Παράκαμψη προς το κυρίως περιεχόμενο
Οι καλοκαιρινές βιβλιο-προτάσεις
ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Οι καλοκαιρινές βιβλιο-προτάσεις

  • A-
  • A+

Τις επόμενες τρεις εβδομάδες, οι «Μηχανές του Νου» θα πάνε διακοπές, και ως αναγνωστικό αντίβαρο, προτείνουμε σήμερα μερικούς ιδιαίτερα ενδιαφέροντες τίτλους βιβλίων που κυκλοφόρησαν πρόσφατα

Ανοσία - Αλληγορία και πραγματικότητα

Αναστάσιος Ε. Γερμένης

εκδ. «ΠΕΚ», σελ. 304

Υπάρχει επιστήμη γι’ αυτή την ίδια την επιστήμη; Μπορεί δηλαδή να υπάρξει μια περιγραφή της επιστημονικής γνώσης που να είναι πλήρης και επαρκώς επιστημονική; Σ’ αυτό το θεμελιακό αλλά δυσαπάντητο επιστημολογικό ερώτημα επιχειρεί να απαντήσει ο συγγραφέας αυτού του πρωτότυπου επιστημονικού βιβλίου, καθηγητής Ανοσολογίας στην Ιατρική Σχολή του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας. Και, για να το πετύχει, εστιάζει στην εξέλιξη και στις μεγάλες εννοιολογικές τομές που οδήγησαν στην ανάδυση του πολύ σημαντικού για τη σύγχρονη Βιοϊατρική -αλλά και ευρύτερα για την ανθρώπινη σκέψη- κλάδου της Ανοσολογίας.

Η πρωτοτυπία αυτού του συγγραφικού εγχειρήματος είναι ότι, μολονότι αποτελεί μια συστηματική παρουσίαση των βασικών κατακτήσεων της Ανοσολογίας συνολικά, εστιάζει στην ιστορία και την εξέλιξη, στον χρόνο, της έννοιας «ανοσία».

Χρησιμοποιώντας την ανοσία ως εξηγητικό μίτο, ο συγγραφέας καταφέρνει να αναδείξει το πώς αυτή η έννοια σχετίζεται στενά και διαπλέκεται με το ευρύτερο πρόβλημα της βιολογικής ταυτότητας. Το δυσεπίλυτο δηλαδή πρόβλημα των περίπλοκων και αμφίδρομων σχέσεων του οργανισμού με το περιβάλλον του, το πρόβλημα δηλαδή του γενετικού ή, εναλλακτικά, επιγενετικού καθορισμού της βιολογικής του ταυτότητας. Μάλιστα, προκειμένου να ανιχνεύσει το ευρύτερο εννοιολογικό πλαίσιο λειτουργίας της Ανοσολογίας, ο συγγραφέας επεκτείνει, αβίαστα κι όπου χρειάζεται, την προβληματική του στους «απαγορευμένους» χώρους της Κοινωνιολογίας και της Φιλοσοφίας της Επιστήμης, οι οποίοι υποτίθεται ότι βρίσκονται εκτός των ορίων της αυστηρής επιστημονικής ανάλυσης.

Μ’ αυτόν τον τρόπο, καταφέρνει αφενός να αναδείξει τη συνήθως αδιαφανή ιστορική δυναμική της γένεσης και του μετασχηματισμού των βασικών ανοσολογικών εννοιών και αφετέρου το πώς αποκρύπτονται από τις αμιγώς επιστημονικές προσεγγίσεις οι ιστορικές ανάγκες και η πραγματική δυναμική της ανάπτυξης νέων θεωριών. Η μετεξέλιξη της έννοιας του ανοσολογικού «ιδίου», η ανάδυση των εννοιών της εκφύλισης και της φυσικής ανοσιακής μνήμης, η επανεξέταση των γνωσιακών ανοσολογικών θεωριών, η αλληλεπίδραση με την αναπτυξιακή βιολογία και η διαμόρφωση νέων κλάδων -όπως η Συστημική Ανοσολογία, η Οικοανοσολογία και η Ανοσολογία των ογκωδών δεδομένων- είναι αντιπροσωπευτικά αντικείμενα της θεματολογίας του βιβλίου.

Στις μεγάλες αρετές αυτού του ενδιαφέροντος επιστημονικού-επιστημολογικού βιβλίου είναι το ότι παρουσιάζει, πρώτη φορά στην ελληνική γραμματεία, μια ολοκληρωμένη εικόνα της συνολικής ανάπτυξης και της χρήσης του ανοσολογικού λόγου (discourse), καθώς και των επιρροών που έχει ασκήσει η Ανοσολογία στις ανθρωπιστικές και στις κοινωνικές επιστήμες. Ως αποτέλεσμα όλων αυτών, το βιβλίο εξυπηρετεί την ολοένα επιτακτικότερη αναγκαιότητα μιας σφαιρικότερης αντίληψης των ζητημάτων που θα αντιμετωπίσει στο άμεσο μέλλον η λειτουργία της Ανοσολογίας, καθώς τα όριά της από τις γειτονικές επιστήμες γίνονται κάθε μέρα και πιο ασαφή.

Προσυπογράφουμε λοιπόν πρόθυμα τη θετική αξιολόγηση του ομότιμου καθηγητή και ακαδημαϊκού Χ.Μ. Μουτσόπουλου, ο οποίος συμβουλεύει στον σχετικό πρόλογο που έγραψε για αυτό το βιβλίο: «Το πόνημα του κ. Γερμενή καλύπτει ένα σημαντικό κενό στην ελληνική βιβλιογραφία. Πιστεύω ότι κάθε επιστήμονας που θα ήθελε να ασχοληθεί με την Ανοσολογία, καλό θα ήταν να το μελετήσει σχολαστικά».

Ο άνθρωπος και η τεχνική Συμβολή σε μια φιλοσοφία της ζωής

Οσβαλντ Σπένγκλερ

μτφρ. Γιώργος Στεφανίδης, επίμετρο

Νίκος Ν. Μάλλιαρης, εκδ. «Μάγμα», σελ 160

«Κάθε δημιουργία υποκύπτει στην παρακμή· κάθε σκέψη, κάθε εφεύρεση, κάθε πράξη υποκύπτει στη λησμοσύνη [...]. Ερείπια περασμένων έργων που ανήκουν σε νεκρούς πλέον πολιτισμούς κείνται παντού μπροστά στα μάτια μας. Στην ύβρη του Προμηθέα, ο οποίος φτάνει μέχρι τον ουρανό για να υποτάξει τις θεϊκές δυνάμεις στον άνθρωπο, αναλογεί η συντριβή». Με αυτά τα προφητικά λόγια, ο Οσβαλντ Σπένγκλερ συνοψίζει σε αυτό το βιβλίο τη ριζικά ετερόδοξη και άκρως ανατρεπτική «συντηρητική» στάση του απέναντι στα υπεραισιόδοξα φαουστικά μυθεύματα της δυτικής τεχνολογίας.

Το «Ο άνθρωπος και η τεχνική» είναι μια σύντομη αλλά διαυγής ανάλυση των ιστορικών καταβολών και των εγγενών αδιεξόδων του προμηθεϊκού πνεύματος παντοδυναμίας που διαπνέει κάθε ανθρώπινη τεχνολογία. Μια πεσιμιστική αποτίμηση του αισθήματος παντοδυναμίας του «φαουστικού δυτικού ανθρώπου» της νεωτερικής εποχής, που οδήγησε στην ανάδυση της νέας βιομηχανίας και κοινωνίας των μηχανών, με καταστροφικές συνέπειες για το περιβάλλον και για τον ίδιο τον άνθρωπο.

Ο συγγραφέας Οσβαλντ Σπένγκλερ, αν και αμφιλεγόμενος για τις δήθεν συντηρητικές πολιτικές του απόψεις, θεωρείται διεθνώς κορυφαίος Γερμανός φιλόσοφος του πολιτισμού και της ιστορίας, γεννήθηκε το 1880 στο Μπλάνκενμπουργκ (Χαρτς). Σπούδασε Μαθηματικά και Φυσικές Επιστήμες στη Χάλη, το Μόναχο και το Βερολίνο. Από το 1908 μέχρι το 1911, ήταν καθηγητής Γυμνασίου στο Αμβούργο, όπου δίδαξε Φυσικές Επιστήμες, Μαθηματικά, Γερμανικά και Ιστορία. Το 1911, εγκαταστάθηκε μόνιμα στο Μόναχο, όπου τα επόμενα χρόνια εργάστηκε ως συντάκτης πολιτιστικών θεμάτων σε διάφορες εφημερίδες, προπάντων του Βερολίνου και του Αμβούργου.

Το 1918 και το 1922, κυκλοφόρησε το κορυφαίο δίτομο έργο του «Η παρακμή της Δύσης», το οποίο κυκλοφορεί στα ελληνικά από τις εκδ. «Τυπωθήτω», σε εξαιρετική μετάφραση του Λ. Αναγνώστου. Οι ιδέες που περιλαμβάνονται σε τούτο το σύντομο βιβλίο συνεχίζουν, εμβαθύνουν αλλά κι ανανεώνουν συνάμα τις αναλύσεις του μείζονος έργου του Σπένγκλερ «Η παρακμή της Δύσης».

Πράγματι, όπως εύστοχα σημειώνει ο Νίκος Ν. Μάλλιαρης στο εκτενές επίμετρο που έγραψε για αυτό το βιβλίο: «Μολονότι έχει επιτελεστεί ο άθλος της ελληνικής μετάφρασης της “Παρακμής της Δύσης”, η δευτερογενής βιβλιογραφία για το έργο του Σπένγκλερ παραμένει ισχνή. Η παρούσα έκδοση, επομένως, δίνει την ευκαιρία για μια ευρύτερη συζήτησή του». Εξάλλου, σε αυτό το μικρό δοκίμιο ο Σπένγκλερ αποτυπώνει τις πιο ώριμες προβληματικές και τις σκέψεις του, που, ενώ προκύπτουν από το προγενέστερο έργο του, ενίοτε διαφοροποιούνται από αυτό.

Η σκέψη του Κορνήλιου Καστοριάδη και η σημασία της για μας σήμερα

Συλλογικό έργο

επμ. Γ. Κτενάς & Α. Σχισμένος

εκδ. «Ευρασία», Σελίδες: 232

Ο Κορνήλιος Καστοριάδης (1922-1997) υπήρξε αναντίρρητα ένας από τους πιο σημαντικούς στοχαστές του εικοστού αιώνα, ένας βαθύνους και πρωτοπόρος ερευνητής όχι μόνο της σύγχρονης πολιτικής-κοινωνικής αλλά και της επιστημονικής πραγματικότητας. Εξάλλου, ο ίδιος υποστήριζε ότι η ανάπτυξη της σύγχρονης επιστημονικής σκέψης δημιουργεί τις αναγκαίες προϋποθέσεις για την εμφάνιση μιας εναλλακτικής -μη αναγωγιστικής και μη ντετερμινιστικής- προσέγγισης όλων των πολύπλοκων φαινομένων, των κοινωνικών φαινομένων μη εξαιρουμένων.

Πράγματι, για τον μεγάλο Ελληνα στοχαστή, η αυτοοργάνωση, η αυτοποίηση και η αυτονομία δεν μπορούν να θεωρούνται πλέον μεμονωμένα ή επουσιώδη κοινωνικά φαινόμενα, γιατί όπως επισημαίνει στο βιβλίο του «Η φαντασιακή θέσμιση της κοινωνίας»: «Η ξένωση ή η ετερονομία της κοινωνίας είναι αυτοξένωση». Εξ ου και η μεγάλη επικαιρότητα του πολιτικού προτάγματος για κοινωνική αυτονομία και αυτοθέσμιση ως απάντηση στην κοινωνικά επιβεβλημένη ετερονομία και αυτοξένωση.

Το συλλογικό έργο «Η σκέψη του Κορνήλιου Καστοριάδη και η σημασία της για μας σήμερα», που επιμελήθηκαν ο Γιάννης Κτενάς και ο Αλέξανδρος Σχισμένος, περιλαμβάνει είκοσι πολύ ενδιαφέρουσες μελέτες.

Καθεμία από τις μελέτες εξετάζει κριτικά τις απαντήσεις που προτείνει το καστοριαδικό έργο σε μια σειρά από αποφασιστικά ερωτήματα όπως: Τι είναι σήμερα η ψυχή και το ανθρώπινο υποκείμενο; Ποιο το νόημα της άμεσης δημοκρατίας και της συλλογικής και ατομικής αυτονομίας; Τι ρόλο παίζει η οντολογία του μάγματος, της δημιουργίας και της ανάδυσης τόσο στον κοινωνικό όσο και στον φυσικό και βιολογικό κόσμο; Πώς επηρέασε τον Καστοριάδη η αγάπη του για την τέχνη; Με ποιους στοχαστές συνομίλησε προκειμένου να δημιουργήσει το δικό του φιλοσοφικό σύμπαν; Πώς μπορούμε να σκεφτούμε μέσα από τις έννοιές του το δικό μας παρόν;

Τα είκοσι κείμενα που ανθολογούνται σε αυτό το σημαντικό βιβλίο υπογράφονται από κορυφαίους Ελληνες μελετητές και αποτελούν την τελική επεξεργασία των εισηγήσεων που έκαναν, το 2017, στο διεθνές συνέδριο στο Πάντειο, με αφορμή τα είκοσι χρόνια από τον θάνατο του Καστοριάδη. Καθεμία από αυτές τις μελέτες εστιάζει σε κάποιες πτυχές του έργου του (φιλοσοφία, επιστημολογία, πολιτική, ψυχανάλυση), ενώ κάποιες άλλες εξετάζουν τις διαφορές και τις συγκλίσεις με άλλους στοχαστές, αναδεικνύοντας έτσι τις σημαντικές καινοτομίες της σκέψης τού Καστοριάδη.

Πάντως, αυτό που από κοινού επιχειρούν να αναδείξουν αυτά τα κείμενα είναι η εντυπωσιακή επικαιρότητα του προτάγματος της αυτονομίας, όχι ως αφηρημένο θεωρητικό ή φιλοσοφικό αίτημα, αλλά πρωτίστως ως υπαρξιακό-βιολογικό και άρα πολιτικό αίτημα. Σήμερα, δύο δεκαετίες μετά τον θάνατό του, οι ιδέες του Καστοριάδη αποδεικνύονται εξαιρετικά επίκαιρες, επειδή διαφωτίζουν με τρόπο μοναδικό τα πολιτικά, γνωστικά και υπαρξιακά προβλήματα που ανακύπτουν απ’ τη ζοφερή πραγματικότητα των σύγχρονων κοινωνιών.

Νους, ψυχή και σώμα στον αρχαίο ελληνικό στοχασμό

ANTHONY A. LONG

μτφρ. Δήμητρα Παπουτσάκη, επστ. επιμ. Μυρτώ

Δραγώνα - Μονάχου και Χλόη Μπάλλα

εκδ. «ΠΕΚ», σελ. 212

Πότε και γιατί έκαναν την εμφάνισή τους, κατά την ελληνική αρχαιότητα, οι παράξενες τότε αλλά πολύ οικείες σήμερα ιδέες γύρω από τις ουσιαστικές, δηλαδή οντολογικές διαφορές μεταξύ του σώματος και της ψυχής των ανθρώπων; Υπάρχει η ψυχή ανεξάρτητα από το σώμα και, αν υπάρχει ανεξάρτητα, είναι απλή ή σύνθετη; Τι οδήγησε τους προγόνους μας στην αλλόκοτη ιδέα ότι ο βέλτιστος βίος είναι εκείνος που κυβερνάται από τη λογική, με τις επιθυμίες και τα συναισθήματα να υποτάσσονται στο έλλογο μέρος της ψυχής; Αραγε η ανθρώπινη νόηση αποτελεί μια θεία ιδιότητα;

Τις απαντήσεις σε αυτά τα βασανιστικά ερωτήματα αναζητά ο κορυφαίος διεθνώς ειδικός στη στωική φιλοσοφία, Αντονι Λονγκ Α. (Α. Long) σε αυτό το γοητευτικό βιβλίο, προσφέροντάς μας μια συνοπτική ιστορική ανασκόπηση του πώς η αρχαία ελληνική σκέψη και φιλοσοφία προσέγγιζε τα θεμελιώδη ερωτήματα του νου, της ψυχής και του σώματος, πώς δηλαδή οι αρχαίοι Ελληνες στοχαστές επιχείρησαν να εξηγήσουν αυτό που, μολονότι μας είναι φαινομενικά τόσο οικείο, παραμένει άπιαστο και μυστηριώδες για εμάς τους ίδιους: την ουσία του ανθρώπινου εαυτού.

Η συγκεκριμένη ιστορική ανασυγκρότηση -που καλύπτει μία χιλιετία- μας επιτρέπει να παρακολουθήσουμε τις πιο αποφασιστικές «στιγμές» της προοδευτικής εξαΰλωσης ή «αποσωματοποίησης» της ανθρώπινης ψυχής, η οποία ενώ συνυπήρχε αρμονικά και σε απόλυτη ενότητα με το σώμα στην εποχή του Ομήρου, κατέληξε στον Πλάτωνα και τον Πλωτίνο να υπάρχει αυτόνομα από καθετί σωματικό.

«Δεν υπάρχουν δεδομένα για να αποφασίσουμε τελεσίδικα αν ο νους είναι μέρος του σώματος ή αν είναι μια πνευματική ουσία ή ένα επιφαινόμενο του εγκεφάλου», αυτά υποστηρίζει ο συγγραφέας ήδη στην εισαγωγή αυτού του βιβλίου. Η θέση του αυτή δεν αναφέρεται στην αρχαιότητα, αλλά στο παρόν! Γεγονός που μας επιτρέπει να συνειδητοποιήσουμε τη δύναμη που άσκησαν και εξακολουθούν να ασκούν αυτές οι ιδεαλιστικές - πλατωνικές ιδέες στην ανθρώπινη σκέψη.

Πράγματι, το αίνιγμα της ύπαρξης και της λειτουργίας του ανθρώπινου νου βασανίζει, εδώ και αιώνες, τα καλύτερα μυαλά του είδους μας. Η γλώσσα, η συνείδηση, η φαντασία, η έλλογη σκέψη, τα συναισθήματα, όλες αυτές οι «ανώτερες» και αινιγματικές εκδηλώσεις του ανθρώπινου νου θεωρούνταν μέχρι πρόσφατα από την ορθόδοξη επιστήμη είτε ως προσωρινά ανεξήγητα «κατάλοιπα» ενός μεταφυσικού τρόπου σκέψης είτε, ακόμη χειρότερα, ως εκδηλώσεις κάποιων σκοτεινών υπερφυσικών δυνάμεων (της άυλης ψυχής, του Θεού κ.ο.κ.).

Το παράλογο της άρνησης του προφανούς, της ανάγκης δηλαδή να αναζητηθεί μια φυσική (βλέπε φυσική και επιστημονική) εξήγηση αυτών των φαινομένων, επιδεινωνόταν από την έλλειψη επικοινωνίας και τη συντεχνιακή απομόνωση των επιμέρους επιστημών που τα μελετούσαν. Ομως, στις μέρες μας, διαφαίνεται μια πολύ πιο εύλογη (φιλοσοφικά) και τεκμηριωμένη (επιστημονικά) εξήγηση του «μυστηρίου» του νου.

Πώς διαβάζεις έναν πίνακα ζωγραφικής

Louis Marin

μτφρ. και επίμετρο Αλέξανδρος Δασκαλάκης,

επιμ. Μαρία Στεφανοπούλου, εκδ. «ΜΙΕΤ», σελ. 95

Στην αξιόλογη σειρά «minima» των εκδόσεων του Μορφωτικού Ιδρύματος Εθνικής Τραπέζης (ΜΙΕΤ) κυκλοφόρησε πριν από μερικούς μήνες το περίφημο δοκίμιο του Λουί Μαρέν (Louis Marin 1931-1992) «Πώς διαβάζεις έναν πίνακα ζωγραφικής».

Σε αυτό το πολυσυζητημένο κείμενό του, ο διάσημος Γάλλος φιλόσοφος, σημειολόγος και κριτικός της τέχνης επιχειρεί να διερευνήσει την αινιγματική νοητική λειτουργία της «ανάγνωσης» στις οπτικές τέχνες και ειδικότερα στη ζωγραφική. Διότι βέβαια, κάθε άλλο παρά προφανής είναι η λειτουργία της ανάγνωσης όταν κοιτάμε έναν πίνακα και όχι ένα γραπτό κείμενο, ένα γραμμα, ένα βιβλίο, ένα τυπωμένο άρθρο. Σε αυτές τις περιπτώσεις, «διαβάζω» σημαίνει διατρέχω με το βλέμμα τα γραπτά σύμβολα και ταυτοχρόνως αποκωδικοποιώ τη σημασία τους στις λέξεις και τις προτάσεις. Κάτι που προφανώς δεν ισχύει για έναν ζωγραφικό πίνακα. Με ποια έννοια λοιπόν ισχυριζόμαστε ότι «διαβάζουμε» ένα ζωγραφικό έργο;

Κοιτάζοντας έναν πίνακα ζωγραφικής, ενδέχεται να τον θαυμάζουμε αμέσως ή να μας αφήνει αδιάφορους, ακόμη και να μας δυσαρεστεί, και τότε τον προσπερνάμε. Οταν όμως τον παρατηρούμε επίμονα, και βέβαια πάντα από κάποια απόσταση, όπως στην αίθουσα ενός μουσείου, νιώθουμε ότι σταθήκαμε ώρα μπροστά του όχι μόνο επειδή μας ευχαριστεί οπτικά η θέασή του, αλλά γιατί ακριβώς έχει και κάτι να μας πει, να μας αφηγηθεί.

Οπως υποστηρίζει ο συγγραφέας, στην περίπτωση που κινήσει το ενδιαφέρον μας, αρχίζουμε να αναγνωρίζουμε ότι, «γραμμένος» σε μια δική του γλώσσα, ο πίνακας απαιτεί από μας να τον «διαβάσουμε» μέσω μιας ιδιότυπης μορφής νοητικής ανάγνωσης.

Αυτή την παράδοξη αναγνωστική λειτουργία της ιδιωματικής γλώσσας της ζωγραφικής επιχειρεί να αναλύσει σε αυτό το πολύ σημαντικό δοκίμιό του ο Λουί Μαρέν· να φωτίσει διεπιστημονικά τα διασταυρούμενα όρια του νοητού και του ορατού.

Συνδυάζοντας τις μεθόδους και τις γνώσεις της σημειωτικής, της οπτικής επιστήμης και της πολιτιστικής ιστορίας της τέχνης, ο συγγραφέας μάς προσφέρει μια ιδιαιτέρως αποκαλυπτική ανάγνωση μεγάλων ζωγραφικών έργων: του Νικολά Πουσέν, των Φιλίπ ντε Σανπέν, Λιμπέν Μπογκέν και Ζαν Μπατίστ Σιμεόν Σαρντέν, ώς τη μοντέρνα τέχνη, με παραδείγματα την αφηρημένη ζωγραφική των Πιτ Μόντριαν και Πάουλ Κλέε. Μέσα από τις πολυεπίπεδες αναλύσεις αυτών των έργων, ο συγγραφέας αναδεικνύει την καθολικότητα και την αυτονομία της ζωγραφικής απεικονιστικής σημασίας, περιγράφοντας την απόλαυση του βλέμματος, όταν αυτό κατορθώνει να διαβάζει σαν γράμμα το ορατό και να κοιτάζει σαν ύλη το νοητό.

ΜΗΧΑΝΕΣ ΤΟΥ ΝΟΥ
Το δίλημμα: ανόητοι εγκέφαλοι ή ανεγκέφαλες νοήσεις;
Με αφορμή την κυκλοφορία δύο βιβλίων του Ανδρέα Παπανικολάου, ενός διεθνώς αναγνωρισμένου εγχειριδίου για τη «Λειτουργική Νευροαπεικόνιση» και μιας συλλογής δοκιμίων με τίτλο «Εντός και επέκεινα της...
Το δίλημμα: ανόητοι εγκέφαλοι ή ανεγκέφαλες νοήσεις;
ΜΗΧΑΝΕΣ ΤΟΥ ΝΟΥ
Χριστουγεννιάτικες βιβλιοπροτάσεις
Με κριτήριο το ιδιαίτερο γνωστικό και κοινωνικό τους ενδιαφέρον, επιλέξαμε για το τέλος του έτους τρία πολυσυζητημένα βιβλία που μόλις κυκλοφόρησαν στον τόπο μας: «Ορθολογική Αισιοδοξία», του Matt Ridley • «Η...
Χριστουγεννιάτικες βιβλιοπροτάσεις
ΜΗΧΑΝΕΣ ΤΟΥ ΝΟΥ
Το ψευδοδίλημμα: εξέλιξη ή ιστορία
Η σχέση του δαρβινισμού με τον μαρξισμό αποτελεί αντικείμενο φιλοσοφικών και επιστημονικών διενέξεων εδώ και σχεδόν ενάμιση αιώνα. Την τελευταία δεκαετία, μάλιστα, έχουν ανανεωθεί οι συζητήσεις σχετικά με την...
Το ψευδοδίλημμα: εξέλιξη ή ιστορία
ΜΗΧΑΝΕΣ ΤΟΥ ΝΟΥ
Επιστημονικά βιβλία για τις γιορτές
Οπως κάθε χρόνο, προτείνουμε για το τέλος του έτους μερικά ενδιαφέροντα επιστημονικά βιβλία που κυκλοφόρησαν πρόσφατα. «Ένα όμορφο ερώτημα» του Φράνκ Βίλτζεκ, «Το αίνιγμα του Αϊνστάι», του Τ.Β. Βισβεσουάρα,...
Επιστημονικά βιβλία για τις γιορτές
ΜΗΧΑΝΕΣ ΤΟΥ ΝΟΥ
5 φθινοπωρινές βιβλιο-προτάσεις
Με κριτήριο το επιστημονικό ενδιαφέρον, την αρτιότητα και τη μεταφραστική επιτυχία στην απόδοση των κειμένων, επιλέξαμε για το φθινόπωρο πέντε από τα πιο αξιόλογα βιβλία που κυκλοφόρησαν πρόσφατα: «Εν κινήσει:...
5 φθινοπωρινές βιβλιο-προτάσεις

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας