Αθήνα, 17°C
Αθήνα
Ελαφρές νεφώσεις
17°C
17.3° 14.8°
1 BF
85%
Θεσσαλονίκη
Ελαφρές νεφώσεις
15°C
15.6° 13.1°
1 BF
81%
Πάτρα
Αυξημένες νεφώσεις
19°C
21.5° 17.0°
2 BF
73%
Ιωάννινα
Αυξημένες νεφώσεις
12°C
11.9° 11.9°
0 BF
100%
Αλεξανδρούπολη
Αίθριος καιρός
10°C
11.9° 9.9°
0 BF
93%
Βέροια
Αραιές νεφώσεις
14°C
14.3° 13.0°
1 BF
86%
Κοζάνη
Αυξημένες νεφώσεις
9°C
10.6° 9.4°
1 BF
100%
Αγρίνιο
Αυξημένες νεφώσεις
19°C
18.6° 18.6°
1 BF
74%
Ηράκλειο
Ελαφρές νεφώσεις
21°C
27.7° 20.2°
1 BF
83%
Μυτιλήνη
Αίθριος καιρός
16°C
16.6° 14.6°
2 BF
76%
Ερμούπολη
Ελαφρές νεφώσεις
18°C
18.4° 16.8°
2 BF
82%
Σκόπελος
Αυξημένες νεφώσεις
16°C
15.7° 15.7°
1 BF
76%
Κεφαλονιά
Αυξημένες νεφώσεις
20°C
20.2° 20.2°
2 BF
80%
Λάρισα
Ελαφρές νεφώσεις
12°C
13.0° 11.9°
0 BF
100%
Λαμία
Αυξημένες νεφώσεις
17°C
19.6° 12.5°
0 BF
79%
Ρόδος
Ελαφρές νεφώσεις
21°C
21.0° 20.8°
10 BF
10%
Χαλκίδα
Αυξημένες νεφώσεις
16°C
17.1° 15.0°
1 BF
85%
Καβάλα
Αίθριος καιρός
15°C
15.5° 15.5°
1 BF
85%
Κατερίνη
Αυξημένες νεφώσεις
14°C
15.0° 10.7°
1 BF
100%
Καστοριά
Αυξημένες νεφώσεις
12°C
12.4° 12.4°
1 BF
94%
ΜΕΝΟΥ
Σάββατο, 18 Μαΐου, 2024
Στην Εθνική Οδό Τζούμπα Τόριτ
Φωτό: Γιώργος Λιερός

Ταξίδι στο Νότιο Σουδάν

Δώδεκα άνθρωποι, ξεκινώντας από Αθήνα και Θεσσαλονίκη, θα ταξιδέψουμε δυόμισι εβδομάδες στο Νότιο Σουδάν. Πρωτοείδα τη λέξη Σουδάν, παιδί ακόμα, γραμμένη με χοντρά γράμματα σε σανίδες της ξύλινης οροφής στο αμπελόσπιτο του προπάππου μου στην Κάρπαθο. Οι σανίδες προέρχονταν από τα ξύλινα κιβώτια με τα οποία είχε φέρει από το Σουδάν τα πράγματα του. Αν και στο Σουδάν από πολύ νωρίς, υπήρχε και άνθιζε μια ευμεγέθης και πολύ δραστήρια ελληνική παροικία, ο προπάππους δεν πρέπει να έμεινε για πολύ εκεί,  γύρισε πίσω στο νησί, λίγο αργότερα μετανάστευσε για την Περσία και μετά επέστρεψε στην Αμερική.

Σίγουρα πρόκειται για ένα επικίνδυνο ταξίδι, αναμφίβολα πολύ περισσότερο από αυτό που πραγματοποιήσαμε πριν δεκαπέντε μήνες στο Αφγανιστάν. Ο εμφύλιος πόλεμος τελείωσε το 2020, όμως αιματηρά επεισόδια σημειώνονται σε κάθε γωνιά της χώρας και μάλιστα όχι μόνο σε απομακρυσμένες περιοχές αλλά και πάνω στους κεντρικούς δρόμους, στις διαδρομές που σχεδιάζουμε να ακολουθήσουμε. Στις 4 Ιανουαρίου, στον αυτοκινητόδρομο Μπορ-Τζούμπα, ένα όχημα δέχτηκε επίθεση ενόπλων, παραμένει άγνωστος ο αριθμός των πολιτών που απήχθησαν ή δολοφονήθηκαν, εντωμεταξύ στην κομητεία του Duck σε επεισόδια βίας σκοτώθηκαν 28 άνθρωποι και πολλοί περισσότεροι τραυματίστηκαν.

Ωστόσο, τα κίνητρα γι’ αυτό το ταξίδι είναι πολύ ισχυρά. Όπως πριν από έναν αιώνα, έτσι και σήμερα, το Νότιο Σουδάν αποτελεί μια πραγματική κιβωτό για όσους ενδιαφέρονται για τους πολιτισμούς εκείνων των λαών, οι οποίοι ζούσαν για αιώνες χωρίς την ανάγκη συγκεντρωτικής εξουσίας και σε αρμονία με το περιβάλλον.  Το έλος του Sudd στην καρδιά της χώρας, που την περίοδο των βροχών έχει έκταση όσο η Ελλάδα, και γενικότερα ένα περιβάλλον το οποίο ακόμα και σήμερα θεωρείται ένα από τα πιο παρθένα της γης, αποτέλεσε το ενδιαίτημα  που επέτρεψε στους κατοίκους να ζούνε ευτυχείς σε κοινωνίες,  οι οποίες ήταν μεν διαφοροποιημένες σε άντρες και γυναίκες, νεότερους και πρεσβύτερους, ισχυρά και αδύνατα γένη, αλλά δεν γνώριζαν ούτε το κράτος ούτε τη διαίρεση σε τάξεις. Εδώ έκαναν τις μελέτες τους μερικοί από τους πιο σημαντικούς ανθρωπολόγους του 20ου αιώνα (ο Evans Pritchard κ.α.). Στους αναγνώστες της σχετικής φιλολογίας είναι γνωστοί οι Dinka και οι Nuer (οι τελευταίοι κατά τον Τσεκένη αποτελούν «την πιο εθνογραφημένη κοινότητα στην κοινωνική ανθρωπολογία»). Βέβαια οι λαοί του Ν. Σουδάν είναι πολύ περισσότεροι. Στη χώρα μιλιούνται πάνω από 60 γλώσσες.

Η επαφή σε μεγάλη κλίμακα αυτών των λαών με τον λεγόμενο πολιτισμένο κόσμο ξεκίνησε τον 19ο αιώνα και ήταν εξαιρετικά βίαιη: πρώτα το δουλεμπόριο που καθοδηγούσε το αιγυπτιακό κράτος και μετά η αγγλική αποικιοκρατία. Οι αποικιοκρατικές πρακτικές τόσο από τη βορειοσουδανική αραβική ελίτ όσο και από τους Άγγλους, έπληξαν θανάσιμα την ικανότητα των λαών του Νότιου Σουδάν να συνυπάρχουν και να αυτοδιοικούνται. Το Νότιο Σουδάν από το 1955 ζει σχεδόν σε διαρκή πόλεμο. Ο πρώτος (1955-1972) και ο δεύτερος (1983-2005)πόλεμος οδήγησαν στην ανεξαρτησία του Νότιου Σουδάν. Ο τρίτος ρήμαξε τη χώρα την περίοδο 2013-2020. Ο καθένας από αυτούς τους πολέμους στοίχισε εκατοντάδες χιλιάδες και μερικές φορές εκατομμύρια θύματα σε ένα πληθυσμό που σήμερα δεν ξεπερνάει τα έντεκα εκατομμύρια. Οι καλοί θεσμοί που πριν την αποικιοκρατία εξασφάλιζαν την ειρηνική επίλυση των συγκρούσεων ή τουλάχιστον επέβαλλαν σοβαρούς περιορισμούς στην άσκηση βίας κατά τις πολεμικές συγκρούσεις, πλέον έχουν καταρρεύσει εντελώς. Μέσα σε λίγες μόνο γενιές, αυτό που κατά τον Ρουσώ αποτελούσε την πιο ευτυχισμένη κατάσταση, αυτή για την οποία ήταν πλασμένη το είδος μας, μετατράπηκε στην χομπσιανή κόλαση του πολέμου όλων εναντίον όλων.

Σήμερα το 90% του λαού ζει με λιγότερο από ένα δολάριο την ημέρα, οι απλοί άνθρωποι, αγρότες και κτηνοτρόφοι στην συντριπτική τους πλειοψηφία,  επιβιώνουν επιδιδόμενοι στην αυτοπαραγωγή. Ξένοι επενδυτές έχουν αγοράσει το 10% της νοτιοσουδανικής γης. Το κράτος και η άρχουσα τάξη δεν έχουν μια πραγματικά οργανική σχέση με την νοτιοσουδανική κοινωνία. Συντηρούνται μεσολαβώντας την εκμετάλλευση των φυσικών πόρων της χώρας από τις ξένες εταιρείες.   Το 90-98% των κρατικών εσόδων προέρχονται από το πετρέλαιο (το Νότιο Σουδάν έχει τα τέταρτα σε μέγεθος αποθέματα πετρελαίου στην υποσαχάρια Αφρική).

Σε λίγο θα φτάσουμε στο Νότιο Σουδάν. Θα προσπαθήσουμε με τις ανταποκρίσεις μας να μεταφέρουμε τις εντυπώσεις, τις εμπειρίες και τις γνώμες που θα σχηματίσουμε επί του πεδίου κατά τη σύντομη παραμονή μας. Παράλληλα θα δημοσιευθούν και μια σειρά από κείμενα για τους πολιτισμούς, την ιστορία και τις ανθρωπολογίες της Αφρικής και του Ν. Σουδάν, γραμμένα από ερευνητές και στοχαστές που έχουν μια σημαντική παραγωγή έργου επί του θέματος. Φιλοδοξία μας είναι να καλλιεργήσουμε το ενδιαφέρον για την Αφρική και τους άλλους εξωευρωπαϊκούς πολιτισμούς∙ να κρατήσουμε ανοιχτά και άλλα παράθυρα προς τον κόσμο και όχι μόνο αυτά που βλέπουν προς τη δυτική Ευρώπη

*Συγγραφέας

Google News ΑΚΟΛΟΥΘΗΣΤΕ ΜΑΣ ΣΤΟ GOOGLE NEWS
Ταξίδι στο Νότιο Σουδάν

ΣΧΕΤΙΚΑ ΝΕΑ

ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΑ ΣΕ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας