Παράκαμψη προς το κυρίως περιεχόμενο
Να βγει κανείς ή να μη βγει;

Ο φιλοευρωπαίος «αντάρτης» των Εργατικών, Τσούκα Ουμούνα, ποζάρει μπροστά από λεωφορείο που διαφημίζει καμπάνια υπέρ της παραμονής: «Το Brexit θα κοστίζει 2 δις. λίρες την εβδομάδα, σύμφωνα με την έκθεση της ίδιας της κυβέρνησης. Αξίζει;»

AP Photo / Matt Dunham

Να βγει κανείς ή να μη βγει;

  • A-
  • A+

Ετος 2019, 29η Μαρτίου, ώρα 11 το βράδυ. Εκείνη τη μέρα και ώρα η Βρετανία θα αποχαιρετήσει οριστικά την Ευρωπαϊκή Ενωση. Χθες, η χώρα ήταν για πρώτη φορά στα χρονικά η μεγάλη απούσα στη σύνοδο κορυφής της Ε.Ε. με βασικό θέμα συζήτησης τη ζωή μετά το Brexit.

Οπως όλα δείχνουν, ο κύβος ερρίφθη. Τα δύο μεγαλύτερα βρετανικά κόμματα, το Συντηρητικό και το Εργατικό, συμφωνούν ότι η απόφαση για την έξοδο είναι αμετάκλητη. «Προδοσία προς τον βρετανικό λαό» αποκάλεσε πρόσφατα την ιδέα περί δεύτερου δημοψηφίσματος η Τερέζα Μέι.

Πολύ σύντομα, η Βρετανή πρωθυπουργός θα πρέπει να κάνει την πολυαναμενόμενη ομιλία της στην οποία θα εκθέσει λεπτομερώς το πλάνο της για το Brexit.

Αυτό, αφού καταφέρει να γεφυρώσει την ενδοκυβερνητική κόντρα ανάμεσα στους υπουργούς και βουλευτές του κόμματός της που υποστηρίζουν οι μεν ένα «σκληρό» Brexit, οι δε ένα «μαλακό»...

Τον τελευταίο καιρό, πάντως, φουντώνει η σεναριολογία σχετικά με ένα δεύτερο δημοψήφισμα για το Brexit. Δημοσκοπήσεις που δείχνουν μεταστροφή της κοινής γνώμης υπέρ της παραμονής στην Ε.Ε., απανωτά άρθρα γνώμης, ανοιχτή «δυσφορία» φιλοευρωπαίων βουλευτών για τις κινήσεις της κυβέρνησης, δηλώσεις ξένων ηγετών που αφήνουν μια χαραμάδα ανοιχτή σε περίπτωση που η Βρετανία «αλλάξει γνώμη», κινήματα υπέρ μιας δημοκρατικής αναστροφής του Brexit και... ο Σόρος.

Ρίχνει χρήμα ο Σόρος

Πρόσφατα, η συντηρητική εφημερίδα Daily Telegraph (η οποία υποστηρίζει το Brexit) αποκάλυψε ότι ο διάσημος χρηματιστής ενίσχυσε με 400.000 λίρες την ομάδα Best for Britain (Το καλύτερο για τη Βρετανία), η οποία σκοπεύει να λανσάρει αυτόν τον μήνα καμπάνια σε εθνικό επίπεδο υπέρ ενός νέου δημοψηφίσματος για την παραμονή της χώρας στην Ε.Ε.

Απτόητος ο Σόρος, αφού έγινε γνωστή η ανάμειξή του, έδωσε... άλλες 100.000 λίρες στην ομάδα.

Και το Best for Britain δεν είναι το μοναδικό. Πρόσφατα έκανε την εμφάνισή του το Renew (Ανανέωση), ένα κεντρώο κόμμα που φιλοδοξεί να ανατρέψει την πορεία προς το Brexit και θα πάρει το βάπτισμα του πυρός στις τοπικές εκλογές τον ερχόμενο Μάιο.

Με σύνθημα «Δεν είναι πολύ αργά. Δεν έχει κλείσει η συμφωνία», το Renew ξεκίνησε πριν από λίγες μέρες περιοδεία σε ολόκληρη τη χώρα με ένα χαρακτηριστικό λονδρέζικο κόκκινο διώροφο λεωφορείο το οποίο φέρει την επιγραφή «Το Brexit θα στοιχίσει 2 δισ. λίρες την εβδομάδα», στα πρότυπα αντίστοιχης καμπάνιας που έκαναν πριν από δύο χρόνια οι υποστηρικτές της εξόδου από την Ε.Ε. Υπάρχει και το «Our Future, Our Choice!» (Το μέλλον μας, η επιλογή μας), ένα νεολαιίστικο κίνημα που επιδιώκει την αναστροφή του Brexit με δημοκρατικά μέσα, για να αναφερθούμε στα πιο γνωστά κινήματα του είδους.

H εφημερίδα Independent είχε δημοσιεύσει τον Δεκέμβριο ολόκληρο αφιέρωμα στην ενδεχόμενη αναστροφή του Brexit και στο κατά πόσο θα άλλαζε το σκηνικό ένα νέο δημοψήφισμα.

Υπενθύμιζε ότι τo περίφημο άρθρο 50 δεν έχει προβλέψει τι μπορεί να συμβεί σε περίπτωση που μια χώρα αλλάξει γνώμη πριν από τη λήξη της διετούς προθεσμίας για την αποχώρησή της από την Ενωση.

Λέει μόνο ότι η προθεσμία μπορεί να παραταθεί αν συμφωνήσουν όλες οι χώρες-μέλη, καθώς κι ότι μετά την αποχώρησή του ένα κράτος μπορεί να υποβάλει νέα αίτηση ένταξης.

«Εκτός αν αλλάξει διάθεση»

Ενα μήνα μετά, τον Ιανουάριο ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, Ντόναλντ Τουσκ, είχε πει στο Ευρωκοινοβούλιο ότι η Βρετανία θα εγκαταλείψει την Ενωση εκτός αν «αλλάξει διάθεση». «Εμείς -πρόσθεσε- δεν έχουμε αλλάξει διάθεση. Οι καρδιές μας είναι ακόμα ανοιχτές για σας».

«Καταστροφική» είχε χαρακτηρίσει ενώπιον του Ευρωκοινοβουλίου την έξοδο της χώρας ο πρόεδρος της Κομισιόν, Ζαν-Κλοντ Γιούνκερ, και είχε πει ότι δική του επιθυμία θα ήταν να παραμείνει η χώρα στην Ενωση, αν και γνωρίζει ότι άλλαι αι βουλαί της βρετανικής κυβέρνησης. Πρόσθεσε όμως: «Αφού φύγει η Βρετανία με βάση το άρθρο 50, υπάρχει πάντα το άρθρο 49 το οποίο επιτρέπει σε μια χώρα να υποβάλει νέα αίτηση μέλους».

Tην ίδια περίοδο, άλλη δημοσκόπηση από το Ινστιτούτο Survation έδειχνε ότι αν γινόταν σήμερα δημοψήφισμα για το Brexit, το 52% θα ψήφιζε υπέρ της παραμονής στην Ευρωπαϊκή Ενωση και το 48% κατά.

Ουσιαστικά, πρόκειται για το αποτέλεσμα του δημοψηφίσματος του 2016 ανεστραμμένο.

Και όπου τα περισσότερα γκάλοπ, να υπενθυμίσουμε, προέβλεπαν επικράτηση του Bremain (της παραμονής στην Ε.Ε.) με μάλλον μικρή διαφορά.

Μια άλλη δημοσκόπηση στα τέλη Ιανουαρίου, που διενεργήθηκε από το Ινστιτούτο ICM μεταξύ 5.000 ατόμων για λογαριασμό της Guardian, δείχνει μια χώρα διαιρεμένη ως προς το Brexit.

To 51% των ερωτηθέντων τάσσεται υπέρ της παραμονής στην Ε.Ε. και το 49% κατά. H διαίρεση όμως δεν αφορά μόνο το γενικό ποσοστό, αλλά και την ηλικία, τη γεωγραφική περιοχή και την κομματική προέλευση.

Το «ναι» στην Ευρωπαϊκή Ενωση υπερισχύει συντριπτικά μεταξύ των νέων (73% στις ηλικίες 18-25 και 62% στους 25-34). Οσο ανεβαίνουμε ηλικιακή ομάδα μειώνεται η θετική στάση απέναντι στην Ε.Ε., ώσπου φτάνουμε στους 65 ετών και άνω που τάσσονται πλειοψηφικά (60%) υπέρ του Brexit. Και αν η Σκοτία και η Βόρεια Ιρλανδία εξακολουθούν (όπως και στο δημοψήφισμα) να υποστηρίζουν το Bremain (την παραμονή), το Brexit υπερισχύει σε μεγάλα τμήματα της Αγγλίας και της Ουαλίας.

Πάντως, στο ερώτημα αν ο κόσμος θα πρέπει να έχει τη δυνατότητα να εκφραστεί πάνω στην τελική συμφωνία για την έξοδο, το 58% απαντά θετικά.

Διάχυτος διχασμός

Η διχασμένη στάση των Βρετανών απέναντι στο Brexit εκφράζεται και μέσα από τις κομματικές γραμμές.

Tα 8 στα 10 μέλη των Εργατικών διαφωνούν με την επίσημη θέση του κόμματός τους κατά ενός δεύτερου δημοψηφίσματος που θα επικυρώσει ή όχι μια δυνητική συμφωνία για το Brexit.

Tην έρευνα διεξήγαγε το Ινστιτούτο Mile End του Πανεπιστημίου Queen Mary του Λονδίνου ρωτώντας 4.000 μέλη των μεγαλύτερων πολιτικών κομμάτων της Βρετανίας.

Οι πιο ένθερμοι υποστηρικτές ενός δεύτερου δημοψηφίσματος είναι τα μέλη των Φιλελεύθερων Δημοκρατών (91%) και του Εθνικιστικού Κόμματος της Σκοτίας (SNP - 87%). Αντίθετα, μόνο το 14% των μελών του Συντηρητικού Κόμματος θεωρεί αναγκαία τη διεξαγωγή δημοψηφίσματος για την επικύρωση της τελικής συμφωνίας.

Το κόμμα των Φιλελεύθερων Δημοκρατών μάλιστα σκοπεύει να ξεκινήσει εκστρατεία υπέρ του δημοψηφίσματος, διάρκειας 12 εβδομάδων, η οποία θα ξεκινήσει τον ερχόμενο Σεπτέμβριο, αφού γίνουν γνωστοί οι όροι της συμφωνίας.

Πόσο εφικτό όμως είναι ένα δεύτερο δημοψήφισμα; Πρακτικά, μάλλον δύσκολο. Πέρα από τα κόμματα που τάσσονται αναφανδόν υπέρ, οι αρκετοί, είναι αλήθεια, «αντάρτες» τόσο εντός των Τόρις όσο και των Εργατικών, δεν σχηματίζουν ένα ικανό άθροισμα μέσα στη Βουλή.

Ωστόσο, οι σκληροπυρηνικοί υποστηρικτές του Bremain εναποθέτουν τις ελπίδες τους στη θεαματική αλλαγή της κοινής γνώμης ώς το φθινόπωρο, ειδικά αφού γίνουν γνωστοί οι όροι του Brexit.

Σύμφωνα μάλιστα με την ιστοσελίδα Politico, ορισμένοι βουλευτές πιστεύουν ότι η καθυστέρηση στις συνομιλίες θα μπορούσε να προκαλέσει μια «καταιγιστική κρίση ελληνικού τύπου, η οποία θα συμπαρασύρει την ανοχή των πολιτών απέναντι στο Brexit και θα δυναμώσει το κάλεσμα για ένα δεύτερο δημοψήφισμα».

Ανάμεσά τους ο Βινς Κέιμπλ, ο αρχηγός των Φιλελεύθερων Δημοκρατών, προέβλεψε ότι «η ανταρσία τόσο εντός των Συντηρητικών όσο κι εντός των Εργατικών θα φουντώσει μέσα στις ερχόμενες εβδομάδες».

Ανεξαρτήτως επιθυμιών, οι περισσότεροι Βρετανοί αναλυτές συμφωνούν στο ότι ένα νέο δημοψήφισμα θα ήταν δυνατό μόνο αν παρατηρούνταν σημαντική μεταστροφή της κοινής γνώμης ή και αν το Εργατικό Κόμμα άλλαζε θέση.

Επιπλέον, αρκετοί επισημαίνουν ότι ένα νέο δημοψήφισμα θα δημιουργούσε στους πολίτες που υποστηρίζουν το Brexit την αίσθηση ότι καταπατάται η δημοκρατική τους βούληση.

Η μέρα της μαρμότας

«Ενα δεύτερο δημοψήφισμα θα δίχαζε ξανά τη χώρα», είπε ο σκιώδης υπουργός Οικονομικών Τζον Μακντόνελ, ο οποίος σε πρόσφατη συνέντευξή του στο κανάλι ITV είπε ότι θα προτιμούσε να λυθεί το θέμα με νέες γενικές εκλογές (αν και μέχρι στιγμής δεν διαφαίνεται ένα τέτοιο ενδεχόμενο).

«Θα ζούσαμε στην πολιτική τη μέρα της μαρμότας», σχολίαζε σε πρόσφατο άρθρο του στην Guardian o Aναντ Μένον, καθηγητής Ευρωπαϊκής Πολιτικής στο King’s Kollege και επικεφαλής της ερευνητικής ομάδας UK in a Changing Europe (Η Βρετανία σε μια Ευρώπη που αλλάζει).

Ο Βρετανός καθηγητής εικάζει ότι ακόμα και αν μπορούσαν να ξεπεραστούν όλα τα πρακτικά εμπόδια σε σχέση με ένα νέο δημοψήφισμα, η χώρα θα ξαναβρισκόταν παγιδευμένη στον ίδιο κυκεώνα:

«Θα βλέπαμε πάλι το UKIP να παίρνει πάνω από 20%. (...) Οι υποστηρικτές της παραμονής, φυσικά, έχουν το δικαίωμα να προσπαθήσουν όπως μπορούν για να πετύχουν την έκβαση που θέλουν. Θα πρέπει ωστόσο -συνεχίζει- να είμαστε ειλικρινείς ως προς τα πολλά και συχνά ανυπέρβλητα εμπόδια που θα εμφανιστούν στην πορεία για την ανατροπή του αποτελέσματος ενός δημοψηφίσματος. Οπως και θα πρέπει να είμαστε έντιμοι ως προς τα σημαντικά προβλήματα που θα επέφερε μια τέτοια εξέλιξη».

ΕΥΡΩΠΗ
Δημοσκοπική κατάρρευση Συντηρητικών και Εργατικών λόγω Brexit
Η «βελτιωμένη δέσμη μέτρων» που αναμένεται να προτείνει η Τερέζα Μέι δεν φαίνεται να συγκινεί τόσο εντός όσο και εκτός των συνόρων, με την ίδια να οδεύει προς την πόρτα της εξόδου από την πρωθυπουργία πολύ...
Δημοσκοπική κατάρρευση Συντηρητικών και Εργατικών λόγω Brexit
ΕΥΡΩΠΗ
Προετοιμασίες για «άτακτο» Brexit
Πυρετώδεις διεργασίες ξεκινά η κυβέρνηση για τη θωράκιση απέναντι σε ένα χαοτικό διαζύγιο με την Ε.Ε. χωρίς συμφωνία, την ώρα που η Τερέζα Μέι και το κόμμα της χλευάζουν τον ηγέτη των Εργατικών, Τζ. Κόρμπιν,...
Προετοιμασίες για «άτακτο» Brexit
ΕΥΡΩΠΗ
Επιχείρηση γοητείας και πειθούς για το σχέδιο Brexit ξεκίνησε η Τερέζα Μέι
Με τον χρόνο να μετρά αντίστροφα ώς τις 11 Δεκεμβρίου, όταν θα υποβληθεί σε ψηφοφορία στο βρετανικό Κοινοβούλιο η συμφωνία Βρετανίας - Ε.Ε. για το Brexit, η πρωθυπουργός Τερέζα Μέι έχει ξεκινήσει εντατική...
Επιχείρηση γοητείας και πειθούς για το σχέδιο Brexit ξεκίνησε η Τερέζα Μέι
ΕΥΡΩΠΗ
Brexit αλλά χωρίς... δασμούς με την Ε.Ε. υπόσχεται ο Κόρμπιν
Με μια -όχι και τόσο αναπάντεχη- ανακοίνωση υπέρ της παραμονής της Βρετανίας στην τελωνειακή ένωση μετά την αποχώρησή της από την Ε.Ε., ο Τζέρεμι Κόρμπιν ανακάτεψε κι άλλο την τράπουλα σε ένα ήδη ασταθές...
Brexit αλλά χωρίς... δασμούς με την Ε.Ε. υπόσχεται ο Κόρμπιν
ΕΥΡΩΠΗ
Ολική επαναφορά Φάρατζ και ιστορικό ράπισμα στους Τόρις
Ιστορική συντριβή για τους Συντηρητικούς, νέο μαύρο θρίαμβο για τον ακροδεξιό εθνολαϊκιστή Νάιτζελ Φάρατζ και ανησυχητική αποδυνάμωση των αντιπολιτευόμενων Εργατικών ήταν οι χθεσινές προβλέψεις για το Ηνωμένο...
Ολική επαναφορά Φάρατζ και ιστορικό ράπισμα στους Τόρις
ΕΥΡΩΠΗ
Brexit με κάθε τίμημα υπόσχονται οι «δελφίνοι» για την πρωθυπουργία
Την έξοδο της Βρετανίας από την Ε.Ε. στις 31 Οκτωβρίου υπόσχονται οι υποψήφιοι για την ηγεσία των Συντηρητικών και την πρωθυπουργία, ακόμη και χωρίς συμφωνία. Οι Εργατικοί από την πλευρά τους υποστηρίζουν ότι...
Brexit με κάθε τίμημα υπόσχονται οι «δελφίνοι» για την πρωθυπουργία

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας