Παράκαμψη προς το κυρίως περιεχόμενο
Αγώνας δρόμου για το φάρμακο και το εμβόλιο του Covid-19

Ενας υγιής εθελοντής δέχεται το πειραματικό εμβόλιο της εταιρείας βιοτεχνολογίας Moderna στο Σιάτλ

AP Photo/Ted S. Warren
ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Αγώνας δρόμου για το φάρμακο και το εμβόλιο του Covid-19

  • A-
  • A+
Παγκόσμιος ανταγωνισμός μεταξύ κρατών, εταιρειών και ερευνητικών κέντρων στην προσπάθεια να βρεθεί γρήγορα το «αντίδοτο» στην εξάπλωση του φονικού ιού ● Πολλά παλιά φάρμακα χρησιμοποιούνται σε επίπεδο δοκιμών, χωρίς μέχρι στιγμής να υπάρχουν τεκμηριωμένα θετικά αποτελέσματα ● Οι «γκάφες» του Τραμπ με τη χλωροκίνη και τη ρεμδεσιβίρη ● Η βιασύνη της Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν για το εμβόλιο από τη γερμανική εταιρεία CureVac.

Μάχη με τον χρόνο δίνουν ερευνητές και εταιρείες σε όλο τον κόσμο για να βρουν επειγόντως κατάλληλη φαρμακευτική αγωγή για την αντιμετώπιση της φονικής ίωσης Covid-19 και να παρασκευάσουν αποτελεσματικό, όσο και ασφαλές για τον άνθρωπο, εμβόλιο.

Ηδη στον πόλεμο κατά του νέου κορονοϊού SARS-CoV-2 έχουν δοκιμαστικά ριχτεί, μεταξύ άλλων, φάρμακα κατά της ελονοσίας, των ιών Εμπολα και HIV, καθώς οι απανταχού επιστήμονες επιταχύνουν ραγδαία τις διαδικασίες, παρακάμπτοντας συχνά τα συνήθη στάδια, όπως πειράματα σε ζώα, για να αναπτύξουν το συντομότερο δυνατό μια φαρμακευτική ασπίδα προστασίας, δεδομένου πως το εμβόλιο δεν αναμένεται να κυκλοφορήσει στην αγορά τους επόμενους 12-18 μήνες, σύμφωνα με εκτιμήσεις πολλών ειδικών.

Εικόνα κορονοϊού από ηλεκτρονικό μικροσκόπιο του Εθνικού Ινστιτούτου Υγείας των ΗΠΑ

NIAID-RML via AP

Δεδομένο είναι επίσης πως -πέρα από την προφανή ανθρωπιστική πτυχή των ζωτικών αυτών ζητημάτων- την κούρσα επηρεάζουν τα επιμέρους συμφέροντα κρατών, όπως και τα αστρονομικά κέρδη φαρμακοβιομηχανιών και όχι μόνο.

Επειδή λοιπόν είναι πολλά τα λεφτά που παίζονται και οι ελπίδες που πωλούνται στο ευρύ κοινό, ξεκαθαρίζουμε αυτονόητα πως οι ονομαστικές αναφορές σε εταιρείες και σκευάσματα δεν είναι επ’ ουδενί διαφημιστικές, αλλά αμιγώς ενημερωτικές. Και για όποιον δεν κατάλαβε, επαναλαμβάνουμε εμφατικά πως δεν υπάρχει ακόμα ούτε θεραπεία ούτε εμβόλιο κατά του νέου κορονοϊού.

Πειράματα με φάρμακα

Αφού προσπάθησε να οικειοποιηθεί με το αζημίωτο, «μόνο για τις ΗΠΑ», τα αποκλειστικά δικαιώματα πειραματικού εμβολίου κατά του νέου κορονοϊού που αναπτύσσει η γερμανική εταιρεία βιοτεχνολογίας CureVac, εξοργίζοντας την κυβέρνηση της Γερμανίας, ο Ντόναλντ Τραμπ προέβη σε άλλη μία παραπλανητική... πατάτα.

Πυροδότησε εκ νέου σύγχυση στα τέλη της περασμένης εβδομάδας, ισχυριζόμενος πως το φαρμακευτικό σκεύασμα χλωροκίνη (chloroquine) και το γενόσημό του υδροξυλοχλωροκίνη (hydroxychloroquine) που χρησιμοποιούνται κατά της ελονοσίας, έχουν εγκριθεί από την ομοσπονδιακή Υπηρεσία Τροφίμων και Φαρμάκων (FDA) και για την αντιμετώπιση του νέου κορονοϊού, σπεύδοντας να προαναγγείλει πως θα είναι άμεσα διαθέσιμα μέσω συνταγογράφησης.

Εξέταση με βρογχοσκόπιο σε ασθενή που πάσχει από κορονοϊό στην πόλη Γουχάν. Στην Κίνα αναπτύσσονται εννιά πιθανά εμβόλια κατά του Covid-19, σύμφωνα με δημοσίευμα της South China Morning Post

Wang Yuguo/Xinhua via AP

Σχεδόν πάραυτα ο επικεφαλής της FDA, Στίβεν Χαν, τον... άδειασε με το γάντι, διευκρινίζοντας πως τα σκευάσματα μπορεί μεν να χρησιμοποιούνται πειραματικά σε ασθενείς με Covid-19, για να εγκριθούν επίσημα όμως και για αυτή τη χρήση πρέπει να περάσουν από αρκετά ακόμα κλινικά τεστ αποτελεσματικότητας και ασφάλειας, τα οποία θα εντατικοποιηθούν. Προειδοποίησε μάλιστα με νόημα να μη δίνονται «ψεύτικες ελπίδες» στους ασθενείς. Μάντης ήταν; Πολύ σύντομα, οι δηλώσεις Τραμπ πυροδότησαν πανικόβλητες αγορές χλωροκίνης σε χώρες της Αφρικής.

Στη Γερμανία, η ομοσπονδιακή κυβέρνηση έχει ήδη εξασφαλίσει «μεγάλες ποσότητες» χλωροκίνης ως πιθανού θεραπευτικού μέσου για τον νέο κορονοϊό, όπως δήλωσε ο υπουργός Υγείας Γενς Σπαν. Το φάρμακο με την εμπορική ονομασία Resochin παρασκευάζεται από τον γερμανικό πολυεθνικό κολοσσό Bayer, ο οποίος ανακοίνωσε πως δωρίζει τρία εκατομμύρια δόσεις στην αμερικανική κυβέρνηση για ενδεχόμενη χρήση κατά του Covid-19.

Σύμφωνα πάντως με τον Σπαν, η γερμανική κυβέρνηση «θέλει να ξέρει γρήγορα» κατά πόσον έχει ευρέα θετικά αποτελέσματα. Βάσει της εφημερίδας Welt, οι δοκιμές του σε ασθενείς με μετρίως σοβαρά συμπτώματα θα αρχίσουν εντός της εβδομάδας στο Tübingen Institute for Tropical Medicine.

Ο διευθυντής του, Πέτερ Κρέμσνερ, επισήμανε πως μεγάλος αριθμός νοσούντων έχει ήδη λάβει χλωροκίνη σε Κίνα και Ιταλία, μεταξύ άλλων χωρών, ορισμένες φορές σε πολύ υψηλές δόσεις και σε συνδυασμό με πολλά άλλα σκευάσματα, εκφράζοντας επιφυλάξεις τόσο για τη δραστικότητά του σε ευρεία κλίμακα όσο και για τυχόν μελλοντικές βλαπτικές παρενέργειες.

Στη Γαλλία, η γαλλική φαρμακευτική εταιρεία Sanofi ανακοίνωσε πως κατέχει εκατομμύρια δόσεις του φαρμάκου Plaquenil (κατά της ελονοσίας, της ρευματοειδούς αρθρίτιδας και του λύκου) και είναι έτοιμη να τις διαθέσει στην κυβέρνηση για τη θεραπεία έως και 300.000 ασθενών, έπειτα από ενθαρρυντικές κλινικές δοκιμές σε 24 αρρώστους με Covid-19 στη Μασσαλία.

Σε πρώτη φάση η κυβέρνηση Μακρόν εμφανίστηκε σχετικά διστακτική, ζητώντας επέκταση των δοκιμών. Το συγκεκριμένο σκεύασμα περιέχει υδροξυλοχλωροκίνη.

Μύλο προκάλεσε ο Τραμπ και για το πειραματικό φάρμακο remdesivir (ρεμδεσιβίρη), που έχει αναπτύξει η αμερικανική βιοφαρμακευτική εταιρεία Gilead Sciences για την αντιμετώπιση του ιού Εμπολα κι έχει φανεί δραστικό κατά των κορονοϊών SARS και MERS σε εργαστηριακά πειράματα.

Πέραν της Κίνας, το Associated Press ανέφερε πως έχει ήδη χορηγηθεί σε πολλές εκατοντάδες βαριά ασθενείς σε Ηνωμένες Πολιτείες, Ευρώπη και Ιαπωνία, επισημαίνοντας από τη μια πως τρία άτομα ανάρρωσαν στις ΗΠΑ κι από την άλλη πως «είναι αδύνατο να ξέρουμε κατά πόσον αυτό θα συνέβαινε έτσι κι αλλιώς». Ο Αμερικανός πρόεδρος ισχυρίστηκε πως και το remdesivir έχει «ουσιαστικά εγκριθεί» από την FDA, για να ξαναδιαψευστεί κατόπιν από τον επικεφαλής της.

Πάντως, τόσο η χλωροκίνη όσο και το remdesivir συγκαταλέγονται στα σκευάσματα τα οποία ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας (ΠΟΥ) ανήγγειλε πως θα δοκιμαστούν στο πλαίσιο διεθνούς μελέτης πέντε φάσεων, έχοντας ξεκαθαρίσει πως μέχρι στιγμής δεν υπάρχουν επιστημονικές αποδείξεις για την αποτελεσματικότητά τους σε ευρεία κλίμακα. Αντικρουόμενες, παράλληλα, είναι οι απόψεις της επιστημονικής κοινότητας και για την πειραματική χρήση συνδυασμού αντιιικών φαρμάκων κατά του HIV σε ασθενείς με Covid-19.

Ορισμένες έρευνες δείχνουν πως έχουν ευνοϊκή δράση. Από κάποιες άλλες όμως, σαν τη μελέτη Κινέζων επιστημόνων που δημοσιεύτηκε την περασμένη βδομάδα στο περιοδικό New England Journal of Medicine, προέκυψαν απογοητευτικά αποτελέσματα, αφού το φαρμακευτικό κοκτέιλ απέτυχε να βελτιώσει την κατάσταση 199 βαριά ασθενών υπό νοσηλεία.

Μερικοί γιατροί προτείνουν επίσης τη συλλογή πλάσματος από το αίμα επιζώντων του νέου κορονοϊού, επειδή οι οργανισμοί τους θα πρέπει να έχουν αναπτύξει φυσικά αντισώματα που θα βοηθούσαν το ανοσοποιητικό σύστημα άλλων ανθρώπων να καταπολεμήσει τη νόσο.

Δοκιμές για εμβόλια

Ο πυρετώδης αγώνας δρόμου επιστημόνων και εταιρειών αφορά και την παρασκευή εμβολίου για τον Covid-19, καθώς η κούρσα αυτού του ιδιότυπου ανταγωνισμού, ειδικά μεταξύ ΗΠΑ, Κίνας και Ευρώπης, λαμβάνει και εθνικιστικές διαστάσεις τόσο σε επίπεδο πρωτιάς και γοήτρου όσο και ουσίας για την προφύλαξη της υγείας των τοπικών πληθυσμών.

Σύμφωνα με αξιωματούχο του ΠΟΥ, περίπου 20 εμβόλια βρίσκονται σε φάση ανάπτυξης διεθνώς. Αψηφώντας τις προβλέψεις ουκ ολίγων ειδικών και στην Ευρώπη, που εκτιμούν πως θα χρειαστεί το λιγότερο ένας χρόνος για να επιβεβαιωθεί πως ένα εμβόλιο θα είναι αποτελεσματικό, ασφαλές και άρα κατάλληλο προς διάθεση για μαζική χρήση, η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν (γιατρός στο επάγγελμα) εξήγγειλε μεγαλόστομα πως θα μπορούσε να βρεθεί στην αγορά «πριν από το φθινόπωρο», αν επισπευστούν η έρευνα και οι χρονοβόρες γραφειοκρατικές διαδικασίες της Ε.Ε.

Σε μια κίνηση που επικρίθηκε και ως επίδειξη φαβοριτισμού, η Γερμανίδα πρόεδρος της Κομισιόν ανακοίνωσε πως το ευρωπαϊκό μπλοκ χρηματοδοτεί με 80 εκατομμύρια ευρώ τη γερμανική CureVac (την εταιρεία-μήλον της έριδος μεταξύ Τραμπ και κυβέρνησης Μέρκελ). Οπως είπε μάλιστα, αντλεί την αισιοδοξία της όχι μόνο από την «υψηλή ειδίκευση» της εταιρείας σε αυτόν τον τομέα αλλά και από την πρόβλεψη στελεχών της πως ένα εμβόλιο μπορεί να είναι έτοιμο «προς το φθινόπωρο».

Σε συνέντευξή του στο οικονομικό περιοδικό «WirtschaftsWoche», ο επικεφαλής της CureVac, Φραντς Βέρνερ Χάας, δήλωσε πεπεισμένος ότι δεκάδες χιλιάδες άνθρωποι θα μπορούσαν να το λάβουν από το φθινόπωρο, καθώς τα σχετικά δεδομένα θα είναι διαθέσιμα το τρίτο τρίμηνο του έτους. «Το πότε το εμβόλιο θα είναι διαθέσιμο για το ευρύ κοινό -αν θα είναι φέτος ή στις αρχές του 2021- εξαρτάται από το αποτέλεσμα της κλινικής δοκιμής και την απόφαση [έγκρισης] των ρυθμιστικών αρχών», ανέφερε, εκτιμώντας πως, αν τα πράγματα πάνε καλά, θα μπορούσαν να παραχθούν από 200 μέχρι και 400 εκατομμύρια δόσεις εμβολίου ετησίως.

Μιλώντας πάντως στο Politico, ο εκπρόσωπος της εταιρείας, Θόρστεν Σούλερ, υπογράμμισε πως οι τρεις φάσεις των κλινικών τεστ χρειάζονται κανονικά «χρόνια» για να ολοκληρωθούν, ενώ αρνήθηκε να σχολιάσει το χρονοδιάγραμμα που εξήγγειλε η Φον ντερ Λάιεν.

Στις Ηνωμένες Πολιτείες τώρα και συγκεκριμένα στο Σιάτλ, ξεκίνησαν την προηγούμενη βδομάδα οι πρώτες κλινικές δοκιμές σε υγιείς εθελοντές του πειραματικού εμβολίου mRNA-1273, που ανέπτυξε η αμερικανική εταιρεία βιοτεχνολογίας Moderna σε συνεργασία με τη βιοϊατρική ερευνητική υπηρεσία NIH (Εθνικά Υγειονομικά Ινστιτούτα) του υπουργείου Υγείας.

Στον αγώνα έχει επιστρατευτεί και ο ισχυρότερος υπερ-υπολογιστής στον κόσμο, ο Summit της IBM με έδρα το Τενεσί, που κατάφερε να ανιχνεύσει 77 φαρμακευτικές ουσίες οι οποίες μπορούν δυνητικά να εμποδίσουν τη μόλυνση των κυττάρων ξενιστών του ιού, σε μια ενθαρρυντική εξέλιξη για την παρασκευή εμβολίου.

«Η κούρσα έχει αρχίσει», έγραφε τις προάλλες η διαδικτυακή έκδοση της κινεζικής South China Morning Post, «με τις ΗΠΑ να έχουν ήδη ξεκινήσει κλινικές δοκιμές και την Κίνα να ακολουθεί κατά πόδας».

Υποδηλώνοντας τις ανταγωνιστικές διαθέσεις έναντι των Αμερικανών (παρότι τουλάχιστον μία κινεζική εταιρεία, η Beijing Advaccine Biotechnology, συνεργάζεται με την αμερικανική Inovio Pharmaceuticals για τον ίδιο σκοπό), το δημοσίευμα αναφέρει πως η Κίνα αναπτύσσει ήδη εννιά πιθανά εμβόλια κατά του νέου κορονοϊού.

Σύμφωνα με την εφημερίδα, το πιο πολλά υποσχόμενο είναι εκείνο της κινεζικής εταιρείας CanSino Biologics, που συνεργάζεται με την Ακαδημία Στρατιωτικών Ιατρικών Επιστημών και αναζητά πλέον εθελοντές για εξάμηνα κλινικά τεστ. Ο Γουάνγκ Τζουνζί, ακαδημαϊκός και ειδικός στον ποιοτικό έλεγχο βιολογικών προϊόντων, σημειώνει χαρακτηριστικά: «Δεν θα είμαστε πιο αργοί από άλλες χώρες».

ΒΟΡΕΙΑ ΑΜΕΡΙΚΗ
Αισιοδοξία για το εμβόλιο, κι ας αργεί
Ελπιδοφόρα είναι η είδηση πως έγιναν οι τέσσερις πρώτες κλινικές δοκιμές πειραματικού εμβολίου κατά του νέου κορονοϊού, έστω κι αν αυτό χρειάζεται τουλάχιστον 12-18 μήνες ώσπου να διατεθεί στην αγορά.
Αισιοδοξία για το εμβόλιο, κι ας αργεί
ΕΥΡΩΠΗ
Από τη Ρωσία με... επιφύλαξη!
H Ρωσία έγινε η πρώτη χώρα που ανήγγειλε επίσημα όχι μόνο ότι ανέπτυξε το πολυαναμενόμενο εμβόλιο κατά του νέου κορονοϊού, αλλά και πως δίνει άδεια να διατεθεί για χρήση.
Από τη Ρωσία με... επιφύλαξη!
ΚΟΣΜΟΣ
Με «μαύρη τρύπα» στα ταμεία του ΠΟΥ δεν γίνεται δουλειά!
Συνεχίζεται η ραγδαία εξάπλωση της πανδημίας και ταυτόχρονα το οικονομικό κενό στα κονδύλια που χρειάζονται για την καταπολέμησή της σύμφωνα με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας.
Με «μαύρη τρύπα» στα ταμεία του ΠΟΥ δεν γίνεται δουλειά!
ΚΟΣΜΟΣ
Ανοσία της αγέλης, ένα όνειρο θερινής νυκτός;
Κορυφαίοι επιστήμονες εξηγούν γιατί έχουμε μπροστά μας πολύ δρόμο πριν «ξεμπερδέψουμε» με τον Covid-19, ακόμη κι αν υπάρξει σύντομα μαζική παραγωγή και διάθεση αποτελεσματικών εμβολίων.
Ανοσία της αγέλης, ένα όνειρο θερινής νυκτός;
ΚΟΣΜΟΣ
«Πάρτε μέτρα, μην περιμένετε “μαγικό όπλο”»
Την καρδιά περιβόλι μάς έκανε πάλι ο ΠΟΥ, προειδοποιώντας χθες πως, παρά τις ελπιδοφόρες ενδείξεις για ανάπτυξη εμβολίου ενδέχεται να μη βρεθεί ποτέ «μαγικό όπλο» για την καταπολέμηση της πανδημίας.
«Πάρτε μέτρα, μην περιμένετε “μαγικό όπλο”»
ΚΟΣΜΟΣ
Ο κόσμος ξαναβυθίζεται στην καραντίνα
Με τρομακτικούς ρυθμούς διαχέεται στον πλανήτη ο κορονοϊός, αναγκάζοντας όλο και περισσότερες χώρες να επαναφέρουν τα περιοριστικά μέτρα που είχαν προηγουμένως άρει
Ο κόσμος ξαναβυθίζεται στην καραντίνα

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας