• Αθήνα
    Αίθριος καιρός
    25°C 22.4°C / 26.8°C
    1 BF
    32%
  • Θεσσαλονίκη
    Αίθριος καιρός
    24°C 21.3°C / 26.0°C
    1 BF
    31%
  • Πάτρα
    Αίθριος καιρός
    26°C 25.1°C / 26.5°C
    3 BF
    55%
  • Ιωάννινα
    Αίθριος καιρός
    24°C 23.9°C / 23.9°C
    2 BF
    29%
  • Αλεξανδρούπολη
    Ελαφρές νεφώσεις
    22°C 21.9°C / 21.9°C
    4 BF
    60%
  • Βέροια
    Σποραδικές νεφώσεις
    24°C 20.7°C / 27.0°C
    2 BF
    36%
  • Κοζάνη
    Αίθριος καιρός
    23°C 21.2°C / 25.6°C
    0 BF
    15%
  • Αγρίνιο
    Αίθριος καιρός
    26°C 24.6°C / 26.4°C
    2 BF
    27%
  • Ηράκλειο
    Ελαφρές νεφώσεις
    22°C 21.1°C / 24.9°C
    4 BF
    60%
  • Μυτιλήνη
    Αίθριος καιρός
    22°C 21.9°C / 21.9°C
    3 BF
    46%
  • Ερμούπολη
    Αίθριος καιρός
    23°C 21.6°C / 23.8°C
    3 BF
    43%
  • Σκόπελος
    Ελαφρές νεφώσεις
    23°C 21.6°C / 23.7°C
    2 BF
    43%
  • Κεφαλονιά
    Ελαφρές νεφώσεις
    25°C 24.9°C / 24.9°C
    4 BF
    47%
  • Λάρισα
    Αίθριος καιρός
    26°C 23.5°C / 25.9°C
    2 BF
    24%
  • Λαμία
    Αίθριος καιρός
    23°C 22.8°C / 26.2°C
    1 BF
    17%
  • Ρόδος
    Αίθριος καιρός
    25°C 24.8°C / 26.8°C
    2 BF
    31%
  • Χαλκίδα
    Ελαφρές νεφώσεις
    25°C 23.0°C / 27.0°C
    1 BF
    23%
  • Καβάλα
    Ελαφρές νεφώσεις
    21°C 21.3°C / 22.1°C
    1 BF
    54%
  • Κατερίνη
    Σποραδικές νεφώσεις
    23°C 21.4°C / 26.2°C
    3 BF
    46%
  • Καστοριά
    Σποραδικές νεφώσεις
    24°C 23.8°C / 23.8°C
    2 BF
    12%
ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Αντισηπτικές βιβλιοπροτάσεις

  • A-
  • A+
Τέσσερα ενδιαφέροντα επιστημονικά βιβλία που μόλις κυκλοφόρησαν ➩ «Φυλή, μονογαμία και άλλα ψέματα που σας λένε» του Agustin Fuentes ➩ «Ξαναμελετώντας τον Μαρξ στην εποχή του ψηφιακού καπιταλισμού» του Christian Fuchs ➩ «Φρενολογία στα ελληνικά» του Θανάση Καράβατου ➩ «Απάτες στα εργαστήρια Κακές επιστημονικές πρακτικές» του Nicolas Chevassus-au-Louis.
Ακολουθήστε μας στο Google news

Agustin Fuentes «Φυλή, μονογαμία και άλλα ψέματα που σας λένε»

μτφρ. Θόδωρος Παραδέλλης εκδ. «Εκδόσεις του Εικοστού Πρώτου», σελ. 328

Η ρατσιστική απαξίωση της ανθρώπινης ύπαρξης για βιολογικούς λόγους, όπως π.χ. οι διαφορές στο χρώμα του δέρματος, στο φύλο ή σε άλλες ψυχοσωματικές διαφορές, θα κάνει την εμφάνισή της, πρώτη φορά, κατά τη νεωτερική εποχή. Εκτοτε, όχι μόνο οι εθνικές, αλλά και οι φυλετικές, πολιτισμικές και ταξικές ανισότητες μεταξύ των ανθρώπων ερμηνεύονται κατά το δοκούν, όχι ως «επίκτητες» και άρα τυχαίες ιστορικο-κοινωνικές διαφορές αλλά ως έμφυτες» βιολογικές διαφορές, που υποτίθεται ότι είναι εγγενείς στην ανθρώπινη φύση.

Οταν, όμως, κάποιος υποστηρίζει ότι μια ανθρώπινη «φυλή» ή ένα «φύλο» (προφανώς, τα δικά του!) είναι ανώτερα, ομορφότερα, δυνατότερα και ασφαλώς εξυπνότερα από το άλλο φύλο και τις άλλες ανθρώπινες φυλές, τότε αναμφίβολα είναι «ρατσιστής». Αν μάλιστα δεχτούμε ότι η υποθετική ανωτερότητα της φυλής ή του φύλου «μας» οφείλονται στα ιδιαίτερα γονίδιά «μας», στα τέλεια χρωμοσώματά «μας» και στους υπερ-ανεπτυγμένους εγκεφάλους «μας», τότε αυτή η υπεροχή δεν μπορεί να είναι τυχαία ή πρόσκαιρη, αλλά φυσική και... διαχρονική.

Γιατί άραγε, τον 21ο αιώνα, εξακολουθεί να είναι πολιτικά επίκαιρο και κοινωνικά επιβεβλημένο το να εξετάζουμε την επιστημονική νομιμότητα τέτοιων ρατσιστικών και φυλετικών ιδεολογημάτων; Επειδή, όπως κατ’ επανάληψη έχει διαπιστωθεί στην Ιστορία, σε περιόδους κοινωνικής κρίσης και οικονομικής ύφεσης τείνουν να πληθαίνουν τα δόλια επιχειρήματα υπέρ της ανισότητας των ανθρώπων και των απανθρωποποιητικών ρατσιστικών πρακτικών.

Εξάλλου, όπως μας υπενθυμίζει η ανάγνωση αυτού του πολύ ενδιαφέροντος βιβλίου, οι ρατσιστικές ιδέες δεν παραμένουν αμετάβλητες στον χρόνο: για να μπορούν να ασκούν τη μυθοποιητική ιδεολογική τους λειτουργία και άρα τη διαβρωτική κοινωνική δράση τους, οφείλουν να εξελίσσονται και να προσαρμόζονται στις νέες ιστορικές συγκυρίες.

Διόλου περίεργο, λοιπόν, ότι ο διάσημος βιοανθρωπολόγος Agustin Fuentes, καθηγητής στο κορυφαίο Πανεπιστήμιο Πρίνστον, με πολύ πλούσιο ερευνητικό και συγγραφικό έργο, επέλεξε σε αυτό το τελευταίο του βιβλίο να αντιμετωπίσει τους τρεις πιο επίμονους και διαδεδομένους κοινωνικούς μύθους σχετικά με την ανθρώπινη φύση: 1) ότι οι άνθρωποι διακρίνονται σε βιολογικές φυλές ή ράτσες, 2) ότι είναι εκ φύσεως ένα βίαιο και επιθετικό είδος και 3) ότι τα δύο φύλα, οι άνδρες και οι γυναίκες, διαφέρουν τόσο γενετικά όσο και εγκεφαλικά μεταξύ τους.

Στο «Φυλή, μονογαμία και άλλα ψέματα που σας λένε», ο συγγραφέας πετυχαίνει να παρουσιάσει, με τρόπο συναρπαστικό και τεκμηριωμένο, τα πιο πρόσφατα επιστημονικά δεδομένα από διάφορες επιστήμες -Ανθρωπολογία, Μοριακή και Εξελικτική Βιολογία, Νευροψυχολογία- που απορρίπτουν τα νέα ψευδοεπιστημονικά επιχειρήματα που προβάλλονται σήμερα, για να υποστηρίξουν αυτά τα τρία πολύ διαδεδομένα κοινωνικά μυθεύματα.

Καταρρίπτοντας, ωστόσο, αυτούς τους τρεις μύθους για την ανθρώπινη φύση, ο συγγραφέας δεν παραλείπει να μας υπενθυμίζει ότι η διάδοση τέτοιων «αφελών» ψευδοεπιστημονικών προκαταλήψεων δεν πρέπει να θεωρείται ποτέ κοινωνικά αθώα ή επιστημονικά αφελής, αφού στοχεύει στο να δημιουργήσει δυσπιστία και φόβο απέναντι στους «άλλους». Ανθρώπινα συναισθήματα που, με τη σειρά τους, αποτελούν το αναγκαίο υπόστρωμα για την εφαρμογή των πιο απάνθρωπων ρατσιστικών πολιτικών.


Christian Fuchs «Ξαναμελετώντας τον Μαρξ στην εποχή του ψηφιακού καπιταλισμού»

μτφρ. Δέσποινα Ζώχου επιμ. Διονύσης Τζαρέλλας
εκδ. Δίαυλος, σελ. 208

Η μέχρι πρότινος απραγματοποίητη νεωτερική ουτοπία για ελεύθερη και ισότιμη επικοινωνία μεταξύ των ανθρώπων -ανεξαρτήτως απόστασης, φύλου, φυλής και κοινωνικής τάξης- φαίνεται πως υλοποιείται σήμερα μέσω του ίντερνετ. Πράγματι, μέσα σε μόλις δύο δεκαετίες, τον 21ο αιώνα, οι τεχνολογικές εξελίξεις της τέταρτης βιομηχανικής επανάστασης επέφεραν πρωτοφανείς ανατροπές στους τρόπους διαχείρισης της οπτικοακουστικής επικοινωνίας, της οικονομικής παραγωγής και της κοινωνικής δικτύωσης των ανθρώπων.

Αυτή η ψευδαίσθηση διαδικτυακής ελευθερίας και ισοτιμίας αποτελεί την πιο σκοτεινή προϋπόθεση για την ολοκληρωτική διαχείριση των ανθρώπινων κοινωνιών από την πλανητική ψηφιακή βιομηχανία.

Δυστυχώς, τόσο ο τομέας της κοινωνικής επικοινωνίας όσο και οι τεχνολογίες αιχμής που τη διαμορφώνουν, σε κάθε ιστορική εποχή διαφορετικά, δεν υπήρξαν ποτέ αντικείμενα συστηματικής μελέτης από τον Καρλ Μαρξ όσο και από τους μαρξιστές, οι οποίοι έτειναν να υποτιμούν τη σημασία τους επειδή -εσφαλμένα!- τα θεωρούσαν ως «δευτερεύουσας σημασίας φαινόμενα του εποικοδομήματος».

Αυτό, όπως ορθά επισημαίνει ο συγγραφέας, είχε ως αποτέλεσμα η κριτική θεωρία της επικοινωνίας να αφεθεί είτε σε «συντηρητικούς» στοχαστές της Σχολής της Φρανκφούρτης (π.χ. τον Γιούργκεν Χάμπερμας και τους μαθητές του), είτε στους απολιτικούς τεχνοκράτες, ενώ οι τελευταίοι εφαρμόζουν και τελειοποιούν τις επικοινωνιακές τεχνολογίες αδιαφορώντας για τις δυσβάσταχτες κοινωνικές επιπτώσεις τους.

Πόσο επίκαιρος, λοιπόν, μπορεί να είναι ο Μαρξ τον 21ο αιώνα, την εποχή του «ψηφιακού καπιταλισμού», δηλαδή της καθολικής υπολογιστικής αυτοματοποίησης της εργασίας και της διαδικτυακής επικοινωνίας; Με ποιον τρόπο η σκέψη του Μαρξ μπορεί να μας φανεί χρήσιμη για να κατανοήσουμε κάποιες αδιαφανείς πτυχές αυτών των πολύ πρόσφατων τεχνοεπιστημονικών εξελίξεων και, ενδεχομένως, να μας βοηθήσει να προβλέπουμε τις ασύλληπτες, μέχρι χθες, κοινωνικοοικονομικές ανατροπές των ημερών μας;

Το «Ξαναμελετώντας τον Μαρξ στην εποχή του ψηφιακού καπιταλισμού» επιχειρεί να αναδείξει τη σημασία της μαρξιστικής μεθόδου και σκέψης για την κατανόηση της επιλογής ορισμένων και όχι άλλων τεχνολογικών εξελίξεων, επειδή οι δεύτερες θεωρούνται από τις κυρίαρχες τάξεις είτε λιγότερο πρόσφορες (οικονομικά) είτε υπερβολικά ανατρεπτικές και επικίνδυνες (κοινωνικά).

Γράφοντας αυτό το βιβλίο ο Αυστριακός κοινωνιολόγος Christian Fuchs, καθηγητής στο Πανεπιστήμιο του Westminster και διαπρεπής θεωρητικός των επικοινωνιών και της ψηφιακής τεχνολογίας, παρουσιάζει τον Μαρξ ως θεωρητικό της ψηφιακής βιομηχανίας και το έργο του ως κλειδί για την κατανόηση των σχέσεων της τεχνολογίας με την κοινωνία, ενάμιση αιώνα μετά τη δημοσίευση του πρώτου τόμου του «Κεφαλαίου».

Μολονότι ο Μαρξ «έχει πολλές φορές ανακηρυχθεί νεκρός. Οι αστοί και οι μεταμοντέρνοι διανοούμενοι έχουν επανειλημμένα δώσει έμφαση στο ότι η θεωρία του Μαρξ είναι ξεπερασμένη, ντετερμινιστική, απολυταρχική, κ.λπ. Στην πραγματικότητα, η προσέγγιση του Μαρξ είναι επίκαιρη, διαλεκτική και δημοκρατική», υποστηρίζει ο Christian Fuchs, συνοψίζοντας το «ανεπίκαιρο» εγχείρημά του σε αυτό το τελευταίο του βιβλίο.


Θανάσης Καράβατος «Φρενολογία στα ελληνικά»

εκδ. Τόπος, σειρά «Συνάψεις», σελ. 336

Το πανάρχαιο όνειρο της επιστήμης -αλλά και κάθε εξουσίας- να καταφέρει με κάποιον τρόπο να «διαβάσει» απευθείας τις πιο μύχιες σκέψεις και τα συναισθήματα των ανθρώπων, καθώς αυτά γεννιούνται στο μυαλό τους, φαίνεται να υλοποιείται στις μέρες μας χάρη στην ανάπτυξη εντυπωσιακών τεχνικών νευροαπεικόνισης των εγκεφαλικών δομών και λειτουργιών. Πράγματι, χάρη σε μια σειρά από νέες τεχνικές απεικόνισης του ανθρώπινου εγκεφάλου έγινε, πρώτη φορά, εφικτός ο ακριβής εντοπισμός των περίπλοκων εγκεφαλικών λειτουργιών και η ανάλυση των νευρωνικών μικροκυκλωμάτων που εμπλέκονται στην ανάδυσή τους.

Ομως, όπως αποκαλύπτουν τα πρώτα πέντε κεφάλαια του βιβλίου «Φρενολογία στα ελληνικά», ήδη από τα τέλη του 18ου αιώνα ήταν σαφές ότι οι ψυχικές ή πνευματικές ικανότητες των ανθρώπων έχουν την έδρα τους στο εσωτερικό του ανθρώπινου εγκεφάλου. Και η «φρενολογία» ήταν η πρόωρη επιστημονική-εμπειρική προσπάθεια ανατομικού εντοπισμού των ιδιαίτερων πνευματικών ικανοτήτων μας πάνω στον φλοιό του εγκεφάλου μας και, μέσω αυτού, πάνω στα μορφώματα του κρανίου μας.

Ο συγγραφέας αυτού του βιβλίου, ο Θανάσης Καράβατος, δεν χρειάζεται συστάσεις - είναι ομότιμος καθηγητής Ψυχιατρικής στο ΑΠΘ, όπου και διετέλεσε, από το 1998 έως το 2007, διευθυντής της Α’ Ψυχιατρικής Κλινικής του ΑΠΘ. Πολυγραφότατος, μας έχει προσφέρει μια σειρά από αξιολογότατα βιβλία γύρω από διάφορα επίκαιρα ψυχιατρικά, νευρολογικά θέματα. Επίσης είναι ο εκδότης και πρωτεργάτης του διεπιστημονικού περιοδικού «Σύναψις», μιας πρωτοπόρας τριμηνιαίας Επιθεώρησης Ψυχιατρικής, Νευροεπιστημών και των Επιστημών του Ανθρώπου.

Σύμφωνα με τον Θ. Καράβατο, το πρόσφατο βιβλίο του «Φρενολογία στα ελληνικά» παρουσιάζει την εξ Εσπερίας «μετα-κένωση» στον τόπο μας της Οργανολογίας του Franz Joseph Gall (1758-1828), που αργότερα μετονομάστηκε και έμεινε γνωστή στην Ιστορία των περί εγκεφάλου αντιλήψεων ως Φρενολογία. Πρόκειται για τη «μετατόπιση» των ψυχονοητικών λειτουργιών από τις κοιλίες του εγκεφάλου, όπου «κατοικούσαν» από τον 4ο αι. μ.Χ., στον εγκεφαλικό φλοιό, για τον οποίο έως τότε επικρατούσε αδιαφορία.

Η φρενολογική «χαρτογράφηση» του εγκεφαλικού φλοιού από τον Gall «εντόπιζε» 27 ιδιότητες που καθόριζαν συμπεριφορές, χωρίς όμως να μελετά τις αντίστοιχες εγκεφαλικές περιοχές. Πάντως, ενώ η παραδοχή του «έμφυτου» χαρακτήρα των 27 ιδιοτήτων ήταν βασική αρχή της φρενολογίας, δεν παραγνωρίζει την επίδραση της εκπαίδευσης και των συνθηκών ζωής στην τελική διαμόρφωσή τους. Για τους φρενολόγους, η ψυχή δεν ταυτίζεται με τον εγκέφαλο, όμως, για να παραχθεί ο ψυχισμός απαιτείται η λειτουργία του εγκεφάλου.

Στα πρώτα κεφάλαια αυτού του εξαιρετικά καλογραμμένου βιβλίου, επιχειρείται η επιστημονική και επιστημολογική ανασυγκρότηση της πρώτης συστηματικής προσπάθειας εντοπισμού των ανθρώπινων ψυχονοητικών λειτουργιών σε συγκεκριμένες εγκεφαλικές δομές. Μια προσπάθεια που, όπως επισημαίνει ο συγγραφέας, θα παραμείνει ένα ατελές -αλλά αναγκαίο!- «πρελούδιο» των μετέπειτα εντοπιστικών ερευνών στη Νευρολογία, που θα εμφανιστούν στο πέρας του 19ου αιώνα, έπειτα από τον εντοπισμό -το 1861- του έναρθρου λόγου στον μετωπιαίο λοβό από τον Paul Broca.

Με όχημα αυτήν την ιστορική-επιστημολογική ανασυγκρότηση των φρενολογικών ιδεών, τα τελευταία πέντε κεφάλαια διερευνούν το πώς και από ποιους «έρχεται» η φρενολογία στην Ελλάδα μέσω της ψυχολογίας. Ειδικότερα, της «Ψυχολογίας» την οποία εξέδωσε το 1841 ο λόγιος και γυμνασιάρχης της Ερμούπολης Γεώργιος Σερούιος (1783-1849), ο οποίος όχι μόνο τη διδάσκει αλλά και την εφαρμόζει στην εκπαιδευτική του πράξη, ασκώντας ένα είδος πρώιμου επαγγελματικού προσανατολισμού που βασίζεται στη φρενολογική ανάλυση των μαθητών του.


Nicolas Chevassus-au-Louis «Απάτες στα εργαστήρια Κακές επιστημονικές πρακτικές»

μτφρ. Κατερίνα Γούλα, εκδ. GUTENBERG, σελ. 296

Η σύγχρονη επιστημονική πρακτική είναι σοβαρότατα «μολυσμένη» από την ευρύτερη βιομηχανία της εξαπάτησης και του ψεύδους. Ολοένα και συχνότερα η επιστημονική ενημέρωση και η αξιολόγηση των νέων προγραμμάτων έρευνας θυμίζουν διαφημιστική προώθηση προϊόντων και οι «μεγάλες επιστημονικές ειδήσεις» μοιάζουν με επικοινωνιακή εκστρατεία υπέρ ή κατά συγκεκριμένων επιστημονικών προγραμμάτων. Μολονότι αυτή η νέα επικοινωνιακή πρακτική ξεκίνησε με τις καλύτερες προθέσεις, συχνά αποδεικνύεται καθαρή εξαπάτηση.

Ακολουθώντας τις κυρίαρχες, στις μέρες μας, πρακτικές κατά την παραγωγή, την αξιολόγηση και τη διαχείριση της επιστημονικής γνώσης, ο συγγραφέας αυτού του πολύ επικαίρου βιβλίου καταλήγει στο δυσοίωνο συμπέρασμα ότι βρισκόμαστε αντιμέτωποι με μια νέα γνωσιακή και κοινωνική παθολογία: την έκρηξη της επιστημονικής απάτης.

Από τη δεκαετία του 1980 και μετά, το πρόβλημα της παραποίησης και της απόκρυψης των επιστημονικών δεδομένων οξύνεται, ενώ στις μέρες μας, όπως αποκαλύπτει αυτό το βιβλίο με πλήθος παραδειγμάτων, οι επιβεβαιωμένες παραβιάσεις της επιστημονικής-μεθοδολογικής δεοντολογίας έχουν πολλαπλασιαστεί επικίνδυνα, καθιστώντας σχεδόν καθολικό το τρίπτυχο των εκδηλώσεων της επιστημονικής απάτης: κατασκευή, παραποίηση και λογοκλοπή δεδομένων, το περίφημο FFP.

Πράγματι, όπως δείχνει ο Νικολά Σεβασού-ο-Λουί, διδάκτωρ βιολογίας και κορυφαίος Γάλλος επιστημονικός δημοσιογράφος, οι απάτες στα εργαστήρια φυσικών επιστημών έχουν εκτιναχτεί στα ύψη τις δύο τελευταίες δεκαετίες, κυρίως στις βιοϊατρικές και φαρμακευτικές επιστήμες. Μάλιστα, ένα ποσοστό επιστημόνων της τάξης του 2% παραδέχονται ότι έχουν επινοήσει ή παραποιήσει αποτελέσματα μία φορά στην καριέρα τους. Το φαινομενικά μικρό αυτό ποσοστό ισοδυναμεί, ωστόσο, με 140.000 ενεργούς ερευνητές ανά τον κόσμο.

Το κάθε ένα από τα δεκαέξι κεφάλαια του βιβλίου εστιάζει και αναλύει επαρκώς τα συμπτώματα της νέας επιστημονικής παθολογίας. Πρόκειται για αξιόμεμπτες και αντιδεοντολογικές πρακτικές, που, μολονότι συνήθως παραμένουν αφανείς στους μη ειδικούς, δημιουργούν μια άκρως επικίνδυνη επιστημονική «κακογνωσία» και άρα μια επικίνδυνη τεχνοεπιστήμη!

Τυπικά συμπτώματα της επιστημονικής κακογνωσίας είναι π.χ. οι συγκρούσεις ερευνητικών συμφερόντων, η επιλεκτική ή μεροληπτική δημοσίευση δεδομένων σε επιστημονικά περιοδικά, οι ερευνητές-φαντάσματα που υπογράφουν τα άρθρα ενώ δεν συμμετείχαν στην έρευνα, η απόκρυψη δεδομένων ή κοινοποίηση ψευδών πληροφοριών σε συναδέλφους, η παραβίαση των πειραματικών πρωτοκόλλων και των υγειονομικών κανόνων στον πειραματισμό με ανθρώπους και ζώα, επίσης η στυγνή εκμετάλλευση νέων ερευνητών και η υποκλοπή της ερευνητικής εργασίας τους αποτελούν πλέον καθημερινές «επιστημονικές» πρακτικές.

Το «Απάτες στα εργαστήρια» δεν αποτελεί μόνο μια ανθολογία τέτοιων αθέμιτων και αντιδεοντολογικών επιστημονικών πρακτικών, αλλά και μια καταγγελία του εκφυλισμού και της αναπόφευκτης παρακμής της επιστημονικής έρευνας, όταν αυτή υιοθετεί άκριτα το παγκοσμιοποιημένο οικονομικό-εργασιακό πρότυπο και τις ηθικές αρχές της «ελεύθερης» Οικονομίας των Αγορών.

Ο Nicolas Chevassus-au-Louis καταφέρνει να αναδείξει επαρκώς τα περισσότερα φαινόμενα της επιστημονικής απάτης, που, στην εποχή μας, έχει προσλάβει πολύ ανησυχητικές διαστάσεις. Ομως, δεν πρόκειται τόσο για τη «φερεγγυότητα» ή την «αντικειμενικότητα» του επιστημονικού λόγου, που ασφαλώς πλήττονται από αυτές τις πρακτικές, αλλά για την ολοένα και μεγαλύτερη διείσδυση των fake news, δηλαδή των τεχνικών επικοινωνίας και μάρκετινγκ στην παραγωγή και τη μετάδοση της επιστημονικής γνώσης.

Διαφωτιστικό και πολύ χαρακτηριστικό παράδειγμα αυτής της επιστημονικής παθολογίας είναι η πρόσφατη βιομηχανία των εμβολίων και των φαρμάκων κατά του κορονοϊού. Τα τεράστια οικονομικά-γεωπολιτικά συμφέροντα που διακυβεύονται σε αυτόν τον τομέα καθιστούν εξαιρετικά προβληματικές τις αντιεπιστημονικές λύσεις «εκτάκτου ανάγκης» και την «υπεύθυνη» ενημέρωση γι’ αυτά τα προϊόντα.

ΜΗΧΑΝΕΣ ΤΟΥ ΝΟΥ
Περί νόσου, ανοσίας και πανδημίας
Σήμερα, θα προτείνουμε τέσσερα αξιόλογα επιστημονικά βιβλία, που διαφωτίζουν, το καθένα με τον τρόπο του, αδιαφανείς πτυχές της διαχείρισης της περίπλοκης πανδημίας.
Περί νόσου, ανοσίας και πανδημίας
ΜΗΧΑΝΕΣ ΤΟΥ ΝΟΥ
Τα αδιέξοδα της βιοπολιτικής διαχείρισης της πανδημίας
H εισβολή του νέου κορονοϊού στη ζωή μας έχει οδηγήσει σε μια πρωτοφανή στην ανθρώπινη ιστορία επιβολή ιατρικών παρεμβάσεων και απαγορεύσεων, με ορατά πια τα πολύ σοβαρά προβλήματα που δημιουργούν τέτοιες...
Τα αδιέξοδα της βιοπολιτικής διαχείρισης της πανδημίας
ΜΗΧΑΝΕΣ ΤΟΥ ΝΟΥ
Από την πανδημία στη συνδημία του κορονοϊού
Η πανδημική κρίση δεν είναι μόνο ιογενής ή αποκλειστικά βιοϊατρική, αλλά ταυτόχρονα οικονομικοπολιτική και πολιτισμική. Παρ’ όλα αυτά οι ανθρώπινες ευθύνες για την εμφάνιση και την αναποτελεσματική...
Από την πανδημία στη συνδημία του κορονοϊού
ΜΗΧΑΝΕΣ ΤΟΥ ΝΟΥ
Τα ανθρωπογενή αίτια της νέας πανδημίας
Κυκλοφόρησε πρόσφατα επιστημονικό βιβλίο που υπογράφει ο δρ Βασίλης Ζουμπουρλής, διευθυντής ερευνών στο Εθνικό Ιδρυμα Ερευνών. Ζητήσαμε από τον συγγραφέα να μας παρουσιάσει τα συμπεράσματα των ερευνών του.
Τα ανθρωπογενή αίτια της νέας πανδημίας
ΜΗΧΑΝΕΣ ΤΟΥ ΝΟΥ
Εν αναμονή της επόμενης πανδημίας
Η ευρύτερα αποδεκτή επιστημονική εξήγηση για την εμφάνιση των νέων κορονοϊών είναι ο περίφημος βιολογικός μηχανισμός «spillover», που επιτρέπει σε μεταλλαγμένους κορονοϊούς όχι μόνο να μολύνουν απλούστερα είδη...
Εν αναμονή της επόμενης πανδημίας

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας