άτομα που δεν ήταν σε θέση να μετακινηθούν πριν από τις εκλογές. Αυτό δημιούργησε υποψίες απάτης.

«Νομίζω ότι είναι εξαιρετικά σημαντικό να συμμετέχεις στην πολιτική, όποτε μπορείς, για να εκφράζεις τη γνώμη σου», συνεχίζει ο Οριόλ. Για εκείνον, αυτό σημαίνει «να συνεισφέρουμε κι εμείς στην προσπάθεια για έναν κόσμο που να ανταποκρίνεται περισσότερο στα πιστεύω μας, φυσικά, με ξεκάθαρες ιδέες και όχι ψηφίζοντας στην τύχη ή επηρεασμένοι από άλλους».

Στρατηγικές ενσωμάτωσης

Μεταξύ 2014 και 2024, ο αριθμός των εθνικών στρατηγικών για την αναπηρία που αφορούν ειδικά την πολιτική συμμετοχή στην ΕΕ αυξήθηκε από 8 σε 17 χώρες. Για παράδειγμα, η Λευκή Βίβλος της ιταλικής κυβέρνησης σχετικά με τις στρατηγικές για την προώθηση της πολιτικής συμμετοχής περιλαμβάνει μέτρα όπως την ηλεκτρονική πρόσβαση στην ψήφο, δωρεάν μετακίνηση με μέσα μαζικής μεταφοράς στο εκλογικό τμήμα και ψήφο από το σπίτι.

Τον Νοέμβριο του 2023, νέοι με νοητική υστέρηση του γαλλικού δήμου Σολέτ, στον νομό Μαιν-ε-Λουάρ, προσομοίωσαν μια ψηφοφορία στο δημαρχείο, χρησιμοποιώντας εκπαιδευτικά εικονογράμματα με στόχο να προετοιμαστούν για να ψηφίσουν. Και στην Ολλανδία, οι δήμοι ενθαρρύνονται να ελέγχουν την προσβασιμότητα των σχολείων και να προσομοιώνουν μια ημέρα εκλογών με εμπειρογνώμονες. Επίσης, στην πρωτεύουσα της Κροατίας, το Ζάγκρεμπ, μια πρόσφατη στρατηγική για την αναπηρία περιλαμβάνει μέτρα για την παρακολούθηση της προσβασιμότητας των εκλογικών τμημάτων, συμπεριλαμβανομένης της κατάρτισης του εκλογικού προσωπικού σε διαδικασίες ενσωμάτωσης.

«Η βασική πρόκληση είναι ότι τα άτομα με αναπηρία εξακολουθούν να μην αναγνωρίζονται ως ίσα ενώπιον του νόμου, γεγονός που μετά οδηγεί στον αποκλεισμό τους από τη διαδικασία της ψηφοφορίας», καταλήγει η Ρομέν.

* Το άρθρο αυτό γράφτηκε στο πλαίσιο του προγράμματος PULSE, μιας ευρωπαϊκής πρωτοβουλίας που διευκολύνει τη διεθνή δημοσιογραφική συνεργασία και στην οποία συμμετέχει κατ’ αποκλειστικότητα στην Ελλάδα η «Εφ.Συν.»

Τι είναι το Pulse

Το PULSE - Europe beyond the beat είναι μια διασυνοριακή δημοσιογραφική πρωτοβουλία που βασίζεται σε μια «συνεργατική στο σχεδιασμό» προσέγγιση στην παραγωγή περιεχομένου. Αποτελείται από 10 σημαντικά εθνικά μέσα ενημέρωσης και τρεις διακρατικούς οργανισμούς μέσων ενημέρωσης (OBCT, n-ost, Voxeurop) που ενώνονται με στόχο να προωθήσουν μια ζωντανή ευρωπαϊκή δημόσια σφαίρα. 
 
Με επικεφαλής το OBCT, ο συνεργατικός κόμβος PULSE παράγει και διανέμει δημοσιογραφικό περιεχόμενο που καλύπτει ευρωπαϊκές υποθέσεις σε καθημερινή βάση. Ένα πρόσθετο δίκτυο εξωτερικά συνεργαζόμενων ειδησεογραφικών newsrooms και ΜΜΕ συμβάλλει στην παραγωγή περιεχομένου, καλύπτοντας ουσιαστικά κάθε ευρωπαϊκή χώρα. Όλοι μαζί, αυτή η μεγάλη διεθνής αίθουσα σύνταξης ειδήσεων, καλύπτει τις ευρωπαϊκές υποθέσεις από νέες και πολλαπλές οπτικές γωνίες.
Μέσα σε δύο χρόνια, θα δημοσιευτούν πάνω από 2.000 δημοσιογραφικά θέματα (άρθρα, ρεπορτάζ, έρευνες, podcasts κα), συμπεριλαμβανομένων εμπεριστατωμένων άρθρων σε διάφορες μορφές και σε τουλάχιστον 12 διαφορετικές ευρωπαϊκές γλώσσες.
 
Ιδιαίτερη προσοχή δίνεται σε χώρες, περιφέρειες και κοινωνικές ομάδες που δεν έχουν λάβει επαρκή δημοσιότητα ή υποεκπροσωπούνται στη Δημόσια Σφαίρα, συμπεριλαμβανομένων πχ αγροτικών περιοχών και χωρών της ΕΕ με μικρές και μεσαίες διαστάσεις.

Το πρόγραμμα PULSE δίνει τη δυνατότητα διανομής δημοσιογραφικού περιεχομένου σε τρίτους και προβλέπει τη δημιουργία 4 ανοικτών θεματικών δικτύων - στα οποία μπορούν να συμμετάσχουν όλοι οι δημοσιογράφοι του δικτύου - τα οποία θα επικεντρώνονται σε κρίσιμα θέματα όπως η διεύρυνση της ΕΕ, η Ευρώπη και η δυναμική των παγκόσμιων δυνάμεων, η πράσινη μετάβαση της ΕΕ, τα μέσα ενημέρωσης, η κοινωνία της πληροφορίας και το Κράτος Δικαίου.
 
Οι δραστηριότητες του PULSE χρηματοδοτούνται εν μέρει από τους οργανισμούς του δικτύου και κυρίως συγχρηματοδοτούνται από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή (DG CONNECT) στο πλαίσιο των δράσεων πολυμέσων μέσω της συμφωνίας επιχορήγησης LC-02772862. 

Οι συμφωνίες με τον δωρητή διασφαλίζουν ότι το PULSE και τα μέλη του παραμένουν εντελώς ανεξάρτητα από οποιαδήποτε οδηγία, πίεση ή αίτημα από οποιοδήποτε θεσμικό όργανο της ΕΕ, οποιοδήποτε κράτος ή οποιοδήποτε άλλο θεσμικό όργανο ή οργανισμό σε όλα τα θέματα που αφορούν το δημοσιογραφικό περιεχόμενο που παράγεται.

Google News ΑΚΟΛΟΥΘΗΣΤΕ ΜΑΣ ΣΤΟ GOOGLE NEWS
Πώς 400.000 Ευρωπαίοι στερήθηκαν το δικαίωμα ψήφου

ΣΧΕΤΙΚΑ ΝΕΑ

ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΑ ΣΕ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας