Παράκαμψη προς το κυρίως περιεχόμενο
Είναι ο «κλόουν» που θα γελάσει τελευταίος;

Ο Βολοντίμιρ Ζελένσκι στην τηλεοπτική «ανάληψη» των προεδρικών του καθηκόντων, στην τηλεοπτική σειρά «Υπηρέτης του Λαού» |  Ярослав Бурдовицин © License: Creative Commons Attribution-Share Alike 4.0

ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Είναι ο «κλόουν» που θα γελάσει τελευταίος;

  • A-
  • A+
Ενας κωμικός στο επάγγελμα, ο Βολοντίμιρ Ζελένσκι, μπαίνει σφήνα στη μάχη για την προεδρία της Ουκρανίας, μεταξύ του «Βασιλιά της Σοκολάτας» και νυν προέδρου, Πέτρο Ποροσένκο, και της «πριγκίπισσας του γκαζιού» και πρώην πρωθυπουργού, Γιούλια Τιμοσένκο.

Υψηλά ποσοστά φτώχειας στους χαλεπούς καιρούς του ΔΝΤ. Εξωθεν επιβεβλημένες οικονομικές μεταρρυθμίσεις που εξυπηρετούν τους αριθμούς και όχι τους ανθρώπους. Ενδημική διαφθορά, παρά τις περί του αντιθέτου υποσχέσεις. «Παγωμένη» πλην διαρκής διένεξη στα ρωσόφωνα ανατολικά εδάφη. Προοπτική ένταξης στην Ε.Ε. και στο ΝΑΤΟ ορατή μόνον με το... κιάλι.

Ακριβώς πέντε χρόνια μετά τη δυτικόστροφη «επανάσταση του Μαϊντάν», το 70% των Ουκρανών πιστεύει ότι η χώρα τους είναι σε λάθος δρόμο. Η απογοήτευση και η αγανάκτηση και πάλι ξεχειλίζουν. Η έλλειψη εμπιστοσύνης στην εγχώρια πολιτική ελίτ περισσεύει.

Γλαφυρή αποτύπωση αυτής της εικόνας αναμένεται να αποτελέσει ο πρώτος γύρος των κρίσιμων προεδρικών εκλογών της 31ης Μαρτίου. Το ένα πέμπτο των ψηφοφόρων δηλώνει ακόμη αναποφάσιστο απέναντι σε συνολικά 44(!) προεδρικούς υποψηφίους: αριθμός διπλάσιος συγκριτικά με τις προηγούμενες προεδρικές εκλογές του 2014 και ρεκόρ για τα μετασοβιετικά χρονικά της χώρας.

Εξ αυτών, στις δημοσκοπήσεις ξεχωρίζουν οι δύο... συνήθεις δισεκατομμυριούχοι «ύποπτοι» -ο νυν πρόεδρος Πέτρο Ποροσένκο και η πρώην πρωθυπουργός Γιούλια Τιμοσένκο- και εσχάτως, με σαφές προβάδισμα έναντι όλων, ένας πολιτικά παντελώς άπειρος υποψήφιος, προβαλλόμενος ως αντισυστημικός και κατ’ επάγγελμα κωμικός («κλόουν» κατά τους αντιπάλους του), ονόματι Βολοντίμιρ Ζελένσκι.

«Υπηρέτης του λαού»

Βολοντίμιρ Ζελένσκι

Ρωσόφωνος με εβραϊκές καταβολές, γέννημα-θρέμμα της «βασίλισσας της χαλυβουργίας» πόλης Κριβί Ριχ στην κεντρική (προς νότια) Ουκρανία, υποστηρικτής του κινήματος Μαϊντάν και μετέπειτα του ουκρανικού στρατού στον πόλεμο στο Ντονμπάς κατά των ρωσόφωνων, ο Ζελένσκι έχει στα 41 του ήδη προβάρει τον ρόλο του προέδρου.

Από το 2015 θητεύει ως «Υπηρέτης του λαού», πρωταγωνιστώντας στην ομώνυμη σατιρική τηλεοπτική σειρά του ιδιωτικού καναλιού «1+1» και δικής του παραγωγής, η οποία γνώρισε και γνωρίζει ημέρες δόξας στην Ουκρανία, έγινε κινηματογραφική ταινία στα τέλη του 2016 και είναι πλέον παγκοσμίως διαθέσιμη μέσω του Netflix.

Κεντρικός της ήρωας είναι ένας καθηγητής Γυμνασίου που εκλέγεται από το πουθενά πρόεδρος της Ουκρανίας, μετά την τεράστια απήχηση που έχει ένα βίντεο-μανιφέστο που ο ίδιος ανάρτησε στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, ξεσπαθώνοντας κατά της εκτεταμένης διαφθοράς στη χώρα.

Τέτοια ήταν η δημοφιλία της σειράς που ο Ζελένσκι είχε αρχίσει να φιγουράρει στις δημοσκοπήσεις για τις προεδρικές εκλογές πολλούς μήνες πριν ο ίδιος ανακοινώσει την υποψηφιότητά του.

Προλειαίνοντας το έδαφος της καθόδου του στην πολιτική, μέλη της εταιρείας παραγωγής του, της «Studio Kvartal 95», ίδρυσαν τον Μάρτιο του 2018 το κόμμα «Υπηρέτης του λαού», κυριολεκτικά μέσα από τα τηλεοπτικά στούντιο.

Στην εκπνοή δε της περσινής χρονιάς, την ώρα που άλλα κανάλια μετέδιδαν το καθιερωμένο πρωτοχρονιάτικο μήνυμα του προέδρου Ποροσένκο, το «1+1» μετέδιδε βίντεο του Ζελένσκι, με το οποίο ανακοίνωνε την προεδρική υποψηφιότητά του.

Κάπως έτσι, με τη ζωή να αντιγράφει την τέχνη -ή με την τέχνη να σκηνοθετεί τη ζωή, όπως υποψιάζονται πολλοί για την περίπτωσή του-, η πολιτική εντάχθηκε στο βιογραφικό του Βολοντίμιρ, δίπλα στις ιδιότητες ηθοποιός, σεναριογράφος, καλλιτεχνικός διευθυντής του Studio Kvartal 95, πτυχιούχος Νομικής του Εθνικού Οικονομικού Πανεπιστημίου του Κιέβου και πλούσιος πια επιχειρηματίας.

Στην προεκλογική εκστρατεία του εφαρμόζει λίγο-πολύ το μοντέλο του τηλεοπτικού του ρόλου, ανάγοντας τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης σε βασικό του εργαλείο. Προ ημερών, καταγγέλθηκε ότι διεξάγει γκρίζα προεκλογική διαφήμιση μέσα από τα σόου παραγωγής του Kvartal 95.

Στα λόγια ακόμη κήνσορας της άμεσης δημοκρατίας, ο Ζελένσκι τάσσεται υπέρ ενός δημοψηφίσματος για την ανατολική Ουκρανία σε περίπτωση επίτευξης κάποιου συμβιβασμού με το Κρεμλίνο.

Προσώρας, ζητά από τους οπαδούς του να του παραθέσουν διαδικτυακά τα πέντε σημαντικότερα -κατά την προσωπική τους κρίση- εθνικά προβλήματα, μαζί με προτεινόμενες λύσεις.

Ακόμη κι έτσι ωστόσο, ο ίδιος δεν έχει παρουσιάσει κάποιο μανιφέστο. Σε πρόσφατο βίντεο που ανάρτησε στο Facebook, χαρακτήρισε γενικώς τα προεκλογικά προγράμματα μπανάλ, ταυτόσημα και φλύαρα, γεμάτα κούφιες υποσχέσεις.

Δημοσκοπήσεις και φήμες

Παρά την όχι και τόσο... δημιουργική πολιτική του ασάφεια, συγκεντρώνει μέχρι και σήμερα σαν μαγνήτης την ψήφο διαμαρτυρίας. Τον τελευταίο μήνα διατηρεί στις δημοσκοπήσεις σταθερά την πρωτιά και θεωρείται φαβορί για μία θέση στον (εκτός απροόπτου) δεύτερο γύρο των προεδρικών εκλογών, στις 21 Απριλίου.

Το πιο πρόσφατο γκάλοπ, που διενήργησε στις 18 του μήνα το ουκρανικό ινστιτούτο PPI, του δίνει στον πρώτο γύρο 30,1%, έναντι 15,4% του Ποροσένκο, που έρχεται δεύτερος, και 15,2% στην Τιμοσένκο, που είναι τρίτη.

Στον δεύτερο γύρο, φέρει τον Ζελένσκι να επικρατεί άνετα, είτε με 69,93% έναντι του Ποροσένκο, είτε με 66,8% έναντι της Τιμοσένκο.

Βέβαια, η αξιοπιστία των δημοσκοπήσεων (και) στην Ουκρανία είναι ένα μεγάλο ερώτημα. Ετερο και εξίσου καίριο είναι το πόσο συμπαγής μπορεί να θεωρηθεί η εκλογική βάση του φαβορί-αουτσάιντερ. «Αγνωστος Χ» παραμένει πόσοι από όσους δηλώνουν ότι θα ψήφιζαν τον Ζελένσκι εάν γίνονταν τώρα εκλογές -κυρίως οι νέοι- θα πάνε τελικά μέχρι την κάλπη. Στο μεσοδιάστημα, βγαίνουν σε βάρος του διάφορα στη φόρα...

Προ διμήνου, για παράδειγμα, διακήρυττε ότι είχε σταματήσει κάθε επιχειρηματική δραστηριότητα του «Studio Kvartal 95» στη Ρωσία μετά το 2014 και την προσάρτηση της Κριμαίας.

Προ ημερών, αναγκάστηκε να επιβεβαιώσει τα ευρήματα δημοσιογραφικής έρευνας ότι, ως συνιδιοκτήτης μιας κυπριακής LTD, συνεχίζει να έχει κοινά εμπορικά συμφέροντα με Ρώσους, από τα οποία τόνισε ότι θα φροντίσει να απαλλαγεί «στο εγγύς μέλλον».

Οι φήμες οργιάζουν εν τω μεταξύ για την ενεργό στήριξη της προεδρικής υποψηφιότητάς του από τον αυτοεξόριστο πια Ουκρανο-κυπριο-ισραηλινό ολιγάρχη Ιχόρ Κολομόισκι, μεταξύ άλλων μεγιστάνα στους τομείς της μεταλλουργίας, της ενέργειας και των ΜΜΕ (όπως του καναλιού «1+1», με το οποίο συνεργάζεται το «Studio Kvartal 95»), ο οποίος υπήρξε πρώην σύμμαχος και σήμερα είναι ορκισμένος εχθρός του Πέτρο Ποροσένκο.

Μετά το Μαϊντάν και μέχρι το 2015, είχε διατελέσει κυβερνήτης της κεντρικής περιφέρειας Δνειπροπετρόφσκ -της σημαντικότερης βιομηχανικής περιοχής της Ουκρανίας και γενέτειρας του Ζελένσκι-, συνδέοντας τη θητεία του με τη χρηματοδότηση νεοναζιστικών ταγμάτων μισθοφόρων, ιδιαιτέρως ενεργών στην πόλεμο κατά των ρωσόφωνων αυτονομιστών στην Ανατολική Ουκρανία.

Εδώ και τρία χρόνια ωστόσο, ο Ιχόρ βρίσκεται σε ανοιχτή νομική διαμάχη με την κυβέρνηση του Κιέβου, κατηγορούμενος για κακοδιαχείριση της PrivatBank, της μεγαλύτερης τράπεζας στη χώρα, η κρατικοποίηση της οποίας επιβάρυνε με πέντε δισεκατομμύρια δολάρια τους Ουκρανούς φορολογουμένους.

Στο μεσοδιάστημα, επέκτεινε την πολιτική δράση του στον χώρο της Ακροδεξιάς μέσω του κόμματος UKROP, ενώ φημολογείται ότι είχε στηρίξει παλαιότερα έναν άλλο αυτοπροβαλλόμενο ως αντισυστημικό προεδρικό υποψήφιο: τον παλαίμαχο πυγμάχο Βιτάλι Κλίτσκο.

Η Γιούλια και ο Πέτρο

Πέτρο Ποροσένκο - Γιούλα Τιμοσένκο | AP Photos

Οπως πάντως συνέβη και με άλλους επαγγελματίες κωμικούς που μεταπήδησαν ως αντισυμβατικοί στο πολιτικό προσκήνιο (βλ. Μπέμπε Γκρίλο στην Ιταλία, Μάριαν Σάρετς στη Σλοβενία, Τζίμι Μοράλες στη Γουατεμάλα κ.ά.), έτσι και στην περίπτωση Ζελένσκι τη μεγαλύτερη ώθηση στην υποψηφιότητά του φαίνεται να δίνουν... εξ αντανακλάσεως οι ίδιοι οι επαγγελματίες πολιτικοί αντίπαλοί του.

Στα 58 της χρόνια, η Γιούλια Τιμοσένκο -δις πρωθυπουργός, δις προεδρική υποψήφια, δις καταδικασμένη σε φυλάκιση για διαφθορά μετά τις συμφωνίες φυσικού αερίου που υπέγραψε τη δεκαετία του ‘90 με τους Ρώσους, από τις οποίες της έμεινε η ρετσινιά της φιλορωσίδας και το παρατσούκλι «πριγκίπισσα του γκαζιού»- διεκδικεί τώρα με αξιώσεις και τον τίτλο του πολιτικού «Survivor».

Πολωτική φιγούρα, προσπαθεί να γλυκάνει το προφίλ της και να διευρύνει την εκλογική βάση της, υποσχόμενη -σε καιρούς ΔΝΤ- αποκατάσταση του ουκρανικού «μεγαλείου», με «ευτυχία και αξιοπρέπεια» των πολιτών. Εάν εκλεγεί, λέει, θα υπερτριπλασιάσει τον κατώτατο μισθό και τις συντάξεις, θα μειώσει την τιμή του φυσικού αερίου για τα νοικοκυριά και θα διευκολύνει την παροχή δανείων. Στα σχέδιά της είναι και η συνταγματική αναθεώρηση με δημοψήφισμα πριν από τις βουλευτικές εκλογές του Οκτωβρίου, για τη μετάβαση σε ένα κοινοβουλευτικό σύστημα βάσει του γερμανικού μοντέλου.

Σύμφωνα πάντως με τη VoxCheck -μια ουκρανική διαδικτυακή πλατφόρμα αναλύσεων- η Γιούλια φιγουράρει πρώτη μεταξύ των προεδρικών υποψηφίων στην «Κατάταξη Ψευτών και Χειραγωγών». Από τις 248 δηλώσεις της που ελέγχθηκαν πραγματολογικά, μόνον το 31% θεωρήθηκαν αληθείς και το 33% παντελώς ψέμα.

Ο 53χρονος «Βασιλιάς της Σοκολάτας» από την άλλη, ο κατά κόσμον Πέτρο Ποροσένκο, επιφύλαξε πικρό «κέρασμα» στους συμπατριώτες του στα τέσσερα χρόνια που ασκεί την προεδρία. Αν και το ΑΕΠ αυξήθηκε πάνω από 3% πέρυσι, ο πληθωρισμός (9,2% τον Ιανουάριο) και η ραγδαία αύξηση στις τιμές ενέργειας έχουν γονατίσει τα νοικοκυριά.

Η υπόσχεσή του ότι η Ουκρανία θα θέσει υποψηφιότητα για ένταξη στην Ε.Ε. το αργότερο έως το 2024 δεν δείχνει να πείθει. Εξ ου και προεκλογικά ποντάρει στην πατριωτική ψήφο, με μπαμπούλα μια αδιόρατη απειλή ρωσικής εισβολής και με μύχια ελπίδα να ενισχυθεί πολιτικά από την πρόσφατη απόδοση του Αυτοκέφαλου στην Ορθόδοξη Εκκλησία της Ουκρανίας.

Με μια λακωνική πάντως ανάρτηση στο twitter, o οικονομικός αναλυτής του Forbes, Κένεθ Ραπόζα, τα είπε όλα: «Ο Ποροσένκο», έγραψε, «έχει 77% ποσοστό αποδοκιμασίας και 100% υποστήριξη από την Ουάσινγκτον και τις Βρυξέλλες»...

Καταγγελίες για νοθεία

Με τον χρόνο να μετρά πλέον αντίστροφα μέχρι να ανοίξει η κάλπη, η προεκλογική εκστρατεία ολοένα και αγριεύει. Η Τιμοσένκο, μαζί με άλλους υποψηφίους, κατήγγειλαν ανοιχτά τον Ποροσένκο ότι ετοιμάζει ευρύτατη νοθεία. Σενάριο που έσπευσε να προσυπογράψει και μια φωνή από τα παλιά: ο Ουκρανός πρώην πρόεδρος Βίκτορ Γιανουκόβιτς, με παρέμβαση που έκανε από την αυτοεξορία του στη Μόσχα...

Στα κομματικά επιτελεία επικρατεί εν τω μεταξύ αναβρασμός και για τις βουλευτικές εκλογές του Οκτωβρίου. Σε τελευταία δημοσκόπηση του Ουκρανικού Κέντρου Οικονομικών και Πολιτικών Μελετών, πρώτο στην πρόθεση ψήφου έρχεται με 18% το νεοσύστατο κόμμα «Υπηρέτης του λαού», δεύτερο με 15,4% το κόμμα «Πατρίδα» της Τιμοσένκο και τρίτο με 14,9% αυτό του Ποροσένκο.

Μέχρι τότε, πιθανόν να έχει φανεί ποιος γελά καλύτερα και ποιος θα γελάσει τελευταίος.

ΕΥΡΩΠΗ
Τώρα γελάει καλύτερα όποιος γελάει... πρώτος!
Ενωτική μεν, όχι όμως και τόσο καθησυχαστική ηταν η επινίκια διακήρυξη του 41χρονου Βολοντίμιρ Ζελένσκι, που από δημοφιλής κωμικός-τηλεοπτικός παραγωγός στην Ουκρανία «αναβαθμίστηκε» πια σε πρόεδρο της χώρας,...
Τώρα γελάει καλύτερα όποιος γελάει... πρώτος!
ΕΥΡΩΠΗ
Μπορεί ένας κωμικός να σώσει την Ουκρανία;
Θριαμβευτική πρωτιά του Βολοντίμιρ Ζελένσκι με το συντριπτικό ποσοστό 73,2% έδιναν χθες τα exit polls για τον δεύτερο γύρο των προεδρικών εκλογών στην Ουκρανία.
Μπορεί ένας κωμικός να σώσει την Ουκρανία;
ΕΥΡΩΠΗ
Εκλογικό τεστ για την κυβέρνηση του Κιέβου
Κουρασμένοι από την πολύμηνη σύρραξη στα ανατολικά και την οικονομική κρίση, οι Ουκρανοί κλήθηκαν χθες στις κάλπες των τοπικών εκλογών -παρουσία 1.500 και πλέον διεθνών παρατηρητών- για την ανάδειξη δημάρχων...
Εκλογικό τεστ για την κυβέρνηση του Κιέβου
ΕΥΡΩΠΗ
Οι κεμαλικοί πληρώνουν τον Ερντογάν με το ίδιο νόμισμα!
Πολιτική ρελάνς με πληρωμένη απάντηση στις αντιδημοκρατικές μεθοδεύσεις Ερντογάν επιχειρεί η αξιωματική αντιπολίτευση του στην Τουρκία. Η πλέον πρόσφατη είναι απόφαση για ακύρωση της εκλογής του κεμαλιστή...
Οι κεμαλικοί πληρώνουν τον Ερντογάν με το ίδιο νόμισμα!
ΕΥΡΩΠΗ
Οι προκλήσεις για τον θριαμβευτή Ζελένσκι στην Ουκρανία
H σαρωτική νίκη του ηθοποιού Βολοντίμιρ Ζελένσκι επί του απερχόμενου προέδρου Πέτρο Ποροσένκο χθες στην Ουκρανία, εγκαινιάζει μια νέα εποχή με πολλές προκλήσεις για τη χώρα που βρίσκεται εμπόλεμη κατάσταση.
Οι προκλήσεις για τον θριαμβευτή Ζελένσκι στην Ουκρανία
ΕΥΡΩΠΗ
Ένας κωμικός εναντίον του κατεστημένου στην Ουκρανία
Άνοιξαν το πρωί οι κάλπες για τον δεύτερο γύρο των προεδρικών εκλογών στην Ουκρανία, όπου οι ψηφοφόροι αναμένεται να δώσουν το χρίσμα στον Βολοντίμιρ Ζελένσκι, ο οποίος στον πρώτο γύρο επικράτησε με διπλάσιο...
Ένας κωμικός εναντίον του κατεστημένου στην Ουκρανία

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας