Παράκαμψη προς το κυρίως περιεχόμενο
30 χρόνια πίσω: Μια βραδιά στο Τείχος
EPA/LEHTIKUVA
ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

30 χρόνια πίσω: Μια βραδιά στο Τείχος

  • A-
  • A+

Η επέτειος της συμπλήρωσης τριάντα χρόνων από την ιστορική πτώση του Τείχους του Βερολίνου πλησιάζει και τα μεγάλα ξένα ΜΜΕ προθερμαίνονται για τη μεγάλη μέρα της 9ης Νοεμβρίου, ρωτώντας διάσημους Γερμανούς και άλλους καλλιτέχνες και ανθρώπους του πνεύματος πώς έζησαν οι ίδιοι εκείνες τις «γκαστρωμένες» μέρες, όταν ένα γραφειοκρατικό λάθος των Ανατολικογερμανών άλλαξε κυριολεκτικά τον ρουν της Ιστορίας. Διαλέξαμε να μεταφράσουμε (από το εξαιρετικό αφιέρωμα της Guardian) αποσπάσματα των αναμνήσεων που μοιράστηκαν μαζί μας τρεις από τους διασημότερους.

Ντάνιελ Μπάρενμποϊμ: «Εχω κάτι να σας πω»

Ο σπουδαίος 76χρονος μουσικός, γνωστός για τη φιλειρηνική και αντιδογματική του στάση στο Μεσανατολικό (ήταν ο πρώτος αρχιμουσικός που τόλμησε να παίξει Βάγκνερ στο Ισραήλ), υπήρξε γενικός μουσικός διευθυντής στην Κρατική Οπερα Βερολίνου και τη Staatskapelle Berlin.

«Τη μέρα εκείνη, συμπτωματικά ήμουν στο Βερολίνο ηχογραφώντας το “Ετσι κάνουν όλες”. Την επομένη της πτώσης, με ρώτησαν στην ορχήστρα αν θα πραγματοποιούνταν η συναυλία που ήταν προγραμματισμένη για τις 12 Νοεμβρίου. Είπα ναι, υπό δύο προϋποθέσεις: πρώτον, να είναι με ελεύθερη είσοδο και, δεύτερον, μόνο για τους πολίτες της Ανατολικής Γερμανίας. Οταν έφτασα στην αίθουσα για μια σύντομη πρόβα, χιλιάδες άνθρωποι είχαν ήδη σχηματίσει ουρά. Κάποιοι είχαν φτάσει εκεί από τις 4 το πρωί. Παίξαμε το 1ο Κοντσέρτο για πιάνο και την 7η Συμφωνία του Μπετόβεν και την εισαγωγή από το “Ετσι κάνουν όλες”. Η χαρά και η ενέργεια αυτών των ανθρώπων, αλλά και της ορχήστρας ήταν αξέχαστες. Αμέσως μετά, τα παρασκήνια γέμισαν ανθρώπους, όμως εγώ βιαζόμουν να προετοιμαστώ για την ηχογράφηση. Καθώς χαιρετούσα, παρατήρησα μια κυρία γύρω στα 60 που είχε γείρει σε έναν τοίχο και συνοδευόταν από έναν νεαρό άντρα. Ζήτησα να τη βοηθήσω αλλά εκείνη μου έδωσε μια ανθοδέσμη, με ευχαρίστησε και μου είπε: “Εχω κάτι να σας πω”.

Αυτή, λοιπόν, η γυναίκα πριν από 30 χρόνια είχε παντρευτεί στο Ανατολικό Βερολίνο και είχε αποκτήσει έναν γιο. Οταν το Τείχος υψώθηκε, ο σύζυγός της έφυγε δυτικά, παίρνοντας μαζί το μωρό. Εκτοτε δεν είχε καμία επαφή μαζί του, αλλά κάθε βράδυ τού άναβε ένα κερί. Τη μέρα πριν από τη συναυλία, ένας άντρας χτύπησε την πόρτα της. "Μου πήρε αρκετά δευτερόλεπτα για να συνειδητοποιήσω ότι ήταν ο γιος μου", μου είπε. Ετσι, βρέθηκαν μαζί στη συναυλία, για να γιορτάσουν την επανένωσή τους...».

Βιμ Βέντερς: Εμεινε... μπουκάλα

Οταν έπεσε το Τείχος, ο κορυφαίος Γερμανός σκηνοθέτης του «Παρίσι, Τέξας» και των αξεπέραστων «Φτερών του έρωτα» βρισκόταν στους Αντίποδες, αφού γύριζε ένα ντοκιμαντέρ σε μια απομακρυσμένη περιοχή της Αυστραλίας, χωρίς τηλέφωνα ή άλλα μέσα επικοινωνίας. Υπήρχε, όμως, μια συσκευή φαξ σε ένα κοντινό χωριό και οι συνεργάτες του στο Βερολίνο τού έστειλαν ένα πρωτοσέλιδο εφημερίδας, με τα φοβερά μαντάτα: το έλαβε με καθυστέρηση αρκετών ημερών.

«Ηταν φρικτά κακοτυπωμένο, αλλά μπόρεσα να αναγνωρίσω κάποιες μορφές. Ηταν άνθρωποι αυτοί που χόρευαν στην κορφή ενός τοίχου; Ηταν το Τείχος; Οι τίτλοι ήταν αδύνατο να διαβαστούν. Κοιτούσα για ώρα εκείνες τις μαύρες εικόνες. Επεσε στ’ αλήθεια το Τείχος; Πριν από πόσο καιρό; Και δεν επενέβησαν τα ρωσικά τανκς; Τι γινόταν τελικά στο Βερολίνο; Κατάφερα εν τέλει να βρω ένα τηλέφωνο. Μου είπαν ότι το Τείχος είχε όντως πέσει, οι Βερολινέζοι ήταν ενθουσιασμένοι –όπως και όλος ο υπόλοιπος κόσμος– και σε ολόκληρο το Δυτικό Βερολίνο δεν είχε μείνει μπανάνα ούτε για δείγμα, ούτε μεταχειρισμένο αυτοκίνητο για πούλημα. Στην πραγματικότητα, δεν υπήρχε πια Δυτικό Βερολίνο. Και μετά έπεσε η γραμμή. Δεν πίναμε ποτέ αλκοόλ εκεί έξω στην έρημο, αλλά εκείνη τη μέρα κάναμε μια εξαίρεση. Αγόρασα μερικά μπουκάλια κρασί, μερικά κασόνια μπίρες και μπόλικο πάγο. Γύρισα βράδυ στην κατασκήνωσή μας και, μέχρι να ξημερώσει, δεν είχαμε αφήσει ούτε σταγόνα».

Ούτε Λέμπερ: Αλλη μια γενιά

Η μεγάλη ντίβα του γερμανικού καμπαρέ μεγάλωσε στο Δυτικό Βερολίνο, αλλά περνούσε συχνά τα σύνορα, για να δει συγγενείς της στο ανατολικό κομμάτι.

«Εχω πολύ ζωντανές μνήμες από τους Ανατολικογερμανούς αστυνομικούς που ξήλωναν όλα τα καθίσματα των αυτοκίνητων όταν επιστρέφαμε, μην τυχόν κρύβαμε από κάτω κάποιον συγγενή… Η ζωή στην Ανατολή έμοιαζε τόσο γκρίζα. Η πόλη ήταν ένα μικρό σημαδεμένο νησί στη μέση του ανατολικού μπλοκ. Αλλά είχε μια πολύ ακμαία, προοδευτική πολιτιστική ζωή, γεμάτη ελεύθερα πνεύματα και διάθεση για ανατροπή. Με θύμωνε η διχοτόμηση, αλλά συνάμα με ενέπνεε. Το 1988, είχα δουλέψει με μερικούς Ανατολικογερμανούς καλλιτέχνες. Υπήρχε η αίσθηση ότι όπου να ’ναι θα ξεκινούσε η επανάσταση».

Οταν το Τείχος έπεσε έναν χρόνο μετά, ένιωσε να την πλημμυρίζει «χαρά και ανακούφιση». Αλλά κάτι δεν πήγαινε καλά:

«Η Ιστορία κινούνταν πολύ γρήγορα για εμάς. Οι ψυχές μας δεν μπορούσαν να την ακολουθήσουν. Ούτε η πολιτική ούτε η τέχνη. Ολοι μας προσπαθούσαμε να καταλάβουμε τι συνέβαινε γύρω μας. Οι πληγές από τριάντα χρόνια χωρισμού ήταν βαθιές. Δυτικοί και Ανατολικοί είχαμε απομακρυνθεί μεταξύ μας και είχαμε διδαχθεί επί δεκαετίες να απορρίπτουμε ο ένας τον άλλον. Πολλοί Ανατολικογερμανοί υπέφεραν για χρόνια από κρίση ταυτότητας και τώρα έχουν στραφεί προς τις αντίθετες ιδέες από εκείνες που είχαν υποχρεωθεί να πιστεύουν. Γι’ αυτό και η ακροδεξιά πολιτική ιδεολογία δυναμώνει συνεχώς. Πάντα νόμιζα ότι θα χρειαστούν τουλάχιστον τριάντα χρόνια για να γιατρευτούν οι πληγές αυτές. Αλλά είχα άδικο. Νομίζω ότι θα χρειαστεί μια γενιά ακόμη…».

❗️Με την «Εφ.Συν.-Σαββατοκύριακο» μαζί με την επετειακή μας έκδοση θα κυκλοφορήσει για πρώτη φορά το βιβλίο του Κώστα Αργυρού «Η πτώση του Τείχους. 30 χρόνια μετά».

ΕΥΡΩΠΗ
Covid-19: Συναγερμός στο Βερολίνο
Σε καραντίνα τέθηκαν οι πάνω από 200 ένοικοι κτιριακού συγκροτήματος στο ανατολικό τμήμα της γερμανικής πρωτεύουσας, μετά τον εντοπισμό 44 κρουσμάτων του νέου κορονοϊού
Covid-19: Συναγερμός στο Βερολίνο
ΕΥΡΩΠΗ
Διθύραμβοι Κόντε για τα 500 δισ. ευρώ
«Ιστορική στροφή» χαρακτηρίζει o Ιταλός πρωθυπουργός Τζουζέπε Κόντε τη γαλλογερμανική απόφαση για το Ευρωπαϊκό Ταμείο Ανάκαμψης, με την πρόταση για διάθεση 500 δισεκατομμυρίων ευρώ.
Διθύραμβοι Κόντε για τα 500 δισ. ευρώ
ΕΥΡΩΠΗ
Δρακόντεια μέτρα στη Γερμανία
Αυστηρότερα μέτρα περιορισμού της κυκλοφορίας και των επαφών των πολιτών ανακοίνωσε χτες το απόγευμα η καγκελάριος Ανγκελα Μέρκελ, τονίζοντας ότι ο κορονοϊός εξαπλώνεται με «ανησυχητική ταχύτητα». «Πρέπει να...
Δρακόντεια μέτρα στη Γερμανία
ΕΥΡΩΠΗ
Το Βερολίνο αφαιρεί τον τίτλο του επίτιμου δημότη από τον Χίντενμπουργκ
Με μια συμβολική κίνηση, σε μια περίοδο αύξησης της επιρροής των φιλοναζιστικών οργανώσεων, η κυβέρνηση του Βερολίνου αφαίρεσε το όνομα του Χίντενμπουργκ από τη λίστα των επίτιμων δημοτών.
Το Βερολίνο αφαιρεί τον τίτλο του επίτιμου δημότη από τον Χίντενμπουργκ
ΕΥΡΩΠΗ
Αίμα και τρόμος στο καρναβάλι
Πριν καλά καλά στεγνώσει το αίμα από τη φονική επιδρομή του Γερμανού νεοναζί σε δύο καφενεία στο Χανάου, που στοίχισε τη ζωή σε δέκα ανθρώπους, μια νέα επίθεση –με αυτοκίνητο αυτή τη φορά– ήρθε να «παγώσει» τη...
Αίμα και τρόμος στο καρναβάλι

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας