Παράκαμψη προς το κυρίως περιεχόμενο
5 φθινοπωρινές βιβλιο-προτάσεις

5 φθινοπωρινές βιβλιο-προτάσεις

  • A-
  • A+

Με κριτήριο το επιστημονικό ενδιαφέρον, την αρτιότητα και τη μεταφραστική επιτυχία στην απόδοση των κειμένων, επιλέξαμε για το φθινόπωρο πέντε από τα πιο αξιόλογα βιβλία που κυκλοφόρησαν πρόσφατα.

Oliver Sacks, «Εν κινήσει: μια ζωή», μτφρ. Ευαγγελία Μόσχου, εκδ. «Ροπή», σελ. 445

Το «Εν κινήσει: μια ζωή» είναι η αυτοβιογραφία του κορυφαίου νευρολόγου και διεθνούς φήμης συγγραφέα Ολιβερ Σακς, που κυκλοφόρησε αυτό το καλοκαίρι από τις νέες επιστημονικές εκδόσεις «Ροπή».

Η φωτογραφία του εξώφυλλου δείχνει τον συγγραφέα ως νεαρό μοτοσικλετιστή πάνω στη μηχανή του, μια εντελώς απρόσμενη εικόνα του αξιοσέβαστου γιατρού με τα γκρίζα γένια και το φιλικό χαμόγελο που συνήθως συνοδεύει τα βιβλία ή τις συνεντεύξεις τού παγκόσμιας φήμης εκλαϊκευτή των πιο παράξενων ανθρώπινων νευρολογικών παθήσεων (βλ. σχετικές φωτ.).

Στις σελίδες αυτού του γοητευτικού βιβλίου ο αναγνώστης παρακολουθεί βήμα προς βήμα τη συναρπαστική ιστορία ενός αντισυμβατικού νεαρού που γεννήθηκε στο Λονδίνο το 1933 από οικογένεια γιατρών, σπούδασε Ιατρική στην Οξφόρδη και από πολύ νωρίς πειραματίστηκε με όλο και ταχύτερες μοτοσικλέτες και με απαγορευμένες ψυχοτρόπες ουσίες, δύο νεανικά πάθη του που κόντεψαν να του στοιχίσουν τη ζωή.

Παράλληλα όμως ανέπτυξε και ένα πολύ έντονο ενδιαφέρον για τη φυσιολογία και την παθολογία του ανθρώπινου νου. Ευτυχώς για τον ίδιο, τους ασθενείς και τους αναγνώστές του, το πάθος του για την ιατρική επιστήμη θα κυριαρχήσει στη μετέπειτα ζωή του. Επιβεβαιώνοντας έτσι, ώς έναν βαθμό, την πρόβλεψη ότι «αυτό το παιδί θα πάει μπροστά αν δεν το παρακάνει», όπως έγραψε ένας διορατικός δάσκαλος στον σχολικό έλεγχο του δωδεκάχρονου Ολιβερ Σακς.

Στην πραγματικότητα όμως ο Σακς δεν έπαψε ποτέ να... «το παρακάνει».

Στη μετέπειτα ζωή του στις ΗΠΑ, ακόμη και ως διαπρεπής νευρολόγος και διεθνώς αναγνωρισμένος συγγραφέας, δεν σταμάτησε ποτέ να ξεπερνάει τα όρια. Και το «Εν κινήσει», το τελευταίο βιβλίο που έγραψε πριν από τον θάνατό του από καρκίνο το 2015, αποτελεί τη γραπτή μαρτυρία της ενεργητικότητας και της ασίγαστης ανάγκης του να υπερβαίνει τα όρια.

Το ενδιαφέρον της αυτοβιογραφίας αυτού του πολύ σπουδαίου συγγραφέα-γιατρού των ανθρώπινων νευρολογικών παθήσεων δεν εξαντλείται βέβαια στην καταγραφή των νεανικών του «αταξιών»: από τις μοτοσικλέτες και τα ψυχοτρόπα μέχρι την πρώιμη αποδοχή της ομοφυλοφιλίας του.

Μεγάλο μέρος του βιβλίου αποτελεί την προσωπική μαρτυρία του πώς επηρεάστηκε ο ίδιος από την πρόσφατη επανάσταση στις επιστήμες του εγκεφάλου και του νου.

Μια επιστημονική επανάσταση που οι συνέπειές της άλλαξαν ριζικά τον τρόπο που κατανοούμε και κυρίως αντιμετωπίζουμε τις ψυχικές-νευρολογικές ασθένειες. Και τα βιβλία του Ολιβερ Σακς -τα περισσότερα από τα οποία έχουν μεταφραστεί στα ελληνικά- έπαιξαν (και παίζουν) αποφασιστικό ρόλο στη διάδοση των ιδεών της βιοϊατρικής επανάστασης που συντελείται στις μέρες μας!

Πράγματι, πέρα από το ενδιαφέρον που παρουσιάζει η προσωπική εξιστόρηση της ζωής και του τρόπου που βλέπει τα πράγματα ο συγγραφέας, η αυτοβιογραφία του Σακς μάς προσφέρει μια καταγραφή των προσωπικών σχέσεων που είχε με τους πρωταγωνιστές των νευροεπιστημών (Αλεξάντρ Ρ. Λούρια, Τζέραλντ Εντελμαν και Φράνσις Κρικ).

Μια πολύτιμη μαρτυρία για το πώς αυτοί οι μεγάλοι επιστήμονες διαμόρφωσαν τον τρόπο που η σύγχρονη Ιατρική κατανοεί και αντιμετωπίζει τις νευρολογικές παθήσεις.

Μίλτος Λειβαδίτης, «Νόηση και Λογικότητα - Τα γνωστά και τα γνώσιμα», εκδ. «Παρισιάνου», σελ. 478

Ανάμεσα στα επιστημονικά βιβλία που κυκλοφόρησαν πρόσφατα από Ελληνες επιστήμονες το βιβλίο του Μίλτου Λειβαδίτη ξεχωρίζει για τη συστηματικότητα και την πληρότητα με τις οποίες αντιμετωπίζει το δύσκολο θέμα του, που δεν είναι άλλο από την παρουσίαση όλων των επιστημονικών και φιλοσοφικών προσπαθειών για την επίλυση του μεγάλου αινίγματος της ύπαρξης του «ανθρώπινου νου».

Στις καλογραμμένες σελίδες αυτού του βιβλίου ο αναγνώστης θα βρει μια λεπτομερή παρουσίαση των πιο διαφορετικών «λύσεων» που έχουν προταθεί -από την αρχαιότητα μέχρι σήμερα- σχετικά με το τι είναι ο νους.

Πώς μπορούμε να τον διακρίνουμε με ασφάλεια από τον κόσμο που τον περιβάλλει; Πώς διαντιδρά με αυτόν; Και μέχρι ποιο σημείο είναι γνώσιμος (από τον νου) ο ίδιος ο νους ή ο κόσμος που τον περιβάλλει;

Θεμελιώδη ερωτήματα που ανέκαθεν απασχολούσαν τη φιλοσοφία, ενώ μέχρι σχετικά πρόσφατα η επιστημονική σκέψη τα αγνοούσε ή τα υποτιμούσε επιδεικτικά, επειδή δεν διέθετε τα απαραίτητα θεωρητικά και πειραματικά εργαλεία για να τα αντιμετωπίσει!

Η ιστορική ανασυγκρότηση των ιδεών μας σχετικά με τον ανθρώπινο νου, που επιχειρείται σε αυτό το βιβλίο, μας βοηθά να κατανοήσουμε το γιατί μέχρι πρόσφατα δεν είχε τεθεί ποτέ με αυστηρά επιστημονικούς όρους το ερώτημα σχετικά με τη φύση και τη λειτουργία του νου.

Ούτε βέβαια είχαν ελεγχθεί ποτέ εμπειρικά ή πειραματικά οι ποικίλες -ενίοτε ευφάνταστες- φιλοσοφικές απαντήσεις σε αυτό το ερώτημα.

Κάτι που, αντίθετα, συνέβη τις τελευταίες δεκαετίες χάρη στην εντυπωσιακή ανάπτυξη των λεγόμενων «επιστημών του εγκεφάλου και του νου»: από τις Νευροεπιστήμες και τις Γνωσιακές επιστήμες μέχρι την Πληροφορική και την Τεχνητή Νοημοσύνη που επιχειρούν -μέχρι τώρα χωρίς επιτυχία- να προικίσουν με νου τις υπολογιστικές μηχανές ή τα ρομπότ.

Ομως ο Μίλτος Λειβαδίτης, διδάκτωρ Ιατρικής και ομότιμος καθηγητής Κοινωνικής Ψυχιατρικής στο Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο Θράκης, δεν περιορίζεται στην ιστορική ανασυγκρότηση των φιλοσοφικών και επιστημονικών ιδεών μας για τον νου.

Στα δύο τελευταία κεφάλαια του βιβλίου του συνοψίζει -με τρόπο εύληπτο για τους μη ειδικούς αναγνώστες- τις πρόσφατες εξελίξεις στην επιστημονική κατανόηση των φυσικών υποδομών που είναι ικανές να παράγουν τα νοητικά φαινόμενα.

Το ότι επέλεξε να παρουσιάσει περισσότερο την γνωσιακή και αφηρημένη υπολογιστική προσέγγιση των νοητικών φαινομένων και όχι την εξίσου παραγωγική νευροεπιστημονική και βιοεξελικτική τους προσέγγιση, κατά τη γνώμη μας αποτελεί τη βασική αδυναμία αυτού του πολύ αξιόλογου βιβλίου, το οποίο καλύπτει ένα κενό της ελληνικής βιβλιογραφίας.

Εντγκάρ Μορέν, «Ο δρόμος για το μέλλον της ανθρωπότητας», μτφρ. Θεόδωρος Παραδέλλης, εκδ. «Εικοστού Πρώτου», σελ. 368

Η οικουμενικοποίηση, η δυτικοποίηση και η ανάπτυξη πάση θυσία είναι οι τρεις βασικές παράμετροι τις σύγχρονης βιοπολιτικής. Παράμετροι που, μολονότι αλληλεξαρτώνται, διατηρούνται επιμελώς διαχωρισμένες, με συνέπεια η τεχνο-οικονομική ενοποίηση του κόσμου να συνοδεύεται από εθνοτικές, θρησκευτικές, πολιτικές συγκρούσεις, από οικονομικές αναστατώσεις, από την υποβάθμιση της βιόσφαιρας, από την κρίση των παραδοσιακών πολιτισμών, του νεωτερικού πολιτισμού μη εξαιρουμένου.

Πολλαπλές «επιμέρους κρίσεις» διαπλέκονται σήμερα δημιουργώντας το περίπλοκο παζλ της «μεγάλης κρίσης» της ανθρωπότητας.

Πού μας οδηγεί ο δρόμος που ακολουθούμε; Προς μια αέναη «πρόοδο»; Δεν μπορούμε πλέον να το πιστεύουμε.

Με αυτό το βιβλίο ο μεγάλος θεωρητικός της πολύπλοκης σκέψης επιχειρεί να απαντήσει μεθοδικά και εξαντλητικά στο ανησυχητικά επίκαιρο ερώτημα: υπό τις παρούσες βιοπολιτικές συνθήκες (κοινωνικοοικονομικές, βιοανθρωπολογικές και οικολογικές) μπορεί το ανθρώπινο είδος να έχει μέλλον;

Προϋπόθεση για μια θετική απάντηση, σύμφωνα με τον Εντγκάρ Μορέν, είναι να προχωρήσουμε -άμεσα και από κοινού- σε μια βαθιά μεταρρύθμιση της ζωής και της σκέψης μας.

Ακούγεται ίσως πολύ εύκολο ή και προφανές, αλλά δεν είναι. Ετσι στις τέσσερις βασικές ενότητες αυτού του βιβλίου ο συγγραφέας δεν αρκείται στη λεπτομερή καταγραφή των προβλημάτων, αλλά προχωρά θαρραλέα σε συγκεκριμένες προτάσεις για την υπέρβασή τους.

Γιατί όπως πολύ εύστοχα επισημαίνει: «Δεν αρκεί πλέον η καταγγελία των προβλημάτων. Πρέπει από δω και πέρα να διατυπώνουμε λύσεις. Δεν αρκεί να θυμίζουμε το επείγον του πράγματος. Πρέπει ν’ αρχίσουμε, και ν’ αρχίσουμε ορίζοντας τους δρόμους που είναι ικανοί να μας οδηγήσουν στον Δρόμο».

Ετσι σε κάθε μία από τις τέσσερις ευρύτερες ενότητες ή μέρη του βιβλίου περιγράφει τις αναγκαίες μεταρρυθμίσεις για την επίλυση των επιμέρους προβλημάτων που εξετάζει. Και όλες αυτές οι επιμέρους -αλλά διόλου ασύνδετες μεταξύ τους!- μεταρρυθμίσεις ενδέχεται στο μέλλον να μας οδηγήσουν στη συνολική «μεταρρύθμιση της ζωής».

Ποιος είναι όμως ο συγγραφέας ενός τόσο φιλόδοξου όσο και επίκαιρου βιβλίου, που τολμά να προτείνει «λύσεις» για τα σημερινά αδιέξοδα της ανθρωπότητας;

Ο Εντγκάρ Μορέν (Edgar Morin) είναι ομότιμος διευθυντής Ερευνών στο Εθνικό Κέντρο Επιστημονικής Ερευνας της Γαλλίας (το περίφημο CNRS), που με το πλούσιο συγγραφικό του έργο έχει συμβάλει αποφασιστικά στη διεπιστημονική προσπάθεια να ενοποιηθούν οι κατακτήσεις των σύγχρονων θετικών επιστημών με τις κατακτήσεις των ανθρωπολογικών και κοινωνικών επιστημών.

Τόσο η προσωπική ιστορία του όσο και οι συστηματικές παρεμβάσεις του στον χώρο της σύγχρονης σκέψης τον κατατάσσουν μεταξύ των πιο πρωτότυπων στοχαστών της ριζοσπαστικής Αριστεράς, η οποία παραμένει αυτόνομη από μικροκομματικά ή κοντόφθαλμα εθνικά συμφέροντα. Στην ελληνική γλώσσα έχουν μεταφραστεί -κυρίως από τις εκδόσεις του Εικοστού Πρώτου- πολυάριθμα βιβλία του, μεταξύ των οποίων και το πολύτομο αλλά θεμελιώδες έργο του «Η Μέθοδος».

Μορίς Μερλό-Ποντί, «Φαινομενολογία της αντίληψης», μτφρ. Κική Καψαμπέλη, εκδ. «Νήσος», σελ. 774

Ο Μορίς Μερλό-Ποντί (Maurice Merleau-Ponty, 1908-1961) είχε την έδρα της ψυχολογίας και των παιδαγωγικών σπουδών στη Σορβόνη (1949-1952) και από το 1952 της φιλοσοφίας στο Κολέγιο της Γαλλίας.

Μολονότι διαμόρφωσε τη ιδιαίτερη φιλοσοφική του προσέγγιση στη βάση της φαινομενολογικής μεθόδου του Εντμουντ Χούσερλ, με το βιβλίο «Φαινομενολογία της αντίληψης» έφερε αυτή τη φιλοσοφική παράδοση αντιμέτωπη με το ακανθώδες πρόβλημα της σωματικότητας του ανθρώπινου νου.

Διόλου περίεργο λοιπόν που η «Φαινομενολογία της αντίληψης» θεωρείται το σπουδαιότερο βιβλίο του Γάλλου φιλόσοφου.

Σε αυτό ο Μερλό-Ποντί, ακολουθώντας τη φιλοσοφική προσέγγιση του Εντμουντ Χούσερλ, καταφέρνει να αναδείξει τη θεμελιώδη και ανεξάλειπτη σωματική προϋπόθεση κάθε ανθρώπινης αντίληψης.

Και για να πετύχει αυτό τον στόχο ασκεί δριμύτατη κριτική στην καρτεσιανή δυϊστική παράδοση η οποία, με τρόπο απόλυτο, διαχωρίζει το σώμα από τον νου, δηλαδή τις βιολογικές από τις πνευματικές λειτουργίες των ανθρώπων.

Αναπτύσοντας αυτή την στρατηγική κατάφερε να απαλλάξει οριστικά τη φαινομενολογική προσέγγιση του Χούσερλ από κάθε υποψία ιδεαλισμού: η αντίληψη είναι σωματική ή δεν υπάρχει!

Πράγματι σε αυτό το βιβλίο ο Μερλό-Ποντί καταφεύγει στο παράδειγμα της αισθητηριακής-νοητικής αντίληψης, για να αναδείξει το ανθρώπινο σώμα σε πρωταρχικής σημασίας γνωστικό αντικείμενο όχι μόνο της επιστήμης, αλλά και της φιλοσοφίας. Υποστηρίζει μάλιστα ότι θα πρέπει να το θεωρούμε όχι ως ένα απλό υλικό αντικείμενο, αλλά ως τη βιο-ψυχολογική προϋπόθεση της ανθρώπινης ύπαρξής μας και της εμπειρίας μας μέσα στον κόσμο.

Δεν θα πρέπει λοιπόν να μας εντυπωσιάζει η μεγάλη επιρροή που άσκησε όχι μόνο στη φιλοσοφική, αλλά και στην επιστημονική σκέψη αυτή η προσέγγιση του ανθρώπινου σώματος η οποία -συνειδητά και εκ προθέσεως!- βρίσκεται στο σταυροδρόμι μεταξύ αφηρημένης φιλοσοφικής σκέψης και συγκεκριμένης επιστημονικής ανάλυσης.

Εξάλλου οι μετέπειτα επιστημονικές εξελίξεις στο πεδίο της νευροψυχολογικής έρευνας των σωματικών-εγκεφαλικών προϋποθέσεων κάθε νοητικής μας λειτουργίας -ακόμη και της υψηλής τέχνης- επιβεβαιώνουν επαρκώς τις βασικές φιλοσοφικές θέσεις που διατυπώνονται στο βιβλίο.

Αυτό που πραγματικά εντυπωσιάζει κάθε σύγχρονο και επιστημονικά ενημερωμένο αναγνώστη είναι το ότι ο Μερλό-Ποντί διέβλεψε εγκαίρως πολλά από τα αδιέξοδα των κυρίαρχων στην εποχή του μηχανιστικών εξηγήσεων.

Αδιέξοδα που επιλύθηκαν από τις μετέπειτα επιστημονικές εξελίξεις, οι οποίες φαίνεται πως επιβεβαιώνουν -εκ των υστέρων- κάποιες πρωτοποριακές φιλοσοφικές διαισθήσεις του Γάλλου στοχαστή!

Για παράδειγμα, ποιος σύγχρονος επιστήμονας δεν θα προσυπέγραφε μία από τις βασικές θέσεις αυτού του βιβλίου: «Ο κόσμος δεν είναι εκείνο που σκέφτομαι αλλά εκείνο που ζω, είμαι ανοιχτός στον κόσμο, επικοινωνώ αναμφίβολα μαζί του, αλλά δεν τον κατέχω, είναι ανεξάντλητος»;

Οταν δημοσιεύτηκε αυτό το σπουδαίο βιβλίο, το 1944, διαβάστηκε ως η επιβεβαίωση της υπαρξιστικής φιλοσοφίας που ήταν τότε στη μόδα. Για τον σημερινό αναγνώστη, αντίθετα, αποτελεί ευκαιρία για έναν δημιουργικό -και αμοιβαία επωφελή- διάλογο ανάμεσα στη φιλοσοφική και επιστημονική προσέγγιση της ανθρώπινης ζωής.

Συγχαρητήρια στις εκδόσεις «Νήσος» που αποφάσισαν επιτέλους να παρουσιάσουν, καλά μεταφρασμένο στα ελληνικά, αυτό το συναρπαστικό φιλοσοφικό κείμενο.

«Μεταμοντέρνο σώμα», Συλλογικό έργο, επίμετρο Πέπη Ρηγοπούλου, εκδ. «Γαβριηλίδης», σελ. 229

Μετά τον «Μεταμοντέρνο έρωτα», που κυκλοφορεί επίσης από τις εκδόσεις Γαβριηλίδη, ήρθε η σειρά να εξεταστεί το «Μεταμοντέρνο σώμα».

Θα μπορούσε κανείς να φανταστεί αυτό το βιβλίο ως έναν τετράπτυχο πίνακα ζωγραφικής, όπου το θέμα-θέαμα του ανθρώπινου σώματος στη μετανεωτερική εποχή αποτυπώνεται, με διαφορετικά εννοιολογικά-αισθητικά εργαλεία, από τέσσερις ζωγράφους-στοχαστές, καθένας από τους οποίους επιχειρεί να συλλάβει μια διαφορετική πτυχή του θέματος.

Το αποτέλεσμα αυτής της φαινομενικά ετερογενούς προσέγγισης είναι ένα ενδιαφέρον και πολύ προκλητικό βιβλίο, το οποίο συνυπογράφουν τέσσερις νέοι Ελληνες δοκιμιογράφοι.

Ο πρώτος πίνακας του τετράπτυχου φιλοτεχνείται από τη Μαρία Γιαγιάννου μέσω του δοκιμίου «Η σημασία τού να είσαι ζώο», όπου εξετάζει το ψυχοαισθητικό φαινόμενο της «θηριανθρωπίας» στις εικαστικές τέχνες.

Ο δεύτερος «πίνακας», το δοκίμιο του Γιώργου Λαμπράκου που φέρει τον τίτλο «Τέταρτον από της αληθείας: το σώμα στο κυβερνοπάνκ», διερευνά τις εκδοχές «μετασώματος» στη λογοτεχνία επιστημονικής φαντασίας.

Ο τρίτος πίνακας είναι το δοκίμιο «Το σώμα ως προσομοίωση σώματος», στο οποίο ο Δημήτρης Νάκος καταδεικνύει τον πολυμερισμό του σώματος στην ταινία «Nymphomaniac» του Λαρς φον Τρίερ.

Τέλος, ο Θωμάς Συμεωνίδης στο δοκίμιό του «Από την αναπαράσταση της βίας στη βία της αναπαράστασης» ανιχνεύει, με αφορμή τη σκέψη του Emmanuel Levinas, την εικόνα του σώματος ως αντικειμένου αναπαράστασης.

Μια πολύ ενδιαφέρουσα ανάγνωση αυτών των τεσσάρων κειμένων για το υβριδικό, διαμελισμένο και ψηφιακά εξαϋλωμένο ανθρώπινο σώμα στη μετανεωτερική εποχή μάς προσφέρει, ως επίμετρο, η Πέπη Ρηγοπούλου.

Καταξιωμένη ερευνήτρια της εικόνας του σώματος στην ανθρώπινη σκέψη και τέχνη, η Π. Ρηγοπούλου στο επίμετρο που έγραψε παρέχει στους αναγνώστες ένα ιδιαίτερα χρήσιμο «κλειδί ανάγνωσης» των τεσσάρων κειμένων που συναποτελούν αυτό το βιβλίο.

Με το κείμενό της διευκρινίζει τις θεωρητικές προκείμενες και τις ιστορικές προϋποθέσεις -ή μήπως τα εγγενή και ανυπέρβλητα όρια;- κάθε έλλογης προσπάθειας να περιγραφούν μέσω λέξεων το βίωμα και η νοητική εικόνα του ανθρώπινου σώματος.

ΜΗΧΑΝΕΣ ΤΟΥ ΝΟΥ
Χριστουγεννιάτικες βιβλιοπροτάσεις
Με κριτήριο το ιδιαίτερο γνωστικό και κοινωνικό τους ενδιαφέρον, επιλέξαμε για το τέλος του έτους τρία πολυσυζητημένα βιβλία που μόλις κυκλοφόρησαν στον τόπο μας: «Ορθολογική Αισιοδοξία», του Matt Ridley • «Η...
Χριστουγεννιάτικες βιβλιοπροτάσεις
ΜΗΧΑΝΕΣ ΤΟΥ ΝΟΥ
Brain Training
Σταυρόλεξα, κουίζ, αινίγματα, έξυπνα βιντεοπαιχνίδια, ανάγνωση βιβλίων, νέες κοινωνικές επαφές θεωρούνται εξαιρετικά επωφελείς δραστηριότητες επειδή μας βοηθούν να κρατάμε το μυαλό μας σε εγρήγορση. To να...
Brain Training
ΜΗΧΑΝΕΣ ΤΟΥ ΝΟΥ
Τα Μαθηματικά μεταξύ φιλοσοφίας και επιστήμης
Πώς συνδέεται η πραγματικότητα των Μαθηματικών με την πραγματικότητα των φυσικών επιστημών και της φιλοσοφίας; Τα Μαθηματικά είναι απλώς ένα «εργαλείο» ή, έστω, μια αυστηρή αλλά αφηρημένη «γλώσσα» για την...
Τα Μαθηματικά μεταξύ φιλοσοφίας και επιστήμης
ΜΗΧΑΝΕΣ ΤΟΥ ΝΟΥ
Επιστημονικά βιβλία για τις γιορτές
Οπως κάθε χρόνο, προτείνουμε για το τέλος του έτους μερικά ενδιαφέροντα επιστημονικά βιβλία που κυκλοφόρησαν πρόσφατα. «Ένα όμορφο ερώτημα» του Φράνκ Βίλτζεκ, «Το αίνιγμα του Αϊνστάι», του Τ.Β. Βισβεσουάρα,...
Επιστημονικά βιβλία για τις γιορτές
ΜΗΧΑΝΕΣ ΤΟΥ ΝΟΥ
Mathesis, όταν το πανεπιστήμιο μετακομίζει στο διαδίκτυο
Στα δύο τελευταία άρθρα μας είδαμε ότι το διαδίκτυο εγκυμονεί μεγάλους κινδύνους αλλά και πρωτοφανείς δυνατότητες για τους χρήστες. Τα πολυσυζητημένα MOOCs, τα «Μαζικά Ανοιχτά Διαδικτυακά Μαθήματα» αποτελούν...
Mathesis, όταν το πανεπιστήμιο μετακομίζει στο διαδίκτυο

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας