Παράκαμψη προς το κυρίως περιεχόμενο
Αυξημένη προστασία της Ε.Ε. για τους «μάρτυρες δημοσίου συμφέροντος»

Οι μάρτυρες δημοσίου συμφέροντος θα προστατεύονται και κατά τις δικαστικές διαδικασίες, μέσω εξαίρεσης από την ευθύνη δημοσιοποίησης των πληροφοριών

Dreamstime

Αυξημένη προστασία της Ε.Ε. για τους «μάρτυρες δημοσίου συμφέροντος»

  • A-
  • A+

Διαβουλεύσεις τεσσάρων ετών χρειάστηκαν για να καταλήξει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή στα νέα πανευρωπαϊκά πρότυπα προστασίας για τους «μάρτυρες δημοσίου συμφέροντος». Τα αυξημένα μέτρα αφορούν όσους κατέχουν πληροφορίες για παράνομες δραστηριότητες που βλάπτουν το δημόσιο συμφέρον και την ευημερία των πολιτών και συνεργάζονται με τις αρχές, όπως συνέβη με τις υποθέσεις LuxLeaks, Panama Papers κ.ά.

Η πρότασης της Κομισιόν προβλέπει την εναρμόνιση των εθνικών νομοθεσιών στην Ε.Ε. αναφορικά με τα επίπεδα προστασίας των λεγόμενων «μαρτύρων δημοσίου συμφέροντος», δηλαδή των κατόχων πληροφοριών που αποφασίζουν να συμβάλλουν, αποκαλυπτοντάς τις, στην αποκάλυψη παράνομων δραστηριοτήτων.

«Οι μάρτυρες δημοσίου συμφέροντος μπορούν να βοηθούν στον εντοπισμό, τη διερεύνηση και την επιβολή κυρώσεων για παραβάσεις του δικαίου, ενώ διαδραματίζουν σημαντικό ρόλο και στο να διευκολύνουν τους δημοσιογράφους και τον ελεύθερο Τύπο να εκπληρώσουν τον θεμελιώδη ρόλο τους στις δημοκρατίες μας» υπογραμμίζει η Επιτροπή.

Στη σχετική ανακοίνωση τονίζεται ότι στόχος της πρότασης είναι να εξασφαλιστεί «υψηλό επίπεδο προστασίας για τους μάρτυρες δημοσίου συμφέροντος που καταγγέλλουν παραβάσεις του δικαίου της ΕΕ, ορίζοντας νέα, πανευρωπαϊκά πρότυπα».

Σύμφωνα με τη νέα νομοθεσία, θα εξασφαλίζονται «ασφαλείς δίαυλοι για την υποβολή αναφορών τόσο εντός ενός οργανισμού όσο και στις δημόσιες αρχές» και οι μάρτυρες θα προστατεύονται έναντι απόλυσης, υποβιβασμού και άλλων μορφών αντιποίνων.

«Οι πολίτες που αποκαλύπτουν παράνομες δραστηριότητες δεν θα πρέπει να τιμωρούνται ως συνέπεια των ενεργειών τους. Στην πραγματικότητα, όμως, πολλοί εξ αυτών πληρώνουν το τίμημα με την εργασία τους, τη φήμη τους ή ακόμη και την υγεία τους» υπογραμμίζει η Επιτροπή, επισημαίνοντας ότι το 36% των εργαζομένων που ανέφεραν κάποιο παράπτωμα έπεσε θύμα αντιποίνων.

Επίσης, η νέα νομοθεσία θα απαιτεί από τις εθνικές αρχές να ενημερώνουν τους πολίτες και να παρέχουν κατάρτιση για τις δημόσιες αρχές σχετικά με τον τρόπο χειρισμού των μαρτύρων δημοσίου συμφέροντος.

«Πρόσφατα σκάνδαλα, όπως το Dieselgate, τα LuxLeaks, τα Panama Papers ή οι εν εξελίξει αποκαλύψεις για την Cambridge Analytica, καταδεικνύουν ότι οι μάρτυρες δημοσίου συμφέροντος μπορούν να διαδραματίσουν σημαντικό ρόλο στην αποκάλυψη παράνομων δραστηριοτήτων που βλάπτουν το δημόσιο συμφέρον και την ευημερία των πολιτών», προστίθεται στην ανακοίνωση.

Τι προβλέπεται

Το νέο πλαίσιο προστασίας αφορά μάρτυρες που καταγγέλλουν παραβάσεις της ευρωπαϊκής νομοθεσίας στους τομείς των δημοσίων συμβάσεων, των χρηματοπιστωτικών υπηρεσιών, της νομιμοποίησης εσόδων από παράνομες δραστηριότητες και της χρηματοδότησης της τρομοκρατίας, ασφάλειας των προϊόντων, ασφάλειας των μεταφορών, της προστασίας του περιβάλλοντος, της πυρηνικής ασφάλειας, της ασφάλειας των τροφίμων και των ζωοτροφών, της υγείας και της καλής μεταχείρισης των ζώων, της δημόσιας υγείας, της προστασίας των καταναλωτών, της προστασίας της ιδιωτικής ζωής, της προστασίας των δεδομένων και της ασφάλειας των συστημάτων δικτύου και πληροφοριών.

Άλλοι τομείς στους οποίους μπορεί να εφαρμοστεί η πρόταση είναι οι παραβάσεις των ευρωπαϊκών κανόνων ανταγωνισμού, οι παραβιάσεις και η κατάχρηση των κανόνων για τη φορολόγηση των εταιρειών και η ζημία στα οικονομικά συμφέροντα της Ε.Ε.

Η εισήγηση προβλέπει ότι εφεξής οι εταιρείες με περισσότερους από 50 εργαζόμενους ή με ετήσιο κύκλο εργασιών άνω των 10 εκατ. ευρώ θα πρέπει να θεσπίσουν εσωτερική διαδικασία για τον χειρισμό των αναφορών των μαρτύρων δημοσίου συμφέροντος. Ο νέος νόμος θα καλύπτει επίσης όλες τις κρατικές και περιφερειακές διοικήσεις και τους δήμους άνω των 10.000 κατοίκων.

Επίσης τονίζει ότι όλες οι μορφές αντεκδίκησης απαγορεύονται και θα πρέπει να τιμωρούνται. Αν ο μάρτυρας δημοσίου συμφέροντος υφίσταται αντίποινα, θα πρέπει, κατά την Επιτροπή, να έχει πρόσβαση σε δωρεάν συμβουλές και επαρκή μέσα έννομης προστασίας (π.χ. μέτρα για την παύση της παρενόχλησης στον χώρο εργασίας ή την παρεμπόδιση απόλυσης).

Το βάρος της απόδειξης θα μεταφέρεται, ώστε το συγκεκριμένο πρόσωπο ή οργανισμός να πρέπει να αποδείξει ότι δεν πρόκειται για αντίποινα κατά του μάρτυρα δημοσίου συμφέροντος. Οι μάρτυρες δημοσίου συμφέροντος θα προστατεύονται επίσης κατά τις δικαστικές διαδικασίες, συγκεκριμένα μέσω μιας εξαίρεσης από την ευθύνη δημοσιοποίησης των πληροφοριών.

Δόλιες αναφορές

Οι προτάσεις της Επιτροπής περιλαμβάνουν πρόβλεψη και διασφαλίσεις για το ενδεχόμενο δόλιων ή καταχρηστικών αναφορών, ώστε να αποτρέπονται αδικαιολόγητες ζημίες στη φήμη ατόμων.

«Όσοι επηρεάζονται από αναφορά μάρτυρα δημοσίου συμφέροντος θα απολαύουν πλήρως του τεκμηρίου της αθωότητας, του δικαιώματος πραγματικής προσφυγής, δίκαιης δίκης και του δικαιώματος υπεράσπισης» τονίζει η Κομισιόν.

Η Επιτροπή εκτιμά ότι η προστασία που παρέχεται στους μάρτυρες δημοσίου συμφέροντος σε όλη την Ε.Ε. είναι επί του παρόντος κατακερματισμένη και άνιση. Μόνο 10 κράτη-μέλη προς το παρόν διασφαλίζουν ότι οι μάρτυρες δημοσίου συμφέροντος προστατεύονται πλήρως. Στις υπόλοιπες χώρες, η προστασία που παρέχεται είναι μερική και εφαρμόζεται μόνο σε συγκεκριμένους τομείς ή κατηγορίες εργαζομένων.

Τέλος, πρέπει να σημειωθεί ότι η πρόταση της Επιτροπής βασίζεται στη σύσταση του Συμβουλίου της Ευρώπης του 2014 για την προστασία των μαρτύρων δημοσίου συμφέροντος, στην οποία αναφέρεται ότι «τα κράτη μέλη διαθέτουν ένα κανονιστικό, θεσμικό και δικαστικό πλαίσιο για την προστασία των ατόμων που, στο πλαίσιο της σχέσης εργασίας τους, αναφέρουν ή αποκαλύπτουν πληροφορίες σχετικά με απειλές ή ζημίες για το δημόσιο συμφέρον» και στην οποία καθορίζονται οι αρχές που καθοδηγούν τα κράτη κατά τη θέσπιση ή την αναθεώρηση των εν λόγω πλαισίων.

ΕΥΡΩΠΗ
Πέντε χρόνια φυλακή, τα δύο χωρίς αναστολή για τον Φρανσουά Φιγιόν
Την ποινή των πέντε χρόνων φυλακή, εκ των οποίων τα δύο χωρίς αναστολή, αλλά και πρόστιμο της τάξης των 375.000 ευρώ επέβαλε το δικαστήριο στον πρώην πρωθυπουργό της Γαλλίας Φρανσουά Φιγιόν, για το σκάνδαλο με...
Πέντε χρόνια φυλακή, τα δύο χωρίς αναστολή για τον Φρανσουά Φιγιόν
ΕΥΡΩΠΗ
Αναστέλλεται μέχρι τον Μάιο η εκδίκαση του αιτήματος έκδοσης του Ασάνζ
Έως τις 18 Μαΐου αναστέλλεται η εκδίκαση του αιτήματος έκδοσης τους Τζούλιαν Ασάνζ στις ΗΠΑ, καθώς η πρώτη εβδομάδα της ακροαματικής διαδικασίας στο βρετανικό δικαστήριο έληξε μία ημέρα νωρίτερα.
Αναστέλλεται μέχρι τον Μάιο η εκδίκαση του αιτήματος έκδοσης του Ασάνζ
ΕΥΡΩΠΗ
Στην Εξεταστική Επιτροπή της Bundestag η Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν
Απαντήσεις σχετικά με το σκάνδαλο των εξωτερικών συμβούλων του γερμανικού υπουργείου Άμυνας τον καιρό που ήταν η ίδια υπουργός καλείται να δώσει την Πέμπτη η πρόεδρος της Κομισιόν, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν.
Στην Εξεταστική Επιτροπή της Bundestag η Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν
ΕΥΡΩΠΗ
Αθωώνει τον Τραμπ ο Ουκρανός πρόεδρος
Ενώ βρίσκεται σε εξέλιξη η έρευνα για ενδεχόμενη παραπομπή του προέδρου των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ, για την υπόθεση «εκβίασης» του Ουκρανού προέδρου, ο ίδιος ο Βολοντίμιρ Ζελένσκι, αρνήθηκε εκ νέου την ύπαρξη...
Αθωώνει τον Τραμπ ο Ουκρανός πρόεδρος
ΕΥΡΩΠΗ
Απαγγέλθηκαν κατηγορίες σε επιχειρηματία για τη δολοφονία της Καρουάνα Γκαλίζια
Ο Μαλτέζος επιχειρηματίας Γιόργκεν Φένετς κατηγορείται επισήμως για συνέργεια στη δολοφονία της ερευνήτριας δημοσιογράφου Ντάφνε Καρουάνα Γκαλιζία, η οποία έχασε τη ζωή της το 2017 όταν εξερράγη βόμβα που είχε...
Απαγγέλθηκαν κατηγορίες σε επιχειρηματία για τη δολοφονία της Καρουάνα Γκαλίζια
ΕΥΡΩΠΗ
Ύποπτος για ξέπλυμα χρήματος ο υποψήφιος επίτροπος του Βελγίου στην Κομισιόν
Ο υπουργός Εξωτερικών του Βελγίου, Ντιντιέ Ρέιντερς, που προτάθηκε για επίτροπος αρμόδιος για το χαρτοφυλάκιο της Δικαιοσύνης στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή υπό την Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, αντιμετωπίζει...
Ύποπτος για ξέπλυμα χρήματος ο υποψήφιος επίτροπος του Βελγίου στην Κομισιόν

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας