Παράκαμψη προς το κυρίως περιεχόμενο
Οι δύο όψεις των Δημοκρατικών: ή με τα λόμπι ή με τον λαό

Η Ομάδα των Τεσσάρων Γυναικών που αποτελούν την εμπροσθοφυλακή της αριστερής πτέρυγας στους Δημοκρατικούς. Από αριστερά: Αγιάνα Πρίσλεϊ, Ιλχάν Ομάρ, Αλεξάντρια Οκάσιο-Κορτές, Ρασίντα Τλάιμπ

AP Photo
ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Οι δύο όψεις των Δημοκρατικών: ή με τα λόμπι ή με τον λαό

  • A-
  • A+
Η νίκη του Τζο Μπάιντεν δεν θα μπορούσε να είναι ικανή να γεφυρώσει το διαχρονικό χάσμα ανάμεσα στις δύο μεγάλες τάσεις εντός του Δημοκρατικού Κόμματος ● Από τη μία η «αριστερή πτέρυγα» με μπροστάρισσες τις βουλευτίνες Αλεξάντρια Οκάσιο-Κορτές, Ρασίντα Τλάιμπ, Αγιάνα Πρίσλεϊ και Ιλχάν Ομάρ, αλλά και τον Μπέρνι Σάντερς, από την άλλη η μετριοπαθής έως συντηρητική πτέρυγα με... αλλεργία στον σοσιαλισμό και ενίοτε διασυνδέσεις με τα μεγάλα αμερικανικά λόμπι.

«Οι συνάδελφοί μου θα πρέπει να καταλάβουν ότι δεν είμαστε εμείς ο εχθρός. Οτι η βάση τους δεν είναι ο εχθρός. Οτι το κίνημα για τις Ζωές των Μαύρων δεν είναι ο εχθρός. Οτι η δωρεάν υγεία για όλους δεν είναι ο εχθρός».

Η Αλεξάντρια Οκάσιο-Κορτές ή ΑΟΚ, όπως την αποκαλούν εν συντομία, είναι από τις πιο φρέσκες, ριζοσπαστικές και επιδραστικές φωνές στο Δημοκρατικό Κόμμα. Η νεαρή, μόλις 31 χρόνων, βουλευτίνα με καταγωγή από το Πουέρτο Ρίκο, μετά το ντεμπούτο της στην πολιτική πριν από δυο χρόνια, επανεξελέγη στις 3 Νοεμβρίου στην έδρα της, το 14ο εκλογικό διαμέρισμα της Νέας Υόρκης.

Η Ομάδα των Τεσσάρων

Το ίδιο και η Ιλχάν Ομάρ στη Μινεσότα, η Ρασίντα Τλάιμπ στο Μίσιγκαν και η Αγιάνα Πρίσλεϊ στη Μασαχουσέτη που αποτελούν τη λεγόμενη διμοιρία (squad), τη γυναικεία Ομάδα των Τεσσάρων στη Βουλή των Αντιπροσώπων που ανήκουν στην Αριστερά της Αριστεράς των Δημοκρατικών κι έχουν γίνει συχνός στόχος χλευασμού και ρατσιστικών και σεξιστικών επιθέσεων από τον Ντόναλντ Τραμπ και την Ακρα Δεξιά.

Η ΑΟΚ, η οποία αποτελεί κόκκινο πανί για τους Ρεπουμπλικανούς, αλλά ενίοτε και για κάποιους Δημοκρατικούς, έδωσε προ ημερών συνέντευξη στους New York Times για να αποκρούσει τις επιθέσεις που απευθύνουν οι κεντρώοι προς την αριστερή πτέρυγα του κόμματος και να απευθύνει ένα σαφές μήνυμα: η προεκλογική συμμαχία των δυο τάσεων και η σύμπνοια στο όνομα του εκθρονισμού του Τραμπ είναι παρελθόν.

Εχει και το Δημοκρατικό Κόμμα τις «συνιστώσες» του. Πολύ χοντρικά θα ξεχωρίζαμε δυο τάσεις: την πιο «κεντρώα», «δειλή», «συναινετική», αρκετά προς πολύ (ενίοτε) συντηρητική τάση, μια πιο light εκδοχή των Ρεπουμπλικανών, που έχει αγαστές σχέσεις με τα μεγάλα λόμπι και την κορπορατική Αμερική και ουσιαστικά δεν θέλει να αλλάξει τίποτα ουσιαστικό στο πολιτικό, κοινωνικό και οικονομικό καθεστώς. Είναι η πλειοψηφούσα τάση στο κόμμα κι αυτή στην οποία ανήκει ο πρώην αντιπρόεδρος των ΗΠΑ και νικητής των φετινών προεδρικών εκλογών Τζο Μπάιντεν.

Υπάρχει όμως και η λεγόμενη αριστερή πτέρυγα. Αυτή που θέλει να αλλάξει πολλά και οι ιδέες των εκπροσώπων της κυμαίνονται -με ευρωπαϊκή ορολογία- από την προοδευτική σοσιαλδημοκρατία ώς τη ριζοσπαστική Αριστερά. Ιδέες «σοσιαλίζουσες» -αν και οι περισσότεροι αποφεύγουν να χρησιμοποιούν αυτή την απαγορευμένη λέξη- όπως δωρεάν υγεία και Ανώτατη Παιδεία για όλους, αξιοπρεπείς μισθοί, σεισάχθεια στον βραχνά των φοιτητικών δανείων, τέρμα στην ασυδοσία των μεγάλων εταιρειών, μετάβαση στην πράσινη οικονομία. Είναι εκείνο το κομμάτι που έχει αγκαλιάσει τα κινήματα υπέρ των γυναικών, των μαύρων, των μεταναστών, των ΛΟΑΤΚΙ, που έχει κάνει δικά του τα συνθήματα κατά της αστυνομικής βίας. Η φωτεινή πλευρά της Αμερικής που πολύ θα θέλαμε να ήταν και η επικρατέστερη.

Πρωτοπόρος Σάντερς

Πριν από τέσσερα χρόνια, ο γερουσιαστής του Βερμόντ, Μπέρνι Σάντερς, έσπασε πολλά ταμπού όταν διεκδίκησε το χρίσμα του Δημοκρατικού Κόμματος, δηλώνοντας ακομπλεξάριστα «δημοκρατικός σοσιαλιστής» και φέρνοντας στο επίκεντρο της προεκλογικής εκστρατείας την ατζέντα της αριστερής πτέρυγας. Εντρομο το κομματικό κατεστημένο έπεσε πάνω του να τον φάει με τα γνωστά αποτελέσματα. Στο μεταξύ όμως, ο Σάντερς είχε καταφέρει να κινητοποιήσει και να συσπειρώσει γύρω του ένα μεγάλο κομμάτι του κόσμου, πολλούς νέους, προοδευτικούς και κινηματικούς, περισσότερους από εκείνους που είχε καταφέρει να εμπνεύσει ο Μπαράκ Ομπάμα το 2008.

Μπορεί ο Μπέρνι Σάντερς να έσκυψε φέτος για δεύτερη φορά στην πηγή χωρίς να πιει νερό, όμως η στήριξη του κόσμου του, κομματικού και μη, στο πρόσωπο του Τζο Μπάιντεν ήταν πολύ σημαντική και ίσως απαραίτητη προκειμένου να κερδίσει τις εκλογές ένας υποψήφιος άκρως συστημικός, άοσμος και άχρωμος, τον οποίο ορισμένοι θεωρούσαν ξεγραμμένο μέχρι το ξέσπασμα της κρίσης του κορονοϊού. Οι Δημοκρατικοί, ενθαρρυμένοι από τους άθλιους χειρισμούς του Τραμπ και τα γκάλοπ που έδιναν διψήφιες διαφορές στον δικό τους υποψήφιο, είχαν σηκώσει πολύ ψηλά τον πήχη. Πίστεψαν πως εκτός από τον Λευκό Οίκο θα μπορούσαν να αλώσουν και τη Γερουσία και να ενισχύσουν την πλειοψηφία τους στη Βουλή των Αντιπροσώπων.

Μετά την 3η Νοεμβρίου όμως κάτι στράβωσε. Ναι μεν πήγαν πολλά εκατομμύρια Αμερικανών στην κάλπη για να ψηφίσουν τον Μπάιντεν, πήγαν όμως κι άλλοι τόσοι για να στηρίξουν τον Τραμπ και για μέρες η μάχη παιζόταν πόντο-πόντο. Στη Βουλή, οι Δημοκρατικοί όχι μόνο δεν αύξησαν τις δυνάμεις τους, αλλά έχασαν τουλάχιστον 15 έδρες (η καταμέτρηση συνεχίζεται σε ορισμένες πολιτείες!), διατηρώντας μια ισχνή πλειοψηφία έξι εδρών μέχρι στιγμής. Η δε τύχη της Γερουσίας θα κριθεί οριστικά τον Ιανουάριο του 2021, ύστερα από δυο επαναληπτικές εκλογές στην Τζόρτζια. Ακόμα όμως κι αν κερδίσουν και τις δυο αυτές έδρες, το καλύτερο που θα πετύχουν θα είναι μια αμήχανη ισοπαλία στο Σώμα 50-50.

Ο κομματικός μηχανισμός βρήκε αμέσως τον ένοχο κι αυτός δεν είναι άλλος από τη δική του αριστερή πτέρυγα. «Δεν πρέπει να χρησιμοποιήσουμε ποτέ ξανά τη λέξη “σοσιαλιστής” ή “σοσιαλισμός”. Χάσαμε πολλά μέλη εξαιτίας αυτού. Αν θεωρούμε πως αυτό που συνέβη την Τρίτη ήταν επιτυχία, θα γκρεμοτσακιστούμε το 2022 (στις ενδιάμεσες εκλογές για το Κογκρέσο)». Αυτά είπε σε τηλεδιάσκεψη μετά τις εκλογές η Αμπιγκέιλ Σπανμπέργκερ, πρώην αναλύτρια της CIA, η οποία ξανακέρδισε στο νήμα τη βουλευτική της έδρα στη Βιρτζίνια.

Ανάλογα επιχειρήματα ακούστηκαν και από άλλους βουλευτές του «μεσαίου χώρου», τα οποία όμως καταρρίφθηκαν από τους προοδευτικούς συναδέλφους τους. «Με λίγα λόγια, είναι σαν να μας λέτε “σταματήστε να προωθείτε τα ζητήματα που αφορούν τους μαύρους”», απάντησε με θυμό η Ρασίντα Τλάιμπ, η οποία, όπως και ο Σάντερς, αυτοχαρακτηρίζεται «δημοκρατική σοσιαλίστρια», κατηγορώντας κάποιους συναδέλφους της ότι το μόνο που τους νοιάζει είναι πώς θα προσελκύσουν τους λευκούς των προαστίων. Η βουλευτής της Ουάσινγκτον Πραμίλα Τζαγιαπάλ, μέλος του Congressional Progressive Caucus (Προοδευτική Συνέλευση του Κογκρέσου), σχολίασε πως οι Δημοκρατικοί δεν θα πρέπει να παραγκωνίζουν ανθρώπους και ιδέες που ενεργοποιούν την κομματική βάση.

Την αριστερή πτέρυγα δικαιώνει εν πολλοίς και ο δημοσιογράφος της Washington Post Τζέιμς Ντάουνι. «Ας θυμηθούμε», έγραψε, «ότι η κομματική ηγεσία προειδοποίησε τα στελέχη της να μην κάνουν καμπάνια προτάσσοντας θέματα όπως η δωρεάν ιατροφαρμακευτική περίθαλψη για όλους, το πράσινο Νιου Ντιλ και άλλες προοδευτικές ιδέες. Αυτή η προσέγγιση, είπαν, θα είχε ως αποτέλεσμα να χάσουν οι Δημοκρατικοί πολιτείες όπως η Φλόριντα [τελικά την έχασαν]. Αντίθετα, οι Δημοκρατικοί κατέβασαν τον πήχη, εστιάζοντας στη διάσωση του Νόμου για Προσβάσιμη Περίθαλψη (ACA) και στο να κάνουν κόσκινο τον Τραμπ».

Δεν φτάνει το αντι-Τραμπ

Φαίνεται όμως ότι το αντι-Τραμπ μέτωπο από μόνο του δεν είναι αρκετό για να προσφέρει μεγάλες νίκες. Πόσο μάλλον, μια ισχυρή και συνεκτική κυβέρνηση. Μετά τα πενιχρά αποτελέσματα στο Κογκρέσο, πολλοί Δημοκρατικοί και φιλικά ΜΜΕ αναμασούν ένα βολικό, αν και όχι αβάσιμο αφήγημα: Ο Τζο Μπάιντεν θα είναι αναγκασμένος να κινηθεί προσεκτικά, να επιδιώξει τη συναίνεση, να ξεχάσει τουλάχιστον για τα πρώτα δυο χρόνια τα πιο φιλόδοξα κομμάτια της ατζέντας των Δημοκρατικών και να στελεχώσει την κυβέρνησή του με πρόσωπα ευρύτερης αποδοχής που δεν θα καταψηφιστούν από τη Γερουσία.

Ο ίδιος ο Μπάιντεν είπε σε βιντεοκλήση προς τους υποστηρικτές του την Τετάρτη πως θα βρει μπροστά του ένα «πραγματικό τοίχο από τούβλα» αν οι Ρεπουμπλικανοί διατηρήσουν την πλειοψηφία τους στη Γερουσία.

«Αυτή τη θεωρία τουλάχιστον προωθεί μια ομάδα που είναι ευχαριστημένη με αυτή την εξέλιξη: οι μεγάλες εταιρίες και η Wall Street, που ήλπιζαν σε μια διχασμένη κυβέρνηση από την πρώτη κιόλας μέρα της φετινής προεκλογικής εκστρατείας», γράφουν στη Guardian ο Μαξ Μόραν και η Μιράντα Λίτγουοκ, ερευνητές και μέλη του Revolving Door Project (Σχέδιο «Περιστρεφόμενες Πόρτες»), μιας προοδευτικής ερευνητικής ομάδας.

Οι συγγραφείς του άρθρου τονίζουν πως ο Μπάιντεν θα πρέπει -και μπορεί, αν θέλει- να αποφύγει τον διορισμό ατόμων που προέρχονται από τον επιχειρηματικό κόσμο και χρηματοδοτούνται από τα μεγάλα λόμπι. Το ίδιο ζητά και η αριστερή πτέρυγα. Αρκετά μέλη της μάλιστα, ανάμεσά τους και η ΑΟΚ, απηύθυναν λίγο πριν τις προεδρικές εκλογές σχετική επιστολή προς τους επικεφαλής Ρεπουμπλικανών και Δημοκρατικών στη Γερουσία.

Πριν από λίγες μέρες το Sunrise Movement (Κίνημα Ανατολή) και το Justice Democrats (Δημοκρατικοί για την Δικαιοσύνη), δυο από τα σημαντικότερα προοδευτικά κινήματα στους κόλπους του Δημοκρατικού Κόμματος, έστειλαν στον Μπάιντεν λίστα με τα πρόσωπα που θα ήθελαν να δουν σε 13 σημαντικές κυβερνητικές θέσεις. Μεταξύ άλλων προτείνουν τον Μπέρνι Σάντερς, τη γερουσιαστή της Μασαχουσέτης Ελίζαμπεθ Γουόρεν για τα υπουργεία Εργασίας ή Οικονομικών και τον κορυφαίο οικονομολόγο Τζόζεφ Στίγκλιτς για διευθυντή του Εθνικού Συμβουλίου Οικονομίας. Ευγενείς στόχοι, αν και ενδεχομένως υπερβολικά φιλόδοξοι αν κρίνουμε από τις πρώτες κινήσεις του Τζο Μπάιντεν στον σχηματισμό της ομάδας μετάβασης στην κυβέρνηση και την ανακοίνωση των ονομάτων που θα αναλάβουν θέσεις στον Λευκό Οίκο.

Η Αριστερά των Δημοκρατικών δυσαρεστήθηκε όταν έμαθε πως ο βουλευτής της Λουιζιάνα Σέντρικ Ρίτσμοντ θα αναλάβει θέση ανώτερου συμβούλου του Μπάιντεν, ένας άνθρωπος που έχει δεχτεί γενναίες δωρεές από το πετρελαϊκό λόμπι και ήταν από τους ελάχιστους Δημοκρατικούς που ψήφισαν υπέρ της επέκτασης του διαβόητου πετρελαϊκού αγωγού Keystone XL. Και φαίνεται πως τους περιμένουν και άλλες δυσάρεστες εκπλήξεις.

«Αγαπητέ Τζο Μπάιντεν, με δουλεύεις;», ρωτούσε τον άρτι εκλεγμένο πρόεδρο η γνωστή περιβαλλοντική ακτιβίστρια Εριν Μπρόκοβιτς με άρθρο της στην Guardian. Η πέτρα του σκανδάλου για την Μπρόκοβιτς αποτελεί η ένταξη του Μάικλ ΜακΚέιμπ στην ομάδα μετάβασης του Μπάιντεν. Ο ΜακΚέιμπ, πρώην υποδιευθυντής της EPA, της Υπηρεσίας Περιβαλλοντικής Προστασίας, είχε διατελέσει από το 2003 ώς το 2006 επικοινωνιακός σύμβουλος της εταιρείας χημικών ειδών DuPont. «Σε μια περίοδο», σημειώνει η Μπρόκοβιτς, «όπου η εταιρεία επιχειρούσε να παρακάμψει τους κανονισμούς για το κορυφαίο προϊόν της, το C8, το οποίο έχει συνδεθεί με την πρόκληση υπογονιμότητας, καρκίνου και βλάβης στο συκώτι». «Εννοείται», καταλήγει το άρθρο, «ότι πρόσωπα σαν αυτό του ΜακΚέιμπ δεν πρέπει να έχουν καμία θέση στη μελλοντική κυβέρνηση Μπάιντεν».

Μάλλον ευσεβείς πόθοι σε μια υπερδύναμη όπου τον πρόεδρο ουσιαστικά τον εκλέγουν και τον ελέγχουν τα διάφορα λόμπι. Και μια πικρή αίσθηση ότι «όλα τριγύρω αλλάζουνε, όλα τα ίδια μένουν». Κάτι που εκτός από πικρία μπορεί να γεννήσει και άλλα πολιτικά τέρατα, όπως επισημαίνουν στο άρθρο τους οι Μόραν και Λίτγουοκ: «Οι Δημοκρατικοί θα πρέπει να αποδείξουν πως είναι άξιοι της εμπιστοσύνης που τους έδειξε ο αμερικανικός λαός. Αν αποτύχουν, τότε μπορεί τα επόμενα χρόνια να δούμε μια δεύτερη θητεία Τραμπ ή ακόμα χειρότερα, ένα νέο ακροδεξιό εθνικιστή που θα είναι καλύτερα οργανωμένος και πιο σοβαρός από τον Τραμπ».

Ο Τραμπ διασύρεται όσο δεν παραδέχεται την ήττα του

Σε κακοπαιγμένη σαπουνόπερα έχει εξελιχθεί η απόπειρα του Ντόναλντ Τραμπ να ανατρέψει το εκλογικό αποτέλεσμα σε βάρος του, δύο και πλέον εβδομάδες μετά το κλείσιμο της κάλπης.

Ο Τζο Μπάιντεν κέρδισε οριστικά (και) την πολιτεία της Τζόρτζια -συγκεκριμένα με 12.284 ψήφους διαφορά, όπως προέκυψε από την επανακαταμέτρηση- και οι δικαστικές προσφυγές να απορρίπτονται η μία μετά την άλλη.

Ομως, ο απερχόμενος πρόεδρος των ΗΠΑ εξακολουθεί να κυνηγάει χίμαιρες και να σπέρνει θεωρίες συνωμοσίας για την «κλοπή» των εκλογών, αδυνατώντας να χωνέψει -πόσο μάλλον να παραδεχτεί δημόσια- την ήττα του με σχεδόν έξι εκατομμύρια ψήφους που δίνουν στον Δημοκρατικό του αντίπαλο πεντακάθαρο προβάδισμα τόσο στη λαϊκή ψήφο όσο και στους εκλέκτορες (306 έναντι 232 του Τραμπ).

Χθες ξεκίνησε η επανακαταμέτρηση ψήφων σε δύο κομητείες της πολιτείας του Ουισκόνσιν που ζήτησε (και πλήρωσε με τρία εκατομμύρια δολάρια!) η προεκλογική ομάδα του Τραμπ, μπας και καταφέρει να ανατρέψει τη νίκη του Μπάιντεν με περισσότερες από 20.600 ψήφους. Ακόμα κι έτσι όμως, ο μεγιστάνας δεν θα μάζευε τα απαιτούμενα «κουκιά» στο κολέγιο των εκλεκτόρων για να επικρατήσει. «Θα μείνει στην Ιστορία ως ένας από τους πιο ανεύθυνους προέδρους στα αμερικανικά χρονικά» κατήγγειλε ο Μπάιντεν. Οι πολίτες της χώρας, πρόσθεσε, «γίνονται μάρτυρες απίστευτης ανευθυνότητας, απίστευτα βλαπτικών μηνυμάτων που στέλνονται στον υπόλοιπο κόσμο για το πώς λειτουργεί η δημοκρατία».

Ο κατήφορος όμως δεν έχει τελειωμό. Ο Τραμπ καταφεύγει τώρα σε πρωτοφανή νομικίστικα, μακιαβελικά τερτίπια, προσκαλώντας χθες στον Λευκό Οίκο Ρεπουμπλικάνους βουλευτές από το Κοινοβούλιο του Μίσιγκαν προκειμένου να τους πείσει να αγνοήσουν τον εκλογικό θρίαμβο του Μπάιντεν στη συγκεκριμένη πολιτεία και να στείλουν στο κολέγιο των εκλεκτόρων αντιπροσώπους που στηρίζουν εκείνον, και όχι τον πραγματικό νικητή των εκλογών! Ο δε προσωπικός δικηγόρος του Τραμπ, Ρούντι Τζουλιάνι, σε μια απερίγραπτη συνέντευξη Τύπου ισχυρίστηκε πως οι Δημοκρατικοί ενορχήστρωσαν μια τεράστια συνωμοσία για να νοθεύσουν τις εκλογές υπέρ του Μπάιντεν, στην οποία εμπλέκονται μεταξύ άλλων ο μακαρίτης πρόεδρος της Βενεζουέλας Ούγκο Τσάβες, η Κούβα, η Κίνα, το Ιδρυμα Κλίντον κι ο Τζορτζ Σόρος...

ΒΟΡΕΙΑ ΑΜΕΡΙΚΗ
Οι εκλογές ήταν αδιάβλητες, λένε οι καθ’ ύλην αρμόδιοι
Η Υπηρεσία Κυβερνοασφάλειας και Ασφάλειας των Υποδομών... κατέστρεψε το αφήγημα του Τραμπ περί καλπονοθείας, ξεκαθαρίζοντας ότι οι φετινές εκλογές ήταν υπόδειγμα αξιοπιστίας.
Οι εκλογές ήταν αδιάβλητες, λένε οι καθ’ ύλην αρμόδιοι
ΒΟΡΕΙΑ ΑΜΕΡΙΚΗ
Από Τζόρτζια και Πενσιλβάνια στον Λευκό Οίκο ο Μπάιντεν
Σφιχταγκαλιασμένος με το προεδρικό αξίωμα ήταν χθες ο Τζο Μπάιντεν και μάλιστα, μπορεί ν α κερδίσει εν τέλει με σημαντική διαφορά από τον Τραμπ, ο οποίος βρίσκεται σε πανικό.
Από Τζόρτζια και Πενσιλβάνια στον Λευκό Οίκο ο Μπάιντεν
ΒΟΡΕΙΑ ΑΜΕΡΙΚΗ
Ωρα εκλογών έπειτα από τέσσερα χρόνια καταστροφής
Ο φόβος για μετεκλογικές ταραχές έχει εκφραστεί από πολύ κόσμο το τελευταίο διάστημα. Από πολιτικούς που προέρχονται από το Δημοκρατικό Κόμμα, από δημοσιογράφους, πολιτικούς επιστήμονες, από διασημότητες και...
Ωρα εκλογών έπειτα από τέσσερα χρόνια καταστροφής

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας