• Αθήνα
    Σποραδικές νεφώσεις
    14°C 12.6°C / 14.5°C
    1 BF
    85%
  • Θεσσαλονίκη
    Αίθριος καιρός
    12°C 10.1°C / 13.3°C
    0 BF
    69%
  • Πάτρα
    Αίθριος καιρός
    12°C 11.0°C / 13.4°C
    2 BF
    69%
  • Ιωάννινα
    Σποραδικές νεφώσεις
    9°C 8.9°C / 9.7°C
    1 BF
    87%
  • Αλεξανδρούπολη
    Σποραδικές νεφώσεις
    9°C 8.9°C / 8.9°C
    3 BF
    87%
  • Βέροια
    Σποραδικές νεφώσεις
    11°C 9.2°C / 12.6°C
    1 BF
    79%
  • Κοζάνη
    Ελαφρές νεφώσεις
    6°C 5.4°C / 7.3°C
    1 BF
    93%
  • Αγρίνιο
    Ελαφρές νεφώσεις
    10°C 9.6°C / 11.6°C
    2 BF
    86%
  • Ηράκλειο
    Θύελλα με ασθενείς βροχοπτώσεις
    14°C 12.7°C / 18.7°C
    4 BF
    87%
  • Μυτιλήνη
    Αραιές νεφώσεις
    16°C 12.9°C / 15.9°C
    3 BF
    82%
  • Ερμούπολη
    Αραιές νεφώσεις
    13°C 12.2°C / 15.2°C
    1 BF
    88%
  • Σκόπελος
    Αραιές νεφώσεις
    11°C 11.2°C / 12.6°C
    2 BF
    75%
  • Κεφαλονιά
    Σποραδικές νεφώσεις
    15°C 15.1°C / 15.1°C
    2 BF
    73%
  • Λάρισα
    Ελαφρές νεφώσεις
    9°C 8.5°C / 8.9°C
    0 BF
    93%
  • Λαμία
    Σποραδικές νεφώσεις
    10°C 8.5°C / 10.6°C
    0 BF
    83%
  • Ρόδος
    Αραιές νεφώσεις
    18°C 17.7°C / 17.8°C
    3 BF
    84%
  • Χαλκίδα
    Σποραδικές νεφώσεις
    13°C 12.8°C / 14.8°C
    2 BF
    86%
  • Καβάλα
    Ελαφρές νεφώσεις
    12°C 9.9°C / 12.7°C
    1 BF
    87%
  • Κατερίνη
    Αίθριος καιρός
    12°C 9.7°C / 13.3°C
    1 BF
    79%
  • Καστοριά
    Αίθριος καιρός
    6°C 5.8°C / 5.8°C
    0 BF
    76%

Η Γουίνι και ο Νέλσον Μαντέλα σε συγκέντρωση στο Σοβέτο το 1990

AP PHOTO

Ηρωίδα ή δολοφόνος;

  • A-
  • A+

Ποια ήταν τελικά η Γουίνι Μαντέλα, που πέθανε χτες σε ένα νοσοκομείο του Γιοχάνεσμπουργκ στα 81 της χρόνια;

Οι περισσότεροι θα τη θυμούνται ως πρωτοπόρο επαναστάτρια και ακτιβίστρια, ζωντανό σύμβολο του αγώνα κατά του απαρτχάιντ, «Πασιονάρια» των δικαιωμάτων των γυναικών στη Νότια Αφρική - ως τη γυναίκα που εκπροσώπησε επάξια για δεκαετίες τον φυλακισμένο σύζυγό της, αλλά δεν δίστασε να συγκρουστεί μαζί του, μετά την άνοδο του Αφρικανικού Εθνικού Κογκρέσου στην εξουσία.

Οι πιο «ψαγμένοι» όμως θυμούνται και τη σκοτεινή πλευρά του χαρακτήρα της, τις με δική της εντολή παρακρατικές δολοφονίες πολιτικών αντιπάλων της από νεαρούς σωματοφύλακες-οπαδούς της, μέλη του περιβόητου «Ποδοσφαιρικού Ομίλου» της στη ματωμένη δεκαετία του 1970 και του '80, πριν από την αποφυλάκιση του Μαντέλα.

Σε κάθε περίπτωση, η εκλιπούσα υπήρξε ένα από τα πιο αμφιλεγόμενα πρόσωπα της εποχής μας, ένας θηλυκός Ιανός.

Η Νομζάμο Γουίνιφρεντ Ζανίουε Μαντικιζέλα, όπως ήταν το πλήρες όνομά της, γεννήθηκε το 1936 και κατάφερε να αποκτήσει πτυχίο κοινωνικού λειτουργού, γεγονός σπάνιο για μια μαύρη γυναίκα εν μέσω απαρτχάιντ.

Λένε ότι ο σαραντάρης τότε -και φρεσκοχωρισμένος από τον πρώτο του γάμο- Νέλσον την ξελόγιασε σε μια στάση λεωφορείου, καταφέρνοντας να της κλείσει το πρώτο ραντεβού.

Το σίγουρο είναι πως το 1958 την παντρεύτηκε, πριν εκείνη κλείσει τα 22 της χρόνια, και έκτοτε οι ζωές τους συνδέθηκαν άρρηκτα: ο γάμος τους κράτησε 38 χρόνια, εκ των οποίων ωστόσο τα 27 εκείνος τα πέρασε στη φυλακή.

Και πράγματι, τα χρόνια της φυλακής ήταν τα πιο ηρωικά: μετά τη σύλληψη του Μαντέλα και την καταδίκη του σε θάνατο, το 1962, η Γουίνι έμεινε μόνη με τις δύο κόρες της, αλλά δεν το έβαλε κάτω.

Η πίεση του ρατσιστικού καθεστώτος πάνω της ήταν αφόρητη: αρχικά την απείλησαν, μετά τη συνέλαβαν και τη βασάνισαν, τη φυλάκισαν, έβαλαν βόμβες στο σπίτι της, την έστειλαν εξορία...

Ομως αυτή εξελίχθηκε σε ηγετικό στέλεχος του Κογκρέσου (ANC) και με τις φλογερές ομιλίες της πρωτοστάτησε στην εξέγερση του 1976 στο Σοβέτο.

Δυστυχώς, μαζί με την πολιτική ισχύ μεγάλωσε και η σκληρότητά της, ιδίως απέναντι στους «προδότες» εντός του ΑΝC, αφού γενίκευσε τη χρήση του τρομερού «κολιέ», του necklacing: έβαζαν στον λαιμό του θύματος μια σαμπρέλα ποτισμένη με βενζίνη και τον έκαιγαν ζωντανό, προς παραδειγματισμό των υπολοίπων.

Ηταν η βίαιη εποχή που εκείνη δήλωνε με νόημα ότι οι Νοτιοαφρικανοί πρέπει να απελευθερωθούν με «σπιρτόκουτα» - μια δήλωση που εκλήφθη δικαίως ως προτροπή για τη συγκεκριμένη βάρβαρη μέθοδο δολοφονίας από την προσωπική φρουρά της, μια ομάδα νέων οπαδών της που αυτοαποκαλούνταν «Ποδοσφαιρικός Σύλλογος Μαντέλα Γιουνάιτεντ» (MUFC), και όπως αποδείχτηκε αργότερα, λειτουργούσε ως πολιτική μαφία με απαγωγές, εκβιασμούς, ξυλοδαρμούς, απάτες και πλήθος δολοφονίες ενόχων, αλλά και πολλών αθώων.

Σκληρή και... άπιστη «Πηνελόπη»

EPA / KIM LUDBROOK

Η σχέση της με τον Μαντέλα είχε έτσι κι αλλιώς διαρραγεί πριν από την αποφυλάκισή του, όχι μόνο λόγω των απιστιών της, αλλά και λόγω της υπερβολικά σκληρής και άτεγκτης στάσης της απέναντι στην πολιτική «εθνικής συμφιλίωσης» του άντρα της.

Στην πραγματικότητα, πίσω από την εικόνα της πιστής συζύγου, της «Πηνελόπης» που περίμενε υπομονετικά την επιστροφή του «Οδυσσέα» Μαντέλα, η Γουίνι είχε μετατραπεί σε παντελώς ανεξέλεγκτη «νονά» μιας ιδιαίτερης πολιτικής συμμορίας στην καρδιά του ANC.

Το 1988 η Γουίνι κατηγορήθηκε για πρώτη φορά για την απαγωγή ενός μαύρου ακτιβιστή, του Στόμπι Σεϊπέι, και το ’91 καταδικάστηκε σε κάθειρξη έξι ετών - ποινή που στη συνέχεια μετατράπηκε σε απλό πρόστιμο.

Το 1992 κατηγορήθηκε ξανά για διαφθορά και κακοδιαχείριση και καθαιρέθηκε από όλα τα πόστα της στο ANC, αν και παρέμεινε δημοφιλής στη βάση του κόμματος.

Παρά το ότι ήταν ήδη σε διάσταση με τον Μαντέλα, το 1994 εκείνος της ανέθεσε το υφυπουργείο Πολιτισμού στην πρώτη του κυβέρνηση, από όπου ωστόσο την απομάκρυνε πριν συμπληρώσει χρόνο, εκμεταλλευόμενος νέες κατηγορίες για απάτες και διαφθορά.

Το γυαλί είχε σπάσει: η Γουίνι δεν δίστασε να κατακρίνει ανοιχτά την ιστορική συμφωνία του συζύγου της με τον Ντε Κλερκ και τους λευκούς.

«Ο Μαντέλα μάς εγκατέλειψε. Η συμφωνία είναι κακή για τους μαύρους», σχολίαζε. Κι έτσι, το 1996 η Γουίνι χώρισε επισήμως από τον Νέλσον Μαντέλα και το 1998 η «Επιτροπή Αλήθειας και Συμφιλίωσης» -με επικεφαλής τον αξέχαστο Ντέσμοντ Τούτου- την έκρινε «πολιτικά και ηθικά ένοχη» για τις μαζικές παραβιάσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων της φρουράς της.

«Ηταν μια εκπληκτική ηγερία του αγώνα, ένα σύμβολο της απελευθέρωσης. Και μετά, κάτι πήγε φρικτά στραβά», είπε τότε για εκείνη ο Τούτου.

Δημοφιλής παρά τις κατηγορίες

 

 

Ομως η Γουίνι επέμεινε, κόντρα στον πρώην σύζυγό της. Το 1999 επανεξελέγη βουλευτής, για να παραιτηθεί το 2003, μετά τη νέα καταδίκη της για μια «πυραμίδα» μαζικής τραπεζικής απάτης.

Η ίδια επέμεινε μέχρι τέλους πως δεν είχε κρατήσει δεκάρα για τον εαυτό της και ότι έδωσε τα κλεμμένα στο κόμμα και στους φτωχούς, κάνοντας λόγο για «πολυετή καμπάνια λάσπης εναντίον μου».

Η δημοτικότητά της, περιέργως, δεν μειώθηκε, και το 2009 επανεξελέγη βουλευτής, έπειτα από ένα υπόγειο «ντιλ» με τον διάδοχο του συζύγου της στο κόμμα, τον Τζέικομπ Ζούμα.

Σε μια από τις τελευταίες συνεντεύξεις της, το 2010, επιτέθηκε στον υπέργηρο πια Μαντέλα κατηγορώντας τον ότι «πρόδωσε τον αγώνα των μαύρων» αποδεχόμενος το Νόμπελ Ειρήνης μαζί με τον καταπιεστή Ντε Κλερκ και ότι «το μόνο που κάνει είναι να τον βγάζουν με το καροτσάκι για να δίνει ομιλίες και να μαζεύει λεφτά».

Η διαμάχη συνεχίστηκε και μετά τον θάνατό του, το 2013. Στη διαθήκη του, δεν της άφησε τίποτα...

Ακολουθήστε μας στο Google news
ΑΦΡΙΚΗ
Πέθανε ο Φρεντερίκ ντε Κλερκ, ο τελευταίος πρόεδρος του απαρτχάιντ
Σε ηλικία 85 ετών πέθανε ο Φρεντερίκ ντε Κλερκ, ο τελευταίος πρόεδρος της Νότιας Αφρικής με το καθεστώς του απαρτχάιντ. Έπασχε από καρκίνο.
Πέθανε ο Φρεντερίκ ντε Κλερκ, ο τελευταίος πρόεδρος του απαρτχάιντ
ΑΦΡΙΚΗ
Καταδικάστηκε ο πρώην πρόεδρος της Ν. Αφρικής, Τζέικομπ Ζούμα
Οι καταγγελίες σε βάρος του για συστηματική διαφθορά στη διάρκεια της σχεδόν δεκαετούς συνολικά προεδρίας του είναι βαρύτατες ● Ο Ζούμα αρνείται όχι μόνο την ενοχή του, αλλά και κάθε μορφής συνεργασία με το...
Καταδικάστηκε ο πρώην πρόεδρος της Ν. Αφρικής, Τζέικομπ Ζούμα
ΑΦΡΙΚΗ
Ενας «προβλέψιμος» θάνατος...
«Τρομερό, αλλά απόλυτα προβλέψιμο», λόγω της συστηματικής άρνησης των αιγυπτιακών Αρχών να επιτρέψουν τη δέουσα ιατρική περίθαλψη στους φυλακισμένους, χαρακτήρισε η Human Rights Watch τον ξαφνικό θάνατο του...
Ενας «προβλέψιμος» θάνατος...
ΑΦΡΙΚΗ
Τα πρώτα δεδομένα δείχνουν κίνδυνο επαναμόλυνσης από την Όμικρον
Τα πρώτα δεδομένα απ' την παρατήρηση στην κοινότητα δείχνουν ότι η παραλλαγή Όμικρον μπορεί να ξεγλιστρήσει της ανοσίας σύμφωνα με επιστήμονες από τη Νότια Αφρική, που έχουν εντοπίσει μια αύξηση στον αριθμό...
Τα πρώτα δεδομένα δείχνουν κίνδυνο επαναμόλυνσης από την Όμικρον
ΑΦΡΙΚΗ
Διπλασιάστηκαν τα νέα κρούσματα στη Νότια Αφρική σε ένα 24ωρο
Η νέα παραλλαγή του κορονοϊού Όμικρον έχει πλέον γίνει κυρίαρχη στη Νότια Αφρική και οδηγεί σε απότομη αύξηση των νέων λοιμώξεων, αναφέρουν αξιωματούχοι υγείας.
Διπλασιάστηκαν τα νέα κρούσματα στη Νότια Αφρική σε ένα 24ωρο
ΑΦΡΙΚΗ
Οι πλούσιες χώρες θερίζουν όσα έσπειραν
Στον βρόντο έπεσε η έκκληση που απηύθυνε ο πρόεδρος της Νότιας Αφρικής, Σίριλ Ραμαπόζα, στα κράτη του κόσμου να αποσύρουν τις σπασμωδικές, όσο και επιστημονικά αστήρικτες ταξιδιωτικές απαγορεύσεις.
Οι πλούσιες χώρες θερίζουν όσα έσπειραν

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας