Παράκαμψη προς το κυρίως περιεχόμενο
Στη Βόρεια Μακεδονία «ζουν» για την ευρωπαϊκή τους ολοκλήρωση
Αλέξανδρος Σταματίου / ΕΦ.ΣΥΝ.
ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Στη Βόρεια Μακεδονία «ζουν» για την ευρωπαϊκή τους ολοκλήρωση

  • A-
  • A+
Οι εκλογές πλησιάζουν, η Συμφωνία των Πρεσπών ελάχιστα επηρεάζει, καθώς περίπου το 80% του λαού τη θεωρεί επωφελή, και καταλύτης του αποτελέσματος προκύπτει ότι θα είναι το «ναι» ή το «όχι» της συνόδου κορυφής στο Ζάγκρεμπ για την έναρξη των ενταξιακών διαπραγματεύσεων ● Φτώχεια, μετανάστευση, διαφθορά, μόλυνση, ανεργία, ανισότητες, αναξιοκρατία, πελατειακό κράτος και έλλειμμα δικαιοσύνης ταλανίζουν τον λαό.

Εξι εβδομάδες πριν από την εκλογική αναμέτρηση της 12ης Απριλίου τίποτα δεν δείχνει στα Σκόπια πως η χώρα βαδίζει προς τις κάλπες που ενδεχομένως θα κρίνουν και το μέλλον της Βόρειας Μακεδονίας για τις επόμενες δεκαετίες.

Οι πολίτες έχουν κουραστεί από τις εκλογικές αναμετρήσεις και τη μετωπική πολιτική σύγκρουση, η χώρα παραμένει στη ζώνη της φτώχειας, οι νέοι συνεχίζουν να μεταναστεύουν μαζικά στο εξωτερικό, τα Σκόπια και το Τέτοβο παραμένουν στις πιο μολυσμένες ατμοσφαιρικά πόλεις της Ευρώπης, η απονομή δικαιοσύνης πάσχει σοβαρά, όπως και το κράτος δικαίου, η ανεργία είναι στα ύψη, οι κοινωνικές ανισότητες παραμένουν μεγάλες, αν δεν διευρύνονται, ενώ η αδιαφάνεια, η αναξιοκρατία, η έλλειψη λογοδοσίας, ο φαβοριτισμός, το πελατειακό κράτος και βεβαίως η διαφθορά δεν έχουν αντιμετωπιστεί.

Αυτά είναι και τα ζητήματα που μας έθεσαν σχεδόν όλοι οι άνθρωποι που συναντήσαμε και όχι η Συμφωνία των Πρεσπών, που φαίνεται να βρίσκεται -προς το παρόν- πολύ χαμηλά στην προεκλογική ατζέντα. Οι Πρέσπες δεν είναι δημοφιλείς στους Σλαβομακεδόνες, ωστόσο κατανοούν ότι είναι μια ισχυρή διεθνής συμφωνία που δεν μπορεί να αναθεωρηθεί, ούτε νομικά ούτε και πολιτικά και μάλιστα είναι συνδεδεμένη απολύτως με την ευρω-ατλαντική ολοκλήρωση της χώρας.

Σύμφωνα με διπλωματικές πηγές, ευρωπαϊκές κυβερνήσεις αλλά και ο αμερικανικός παράγοντας έχουν διαμηνύσει στην εθνικιστική αντιπολίτευση όχι μόνο να μην επενδύσει προεκλογικά στο ζήτημα της Συμφωνίας των Πρεσπών, αλλά ούτε να διανοηθεί, σε περίπτωση νίκης του VMRO-DPMNE και σχηματισμού κυβέρνησης, να αμφισβητήσει εμπράκτως τις Πρέσπες ή να αποπειραθεί να «παγώσει» ορισμένες πλευρές της Συμφωνίας και ιδίως το ζήτημα του ονόματος. Αυτό -όπως έγινε σαφές στα Σκόπια- θα έχει σοβαρές επιπτώσεις τόσο σε σχέση με το ΝΑΤΟ όσο και με την ευρωπαϊκή πορεία της χώρας και μάλλον το μήνυμα ελήφθη.

Είναι επίσης σαφές ότι ακόμη κι αν το VMRO-DPMNE ήθελε να τροποποιήσει το Σύνταγμα στο ζήτημα του ονόματος της χώρας, πέραν του ότι αυτό απαγορεύεται από τη Συμφωνία των Πρεσπών, είναι και πρακτικά αδύνατο λόγω των πολιτικών συσχετισμών.

Η κοινωνία της Βόρειας Μακεδονίας είναι χωρισμένη σε τρία περίπου ισότιμα τμήματα. Το ένα τρίτο υποστηρίζει τους εθνικιστές, το άλλο τους Σοσιαλδημοκράτες και το υπόλοιπο το αποτελούν η αλβανική και οι άλλες μειονότητες. Για να γίνει αλλαγή Συντάγματος απαιτούνται τα δύο τρίτα των ψήφων στη Βουλή και χωρίς τους Σοσιαλδημοκράτες και τους Αλβανούς βουλευτές δεν υπάρχει καμία περίπτωση να συμβεί.

Οι εθνικιστές είναι μόνοι τους, χωρίς συμμάχους και αυτό το γνωρίζουν καλά. Η επαπειλούμενη αναθεώρηση που εξήγγειλε κάποια στιγμή η ηγεσία του VMRO-DPMNE είναι κενή περιεχομένου και καθαρός λαϊκισμός.

Οι Σοσιαλδημοκράτες δεν θα εναντιωθούν ποτέ στις Πρέσπες, ενώ τα αλβανικά κόμματα, σύσσωμα, έχουν δηλώσει πως οι Πρέσπες, αλλά και ο νόμος για τη γλώσσα, είναι αδιαπραγμάτευτα.

Τόσο η ένταξη στο ΝΑΤΟ όσο και η έναρξη ενταξιακών διαπραγματεύσεων με την Ε.Ε. αποτελούν εθνικό στόχο για όλα τα πολιτικά κόμματα της Βόρειας Μακεδονίας και ο λαός προσβλέπει σε αυτήν την πορεία, καθώς το ΝΑΤΟ συνδέεται με την ασφάλεια και τη σταθερότητα και η Ε.Ε. με την ευημερία και το κράτος δικαίου.

Η πορεία προς το ΝΑΤΟ και την Ε.Ε. πιστώνεται αποκλειστικά στο Σοσιαλδημοκρατικό κόμμα του Ζόραν Ζάεφ και τους Αλβανούς συμμάχους του, αλλά και οι δυο στόχοι ακόμη δεν έχουν ολοκληρωθεί. Για το μεν ΝΑΤΟ απομένει μόνο η απόφαση του ισπανικού Κοινοβουλίου να επικυρώσει το πρωτόκολλο ένταξης, κάτι που είναι απολύτως τυπικό και χωρίς αμφισβητήσεις και αναμένεται να συμβεί μέσα στο πρώτο δεκαπενθήμερο του Μαρτίου, δηλαδή πριν από τις εκλογές.

Ωστόσο, αν και η ολοκλήρωση της διαδικασίας θα ωφελήσει την επιχειρηματολογία των Σοσιαλδημοκρατών, τα εκλογικά κέρδη από αυτό θα είναι μάλλον πολύ περιορισμένα, καθώς η ΝΑΤΟϊκή ολοκλήρωση έχει προεξοφληθεί.

Το μεγάλο διακύβευμα είναι η έναρξη ενταξιακών διαπραγματεύσεων με την Ε.Ε., ένα αφήγημα που ακόμη διατηρεί τη λάμψη του μέσα στο σκοτάδι. Πάνω από το 80% του πληθυσμού τάσσεται σαφώς υπέρ αυτού του στόχου, που όμως μπλόκαρε με ευθύνη της Γαλλίας και δευτερευόντως της Ολλανδίας και της Δανίας, πριν από λίγους μήνες. Αν υπάρξει σχετική απόφαση της Ε.Ε. στη σύνοδο του Ζάγκρεμπ, στα τέλη Μαρτίου, είναι βέβαιο ότι αυτή η απόφαση θα παίξει πολύ σημαντικό ρόλο στη διαμόρφωση του εκλογικού αποτελέσματος, ανεξάρτητα αν θα είναι θετική ή αρνητική.

Σύμφωνα με διπλωματικές πληροφορίες στα Σκόπια, η γαλλική στάση έχει μαλακώσει, ιδίως και μετά την υιοθέτηση των γαλλικών προτάσεων για αναθεώρηση της διαδικασίας των ενταξιακών διαπραγματεύσεων, αλλά και το σοκ που προκάλεσε το απαγορευτικό στη Βόρεια Μακεδονία και την Αλβανία, που έκανε την Ε.Ε. αναξιόπιστη και έθεσε σε αμφισβήτηση την ευρωπαϊκή ολοκλήρωση του συνόλου των Δυτικών Βαλκανίων.

Η εκτίμηση που υπάρχει είναι ότι καμία χώρα της Ε.Ε. δεν θα θέσει ζήτημα για το αν η Βόρεια Μακεδονία εκπληρώνει τους όρους και τις προϋποθέσεις για να αρχίσει ενταξιακές διαπραγματεύσεις. Στην κατεύθυνση της στήριξης της υποψηφιότητας της Βόρειας Μακεδονίας έχει συμβάλει και η Αθήνα, με την κυβέρνηση Μητσοτάκη να δείχνει μια αξιοσημείωτη προσαρμοστικότητα, αφήνοντας πίσω της τους προεκλογικούς λαϊκισμούς και τις κατηγορίες που εξαπέλυε στον ΣΥΡΙΖΑ για τις Πρέσπες, χωρίς ωστόσο να ακούσουμε μια σοβαρή αυτοκριτική.

Αμετακίνητη η Ολλανδία

Αλέξανδρος Σταματίου/ΕΦ.ΣΥΝ

Ωστόσο, δεν μπορεί να θεωρείται καθόλου δεδομένη η έναρξη των διαπραγματεύσεων με τη Βόρεια Μακεδονία, γιατί αυτή έχει συνδεθεί -και μάλιστα ανεξήγητα και αναιτιολόγητα- με εκείνη της Αλβανίας. Και εδώ αρχίζουν τα δύσκολα, καθώς Ευρωπαίοι διπλωμάτες στα Σκόπια υποστηρίζουν ότι η Ολλανδία παραμένει αμετακίνητη στην απόρριψη της αλβανικής υποψηφιότητας, με τους Δανούς και τους Γάλλους να διατηρούν επιφυλάξεις. Οι ίδιες πηγές εκτιμούν ότι είναι πολύ πιθανόν να βγει μπροστά η Ολλανδία και να «κρυφτούν» πίσω της άλλες χώρες που δεν θα ήθελαν να πάρουν πάνω τους μια αρνητική απόφαση.

Αν και πλησιάζουμε στην ώρα μηδέν και ενόψει της συνόδου στο Ζάγκρεμπ δεν έχει ξεκαθαρίσει ακόμη το τοπίο. Θα επιμείνουν οι Ολλανδοί για τους Αλβανούς με αποτέλεσμα να συμπαρασυρθεί και η υποψηφιότητα της Βόρειας Μακεδονίας; Θα πληρώσουν τα Σκόπια τα προβλήματα των Τιράνων;

Θα δεχτούν οι Ευρωπαίοι να εξεταστούν ξεχωριστά οι δυο υποψηφιότητες, όπως θα ήταν το λογικό και αναμενόμενο; Ή μήπως θα βρεθεί μια ευφάνταστη «λύση» που θα μισανοίγει μια πόρτα και για τους δυο, αλλά θα χωράει μόνο ένας;

Το μόνο βέβαιο είναι πως όποια απόφαση και αν ληφθεί, θα υπάρχουν επιπτώσεις στα Βαλκάνια και ιδίως μια αρνητική απόφαση για την Αλβανία, έστω και εξ αντανακλάσεως, θα βυθίσει τη Βόρεια Μακεδονία στην αβεβαιότητα, στην αστάθεια και στο στρατηγικό κενό. Και όταν υπάρχει κενό, κάποιος το γεμίζει. Αν δεν είναι η Ε.Ε. τότε θα είναι κάποιος άλλος. Και αυτό δεν είναι προς το συμφέρον ούτε του λαού στη Βόρεια Μακεδονία, ούτε για τα Βαλκάνια, ούτε για την Ελλάδα, ούτε και για την Ε.Ε.

«Η Συμφωνία των Πρεσπών είναι χαμηλά στην προεκλογική ατζέντα»

Το βασικό ζήτημα γύρω από το οποίο κινείται η προεκλογική εκστρατεία είναι το θέμα της δικαιοσύνης και η νομική διαδικασία παραπομπής ορισμένων μελών της πολιτικής ελίτ που διακυβέρνησαν τη χώρα για 11 χρόνια (εποχή Γκρούεφσκι) και τη μετέτρεψαν σε μαύρη τρύπα της περιοχής

Ο Λιούμπομιρ Φίρτσκοσκι, κοσμήτορας Νομικής και Πολιτικών Επιστημών στο Πανεπιστήμιο FON των Σκοπίων, πρώην προεδρικός υποψήφιος του Σοσιαλδημοκρατικού Κόμματος στις εκλογές του 2009 και πρώην υπουργός Εσωτερικών (1992-1996) και Εξωτερικών (1996-1997), θεωρεί ότι η Συμφωνία των Πρεσπών βρίσκεται πολύ χαμηλά στην προεκλογική ατζέντα.

Οι Πρέσπες είναι μια πραγματικότητα που δεν αλλάζει, παρά τη ρητορική των εθνικιστών, σημειώνει ο καθηγητής Φίρτσκοσκι και θεωρεί πως αν η Βόρεια Μακεδονία λάβει πριν από τις εκλογές της 12ης Απριλίου ημερομηνία για έναρξη των ενταξιακών διαπραγματεύσεων με την Ε.Ε., θα ενισχυθούν οι σοσιαλδημοκράτες του Ζόραν Ζάεφ.

● Ποια θέματα κυριαρχούν προεκλογικά; Είναι η Συμφωνία των Πρεσπών μέσα στην ατζέντα;

Οχι, αν και το VMRO-DPMNE χρησιμοποίησε τη ρητορική πως θα προσπαθήσει να αλλάξει τη Συμφωνία και θα προσπαθήσει να υπερασπιστεί την αξιοπρέπεια του μακεδονικού λαού και άλλα παρόμοια, ουσιαστικά, η Συμφωνία των Πρεσπών δεν κυριαρχεί στην προεκλογική αντιπαράθεση. Εκτιμώ ότι ακόμη κι αν κερδίσει η αντιπολίτευση τις εκλογές, δεν θα είναι μέσα στις δεσμεύσεις της η απόπειρα τροποποίησης της Συμφωνίας, θα αφήσει αυτό το θέμα στην άκρη θεωρώντας το δεδομένο.

Θεωρώ ότι οπωσδήποτε η Συμφωνία των Πρεσπών θα διατηρηθεί. Ακόμη και σε περίπτωση νίκης των εθνικιστών, δεν υπάρχει σοβαρή περίπτωση να μπορέσουν να παρενοχλήσουν την εφαρμογή της. Ισως να φρενάρουν την εφαρμογή συγκεκριμένων άρθρων, σε σχέση με την αλλαγή ονόματος ορισμένων θεσμών, αυτό ίσως είναι και το μέγιστο που μπορούν να κάνουν. Η Συμφωνία και η αλλαγή του ονόματος υποστηρίζεται σθεναρά από την Ε.Ε. και στο εσωτερικό της χώρας δεν υπάρχει καμία αξιοσημείωτη αντίδραση παρά την όποια ρητορική της αντιπολίτευσης. Σε καμία περίπτωση δεν βρίσκεται σε κίνδυνο η Συμφωνία των Πρεσπών.

Το βασικό ζήτημα γύρω από το οποίο κινείται η προεκλογική εκστρατεία είναι το θέμα της δικαιοσύνης και η νομική διαδικασία παραπομπής ορισμένων μελών της πολιτικής ελίτ που διακυβέρνησαν τη χώρα για 11 χρόνια (εποχή Γκρούεφσκι) και τη μετέτρεψαν σε μαύρη τρύπα της περιοχής, αφήνοντάς την σε δεινή κοινωνική, οικονομική και πολιτική θέση. Είναι μάλλον σπάνιο, και βεβαίως πολύ θετικό, να κυριαρχούν προεκλογικά ζητήματα όπως η απονομή της δικαιοσύνης και το κράτος δικαίου. Εκεί πρέπει να επικεντρωθούμε στις μεταρρυθμίσεις μας και η πρόσφατη υπερψήφιση του νόμου για τον γενικό εισαγγελέα είναι προς τη σωστή κατεύθυνση.

● Αυτές οι μεταρρυθμίσεις βρίσκονται και στην καρδιά της νέας διαδικασίας που προτείνει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή για τις νέες υποψήφιες χώρες. Ωστόσο, η έναρξη ενταξιακών διαπραγματεύσεων της Βόρειας Μακεδονίας (και της Αλβανίας) ακόμη εκκρεμεί. Πώς επηρεάζει αυτή η εκκρεμότητα τις εκλογές;

Αν λάβει η Βόρεια Μακεδονία ημερομηνία έναρξης ενταξιακών διαπραγματεύσεων, θα δοθεί μια σημαντική ώθηση στην εκστρατεία και στα επιχειρήματα των σοσιαλδημοκρατών του Ζόραν Ζάεφ και πιστεύω ότι θα ληφθεί θετική απόφαση τον Μάρτιο από την Ε.Ε. Ο πρόεδρος της Γαλλίας, Εμανουέλ Μακρόν, αλλά και η ελίτ στις Βρυξέλλες δείχνουν να το κατανοούν πλέον και να τροποποιούν την προσέγγισή τους, μετά το πρώτο σοκ. Θεωρώ ότι η νέα διαδικασία διαπραγματεύσεων για την ένταξη θα γίνει αποδεκτή και θα προχωρήσει μετά τον Μάρτιο. Το περιμένουμε και είμαστε αισιόδοξοι.

Το ζήτημα του κράτους δικαίου είναι υπαρκτό θέμα για όλες τις χώρες που βρίσκονται σε μετάβαση. Εχουν περάσει 30 χρόνια κι ακόμα έχουμε ανοιχτό αυτό το ζήτημα, όπως και τη λειτουργία της διοίκησης, την αξιοκρατία, αλλά και την αδηφαγία των κομμάτων να ελέγξουν τον κρατικό μηχανισμό.

 

ΕΥΡΩΠΗ
Οσμή αποδόμησης στα «γενέθλια» του Κοσόβου
Επτά χρόνια πέρασαν από τη μονομερή ανακήρυξη της ανεξαρτησίας του Κοσόβου από τη Σερβία και 15 από την de facto απόσχιση και τον πόλεμο και η ατμόσφαιρα στην Πρίστινα σήμερα δεν θυμίζει τίποτα από την ευφορία...
Οσμή αποδόμησης στα «γενέθλια» του Κοσόβου
ΕΥΡΩΠΗ
Ζάεφ προς VMRO: «Μην υπονομεύετε τη Συμφωνία των Πρεσπών»
Ο πρώην πρωθυπουργός της Βόρειας Μακεδονίας κατήγγειλε τον ηγέτη του VMRO-DPMN, Χρίστιαν Μίτσκοσκι, που βρίσκεται στην αξιωματική αντιπολίτευση, ότι κάνει «ανεύθυνες αναφορές που υπονομεύουν τη Συμφωνία των...
Ζάεφ προς VMRO: «Μην υπονομεύετε τη Συμφωνία των Πρεσπών»
ΕΥΡΩΠΗ
«Η Ευρώπη θα είναι πιο σταθερή με τις χώρες των Βαλκανίων στους κόλπους της»
Ο απερχόμενος πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Ντόναλντ Τουσκ τάχθηκε αναφανδόν υπέρ της έναρξης των ενταξιακών διαπραγματεύσεων της Ε.Ε. με τη Βόρεια Μακεδονία και την Αλβανία, υποστηρίζοντας ότι η Ευρώπη...
«Η Ευρώπη θα είναι πιο σταθερή με τις χώρες των Βαλκανίων στους κόλπους της»
ΕΥΡΩΠΗ
«Πρόωρες εκλογές αν δεν πάρουμε ημερομηνία διαπραγματεύσεων από την Ε.Ε.»
Την πρόθεσή του να προκηρύξει πρόωρες εκλογές, αν η Βόρεια Μακεδονία δεν πάρει από την Ε.Ε. ημερομηνία έναρξης των ενταξιακών διαπραγματεύσεων, ανακοίνωσε ο πρωθυπουργός της χώρας, Ζόραν Ζάεφ.
«Πρόωρες εκλογές αν δεν πάρουμε ημερομηνία διαπραγματεύσεων από την Ε.Ε.»
ΕΥΡΩΠΗ
«Πράσινο φως» στις ενταξιακές διαπραγματεύσεις με Αλβανία και Βόρεια Μακεδονία
Οι Ευρωπαίοι ηγέτες έδωσαν το «πράσινο φως» για την έναρξη των ενταξιακών διαπραγματεύσεων των δύο βαλκανικών χωρών. Χαιρετίζει την απόφαση το Στέιτ Ντιπάρτμεντ.
«Πράσινο φως» στις ενταξιακές διαπραγματεύσεις με Αλβανία και Βόρεια Μακεδονία
ΕΥΡΩΠΗ
Πρώτο «ναι» στις ενταξιακές διαπραγματεύσεις για Βόρεια Μακεδονία-Αλβανία
Οι υπουργοί Εξωτερικών των χωρών-μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης ενέκριναν σήμερα την έναρξη ενταξιακών διαπραγματεύσεων με τη Βόρεια Μακεδονία και, υπό όρους, με την Αλβανία. 
Πρώτο «ναι» στις ενταξιακές διαπραγματεύσεις για Βόρεια Μακεδονία-Αλβανία

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας