Παράκαμψη προς το κυρίως περιεχόμενο
Αμηχανία του Βερολίνου για Τουρκία και προσφυγικό
AP Photo
ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Αμηχανία του Βερολίνου για Τουρκία και προσφυγικό

  • A-
  • A+
Λήγει σε λίγες ημέρες η συμφωνία του 2016 μεταξύ Ευρωπαϊκής Ενωσης και Τουρκίας χωρίς ορατό ενδεχόμενο για παράταση ή υπογραφή νέας συμφωνίας ● Η Ανγκελα Μέρκελ προσπαθεί να εκτονώσει τις πιέσεις του Ερντογάν στα ελληνικά-ευρωπαϊκά σύνορα με «κατανόηση» και κονδύλια για την Ιντλίμπ ● Καμιά διάθεση για νέα πολιτική ασύλου από τις Βρυξέλλες.

Ελλείψει άλλων επιλογών στο προσφυγικό/μεταναστευτικό, η Γερμανία συνεχίζει να επιμένει στην τήρηση της συμφωνίας Ε.Ε.-Τουρκίας, παρότι αυτή έχει καταστεί κενό γράμμα μετά την απόφαση του Ταγίπ Ερντογάν να ανοίξει τα τουρκικά σύνορα σε μια προσπάθεια να εκβιάσει μεγαλύτερη βοήθεια από την Ευρώπη σε όλα τα μέτωπα που έχει ανοίξει. Η συμφωνία του 2016 λήγει και τυπικά σε λίγες ημέρες, στις 18 Μαρτίου, όμως ευρωπαϊκό σχέδιο νέας συμφωνίας ή πρόταση για παράταση της παλαιάς δεν υπάρχει στο τραπέζι.

Το ερώτημα τώρα είναι αν στις 18 Μαρτίου θα τερματιστεί και η πολιτική αδράνειας που ακολούθησε η Ε.Ε. από το 2016 στο προσφυγικό, μετά την «Κοινή Δήλωση» με την Τουρκία. Τα μηνύματα από τις Βρυξέλλες και το Βερολίνο είναι για την ώρα αντιφατικά, καθώς από τη μία οι περισσότερες χώρες της Ε.Ε. εξακολουθούν να απορρίπτουν τη διαμόρφωση ενός νέου ευρωπαϊκού πλαισίου για το άσυλο, αρνούμενες να δεχθούν πρόσφυγες (ακόμη και παιδιά) και από την άλλη οι ίδιες χώρες δεν έχουν κανένα απολύτως πρόβλημα να υψώσουν τους τόνους απέναντι στην Τουρκία.

Μέσα σε αυτό το ευρωπαϊκό σκηνικό η Α. Μέρκελ επέλεξε για ακόμη μια φορά να ακολουθήσει τη μέση γραμμή, διαβεβαιώνοντας ότι το 2015 δεν θα επαναληφθεί, δίχως όμως να απαντά στο ενδεχόμενο κλιμάκωσης των πιέσεων από την πλευρά του Τ. Ερντογάν.

Η απόσταση της Γερμανίας από το πρόβλημα ορίζει την κεντρική γραμμή της πολιτικής που ακολουθεί το Βερολίνο μετά την προσφυγική κρίση του 2015. Τα εμπόδια που έχουν τοποθετηθεί στον βαλκανικό διάδρομο από τις χώρες της ομάδας Βίζεγκραντ και τις χώρες της ΝΑ Ευρώπης που περιμένουν στον προθάλαμο της Ε.Ε. την έναρξη των ενταξιακών διαπραγματεύσεων παρέχουν στις χώρες της Κεντρικής και Βόρειας Ευρώπης την αίσθηση ασφάλειας για την αποτροπή μιας νέας προσφυγικής κρίσης.

Δημοσκόπηση της ARD

Την ίδια αίσθηση αποπνέει και η κοινή γνώμη στη Γερμανία, όπου σύμφωνα με τη χθεσινή δημοσκόπηση που παρουσίασε το πρώτο κανάλι της δημόσιας τηλεόρασης ARD μόνον το 57% πλέον θεωρεί ότι θα πρέπει να ανοίξουν τα σύνορα της Ελλάδας και να κατανεμηθούν οι πρόσφυγες σε όλες τις χώρες της Ε.Ε. (πράγμα αδύνατον), ενώ το καλοκαίρι του 2015 υπέρ της πολιτικής ανοιχτών συνόρων ήταν το 65-70% (χωρίς προϋποθέσεις για κατανομή των προσφύγων).

Τη στάση που τήρησε η Α. Μέρκελ πριν από πέντε χρόνια υπερασπίζονται πλέον μόνον οι Πράσινοι και η Αριστερά, που δέχονται πυρά από τους Χριστιανοδημοκράτες ότι βάζουν σε δεύτερη μοίρα τη Γερμανία. Ακόμα και στο ζήτημα της φιλοξενίας των ασυνόδευτων παιδιών η γερμανική κυβέρνηση κρύβεται πίσω από την έλλειψη συμφωνίας των χωρών της Ε.Ε. για να δικαιολογήσει την απόρριψη των προτάσεων των δύο κομμάτων της αντιπολίτευσης για μια ad hoc ανθρωπιστική πρωτοβουλία.

Από το περασμένο φθινόπωρο η γερμανική κυβέρνηση είχε αρχίσει έναν άτυπο διάλογο με την τουρκική για την επικαιροποίηση της συμφωνίας Ε.Ε.-Τουρκίας του 2016, με τις επισκέψεις του Χ. Ζεεχόφερ και του Χ. Μάας αλλά και της ίδιας της Α. Μέρκελ στην Αγκυρα και την Κωνσταντινούπολη.

Οι γερμανικές προτάσεις όμως δεν ήταν ικανοποιητικές για τον Τ. Ερντογάν όπως φαίνεται από την εξέλιξη των πραγμάτων. Τα κονδύλια που προβλέπει το σχέδιο του νέου ευρωπαϊκού μεσοπρόθεσμου προγράμματος για το προσφυγικό είναι μικρότερα από αυτά που προέβλεπε η συμφωνία Ε.Ε.-Τουρκίας το 2016 (περίπου 6 δισ. σε δύο δόσεις για δράσεις των διεθνών οργανισμών και όχι απευθείας στο τουρκικό κράτος).

Για να παρακάμψει τους οικονομικούς περιορισμούς της Ε.Ε., το Βερολίνο έριξε στο τραπέζι προτάσεις διμερούς (γερμανικής) βοήθειας παράλληλα με την υπόσχεση διπλωματικής υποστήριξης στο σχέδιο της Τουρκίας για δημιουργία μιας προσφυγικής ζώνης στη Βορειοδυτική Συρία.

Ως προς τη διμερή οικονομική βοήθεια, σύμφωνα με το γερμανικό υπουργείο Εξωτερικών, έχουν διατεθεί από τον περασμένο Δεκέμβριο 27 εκατ. ευρώ για επείγουσα ανθρωπιστική βοήθεια στην περιοχή του Ιντλίμπ, άλλα 25 εκατ. ευρώ στο επισιτιστικό πρόγραμμα των Ηνωμένων Εθνών και το ποσό θα φτάσει στα 50 εκατ. ευρώ, ενώ θα διατεθούν άλλα 25-30 εκατ. ευρώ για την ενίσχυση της τουρκικής ακτοφυλακής.

Η «ζώνη ασφαλείας»

Στις αρχικές προθέσεις της γερμανικής κυβέρνησης ήταν να παρασχεθούν και μέσα, όμως δεν διασφαλίστηκε η σύμφωνη γνώμη της αρμόδιας κοινοβουλευτικής επιτροπής. Και στο μείζον ζήτημα της «ζώνης ασφαλείας» στη Βορειοδυτική Συρία, η γερμανική κυβέρνηση εμφανίστηκε με δύο πρόσωπα, την Α. Μέρκελ να συναινεί στην πρόταση της Α. Κραμπ-Καρενμπάουερ και τον σοσιαλδημοκράτη υπουργό Εξωτερικών Χ. Μάας να την τορπιλίζει, επισημαίνοντας ότι αιφνιδίασε εταίρους και συμμάχους. Παρά ταύτα η καγκελάριος της Γερμανίας προσπαθεί να διατηρήσει την πρόταση αυτή ζωντανή, εκτιμώντας ότι μπορεί να αποτελέσει οδό αναδίπλωσης του Τ. Ερντογάν και να μη στραπατσαριστεί στο μέτωπο της Συρίας.

Αυτά τα ανταλλάγματα όμως που προσφέρει το Βερολίνο για να διατηρηθεί η συμφωνία Ε.Ε.-Τουρκίας δεν δείχνουν ικανά να αντισταθμίσουν το διπλό πρόβλημα του Τ. Ερντογάν και με το προσφυγικό και με την εξέλιξη του συριακού μετώπου. Τρεις από τις εννέα προβλέψεις της συμφωνίας του 2016 για τις υποχρεώσεις της Ε.Ε. (οι διευκολύνσεις για τη χορήγηση βίζας για τους Τούρκους, η επέκταση της τελωνειακής σύνδεσης με παράλληλη εντατικοποίηση των ενταξιακών συνομιλιών και, τέλος, η συνεργασία για τη βελτίωση των συνθηκών στη Συρία) δεν υφίστανται.

Ως προς την οικονομική ενίσχυση της Τουρκίας, έχει καταβληθεί ώς τώρα η πρώτη δόση και έχει εγκριθεί το μισό της δεύτερης. Είναι σαφές και για τις δύο πλευρές ότι ανανέωση της συμφωνίας σε αυτή τη βάση δεν μπορεί να επιτευχθεί και από την άλλη είναι αμφίβολο εάν μπορεί να βρεθεί σύντομα μια νέα βάση, υπό την πίεση των εξελίξεων στα σύνορα της Τουρκίας και με τη Συρία και με την Ελλάδα.

Η αμηχανία του Βερολίνου μπροστά στη νέα δοκιμασία των σχέσεων της Ε.Ε. με την Τουρκία αποτυπώθηκε τις προηγούμενες ημέρες στην πολιτική κατευνασμού που προσπάθησε να περάσει έναντι της Αγκυρας, με τις δηλώσεις κατανόησης της Α. Μέρκελ και της ηγεσίας του υπουργείου Εξωτερικών, του υπουργού Χ. Μάας και του υφυπουργού Ν. Ανεν, ο οποίος έφτασε στο σημείο να πει πως «καμία άλλη χώρα δεν κατανοεί τόσο πολύ όσο η Γερμανία τη δύσκολη κατάσταση που αντιμετωπίζει η Τουρκία στο προσφυγικό».

Μόνον που δεν ζήτησε την κατανόηση της Τουρκίας για την κατάσταση που αντιμετωπίζει η Ε.Ε. και την αδυναμία της Γερμανίας να εγγυηθεί οποιαδήποτε ευρωπαϊκή λύση. Αυτή η αδυναμία γίνεται πιο έντονη στην κλιμάκωση των πιέσεων του Τ. Ερντογάν στα σύνορα της Ελλάδας, την οποία το Βερολίνο δεν κατάφερε μέχρι τώρα να αποτρέψει και είναι αμφίβολο εάν μπορεί να καταφέρει κάτι τις επόμενες ημέρες μέσα από τους διμερείς διαύλους επικοινωνίας με την Αγκυρα.

Η συμφωνία εκεχειρίας

Η τελευταία ελπίδα της γερμανικής κυβέρνησης είναι να εκτονωθεί η κατάσταση στο Ιντλίμπ της Συρίας με τη συμφωνία εκεχειρίας μεταξύ Ρωσίας και Τουρκίας και ο Τ. Ερντογάν να μειώσει την ένταση των πιέσεων στα σύνορα με την Ελλάδα.

Αυτή την ελπίδα εξέφρασε χθες ο υπουργός Εξωτερικών Χ. Μάας και ανακοίνωσε άλλα 100 εκατ. ευρώ βοήθεια μέσω των Ηνωμένων Εθνών για τη Βορειοδυτική Συρία. Στο ενδεχόμενο όμως να συζητηθούν κυρώσεις εάν η εκεχειρία παραβιαστεί, ο Χ. Μάας παρέπεμψε στο μέλλον... Κι αυτό γιατί η γερμανική κυβέρνηση δεν θέλει να διαταράξει ούτε κατ’ ελάχιστον τις οικονομικές σχέσεις που έχει με τη Ρωσία και την Τουρκία.

Ανάλογη τακτική ακολουθούν και άλλες χώρες της Ε.Ε., όπως η Ουγγαρία και η Βουλγαρία, που επιδιώκουν προνομιακές συναλλαγές και με τη Ρωσία και με την Τουρκία, με τη διέλευση του αγωγού Turkstream ο οποίος θα μεταφέρει του χρόνου ρωσικό φυσικό αέριο στην Κεντρική Ευρώπη. Η επίκληση των ανθρωπιστικών αρχών και δημοκρατικών αξιών της Ε.Ε. δεν θα είναι (και πάλι) αρκετή για να σταματήσει το σκληρό παιχνίδι στις πλάτες προσφύγων και μεταναστών.

ΕΥΡΩΠΗ
Η Τουρκία άνοιξε τη «στρόφιγγα», η Ευρώπη σήμανε συναγερμό
Μια νέα συμφωνία της Τουρκίας με την Ευρωπαϊκή Ενωση ή συνέχιση της συμφωνίας του 2016 για την αντιμετώπιση του Προσφυγικού με καλύτερους οικονομικούς όρους φαίνεται πως επιδιώκει ο Ταγίπ Ερντογάν.
Η Τουρκία άνοιξε τη «στρόφιγγα», η Ευρώπη σήμανε συναγερμό
ΕΥΡΩΠΗ
Μήνυμα Βερολίνου σε Τουρκία και Τσαβούσογλου
Προϋπόθεση για την εμβάθυνση του διαλόγου της Τουρκίας με την Ευρωπαϊκή Ένωση είναι η διευθέτηση του ζητήματος των τουρκικών γεωτρήσεων ανοιχτά της Κύπρου και της Κρήτης, ξεκαθάρισε ο υπουργός Εξωτερικών της...
Μήνυμα Βερολίνου σε Τουρκία και Τσαβούσογλου
ΕΥΡΩΠΗ
Επανέρχεται η πρόταση για άσυλο στα εξωτερικά σύνορα της Ε.Ε.
Βιέννη και Βερολίνο φαίνεται ότι συμφωνούν ότι οι πρόσφυγες πρέπει να σταματάνε στα εξωτερικά σύνορα της Ευρωπαϊκής Ενωσης και να περνάνε στα ενδότερα μόνο όσοι έχουν βάσιμες ελπίδες να τους χορηγηθεί άσυλο.
Επανέρχεται η πρόταση για άσυλο στα εξωτερικά σύνορα της Ε.Ε.
ΕΥΡΩΠΗ
«Νέος διάλογος Ε.Ε. - Τουρκίας»
Ο Ταγίπ Ερντογάν συζήτησε για το μεταναστευτικό με την πρόεδρο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, και τον πρόεδρο του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, Σαρλ Μισέλ ● Στην Ελλάδα την Πέμπτη η πρώτη, για το...
«Νέος διάλογος Ε.Ε. - Τουρκίας»
ΕΥΡΩΠΗ
Μαζική διαδήλωση στο Βερολίνο για την αντιπροσφυγική πολιτική Ελλάδας-Ε.Ε.
Ιδιαίτερα μαζική ήταν η πορεία διαμαρτυρίας στο Βερολίνο ενάντια στο βίαιο σφράγισμα των ελληνικών και ευρωπαϊκών συνόρων στον Έβρο και την αντιπροσφυγική και αντιμεταναστευτική πολιτική της Ευρώπης. 
Μαζική διαδήλωση στο Βερολίνο για την αντιπροσφυγική πολιτική Ελλάδας-Ε.Ε.
ΕΥΡΩΠΗ
Προκαταρκτική εξέταση και δίκαιη κατανομή η γερμανική πρόταση για το άσυλο
Η αρχή της «δίκαιης κατανομής» θα βασίζεται στον πληθυσμό και την οικονομική ισχύ των χωρών- μελών της Ε.Ε., ενώ στόχος της προκαταρκτικής εξέτασης των αιτήσεων ασύλου, είναι να διευκρινίζεται άμεσα αν ο αιτών...
Προκαταρκτική εξέταση και δίκαιη κατανομή η γερμανική πρόταση για το άσυλο

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας