• Αθήνα
    Ελαφρές νεφώσεις
    17°C 14.4°C / 18.2°C
    2 BF
    76%
  • Θεσσαλονίκη
    Ελαφρές νεφώσεις
    16°C 13.7°C / 17.0°C
    2 BF
    70%
  • Πάτρα
    Αραιές νεφώσεις
    16°C 15.0°C / 18.0°C
    3 BF
    70%
  • Ιωάννινα
    Αυξημένες νεφώσεις
    9°C 8.9°C / 10.9°C
    1 BF
    93%
  • Αλεξανδρούπολη
    Σποραδικές νεφώσεις
    16°C 15.9°C / 15.9°C
    5 BF
    88%
  • Βέροια
    Αυξημένες νεφώσεις
    12°C 11.5°C / 16.0°C
    1 BF
    88%
  • Κοζάνη
    Αραιές νεφώσεις
    8°C 7.9°C / 8.4°C
    0 BF
    81%
  • Αγρίνιο
    Ασθενείς βροχοπτώσεις
    14°C 13.5°C / 15.7°C
    4 BF
    86%
  • Ηράκλειο
    Σποραδικές νεφώσεις
    16°C 14.4°C / 17.5°C
    5 BF
    80%
  • Μυτιλήνη
    Αραιές νεφώσεις
    17°C 16.9°C / 17.9°C
    4 BF
    72%
  • Ερμούπολη
    Σποραδικές νεφώσεις
    16°C 16.1°C / 19.6°C
    5 BF
    88%
  • Σκόπελος
    Ελαφρές νεφώσεις
    16°C 16.2°C / 16.6°C
    5 BF
    71%
  • Κεφαλονιά
    Αραιές νεφώσεις
    17°C 14.9°C / 16.9°C
    4 BF
    72%
  • Λάρισα
    Αραιές νεφώσεις
    8°C 7.9°C / 13.5°C
    0 BF
    100%
  • Λαμία
    Αραιές νεφώσεις
    14°C 13.3°C / 16.7°C
    2 BF
    100%
  • Ρόδος
    Ψιχάλες μικρής έντασης
    18°C 16.8°C / 18.8°C
    2 BF
    80%
  • Χαλκίδα
    Σποραδικές νεφώσεις
    17°C 14.8°C / 18.4°C
    0 BF
    61%
  • Καβάλα
    Ελαφρές νεφώσεις
    14°C 11.3°C / 15.5°C
    0 BF
    84%
  • Κατερίνη
    Ελαφρές νεφώσεις
    15°C 12.2°C / 17.0°C
    1 BF
    74%
  • Καστοριά
    Αυξημένες νεφώσεις
    9°C 8.8°C / 8.8°C
    2 BF
    95%
ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Ο εμβολιασμός των νηπίων ως ανάγκη των... ενηλίκων

  • A-
  • A+
Ηταν γνωστό ότι τόσο η Pfizer-BioNTech όσο και η Moderna πραγματοποιούσαν από καιρό έρευνες και κλινικές μελέτες για τη δημιουργία νέων εμβολίων για όλο το φάσμα των μικρότερων ηλικιών, από 6 μηνών έως 11 ετών. Η επικείμενη έγκριση του μαζικού εμβολιασμού παιδιών από 5 έως11 ετών θα ανοίξει τον δρόμο και για τον εμβολιασμό των νηπίων. Αυτές οι πρόσφατες εξελίξεις έχουν προκαλέσει εντονότατες διενέξεις μεταξύ των ειδικών σχετικά με τη σκοπιμότητα, την αναγκαιότητα και τη χρησιμότητα διεύρυνσης του εμβολιασμού κατά του κορονοϊού στα μικρά παιδιά και στα νήπια.

Απ’ ό,τι φαίνεται, τον επόμενο χρόνο στις περισσότερες δυτικές χώρες θα ξεκινήσουν οι μαζικοί εμβολιασμοί κατά του κορονοϊού και σε παιδιά κάτω των 12 ετών, κάτι που ήδη εφαρμόζεται στην Κίνα και στη Κούβα, ενώ σχεδιάζεται να ακολουθήσουν τα νήπια από 5 έως 11 ετών. Ποιο είναι το σκεπτικό αυτής της πρωτοφανούς εμβολιαστικής πολιτικής;

Ομως, δεδομένου ότι πρόκειται για εμβόλια που δημιουργήθηκαν μόλις πριν από έναν χρόνο ενάντια σε έναν ιδιαίτερα μολυσματικό ιό και μία νόσο που μέχρι πρόσφατα αγνοούσαμε την ύπαρξή τους, αρκετοί ειδικοί επιστήμονες διατηρούν σοβαρές επιφυλάξεις για την ασφάλεια και κυρίως για την αποτελεσματικότητα αυτών των εμβολιαστικών πρακτικών, όταν εφαρμόζονται σε νήπια και παιδιά.

Για την ώρα, οι παιδικοί εμβολιασμοί δεν είναι υποχρεωτικοί, όταν όμως θα υπάρχουν κάποιες εγγυήσεις για την ασφάλειά τους, είναι βέβαιο ότι αρκετές χώρες θα θεωρήσουν τον εμβολιασμό ως αναγκαία προϋπόθεση για την ασφαλή εγγραφή των παιδιών στο σχολείο.

Επιστημονικά δεδομένα και αποσιωπήσεις
στα προγράμματα παιδικού εμβολιασμού

Από τα διαθέσιμα εμβόλια κατά του κορονοϊού μόνο δύο έχουν εγκριθεί μέχρι σήμερα από τους διεθνείς οργανισμούς αξιολόγησης φαρμάκων (FDA και EMA) ώς κατάλληλα για ανήλικα άτομα ηλικίας από 12 έως 17 ετών: το εμβόλιο «Comirnaty» των Pfizer και BiοNTech και το «Spikevax» της Moderna.

Οπως και τα εμβόλια για τους ενήλικες και αυτά τα εμβόλια, που δημιουργήθηκαν με την τεχνολογία mRNA, δεν περιέχουν δηλαδή τον ίδιο τον κορονοϊό, αλλά μόνο μια σειρά γονιδιακών πληροφοριών του ιού που είναι κωδικευμένες σε μόρια RNA.

Οταν αυτά τα τμήματα ιικού RNA μεταφερθούν μέσω του εμβολίου στα κύτταρά μας τα αναγκάζουν να παράγουν την πρωτεΐνη της ακίδας του κορωνοϊού, η οποία ενεργοποιεί αμέσως το ανοσιακό μας σύστημα για την παραγωγή των κατάλληλων προστατευτικών αντισωμάτων. Ετσι τα ανοσοκύτταρά μας μαθαίνουν να αναγνωρίζουν και να καταστρέφουν κάθε ξένο σώμα που φέρει τη συγκεκριμένη ακίδα, δηλαδή αποκτούν για ορισμένο χρονικό διάστημα ανοσία στον κορονοϊό.

Οπως είδαμε στα προηγούμενα άρθρα, ο κίνδυνος σοβαρής νόσησης των παιδιών μετά από λοίμωξη από τον κορονοϊό είναι πολύ μικρός. Ακόμη όμως και όταν αυτό συμβαίνει, τα παιδιά είναι συνήθως ασυμπτωματικά ή νοσούν πολύ ελαφρά από τη νόσο Covid-19. Επομένως το επιχείρημα ότι ο εμβολιασμός των ανηλίκων είναι αναγκαίος επειδή μειώνει την πιθανότητα να νοσήσουν σοβαρά από Covid-19 ισχύει μόνο για τα νήπια, τα παιδιά και τους εφήβους που έχουν υποκείμενα προβλήματα υγείας (βλ. «Μηχανές του Νου», 18 και 25-9-21). Γιατί λοιπόν θεωρείται επιβεβλημένη η διεύρυνση του εμβολιασμού και στους ανηλίκους;

Πράγματι αρκετές χώρες έχουν ήδη προχωρήσει στην εσπευσμένη χορήγηση εμβολίων αντι-Covid και σε ανηλίκους, μολονότι οι πρώτες συστηματικές κλινικές μελέτες σε ό,τι αφορά την ασφάλεια και την αποτελεσματικότητα των σημερινών εμβολίων κατά του κορονοϊού σε νήπια και παιδιά ξεκίνησαν φέτος και αναμένεται να ολοκληρωθούν το 2023.

Από τις μέχρι σήμερα ανακοινώσεις των φαρμακευτικών εταιρειών προκύπτει ότι ο εμβολιασμός για την προστασία των ανηλίκων από τον κορονοϊό είναι αρκετά ασφαλής και ότι σπανίως εκδηλώνονται στα παιδιά παρενέργειες όπως το οξύ φλεγμονώδες σύνδρομο του αναπνευστικού συστήματος και η φλεγμονή του μυοκαρδίου ή του περικαρδίου. Πάντως στο φύλλο οδηγιών του εμβολίου της Pfizer αναφέρεται ρητά ότι όταν εμφανίζονται αυτές οι παρενέργειες του εμβολιασμού σε ανήλικα άτομα «αφορούν συνήθως νεαρά αγόρια ηλικίας από 12 έως 29 ετών και εκδηλώνονται λίγες μέρες μετά τη δεύτερη δόση του εμβολίου».

Γιατί λοιπόν παρά τις σπάνιες αλλά διαπιστωμένες παρενέργειες θα πρέπει να υποχρεωθούν να εμβολιαστούν τα παιδιά που δεν έχουν υποκείμενα προβλήματα υγείας και τα ίδια δεν απειλούνται από τον κορονοϊό;

Χρειαζόμαστε μαζικούς παιδικούς εμβολιασμούς;

Πολύ πρόσφατα, στις 20 Σεπτεμβρίου, η γερμανική φαρμακευτική εταιρεία Pfizer σε συνεργασία με την αμερικανική BioNTech παρουσίασαν τα αποτελέσματα των ερευνών τους για τη δημιουργία ενός εμβολίου αντι-Covid για παιδιά ηλικίας από 5 έως 11 ετών και ήδη κατέθεσαν αίτηση αδειοδότησης για τη χρησιμοποίησή του σε συνθήκες έκτακτης ανάγκης από αυτές τις ηλικίες.

Στην έρευνα συμμετείχαν 2.268 παιδιά και, όπως υποστηρίζουν στη σχετική έκθεση, το εμβόλιό τους έδειξε πολύ καλή συμπεριφορά δίνοντας ισχυρές ανοσιακές αποκρίσεις. Ωστόσο για τις ηλικίες από 5 έως 11 ετών επιλέχθηκαν δύο δόσεις εμβολίων, κάθε μία των 10 μικρογραμμαρίων και όχι των 30 μικρογραμμαρίων που είναι η δοσολογία των εμβολίων για νέους ανθρώπους ηλικίας από 16 έως 25 ετών.

Ετσι το νέο εμβόλιο που προτείνεται για τα πολύ μικρά παιδιά είναι το ένα τρίτο της ποσότητας του αντίστοιχου εμβολίου για τους ενήλικες. Αυτή η μειωμένη δόση του παιδικού εμβολίου, που επιλέχθηκε για την ασφάλεια και την ανεκτικότητά της, φαίνεται πως δίνει εξίσου καλά αποτελέσματα, σύμφωνα με τις φαρμακευτικές εταιρείες. Και ανάλογες έρευνες πραγματοποιεί και η Moderna.

Η επίσημη αδειοδότηση αυτών των νέων εμβολίων από τους διεθνείς οργανισμούς αναμένεται τους αμέσως επόμενους μήνες, μεταξύ Οκτωβρίου και Δεκεμβρίου. Οπότε είναι αρκετά ρεαλιστικό να προβλέψουμε ότι από το νέο έτος θα αρχίσει ο μαζικός εμβολιασμός και των πολύ μικρών παιδιών από 5 έως 11 ετών. Και με τα νήπια από 6 μηνών έως 3 ετών τι θα γίνει;

Γνωρίζουμε ότι τόσο η Pfizer-BioNTech όσο και η Moderna πραγματοποιούν ήδη από καιρό κλινικές μελέτες για την εφαρμογή των εμβολίων τους σε όλο το φάσμα των μικρότερων ηλικιών: από 6 μηνών έως 2 ετών, από 2 έως 4 ετών και από 5 έως 11 ετών. Η επικείμενη έγκριση του εμβολιασμού της τρίτης ομάδας παιδιών (5 έως 11 ετών) θα ανοίξει πιθανότατα τον δρόμο και για τις άλλες δύο ομάδες νηπίων.

Ωστόσο αυτές οι πρόσφατες εξελίξεις έχουν ήδη προκαλέσει εντονότατες διενέξεις μεταξύ των ειδικών σχετικά με τη σκοπιμότητα, την αναγκαιότητα και τη χρησιμότητα διεύρυνσης του εμβολιασμού κατά του κορονοϊού στα μικρά παιδιά και στα νήπια.

Η τρέχουσα διένεξη αφορά στο αν ο εμβολιασμός των παιδιών κάτω των 12 ετών είναι απαραίτητος για τα ίδια ή αν, αντίθετα, χρειάζεται μόνο στους υπερήλικες και τις πιο ευπαθείς ομάδες ενηλίκων, με τους οποίους έρχονται σε επαφή τα παιδιά και τα νήπια. Δεδομένου ότι, αντίθετα με την εποχική γρίπη, οι ελάχιστες λοιμώξεις από τον κορονοϊό σε αυτές τις ηλικίες εξαρτώνται από τους ενήλικες και είναι σοβαρές μόνο όταν τα παιδιά έχουν κάποιο σοβαρό ιατρικό πρόβλημα, επειδή τα περισσότερα διαθέτουν φυσική ανοσία στην Covid-19. Στην πραγματικότητα όμως τα παιδιά και τα νήπια, αν και δεν νοσούν σοβαρά όταν μολύνονται από τον κορονοϊό, έχουν υψηλό ιικό φορτίο, οπότε μπορούν και αυτά να συμβάλουν στη διάδοση και τη συντήρηση της πανδημίας.

Πάντως αν τελικά η χορήγηση εμβολίων αντι-Covid γίνει μαζική ή και υποχρεωτική για τα νήπια, τα παιδιά και τους εφήβους, δηλαδή σε οργανισμούς που παρουσιάζουν σχεδόν μηδενική πιθανότητα να νοσήσουν σοβαρά, τότε τα συγκεκριμένα εμβόλια οφείλουν να είναι όχι μόνο καλά ελεγμένα για την αποτελεσματικότητά τους, αλλά και επαρκώς εγγυημένα για την ασφαλή μακροχρόνια δράση τους στους αναπτυσσόμενους οργανισμούς των ανηλίκων.

Σε κάθε επιδημία όσο αυξάνεται ο αριθμός των ανθρώπων που αποκτούν ανοσία σε έναν μολυσματικό παράγοντα τόσο μειώνεται ο αριθμός των νέων κρουσμάτων. Πρόκειται για την πολυπόθητη «ανοσία της αγέλης», η οποία μπορεί θεωρητικά να επιτευχθεί με δύο τρόπους: είτε μέσω του μαζικού προληπτικού εμβολιασμού είτε μέσω της φυσικής λοίμωξης και νόσησης αρκετά μεγάλου αριθμού ατόμων ενός πληθυσμού από τον συγκεκριμένο μολυσματικό παράγοντα, προκειμένου να αναπτύξουν τα εξειδικευμένα αντισώματα για αυτόν τον μολυσματικό παράγοντα.

Εμβολιάζοντας τα παιδιά για την ανοσία της αγέλης

Υπάρχουν όμως σημαντικές διαφορές στην ανοσία που επιτυγχάνεται μέσω εμβολιασμού και στην ανοσία που επιτυγχάνεται μέσω φυσικής λοίμωξης. Αυτές αφορούν αφενός την αποτελεσματικότητα και αφετέρου τους διαφορετικούς χρόνου που απαιτούνται: ο εμβολιασμός είναι ένας σχετικά γρήγορος, τεχνητός τρόπος επίτευξης της συλλογικής ανοσίας μέσω της εισαγωγής στους ανθρώπινους οργανισμούς μιας εξασθενημένης εκδοχής του ιού, ενώ οι φυσικές μολύνσεις είναι ένας πιο ακριβής και αποτελεσματικός -αλλά πολύ πιο χρονοβόρος!- τρόπος για να αναπτύξει ένας πληθυσμός ανοσία στην ίδια ιογενή νόσο.

Ωστόσο και οι δύο τρόποι επίτευξης της πληθυσμιακής ανοσίας προϋποθέτουν την ενεργοποίηση των ίδιων βασικών μηχανισμών του ανοσιακού συστήματος των οργανισμών. Οσον αφορά τώρα το χρονικό διάστημα που διατηρείται η κάθε μορφή ανοσίας, αυτή κυμαίνεται σημαντικά και εξαρτάται από τον παθογόνο παράγοντα και τον οργανισμό. Για παράδειγμα η διάρκεια της ανοσίας στην εποχική γρίπη διαφέρει από τη διάρκεια της ανοσίας σε άλλες ιικές νόσους που μολύνουν τους ανθρώπους.

Οι άνθρωποι που έχουν δημιουργήσει αντισώματα κατά του κορονοϊού Sars CoV-2, είτε μέσω του εμβολιασμού είτε μετά από φυσική λοίμωξη, συνήθως αναπτύσσουν κάποια ανοσία στη νόσο Covid-19. Για πόσο χρόνο όμως το ανοσοποιητικό τους σύστημα διατηρεί αυτή την επίκτητη ικανότητα ανοσοαπόκρισης στον κορονοϊό και είναι εξίσου αποτελεσματική για όλες τις παραλλαγές του ιού;

Σε αυτά τα δύο τόσο αποφασιστικά ερωτήματα για την εμβολιαστική αντιμετώπιση της νέας πανδημίας, οι λοιμωξιολόγοι και οι επιδημιολόγοι δεν διαθέτουν ακόμη σαφείς απαντήσεις σχετικά με τη διάρκεια της ανοσίας, αν δηλαδή η ανοσία διαρκεί μόνο μερικούς μήνες, έναν ή ενάμιση χρόνο. Απαιτούνται λοιπόν πολύ περισσότερα επιδημιολογικά και κλινικά δεδομένα τόσο για τη μεταδοτικότητα της νόσου από εμβολιασμένους σε μη εμβολιασμένους ανθρώπους όσο και για τον ιδιαίτερο τρόπο που αντιδρούν ανοσιακά στον κορονοϊό οι διαφορετικές ηλικιακά ανθρώπινες ομάδες.

Επομένως οφείλουμε να παραδεχτούμε ότι, με βάση τα στοιχεία που διαθέτουμε μέχρι σήμερα, είναι πολύ δύσκολο να εκτιμηθεί αντικειμενικά και με σχετική ακρίβεια το ποσοστό του πληθυσμού που θα πρέπει, είτε με φυσικό τρόπο είτε με μαζικό εμβολιασμό, να αποκτήσει ανοσία στη νόσο Covid-19 ώστε να προστατευτεί ο υπόλοιπος πληθυσμός. Και τα πράγματα περιπλέκονται ακόμη περισσότερο όσο μικραίνει η ηλικία των ξενιστών του κορονοϊού, επειδή, όπως είδαμε, τα περισσότερα παιδιά και οι έφηβοι δεν είναι συνήθως «ασθενείς» αλλά ασυμπτωματικοί φορείς του, που μεταδίδουν ανέμελα τον κορονοϊό συμβάλλοντας -χωρίς να το γνωρίζουν- στην επίσπευση της ανοσίας της αγέλης.

Πίσω από τη στρατηγική επιλογή του μαζικού εμβολιασμού των ανηλίκων υποκρύπτεται η όχι επαρκώς επιβεβαιωμένη εικασία ότι τα παιδιά και οι έφηβοι αποτελούν βασικές «δεξαμενές» εκκόλαψης και διάδοσης του νέου κορονοϊού. Δεδομένου ότι δεν γνωρίζουμε αν όντως ισχύει αυτή η υπόθεση, για να προχωρήσουμε σε μαζικό και ενδεχομένως υποχρεωτικό εμβολιασμό αντι-Covid των ανηλίκων θα πρέπει να πληρούνται κάποιες από τις ακόλουθες πέντε προϋποθέσεις που ισχύουν για κάθε μαζικό παιδικό εμβολιασμό:

1. Οτι ο μαζικός εμβολιασμός των ανηλίκων, που δεν έχουν υποκείμενα νοσήματα, τους προσφέρει σαφώς μεγαλύτερα οφέλη από τους κινδύνους μιας ενδεχόμενης μόλυνσης από τον κορονοϊό.

2. Οτι ο εμβολιασμός των ανηλίκων είναι επιτακτικός και αναγκαίος, παρά τις στατιστικά ασήμαντες ζημιές που θα υφίσταντο τα υγιή παιδιά αν μολύνονταν από τον κορονοϊό.

3. Οτι το πλεονέκτημα να ξεπεράσει ένας υγιής ανήλικος την ενδεχόμενη λοίμωξή του από τον κορονοϊό χωρίς σοβαρές επιπτώσεις μπορεί να επιτευχθεί μόνο μέσω του εμβολιασμού του.

4. Οτι χωρίς τον μαζικό εμβολιασμό των ανηλίκων δεν είναι δυνατόν να περιοριστεί ο κίνδυνος σοβαρών λοιμώξεων των ενηλίκων, εμβολιασμένων και μη.

5. Και, τέλος, ότι χωρίς τον μαζικό εμβολιασμό των ανηλίκων δεν μπορεί να επιτευχθεί η ανοσία της αγέλης, η μόνη που, υποτίθεται, μπορεί να εξαλείψει την πανδημία του κορονοϊού.

Αξίζει να σημειωθεί ότι ο μαζικός και υποχρεωτικός εμβολιασμός των ανηλίκων θα ήταν απολύτως δικαιολογημένος ή τουλάχιστον ευκολότερα αποδεκτός αρκεί να ίσχυε μόνο ο πρώτος όρος. Πράγματι, αν τα διαθέσιμα εμβόλια προστάτευαν τους ανηλίκους από μια σοβαρή απειλή, η οποία θα ήταν αδύνατον να αντιμετωπιστεί διαφορετικά, τότε ο εμβολιασμός τους θα έπρεπε να είναι υποχρεωτικός, ακόμη κι αν δεν υπήρχαν άλλα πλεονεκτήματα για την κοινωνία.

Αντίστροφα, αν ίσχυαν οι υπόλοιποι όροι (2, 3, 4, 5) αλλά όχι ο πρώτος, τότε ο υποχρεωτικός εμβολιασμός των ανηλίκων θα ήταν απαράδεκτος από ηθική άποψη, διότι θα ισοδυναμούσε με το να τους εκθέσουμε σε πιθανούς κινδύνους, με στόχο να ωφεληθούν αποκλειστικά οι ενήλικοι και όχι τα ίδια τα παιδιά, που ως γνωστόν δεν απειλούνται από την Covid-19 όταν είναι υγιή.

Εξάλλου πρόκειται για μια στρατηγική που είναι λανθασμένη όχι μόνο ηθικά αλλά και επιστημονικά, διότι όσοι ή όσες απειλούνται από τον νέο κορονοϊό δεν προστατεύονται καθόλου από τον εμβολιασμό των άλλων, οι οποίοι δεν διατρέχουν κανένα σοβαρό κίνδυνο.

Ακολουθήστε μας στο Google news
ΜΗΧΑΝΕΣ ΤΟΥ ΝΟΥ
Ο εμβολιασμός ως βιοπολιτικό διακύβευμα
Η διαμάχη εμβολιαστών-αντιεμβολιαστών σε καιρούς πανδημίας δεν είναι μόνο άκαιρη αλλά και παραπλανητική, γιατί το βιοπολιτικό διακύβευμα, δηλαδή η ανθρώπινη ζωή, είναι... αλλού.
Ο εμβολιασμός ως βιοπολιτικό διακύβευμα
ΜΗΧΑΝΕΣ ΤΟΥ ΝΟΥ
Αντιεμβολιαστικές δεισιδαιμονίες
Η άκριτη ταύτιση της επιστήμης με την εξουσία αποκαλύπτει τη μεγάλη δυσκολία των σύγχρονων κοινωνιών να κατανοήσουν την επιστημονική μέθοδο σκέψης, σχετικά με την αναγκαιότητα ή όχι εμβολιασμού κατά του...
Αντιεμβολιαστικές δεισιδαιμονίες
ΜΗΧΑΝΕΣ ΤΟΥ ΝΟΥ
Πόσο διαρκεί η εμβολιακή μας προστασία κατά τoυ κορονοϊού
Σε αυτή την κρίσιμη φάση της πανδημίας του κορονοϊού, ένα καίριο ερώτημα είναι: Χρειάζεται όντως όσοι είναι ήδη εμβολιασμένοι να υποβληθούν στην τρίτη ενισχυτική δόση κι αν ναι, μετά από πόσο ακριβώς χρόνο;
Πόσο διαρκεί η εμβολιακή μας προστασία κατά τoυ κορονοϊού
ΜΗΧΑΝΕΣ ΤΟΥ ΝΟΥ
Ο γρίφος της υπερανοσίας
Εν αναμονή των νέων, πιο επιθετικών παραλλαγών του κορονοϊού, οι ιολογικές έρευνες μεταθέτουν τους ανοσολογικούς στόχους τους από την τυφλή εμβολιαστική ανοσία στην εξατομικευμένη «υπερανοσία».
Ο γρίφος της υπερανοσίας
ΜΗΧΑΝΕΣ ΤΟΥ ΝΟΥ
Η ενύπνια ζωή μας με τον κορονοϊό
Επί σχεδόν δύο χρόνια, η επιδημική εξάπλωση της νόσου Covid και τα ατελέσφορα υγειονομικά μέτρα για την αντιμετώπισή της στον τόπο μας έχουν προκαλέσει μεγάλη κοινωνική δυσφορία.
Η ενύπνια ζωή μας με τον κορονοϊό

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας