Παράκαμψη προς το κυρίως περιεχόμενο
4 καλοκαιρινές βιβλιο-αποδράσεις

4 καλοκαιρινές βιβλιο-αποδράσεις

  • A-
  • A+

Αριστα μεταφρασμένο και επιμελημένο, είναι το βιβλίο «Η μωρία των ανοήτων», του Ρόμπερτ Τρίβερς. Στο ερώτημα "σε τι οφείλεται τελικά το φαινόμενο της ομοφυλοφιλίας;" επιχειρεί να απαντήσει ο Ζακ Μπαλταζάρ στο βιβλίο «Η βιολογία της ομοφυλοφιλίας». Καλογραμμένο και ιδιαίτερα ερεθιστικό είναι το βιβλίο του Πίτερ Χάρισον «Η Πτώση και η ανάδυση της επιστήμης». Ενώ για τους «Εννέα αλγόριθμους που άλλαξαν το μέλλον» γράφει ο ohn MacCormick.

                                  ≈≈≈≈≈≈≈≈≈≈​≈≈≈≈≈≈≈≈≈≈​≈≈≈≈≈≈≈≈≈≈​≈≈≈≈≈≈≈≈≈≈

Robert Trivers, Η μωρία των ανοήτων. Η λογική της εξαπάτησης και της αυτοεξαπάτησης στην ανθρώπινη ζωή

μτφρ. Παναγιώτης Δεληβοριάς εκδ. «Κάτοπτρο», σελ. 600

Μόλις κυκλοφόρησε, άριστα μεταφρασμένο και επιμελημένο, το αξιόλογο και προκλητικό βιβλίο «Η μωρία των ανοήτων».

Στις σελίδες του ο κορυφαίος Αμερικανός εξελικτικός βιοανθρωπολόγος Ρόμπερτ Τρίβερς αναζητά μια αυστηρά επιστημονική εξήγηση στο ερώτημα γιατί η βιολογική εξέλιξη επέλεξε και ευνόησε την παρουσία της εξαπάτησης και της αυτοεξαπάτησης όχι μόνο στη ζωή των ανθρώπων αλλά σε κάθε μορφή ζωής.

Ειδικότερα το ανθρώπινο είδος, λόγω της ανεπτυγμένης νοημοσύνης και των γλωσσικών ικανοτήτων του, περιγράφεται ως ο πρωταθλητής στην αυτοεξαπάτηση.

Ο άνθρωπος είναι ο τέλειος ψεύτης: εξαπατά συστηματικά όχι μόνο τους συνανθρώπους του αλλά και τον ίδιο τον εαυτό του.

Ο κάθε άνθρωπος έχει εγγενώς την τάση να πιστεύει ότι είναι ο πιο όμορφος, ο πιο έξυπνος, ο πιο ευαίσθητος, ο πιο εργατικός ή αποτελεσματικός από τους άλλους.

Συμβαίνει παντού και διαχρονικά: από τις προσωπικές ερωτικές ή τις διανθρώπινες σχέσεις μέχρι τις διεθνείς σχέσεις και τις πολεμικές συγκρούσεις μεταξύ των λαών, οι άνθρωποι επιδεικνύουν μια εντυπωσιακή ικανότητα να αυτοεξαπατώνται και άρα να εξαπατούν τους άλλους.

Γιατί όπως υποστηρίζει ο Trivers: «Στο ανθρώπινο είδος, η εξαπάτηση και η αυτοεξαπάτηση αποτελούν τις δύο όψεις του ίδιου νομίσματος».

Προφανώς, μια τόσο καθολική και πανταχού παρούσα συμπεριφορά επιλέχθηκε από τη βιολογική εξέλιξη επειδή αποφέρει κάποια σαφή πλεονεκτήματα στον ψεύτη.

Στόχος αυτού του βιβλίου είναι να διερευνηθούν, κατά το δυνατόν αντικειμενικά, όχι απλώς τα «πλεονεκτήματα» αλλά και το υψηλό «κόστος» της αυτοεξαπάτησης.

«Εγραψα το παρόν βιβλίο έχοντας κατά νουν μια συγκεκριμένη λογική σειρά. Στην αρχή αναπτύσσω την εξελικτική λογική και παρουσιάζω μια συνοπτική ανασκόπηση της εξαπάτησης στη Φύση. Κατόπιν πραγματεύομαι, κατά σειρά, τα νευροφυσιολογικά χαρακτηριστικά της εξαπάτησης, την επαγόμενη αυτοεξαπάτηση, τα απατηλά φαινόμενα στην οικογένεια και στις σχέσεις των δύο φύλων, τις ανοσολογικές και κοινωνικοψυχολογικές προεκτάσεις της αυτοεξαπάτησης και την επίδρασή της στην καθημερινή ζωή και στις ποικίλες εκφάνσεις της, μεταξύ των οποίων στα αεροπορικά και στα διαστημικά δυστυχήματα, στα αναληθή ιστορικά αφηγήματα, στον πόλεμο, στη θρησκεία και στις κοινωνικές επιστήμες. Και κλείνω με μερικές σκέψεις σχετικά με το πώς μπορούμε να αντιπαλέψουμε την αυτοεξαπάτηση στην προσωπική μας ζωή», όπως περιγράφει ο ίδιος ο Τρίβερς αυτό το ευγενικό και φιλόδοξο συγγραφικό του εγχείρημα.

Στα κεφάλαια αυτού του πραγματικά εντυπωσιακού δοκιμίου ο συγγραφέας, πρωτοπόρος ερευνητής και διεθνούς κύρους βιοανθρωπολόγος με προοδευτικές κοινωνικοπολιτικές και ηθικές ευαισθησίες, παρουσιάζει με τρόπο γοητευτικό τις επικρατέστερες σήμερα γενετικές, νευροψυχολογικές και ανθρωπολογικές εξηγήσεις του φαινομένου της εξαπάτησης.

Υποστηρίζει μάλιστα προκλητικά ότι η εξαπάτηση είναι ο αποτελεσματικότερος και, φαινομενικά, ο «οικονομικότερος» τρόπος επικοινωνίας μεταξύ ανθρώπων οι οποίοι, τόσο από γενετική όσο και από νευροβιολογική άποψη, έχουν την εγγενή προδιάθεση να... αυτοεξαπατώνται.

Ενα σπουδαίο (επιστημονικά) και επίκαιρο (πολιτικά) κείμενο για τις βιολογικές προϋποθέσεις και τις ψυχολογικές λειτουργίες της διαχρονικής μας ανάγκης να εξαπατάμε όχι μόνο τους άλλους αλλά κυρίως τον ίδιο μας τον εαυτό.

Ο Robert Trivers είναι καθηγητής ανθρωπολογίας και βιολογικών επιστημών στο Πανεπιστήμιο Rutgers (ΗΠΑ) και εξέχων θεωρητικός της εξελικτικής βιολογίας. Θεωρείται διεθνώς μέγιστη αυθεντία σε τομείς όπως: η βιολογική σημασία του αλτρουισμού, της σύγκρουσης και της συνεργασίας, της γονικής φροντίδας και της ασυμμετρίας μεταξύ των φύλων.

                                  ≈≈≈≈≈≈≈≈≈≈​≈≈≈≈≈≈≈≈≈≈​≈≈≈≈≈≈≈≈≈≈​≈≈≈≈≈≈≈≈≈≈

John MacCormick, Εννέα αλγόριθμοι που άλλαξαν το μέλλον

μτφρ. Γ. Παπαδόγγονας, Λ. Σακαρέλη εκδ. «Π.Ε.Κ.», σελ. 249

Δύσκολα θα μπορούσε κανείς σήμερα να αμφισβητήσει το γεγονός ότι η παρουσία και η χρήση προσωπικών υπολογιστικών μηχανών έχει κυριολεκτικά μεταμορφώσει -άλλοτε διευκολύνοντας και άλλοτε δυσχεραίνοντας- κάθε σχεδόν πτυχή της ζωής μας.

Καθημερινά καταφεύγουμε στην ψηφιακή τεχνολογία και χρησιμοποιούμε παθητικά διάφορες υπολογιστικές μηχανές, μολονότι συνήθως δεν γνωρίζουμε τίποτα για τις μεγάλες επιστημονικές ιδέες και τις τεχνολογικές καινοτομίες που οδήγησαν στη δημιουργία τους.

Αυτό ακριβώς το μεγάλο γνωσιακό κενό επιχειρεί να καλύψει το πολύ ενδιαφέρον και απολαυστικό βιβλίο του Τζον Μακόρμικ, που γράφτηκε ειδικά για τους «πληροφορικά αναλφάβητους» αλλά φιλομαθείς αναγνώστες.

Ο συγγραφέας του είναι διακεκριμένος ερευνητής και δάσκαλος της επιστήμης υπολογιστών.

Είναι διδάκτορας του Πανεπιστημίου της Οξφόρδης με αντικείμενο την υπολογιστική όραση, έχει εργαστεί ερευνητικά στα περίφημα εργαστήρια της Hewlett-Packard και της Microsoft, και σήμερα είναι καθηγητής της επιστήμης υπολογιστών στο Κολέγιο Dickinson.

Το στοίχημα που έθεσε στο εαυτό του, γράφοντας αυτό το βιβλίο, ήταν να δημιουργήσει ένα κατανοητό αλλά απολύτως ακριβές κείμενο για μερικές από τις πιο βασικές ιδέες της πληροφορικής και της επιστήμης των υπολογιστών.

Και το πέτυχε, καταφεύγοντας σε έξυπνα τεχνάσματα και οικεία παραδείγματα που δημιουργούν ένα πραγματικά απολαυστικό ανάγνωσμα.

Εκτός από την εισαγωγή και τον επίλογο, το βιβλίο αποτελείται από εννέα κεφάλαια, καθένα από τα οποία περιγράφει λεπτομερώς τους εννέα βασικούς αλγόριθμους, δηλαδή τα βήματα που επιτρέπουν την ακριβή εκτέλεση μιας υπολογιστικής εργασίας: κρυπτογράφηση, συμπίεση, αναγνώριση προτύπων, κ.ο.κ.

Χωρίς να το γνωρίζουμε, χρησιμοποιούμε αυτούς τους αλγορίθμους καθημερινά.

Για παράδειγμα, όταν «ανεβάζουμε» μια φωτογραφία στο Facebook ή όταν εφαρμόζουμε κρυπτογράφηση δημόσιου κλειδιού για να μεταβιβάσουμε απόρρητες πληροφορίες, όπως οι αριθμοί πιστωτικών καρτών, ή όταν χρησιμοποιούμε ψηφιακές υπογραφές για να επαληθεύσουμε την ταυτότητα των ιστότοπων που επισκεπτόμαστε.

Κάθε κεφάλαιο επικεντρώνεται σε ένα τέτοιο επαναστατικό τέχνασμα, δηλαδή σε έναν αλγόριθμο: τη «συνταγή που καθορίζει επακριβώς τη συγκεκριμένη ακολουθία βημάτων που απαιτούνται για να λυθεί ένα πρόβλημα».

                               ≈≈≈≈≈≈≈≈≈≈​≈≈≈≈≈≈≈≈≈≈​≈≈≈≈≈≈≈≈≈≈​≈≈≈≈≈≈≈≈≈≈

Peter Harrison, Η Πτώση και η ανάδυση της επιστήμης

μτφρ. Κωνσταντίνος Τάκης εκδ. «Ροπή», σελ. 416

Το ζήτημα των περίπλοκων σχέσεων ανάμεσα στη νεωτερική Επιστήμη και τη Θρησκεία, είτε αυτές ερμηνεύονται ως συγκρουσιακές, συμπληρωματικές ή και αμοιβαία γονιμοποιητικές, απασχολεί εδώ και αιώνες τη Δυτική σκέψη.

Το καλογραμμένο και ιδιαίτερα ερεθιστικό βιβλίο του επιφανούς Αυστραλού ιστορικού Πίτερ Χάρισον (Peter Harrison) διερευνά αυτό το πρόβλημα από τη σκοπιά της ιστορίας και της εξέλιξης των ιδεών.

Η παραδοσιακή εικόνα σύγκρουσης και λυσσαλέας αντιπαράθεσης μεταξύ των πάντοτε «αφελών» πιστών και των, εξ ορισμού, «ορθολογιστών» επιστημόνων είναι μια κατάφωρα απλοϊκή και παραπλανητική καρικατούρα της ιστορικής πραγματικότητας.

Και ο στόχος αυτού του βιβλίου είναι να αποκαλύψει τις υπόγειες και συχνά άρρητες σχέσεις που υπάρχουν ανάμεσα σε αυτά τα δύο τόσο διαφορετικά συστήματα σκέψης, τη Θρησκεία και την Επιστήμη.

Στις σελίδες του, μάλιστα, ο αναγνώστης θα βρει μια νέα ιστορική αποτίμηση των θρησκευτικών θεμελίων της πρώιμης επιστημονικής γνώσης και μια αναπάντεχη αναβάθμιση των θρησκευτικών επιρροών κατά την περίοδο διαμόρφωσης της «μεγάλης επιστημονικής επανάστασης» τον 17ο αιώνα.

Επιρροές και αμοιβαίες αλληλεπιδράσεις που, μολονότι υπήρξαν συχνά καθοριστικές, συνήθως αποκρύπτονται επιμελώς.

Για παράδειγμα, στο βιβλίο του ο Πίτερ Χάρισον αναδεικνύει και τεκμηριώνει επαρκώς πώς οι σκοτεινές θεολογικές ιδέες περί της Πτώσης του ανθρώπου από τον παράδεισο μετουσιώθηκαν και τροφοδότησαν δημιουργικά την καινοφανή, τότε, επιστημονική-τεχνολογική προσέγγιση της Φύσης.

Εξάλλου είναι γνωστή η τεράστια γοητεία και επιρροή που ασκούσε -και εξακολουθεί να ασκεί!- η αφήγηση της Πτώσης στη Δυτική σκέψη.

Και το συγκεκριμένο βιβλίο, μέσω πλήθους ιστορικών παραδειγμάτων, μας αποκαλύπτει «τους τρόπους με τους οποίους ο μύθος της Πτώσης τροφοδοτούσε συζητήσεις για τα θεμέλια της γνώσης και επηρέαζε μεθοδολογικές εξελίξεις στις εκκολαπτόμενες φυσικές επιστήμες».

Από την ιστορική ανασυγκρότηση προκύπτει ότι η Επιστήμη και οι επιστημονικές μέθοδοι επινοήθηκαν αρχικά ως τεχνικές αποκατάστασης της γνωσιολογικής ζημίας που επέφερε το προπατορικό αμάρτημα, δηλαδή ως προσπάθεια αποκατάστασης της απολεσθείσας κυριαρχίας του ανθρώπου στη Φύση.

Πράγματι, η νεωτερική επιστήμη εννοιοποιήθηκε και κυρίως προπαγανδίστηκε ως το πλέον αποτελεσματικό μέσο ανάκτησης της παραδείσιας γνωστικής εξουσίας που κάποτε διέθετε ο Αδάμ!

Σε αντίθεση με τη μεροληπτική και ιδιαίτερα διαδεδομένη άποψη που βλέπει την Επιστήμη να εμφανίζεται αποκλειστικά μέσω της σύγκρουσής της με τη Θρησκεία, ο Χάρισον ισχυρίζεται ότι οι θεολογικές ανησυχίες και η θρησκευτική παιδεία πολλών μεγάλων επιστημόνων έπαιξαν αποφασιστικό ρόλο και είχαν ζωτική σημασία στη διαμόρφωση της νέας επιστημονικής μεθόδου.

Εφόσον αναγνωρίσει τη μεγάλη επιρροή που άσκησαν -και εξακολουθούν να ασκούν- οι μύθοι της αδαμιαίας γνωστικής αμεσότητας και της θεϊκής παντογνωσίας, η ανθρώπινη επιστήμη ενδέχεται να καταφέρει, κάποτε, να απαλλαγεί από την ψευδαίσθησή της ή, ακριβέστερα, από την ασυνείδητη μεταφυσική επιθυμία της να κατανοεί τα πάντα, συνεπώς και από το «θεολογικό» της δικαίωμα να χειραγωγεί τη Φύση και τους ανθρώπους.

                                 ≈≈≈≈≈≈≈≈≈≈​≈≈≈≈≈≈≈≈≈≈​≈≈≈≈≈≈≈≈≈≈​≈≈≈≈≈≈≈≈≈≈

Jacques Balthazart, Η βιολογία της ομοφυλοφιλίας

μτφρ. Λύο Καλοβυρνάς εκδ. «Π.Ε.Κ.», σελ. 392

Συνήθως διακρίνουμε τα ανθρώπινα όντα σε αρσενικά και θηλυκά.

Η διάκριση αυτή στηρίζεται στις πασιφανείς βιολογικές -ανατομικές και φυσιολογικές- διαφορές ανάμεσα στα δύο φύλα. Εντούτοις, ανέκαθεν υπήρχαν πολλά άτομα που είτε δεν «χωρούσαν» αντικειμενικά είτε δεν «βολεύονταν» υποκειμενικά στις κοινότοπες κατηγοριοποιήσεις: σε ένα από τα δύο φύλα είτε, εναλλακτικά, στις έτερο- ή ομοφυλοφιλικές συμπεριφορές.

Γεγονός που από μόνο του είναι ιδιαιτέρως ανησυχητικό, όχι μόνο γιατί θέτει σε αμφισβήτηση τις καθιερωμένες κοινωνικές φυλετικές διακρίσεις, αλλά και επειδή πολύ συχνά δημιουργεί ανυπέρβλητα προβλήματα κοινωνικής ένταξης-αποδοχής σε αυτά τα άτομα, που με περισσή ευκολία στιγματίζονται ως «μη φυσιολογικά».

Πάντως, ένα διόλου ευκαταφρόνητο ποσοστό ενήλικων ανδρών και γυναικών, συνήθως γύρω στο 5-10% ενός πληθυσμού, επιδεικνύει έναν αμιγώς ομοφυλοφιλικό σεξουαλικό προσανατολισμό. Γιατί συμβαίνει αυτό;

Σε τι οφείλεται τελικά το φαινόμενο της ομοφυλοφιλίας;

Σε αυτό το ερώτημα επιχειρεί να απαντήσει το βιβλίο «Η βιολογία της ομοφυλοφιλίας» του Ζακ Μπαλταζάρ, που κυκλοφορεί πλέον και στα ελληνικά άψογα μεταφρασμένο και επιμελημένο από τις Πανεπιστημιακές Εκδόσεις Κρήτης.

Οπως εξαρχής επισημαίνει ο συγγραφέας του βιβλίου, η αναζήτηση απαντήσεων σε αυτό το ακανθώδες ερώτημα συσκοτιζόταν ανέκαθεν από κοινωνικές προκαταλήψεις αλλά και από επιστημονικές παρανοήσεις, όπως π.χ. ότι η ομοφυλοφιλία είναι μια «ασθένεια» που μπορούμε να τη θεραπεύσουμε ή, εναλλακτικά, ότι πρόκειται για μια στάση ζωής που επιλέγεται ελεύθερα.

Ωστόσο, η εντυπωσιακή ανάπτυξη της βιολογίας και των νευροεπιστημών μάς προσφέρει μια τρίτη -ολότελα διαφορετική- προσέγγιση.

Τα ομοφυλόφιλα άτομα κατά την εμβρυϊκή τους ζωή και αμέσως μετά τη γέννηση αντιμετώπισαν ένα ασυνήθιστο ενδοκρινικό περιβάλλον, το οποίο τα οδήγησε όχι μόνο στον ιδιαίτερο σεξουαλικό προσανατολισμό τους αλλά και σε διαφοροποιήσεις στη συμπεριφορά και τη φυσιολογία.

Για τον συγγραφέα, πρωτοπόρο ερευνητή και κορυφαίο εκφραστή της συγκεκριμένης άποψης, η ομοφυλοφιλία δεν αποτελεί θέμα επιλογής, δεν είναι ασθένεια ή διαστροφή, ούτε οφείλεται σε αδιάφορους γονείς ή σε προβληματικό κοινωνικό περιβάλλον.

Είναι απλώς η έκφραση του ευρύτερου φαινομένου της βιολογικής ποικιλότητας.

Οσο όμως ενδιαφέρουσα ή ικανοποιητική κι αν φαίνεται αυτή η βιολογική-ορμονική προσέγγιση της ομοφυλοφιλίας, απέχει ακόμη πολύ από το να είναι η πλήρης ή οριστική επιστημονική εξήγηση.

Και οι λόγοι γι’ αυτήν την εξηγητική ανεπάρκεια είναι εγγενώς και αυστηρά επιστημονικοί. Η διατύπωση αποκλειστικά γονιδιακών ή και βιοχημικών εξηγήσεων σκοντάφτει στη –σκόπιμη;- υποβάθμιση και συστηματική υποτίμηση πολλών επιγενετικών και περιβαλλοντικών παραγόντων.

Εξάλλου, όπως επισημαίνει και ο Μπαλταζάρ στο πολύ ενδιαφέρον βιβλίο του, θεωρείται πλέον βέβαιο ότι τέτοιοι επιγενετικοί παράγοντες είναι που τελικά καθορίζουν ή, έστω, ρυθμίζουν την έκφραση των φυλετικών γονιδίων, επηρεάζοντας έτσι αποφασιστικά το τελικό αποτέλεσμα της έκφρασής τους, τόσο κατά την ενδομήτρια όσο και κατά την προεφηβική περίοδο της ζωής ενός ατόμου.

Ο Jacques Balthazart είναι καθηγητής συμπεριφορικής νευροενδοκρινολογίας στο Πανεπιστήμιο της Λιέγης, στο Βέλγιο, και ομότιμος διευθυντής της μονάδας νευροεπιστημών του ερευνητικού κέντρου GIGA.

Είναι επίσης συνδιευθυντής του περιοδικού Frontiers in Neuroendocrinology και της εκδοτικής σειράς με θέμα τη συμπεριφορική νευροενδοκρινολογία του Oxford University Press.

ΜΗΧΑΝΕΣ ΤΟΥ ΝΟΥ
Δραπετεύοντας από την αιωνιότητα
Αν, όπως υποστηρίζει η πλειονότητα των θεωρητικών φυσικών, ο χρόνος είναι απλώς «μια επίμονη ψευδαίσθηση», τότε γιατί το ορατό μας Σύμπαν δεν είναι στατικό αλλά διαρκώς αλλάζει και εξελίσσεται; Αφορμή για το...
Δραπετεύοντας από την αιωνιότητα
ΜΗΧΑΝΕΣ ΤΟΥ ΝΟΥ
Το δίλημμα: ανόητοι εγκέφαλοι ή ανεγκέφαλες νοήσεις;
Με αφορμή την κυκλοφορία δύο βιβλίων του Ανδρέα Παπανικολάου, ενός διεθνώς αναγνωρισμένου εγχειριδίου για τη «Λειτουργική Νευροαπεικόνιση» και μιας συλλογής δοκιμίων με τίτλο «Εντός και επέκεινα της...
Το δίλημμα: ανόητοι εγκέφαλοι ή ανεγκέφαλες νοήσεις;
ΜΗΧΑΝΕΣ ΤΟΥ ΝΟΥ
Χριστουγεννιάτικες βιβλιοπροτάσεις
Για το τέλος του έτους επιλέξαμε τρία πολύ ενδιαφέροντα και άριστα μεταφρασμένα επιστημονικά βιβλία: Merlin Donald, «Η καταγωγή του σύγχρονου νου» • Jonathan Haidt, «Η υπόθεση της ευτυχίας - Σύγχρονες...
Χριστουγεννιάτικες βιβλιοπροτάσεις
ΜΗΧΑΝΕΣ ΤΟΥ ΝΟΥ
Η κρεοφαγία ως ανήθικη ανθρώπινη βιοεξουσία
Αραγε, η φυτοφαγία των βεγκανιστών ισοδυναμεί με πραγματική ζωοφιλία και η κρεοφαγία είναι πάντοτε μια ανήθικη διατροφική συμπεριφορά; Πέρα από την κοινότοπη, και κατά βάθος ανθρωποκεντρική ζωοφιλία τα βιβλία...
Η κρεοφαγία ως ανήθικη ανθρώπινη βιοεξουσία
ΜΗΧΑΝΕΣ ΤΟΥ ΝΟΥ
«Ορθολογικά απαισιόδοξος αλλά όχι απελπισμένος»
Κλείνοντας την πρώτη ενότητα άρθρων σχετικά με την τρέχουσα «έκτη μαζική εξαφάνιση», ζητήσαμε από τον Γιάννη Μανέτα, επιφανή βιολόγο και συγγραφέα, να μας παρουσιάσει τις απόψεις, τις ανησυχίες του αλλά και...
«Ορθολογικά απαισιόδοξος αλλά όχι απελπισμένος»
ΜΗΧΑΝΕΣ ΤΟΥ ΝΟΥ
Καυτές και δροσερές καλοκαιρινές βιβλιοπροτάσεις (ΙΙ)
Τις τρεις «καυτές» καλοκαιρινές βιβλιοπροτάσεις της προηγούμενης εβδομάδας ακολουθούν, σήμερα, τρία εξίσου αξιόλογα –αλλά πιο «δροσιστικά»– αναγνώσματα: «Η ζωή σήμερα, άλλοτε, αλλού και στο μέλλον» του Γιάννη...
Καυτές και δροσερές καλοκαιρινές βιβλιοπροτάσεις (ΙΙ)

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας