Παράκαμψη προς το κυρίως περιεχόμενο
Οι βιασμοί αυξάνονται και η Δικαιοσύνη «κωφεύει» στη Σκανδιναβία

Φωτογραφία αρχείου/ Διαδήλωση στο Όσλο της Νορβηγίας, για την Ημέρα της Γυναίκας, 8 Μαρτίου 2019.

Hakon Mosvold Larsen/NTB Scanpix , μέσω AP

Οι βιασμοί αυξάνονται και η Δικαιοσύνη «κωφεύει» στη Σκανδιναβία

  • A-
  • A+
Ο αριθμός των γυναικών θυμάτων βιασμού στη Σκανδιναβία είναι πολύ υψηλός, ενώ τα θύματα δηλώνουν πως αδικούνται από τη Δικαιοσύνη, σύμφωνα με έκθεση της Διεθνούς Αμνηστίας.

Η έκθεση «Ώρα για αλλαγή: Δικαιοσύνη για τις επιζήσασες βιασμού στις Σκανδιναβικές χώρες» φανερώνει ότι, παρά το γεγονός ότι οι τέσσερις χώρες βρίσκονται μεταξύ των πρωτοπόρων χωρών του κόσμου σε θέματα ισότητας των φύλων, το σύστημα δικαιοσύνης αφήνει ατιμώρητους τους θύτες.

Το μεγαλύτερο πρόβλημα στην απονομή δικαιοσύνης βρίσκεται στον ορισμό του βιασμού. Σύμφωνα με τη Σύμβαση της Κωνσταντινούπολης, τη συνθήκη για τα ανθρώπινα δικαιώματα που επικυρώθηκε από όλες τις σκανδιναβικές χώρες, ο βιασμός και όλες οι άλλες μη συναινετικές πράξεις σεξουαλικού χαρακτήρα πρέπει να χαρακτηριστούν ως ποινικά αδικήματα.

Ωστόσο, οι νόμοι στη Φινλανδία, τη Νορβηγία και τη Δανία εξακολουθούν να μην ορίζουν τον βιασμό με βάση την έλλειψη συναίνεσης. Αντιθέτως, χρησιμοποιούν έναν ορισμό που βασίζεται στο εάν εμπλέκεται σωματική βία, απειλή ή εξαναγκασμός, ή στη διαπίστωση ότι το θύμα δεν μπόρεσε να αντισταθεί λόγω, για παράδειγμα, ύπνου ή βαριάς μέθης.

Σημειώνεται ότι, και στην Ελλάδα, η καμπάνια «Χωρίς συναίνεση είναι βιασμός» διεκδικεί την αλλαγή του ποινικού κώδικα, ώστε να ορίζεται ρητά ότι το κριτήριο του βιασμού είναι η συναίνεση.

«Το κοινωνικό στίγμα και η έλλειψη εμπιστοσύνης στο σύστημα δικαιοσύνης σημαίνει συχνά ότι οι γυναίκες και τα κορίτσια δεν καταφέρνουν να αναφέρουν επιθέσεις, και αυτές που το κάνουν, συχνά αποτυγχάνουν εξαιτίας κακόβουλων και προκατειλημμένων συστημάτων δικαιοσύνης ή ξεπερασμένων νόμων. Μία επιζήσασα μας είπε ότι ποτέ δεν θα είχε καταγγείλει τον βιασμό της εάν γνώριζε πώς θα την αντιμετώπιζαν, και η ιστορία της είναι χαρακτηριστική σε συστήματα δικαιοσύνης που λειτουργούν με προκατάληψη εναντίον των επιζήσασων βιασμού.» δηλώνει ο Kumi Naidoo, Γενικός Γραμματέας της Διεθνούς Αμνηστίας. 

Η Δ.Α. παρουσίασε τα δεδομένα αναλυτικά και για τις τέσσερις σκανδιναβικές χώρες.

Στη Φινλανδία, κάθε χρόνο, περίπου 50.000 γυναίκες βιώνουν σεξουαλική βία, συμπεριλαμβανομένου του βιασμού. Ωστόσο, ελάχιστοι από αυτούς βλέπουν τις πύλες των δικαστηρίων, καθώς, το 2017, μόνο 209 δράστες καταδικάστηκαν για βιασμό. 

Ακόμη, πολλές γυναίκες βίωσαν αρνητικές εμπειρίες από την αστυνομία και το δικαστικό σύστημα, καθώς βίωναν έλλειψη κατανόησης από μεριά τους. Χαρακτηριστικό είναι ότι μία επιζήσασα δήλωσε στη Διεθνή Αμνηστία: «Στη δίκη σκέφτηκα και είπα στον δικηγόρο μου ότι αν γνώριζα πως θα ήταν η διαδικασία, δεν θα είχα καταγγείλει ποτέ τον βιασμό». 

Στη Νορβηγία, πολλοί βιασμοί δεν καταγγέλλονται στην αστυνομία, αλλά ακόμη και οι επιζήσασες που απευθύνονται στην αστυνομία αντιμετωπίζουν μια μακρά και συχνά προβληματική διαδικασία. «Χρειάστηκαν περίπου δύο χρόνια από τη στιγμή που έκανα την καταγγελία το φθινόπωρο του 2016, μέχρι να κλείσει η υπόθεση την άνοιξη του 2018. Είναι πολύ καιρός για να περιμένεις.», δήλωσε επιζήσασα από βιασμό στον οργανισμό.

Ωστόσο, υπάρχει μία μικρή βελτίωση στη συμπεριφορά της αστυνομίας στα θύματα βιασμού, καθώς έχουν προσληφθεί ειδικοί που πραγματοποιούν τις αστυνομικές συνεντεύξεις, ενώ υπάρχει και δωρεάν δικαίωμα σε νομικό σύμβουλο, κατά τη διάρκεια της δικαστικής διαδικασίας.

Στη Σουηδία, το 2018, υιοθετήθηκε ένας νέος νόμος που βασίζεται στη συναίνεση για τα σεξουαλικά εγκλήματα, καθιστώντας το σεξ χωρίς συναίνεση ποινικό αδίκημα, καθώς εισήγαγε το νέο αδίκημα της «αμέλειας βιασμού».

Παρά την θετική τροχιά στην οποία μπαίνει το νομοθετικό πλαίσιο της Σουηδίας, παρατηρούνται καθυστερήσεις στην εκδίκαση των υποθέσεων, καθώς και ασυνεπής εφαρμογή καλών πρακτικών για τη διερεύνηση σεξουαλικών αδικημάτων. «Αν το είχαν κάνει σωστά από την αρχή, θα είχε αποδοθεί δικαιοσύνη για την υπόθεσή μου σήμερα. Όλες αυτές οι ελπίδες για δικαιοσύνη και αποκατάσταση, και τελικά - τίποτα. Ήταν απλώς άλλη μια αστυνομική καταγγελία.» δήλωσε μία Σουηδέζα θύμα βιασμού.

Επίσης, υπάρχουν πολύ χαμηλά ποσοστά δίωξης στη Σουηδία, ενώ μόνο το 6% των περιπτώσεων που αφορούν ενήλικες οδήγησαν σε δίωξη το 2017. 

Στη Δανία, τα ποσοστά καταγγελίας του βιασμού είναι εξαιρετικά χαμηλά, και ακόμη και όταν οι γυναίκες πηγαίνουν στην αστυνομία, οι πιθανότητες δίωξης ή καταδίκης είναι πολύ περιορισμένες. Από τις 24.000 γυναίκες που έχουν βιώσει βιασμό ή απόπειρα βιασμού μόνο το 2017, μόνο 890 βιασμοί αναφέρθηκαν στην αστυνομία, σύμφωνα με μια πρόσφατη μελέτη. Από αυτές τις περιπτώσεις, 535 οδηγήθηκαν σε δίωξη και μόνο 94 σε καταδίκες. 

Θετικό στοιχείο αποτελεί το γεγονός πως μετά τη δημοσίευση της έκθεσης, ο Δανός πρωθυπουργός, ανακοίνωσε ότι η κυβέρνησή του θα υποστηρίξει τη νομοθεσία περί του ορισμού του βιασμού με βάση τη συναίνεση. Μία Δανέζα θύμα βιασμού είπε στη Διεθνή Αμνηστία : «Ελπίζω ότι το ταξίδι που ξεκίνησε τη νύχτα του βιασμού μου θα ολοκληρωθεί σύντομα με την έγκριση της νομοθεσίας που βασίζεται στη συναίνεση στη Δανία. Αυτό που μου απέδειξε αυτή η εμπειρία είναι ότι, εάν οι γυναίκες ενωθούν και μιλήσουν γενναία, η αλλαγή δεν είναι απλώς δυνατή: είναι αναπόφευκτη.» 

ΑΠΟΨΕΙΣ
Το σεξ χωρίς συναίνεση είναι βιασμός!
Μέχρι και το 1984 η ποινική ερμηνεία ως προς το τι συνιστά βιασμό ήταν ιδιαιτέρως επιλεκτική. Κατά την κατάρτιση του Ποινικού Κώδικα (1950), το ΙΘ΄ κεφάλαιο που σχετίζεται με τον βιασμό, τιτλοφορείται...
Το σεξ χωρίς συναίνεση είναι βιασμός!
ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ
«Το σεξ χωρίς συναίνεση είναι βιασμός»
«Το σεξ χωρίς συναίνεση είναι βιασμός. Είναι τόσο απλό. Ή τουλάχιστον, θα έπρεπε να είναι», τονίζει το Ελληνικό Τμήμα της Διεθνούς Αμνηστίας, που ξεκίνησε νέα καμπάνια με αίτημα να αναθεωρηθεί το άρθρο 336 του...
«Το σεξ χωρίς συναίνεση είναι βιασμός»
ΚΟΙΝΩΝΙΑ
Διεθνής Αμνηστία: Υπόμνημα για αλλαγή του ορισμού του βιασμού
Έκκληση κάνει η Διεθνής Αμνηστία στο υπουργείο Δικαιοσύνης να αλλάξει ο νομικός ορισμός του βιασμού στη βάση της έλλειψης συναίνεσης για τη σεξουαλική πράξη. Κατέθεσε υπόμνημα ώστε ο ορισμός στο άρθρο 336 του...
Διεθνής Αμνηστία: Υπόμνημα για αλλαγή του ορισμού του βιασμού
ΤΟ ΘΕΜΑ ΤΗΣ «ΕΦ.ΣΥΝ.»
Οι γυναίκες στη θέση τους: στον δρόμο της αντίστασης
Η 8η Μαρτίου δεν είναι γιορτή. Ο αγώνας για τη χειραφέτηση δίνεται κάθε μέρα. Αγωνίστριες της ελευθερίας και της αξιοπρέπειας σε κάθε γωνιά της Γης.
Οι γυναίκες στη θέση τους: στον δρόμο της αντίστασης
Ημέρα της Γυναίκας
ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ
Για μια κοινωνία χωρίς σεξισμό, ανισότητες και έμφυλη βία
Μαζική, πολύχρωμη και νεανική η κινητοποίηση της 8ης Μαρτίου για τα δικαιώματα των γυναικών στην παγκόσμια φεμινιστική απεργία που πραγματοποιήθηκε -και στην Αθήνα- με αιτήματα την ισότιμη μεταχείριση στους...
Για μια κοινωνία χωρίς σεξισμό, ανισότητες και έμφυλη βία
8 Μάρτη: Για ισότητα στη δουλειά, στο σπίτι, στο δρόμο
ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ
1857-2019: Ο αγώνας δεν σταμάτησε ποτέ
Ανακοίνωση για τη σημερινή Παγκόσμια Ημέρα της Γυναίκας εξέδωσε το ΝΑΡ, πραγματοποιώντας κάλεσμα για συμμετοχή στις δύο απεργιακές κινητοποιήσεις της ημέρας.
1857-2019: Ο αγώνας δεν σταμάτησε ποτέ

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας