Παράκαμψη προς το κυρίως περιεχόμενο
Η οδύσσεια των απελπισμένων
AP Photo/Alessandra Tarantino

Η οδύσσεια των απελπισμένων

  • A-
  • A+

«Ο θάνατος, ο τρόμος και η σκλαβιά με έτρεψαν σε φυγή... Στην χώρα μου ήμουν ένας σκλάβος, από παιδί με πήραν για να σπάω πέτρες... Πως μπορούσαμε να μείνουμε εκεί και να πεθάνουμε; Μας είπαν ότι υπάρχουν βάρκες κοντά στη θάλασσα που αναχωρούν για τον παράδεισο... Τώρα τουλάχιστον είμαι ζωντανός. Εδώ μπορούμε να ελπίζουμε...».

Είναι απλοί οι λόγοι που ξεριζώνονται οι άνθρωποι: όπως είπαν μερικοί από τους πρόσφυγες στην Σικελία σε ρεπορτάζ της La Stampa, είναι ο πόλεμος, είναι η πείνα, είναι η βία, είναι η συστηματική εκμετάλλευση, είναι η αφόρητη χωρίς ελπίδα ζωή. Δεν έχει λόγους να γυρίσει πίσω αυτό το ποτάμι των ανθρώπων, ούτε μπροστά στις απειλές, ούτε μπροστά στο θάνατο. Οτιδήποτε άλλο είναι καλύτερο από αυτό που βιώνουν. 

Όσοι έχουν χρήματα μπορεί να βρουν θέση σε παλιό, αλλά πιο καλοδιατηρημένο από τα άλλα σαπιοκάραβα, γιοτ. Όπως αυτό που έφθασε. 

Οι υπόλοιποι, στις βάρκες και τα «παροπλισμένα»  αλιευτικά. «Οι καλύτερες θέσεις πάνε στους Σύριους»- γράφει σε ρεπορτάζ της η Repubblica. «Είναι αυτοί που πληρώνουν περισσότερα και πάνω από όλα έχουν το «πλεονέκτημα» να μην κατάγονται από την υποσαχάρια Αφρική!  Γι αυτούς, οι δουλέμποροι, διαθέτουν τα αμπάρια, όπου τους στριμώχνουν υποχρεώνοντας τους να εισπνέουν σε όλο το ταξίδι τις αναθυμιάσεις από τα καύσιμα. Ακόμα και για τους Λίβυους δουλεμπόρους, οι μαύροι δεν είναι τόσο επικερδές «εμπόρευμα». Έτσι δουλεύει ο πλανήτης όλος: ακόμα και βαθιά στα αμπάρια γεμάτα πρόσφυγες είναι εμφανείς οι ανισότητες και ο ρατσισμός». 

AP Photo/Alessandro Fucarini

«Τα κριτήρια είναι απλά, αρχής γενομένης από τη γενική παραδοχή ότι οι Αφρικανοί εξακολουθούν να καταλαμβάνουν τον πάτο και το πιο στενό μέρος της βάρκας. Εάν προέρχονται από την υποσαχάρια Αφρική, τότε η τύχη τους είναι ακόμα χειρότερη... Σαν αδέσποτα σκυλιά. Έτσι μεταχειρίζονται τους μαύρους Αφρικανούς στη Λιβύη. Αυτό έχουμε μάθει από πολλές μαρτυρίες  όσων έχουν επιβιώσει ξυλοδαρμών και βασανιστηρίων στις φυλακές της χώρας....»  εξηγεί ο Φλάβιο ντι Τζιάκομο, του Διεθνούς Οργανισμού Μετανάστευσης.

«Τώρα πια δε, οι δουλέμποροι δεν βρωμίζουν απευθείας τα χέρια τους», λέει ο ντι Τζιάκομο. «Όταν το ανθρώπινο φορτίο τους βρίσκεται στη βάρκα, έχοντας πληρώσει 1.200 έως 1.500 δολάρια, δίνουν μόνο σε έναν από αυτούς ένα GPS και ένα μπιτόνι καύσιμα... Φύγετε ήσυχα, τους λένε, ακολουθήστε αυτή τη διαδρομή και θα φθάσετε! Εάν είναι πολλοί οι μετανάστες τους επιβιβάζουν σε μεγαλύτερα σκάφη, τα περισσότερα δεκαετιών, με το σκαρί σάπιο και τις μηχανές κουρασμένες ....Οι μαύροι Αφρικανοί πληρώνουν λιγότερα, αλλά δικαιούνται και λιγότερα, δεν τους δίνουν ούτε σωσίβιο. Για να το πάρουν πρέπει να πληρώσουν έξτρα. Συνήθως σωστικά μέσα δικαιούνται όσοι είναι στο πάνω κατάστρωμα, που πληρώνουν τα διπλά από τους υπόλοιπους».

Οι σχέσεις μεταξύ των Λίβυων και τον κατοίκων της υποσαχάριας Αφρικής, σύμφωνα με τον ντι Τζιάκομο, πάντα ήταν πολύ δύσκολες. «Οι Αφρικανοί πάντα έπεφταν θύματα κακοποίησης, τους εκμεταλλεύονταν και τους μεταχειρίζονταν χειρότερα από ζώα. Το ίδιο ισχύσει και στις βάρκες, ασχέτως από την ηλικία του επιβάτη, το φύλο ή την κατάσταση της υγείας τους».   

Από τη στιγμή, όμως, που η περιπέτεια ξεκινήσει, για τους χιλιάδες που καταφέρνουν φθάσουν ζωντανοί το ταξίδι δεν σταματά στην Ιταλία. Συνεχίζεται βόρεια. Με την ανεργία στην Ιταλία στο 13%, οι νεοαφιχθέντες προτιμούν να δοκιμάσουν την τύχη τους σε ένα πιο πλούσιο κράτος, όπου οι ευκαιρίες για δουλειές είναι καλύτερες και οι κοινότητες των μεταναστών πιο σωστά οργανωμένες.  

AP Photo/Francesco Malavolta

Με τις Ιταλικές αρχές πολλές φορές να κάνουν τα στραβά μάτια, οι μετανάστες, μπορούν εάν είναι τυχεροί να φθάσουν μέχρι την Σκανδιναβία πριν υποβάλουν αίτημα ασύλου- παρόλο που οι κανονισμοί της Ε.Ε. λένε ότι το αίτημα πρέπει να υποβάλλεται στη χώρα άφιξης.

Από τους 435.000 πρόσφυγες που αιτήθηκαν ασύλου πέρσι στις 28 χώρες της Ένωσης, οι μισοί προτίμησαν τη Γερμανία και τη Σουηδία. «Η κατανομή είναι άνιση» λέει στο Associated Press ο επικεφαλής της Υπηρεσίας Μετανάστευσης της Σουηδίας, η οποία στην ετήσια έκθεση της για το 2014 ανέφερε ότι μερικές χώρες, όπως η Ιταλία, δεν εφαρμόζουν τους κανόνες, επιτρέποντας αντίθετα στους μετανάστες... διακριτικά να φύγουν για τον βορρά, χωρίς να τους πάρουν τα αποτυπώματα.

Σύμφωνα με την έρευνα του AP , περίπου το ένα τέταρτο των μεταναστών που θα έπρεπε να είχαν καταγραφεί το πρώτο εξάμηνο του 2014, δεν υπάρχουν στοιχεία τους στη βάση δεδομένων. Κυρίως είναι Σύριοι. Πολλοί από αυτούς μένουν μερικές ημέρες στην Ιταλία πριν ξεκινήσουν για τον βορρά.

Οι πολιτικές χορήγησης ασύλου διαφέρουν από χώρα σε χώρα, παρά τις προσπάθειες εναρμονισμού τους. Πέρσι μόνο η Σουηδία δέχθηκε περισσότερους από 80.000 πρόσφυγες που ζητούσαν άσυλο, μεταξύ αυτών 30.000 από τη Συρία, με αποτέλεσμα η χώρα αυτή των 10 εκατομμυρίων κατοίκων να έχει αναλογικά με τον πληθυσμό της την μεγαλύτερη αποδοχή προσφύγων και μεταναστών. Φέτος η πρόβλεψη είναι 105.000 αιτήσεις ασύλου.

 

Τα στοιχεία της μετανάστευσης

AP Photo/Czarek Sokolowski

Σύμφωνα με την Ύπατη Αρμοστεία του ΟΗΕ, οι μεγαλύτερες ομάδες προσφύγων και μεταναστών, μέσω Μεσογείου προς την Ευρώπη, προέρχονται από τη Συρία και την Ερυθραία. Από τον Ιανουάριο μέχρι τον Οκτώβριο του 2014 ο ΟΗΕ υπολογίζει ότι 200.000 άτομα έφθασαν στις ευρωπαϊκές ακτές.

Στον αριθμό δεν συμπεριλαμβάνονται οι επιβεβαιωμένοι νεκροί και οι αγνοούμενοι. Από το σύνολο: 

  • 31% είναι από τη Συρία
  • 18% από την Ερυθραία
  • 5% από το Αφγανιστάν   
  • 5% από το Μάλι
  • 4% από τη Νιγηρία
  • 3% από τη Γκάμπια
  • 3% από τη Σομαλία
  • 3% Παλαιστίνιοι
  • 2% από το Μπαγκλαντές
  • 10% από άλλες χώρες της υποσαχάριας Αφρικής
  • 16% άλλες εθνικότητες.

Για τον επικεφαλής της Frontex, Φαμπρίτσε Λεγκέρι, οι πρόσφατες τραγωδίες δείχνουν ότι η Ευρώπη πρέπει να κάνει περισσότερα για να σταματήσει τους οικονομικούς μετανάστες: «Το μήνυμα που πρέπει να στείλουμε είναι ότι όσοι χρειάζονται προστασία πρέπει να είναι αποδεκτοί στην Ευρωπαϊκή Ένωση, στην Ευρώπη. Αλλά όσοι  είναι παράτυποι μετανάστες δεν έχουν δικαίωμα εγκατάστασης εδώ και εάν έρθουν παράνομα αυτό που θα πρέπει να κάνουμε είναι να τους στέλνουμε πίσω. Έτσι δεν θα χαλάνε τα χρήματα τους, δεν θα πέφτουν θύματα των δουλεμπόρων και σε κάθε περίπτωση- θα επιστρέφουν στην πατρίδα τους».

Μιλώντας στο Associated Press, ο Λεγκέρι υποστηρίζει ακόμα ότι οι μετανάστες πρέπει να γυρίζουν πίσω και για έναν ακόμα λόγο: για να χάσουν κατά κάποιο τρόπο την αξιοπιστία τους οι δουλέμποροι. «Εάν αυξήσουμε τις πτήσεις επιστροφής», είπε «θα διαδοθεί η πληροφορία ότι οι δουλέμποροι είναι ψεύτες και ότι δεν είναι δυνατόν να φθάσουν τόσο εύκολα στην ΕΕ άνθρωποι που δικαιούνται ασύλου».

 

ΕΥΡΩΠΗ
Οι ΜΚΟ στη... διόπτρα του «κώδικα συμπεριφοράς»
​Μόλις λίγες ώρες μετά την έγκριση-εξπρές από Βουλή και Γερουσία, ξεκίνησε ολοταχώς χθες το απόγευμα η ναυτική επιχείρηση της Ιταλίας εντός των χωρικών υδάτων της Λιβύης, με πιο περιορισμένα πλωτά μέσα...
Οι ΜΚΟ στη... διόπτρα του «κώδικα συμπεριφοράς»
ΕΥΡΩΠΗ
Διάσωση 5.000 προσφύγων και μεταναστών στη Μεσόγειο
Περισσότεροι από 5.000 πρόσφυγες και μετανάστες, που επέβαιναν σε τουλάχιστον 25 σκάφη διακινητών προερχόμενα από τη Λιβύη, εντοπίστηκαν και διασώθηκαν στη Μεσόγειο μέσα σε τρία 24ωρα στο πλαίσιο της...
Διάσωση 5.000 προσφύγων και μεταναστών στη Μεσόγειο
ΕΥΡΩΠΗ
Ο «Τρίτων» πήρε παράταση λόγω... συνωστισμού
Η κατάσταση εκτάκτου ανάγκης, όσον αφορά την αντιμετώπιση του μεταναστευτικού, είναι πλέον μόνιμη. Με τη βελτίωση των καιρικών συνθηκών στην Κάτω Ιταλία αυξάνονται και πάλι οι αφίξεις των «απελπισμένων της...
Ο «Τρίτων» πήρε παράταση λόγω... συνωστισμού
ΕΥΡΩΠΗ
Η αλληλεγγύη «στριμώχνει» την Ιταλία στον τοίχο
«Η Κάρολα Ρακέτε είναι σύμβολο της σημερινής Ευρώπης». Αυτό έγραφαν τα πανό ακτιβιστών που διαδήλωσαν τη συμπαράστασή τους στη Γερμανίδα καπετάνιο, στο Ζάλτσμπουργκ, ενώπιον του Ιταλού προέδρου της Δημοκρατίας.
Η αλληλεγγύη «στριμώχνει» την Ιταλία στον τοίχο
ΕΥΡΩΠΗ
Στην Μπιενάλε Βενετίας το ναυάγιο της Λαμπεντούζα
Η τραγική ιστορία του αλιευτικού πλοίου που ναυάγησε στις 18 Απριλίου 2015 ανάμεσα στη Λιβύη και το ιταλικό νησί της Λαμπεντούζα και παρέσυρε στον θάνατο πάνω από 1.000 πρόσφυγες θα παρουσιασθεί και μέσω...
Στην Μπιενάλε Βενετίας το ναυάγιο της Λαμπεντούζα
ΕΥΡΩΠΗ
Πλοία με μετανάστες αναζητούν καταφύγιο σε ευρωπαϊκά λιμάνια
Δύο πλοία με συνολικά 333 μετανάστες/πρόσφυγες που διασώθηκαν ανοιχτά της Λιβύης πλέουν στη Μεσόγειο αναζητώντας ασφαλές λιμάνι. Το πλοίο της ΜΚΟ Sea Watch με 33 μετανάστες προσεγγίζει τη Μάλτα, ενώ το Open...
Πλοία με μετανάστες αναζητούν καταφύγιο σε ευρωπαϊκά λιμάνια

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας