Παράκαμψη προς το κυρίως περιεχόμενο
Η ανεπαρκής αντιμετώπιση του πλανητικού πυρετού από την Ε.Ε.
ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Η ανεπαρκής αντιμετώπιση του πλανητικού πυρετού από την Ε.Ε.

  • A-
  • A+
Γιατί, άραγε, μια παγκοσμίως αναγνωρισμένη ειδικός στις κλιματικές αλλαγές αποφάσισε να κατέβει στις φετινές ευρωεκλογές; Προσωπική ματαιοδοξία ή, δεδομένης της επείγουσας πλανητικής κρίσης, επιστημονική και άρα πολιτική αναγκαιότητα; Δύο εβδομάδες πριν από τις ευρωεκλογές, η Νατάσσα Ρωμανού, διεθνούς κύρους Ελληνίδα κλιματολόγος και υποψήφια ευρωβουλευτής του ΣΥΡΙΖΑ, μας παρουσιάζει μια εναλλακτική, αλλά επιστημονικά ρεαλιστική, πολιτική εξόδου από την τρέχουσα ανθρωπογενή κλιματική-οικολογική κρίση.

Οπως είδαμε στο προηγούμενο άρθρο, η υπερθέρμανση του πλανήτη δεν επηρεάζει ούτε και πλήττει εξίσου όλες τις χώρες: ακόμη και μια μικρή αλλά σταθερή αύξηση της μέσης θερμοκρασίας του πλανήτη οδηγεί αναπόδραστα σε ευρύτατες οικολογικές καταστροφές και άρα στην όξυνση των ήδη υπαρκτών οικονομικών ανισοτήτων ανάμεσα στις πλουσιότερες χώρες του Βορρά και τις φτωχότερες χώρες του Νότου.

Με αφορμή τις επικείμενες και ιδιαιτέρως κρίσιμες ευρωεκλογές, σκεφθήκαμε ότι έχει –ή, ακριβέστερα, θα έπρεπε να έχει– μεγάλο ενδιαφέρον το πώς αντιμετωπίζονται από την Ε.Ε. η ορατή πλέον κλιματική αλλαγή και οι καταστροφικές της συνέπειες.

Επιμένοντας στην εντελώς «ανεπίκαιρη» (μικροπολιτικά) ανάδειξη τέτοιων «επουσιωδών» προβλημάτων ζητήσαμε από τη Νατάσσα Ρωμανού να μας εξηγήσει το επιστημονικό και ταυτόχρονα πολιτικό σκεπτικό της που της επέβαλε, μολονότι κορυφαία και διεθνώς αναγνωρισμένη κλιματολόγος, να κατέβει στις φετινές ευρωεκλογές ως υποψήφια ευρωβουλευτής του ΣΥΡΙΖΑ.

● Πρόσφατη διεθνής έρευνα μας αποκαλύπτει ότι η συντελούμενη κλιματική αλλαγή έχει ήδη αυξήσει σημαντικά την οικονομική ανισότητα μεταξύ πλούσιων και φτωχών χωρών και άρα δεν είναι ένα αμιγώς επιστημονικό, αλλά ένα από τα μεγάλα πολιτικά προβλήματα της εποχής μας. Για ποιο λόγο μία διεθνώς καταξιωμένη κλιματολόγος, όπως εσείς, αποφάσισε να εμπλακεί άμεσα με την πολιτική;

Ακριβώς για τον λόγο που λέτε: η κλιματική αλλαγή και οι επιπτώσεις της, τις οποίες παρουσιάσατε αναλυτικά στο τελευταίο σας άρθρο, μπορούν να αντιμετωπιστούν είτε μέσω της δραστικής μείωσης των αερίων του θερμοκηπίου είτε και μέσω της προσαρμογής της κοινωνίας στις επιπτώσεις αυτές. Οσο, όμως, καθυστερεί η μείωση τόσο θα αυξάνεται η ανάγκη και το εύρος της προσαρμογής των ανθρώπινων κοινωνιών. Κι αν, σύμφωνα με τη διεθνή επιστημονική κοινότητα, δεν υπάρξει αλλαγή του μοντέλου παραγωγής ενέργειας τις επόμενες 2-3 δεκαετίες, τότε θα χρειαστεί να προσαρμοστούμε σε ένα πολύ διαφορετικό κλίμα και σε μια οικονομική και κοινωνική πραγματικότητα πολύ πιο επώδυνη από τη σημερινή.

Συντεταγμένη η παγκόσμια επιστημονική κοινότητα έχει επανειλημμένα περιγράψει την κατάσταση μέσα από τις εκθέσεις της Διακυβερνητικής Επιτροπής του ΟΗΕ που εκδίδεται κάθε 7 χρόνια, η τελευταία ήταν το 2013, αλλά και με τις ετήσιες Εθνικές Αναφορές για το Κλίμα ανά χώρα. Παρ’ όλα αυτά, μολονότι τα περιβαλλοντικά κινήματα γιγαντώνονται σε όλες τις χώρες του κόσμου και ενώ η κοινή γνώμη θέτει την κλιματική αλλαγή ως ένα από τα τρία πιο βασικά θέματα που την απασχολούν, η πολιτική ηγεσία ολιγωρεί, και σε ορισμένες περιπτώσεις αδρανεί ή υπονομεύει την εξεύρεση λύσης. Ακόμα και αυτή η Συνθήκη του Παρισιού του 2015 θεωρείται, σήμερα, ξεπερασμένη ως προς τους στόχους και τη δυνατότητα επίτευξής τους, ώστε πλέον επιβάλλεται να αυστηροποιηθεί.

Πού λοιπόν σκαλώνει το πράγμα; Μα, στον σχεδιασμό και στην εφαρμογή των πολιτικών αντιμετώπισης, καθώς και στην ανάπτυξη της κατάλληλης τεχνολογίας που θα ωθήσει τις οικονομίες μας στον αναγκαίο ενεργειακό μετασχηματισμό: από τα ρυπογόνα ορυκτά καύσιμα προς τις πιο καθαρές λύσεις, με μηδενικές εκλύσεις αερίων του θερμοκηπίου.

Και πώς υπονομεύονται αυτές οι προσπάθειες; Μα με την άνοδο στην εξουσία πολιτικών σχηματισμών που αποσιωπούν ή αποκρύπτουν τα επιστημονικά ευρήματα, που χειραγωγούν τα κινήματα και την κοινή γνώμη, που αποσύρουν την υποστήριξη στις διεθνείς συμφωνίες και μετριάζουν τους ποιοτικούς ελέγχους της βιομηχανίας, με σκοπό να διατηρηθεί το σύστημα ως έχει, δηλαδή το εξορυκτικό μοντέλο σε πλήρη ανάπτυξη και την επέκταση σε νέα κοιτάσματα και επιπλέον εκλύσεις.

Κύριος εκφραστής αυτής της πολιτικής είναι βέβαια ο Τραμπ, αλλά και ο Μπολσονάρου στη Βραζιλία και ο Ντουτέρτε στις Φιλιππίνες, χώρες με σημαντική συμβολή στη μείωση του φαινομένου του θερμοκηπίου λόγω των τροπικών τους δασών. Αξίζει να σημειωθεί ότι, εκτός από την αντι-περιβαλλοντική πολιτική και των τριών αυτών παραδειγμάτων, υπάρχουν και άλλα κοινά γνωρίσματα μεταξύ αυτών των τριών πολιτικών ηγετών: ο ακροδεξιός και ρατσιστικός τους λόγος, η αυταρχική πρακτική και ο περιορισμός του κοινωνικού κράτους.

Συνεπώς, η αδράνεια και η ολιγωρία στην αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής αποτελούν αναπόσπαστο μέρος του συντηρητικού ακροδεξιού πολιτικού χώρου. Στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, ειδικότερα, μόνο 3 από τα 21 κόμματα που απαρτίζουν το δεξιό μπλοκ αναγνωρίζουν την παγκόσμια υπερθέρμανση! Για τον λόγο αυτό θέλω να επέμβω, με βάση την επιστημονική μου ιδιότητα, στα όργανα λήψης αποφάσεων στην Ευρώπη ώστε να βοηθήσω στην κατεύθυνση της αναζήτησης λύσεων, γρήγορα και αποτελεσματικά.

● Η Νότια Ευρώπη προβλέπεται ότι θα είναι από τις χειρότερες άμεσα απειλούμενες περιοχές λόγω των ακραίων κλιματικών φαινομένων και της ερημοποίησης που τα συνοδεύει. Πόσο ενημερωμένοι είναι οι Ευρωπαίοι πολίτες και πόσο προετοιμασμένες οι κυβερνήσεις τους για τέτοιου μεγέθους καταστροφικά φαινόμενα; Και εσείς –ως ειδική κλιματολόγος και ως Ελληνίδα υποψήφια ευρωβουλευτής– ποια άμεσα πολιτικά μέτρα προτείνετε για την αντιμετώπισή τους;

Το επίπεδο ενημέρωσης των Ευρωπαίων πολιτών είναι αρκετά υψηλό. Σύμφωνα με πρόσφατες μετρήσεις, η κλιματική αλλαγή αποτελεί, σήμερα, ένα από τα 2-3 πιο σημαντικά προβλήματα για τους Ευρωπαίους. Πίσω μόνο από την οικονομία και την τρομοκρατία. Η ευρωπαϊκή επιστημονική κοινότητα καταβάλλει μεγάλη και οργανωμένη προσπάθεια να φέρει το θέμα στην επικαιρότητα και τα κινήματα στην Ευρώπη έχουν συνειδητοποιήσει την αποφασιστική σημασία των αμέσως επόμενων χρόνων στην αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής.

Αρκετά διαφορετική είναι, αντίθετα, η εικόνα και οι απαντήσεις της εκτελεστικής εξουσίας: ο συντηρητικός χώρος, τα δεξιά και ακροδεξιά κόμματα, συμπεριλαμβανόμενου του Λαϊκού κόμματος, στην Ευρώπη, είναι ενάντια στη γρήγορη μετάβαση προς την αποανθρακοποίηση της οικονομίας και τη δίκαιη κατανομή του οικονομικού και κοινωνικού βάρους του ενεργειακού μετασχηματισμού.

Ετσι, κάποιες προσπάθειες για μια αμιγώς οικονομετρική αντιμετώπιση του προβλήματος μέσω της υποβολής οριζόντιων φόρων βρίσκουν μεγάλη αντίσταση στην κοινωνία, και δικαίως, αφού δεν λύνεται έτσι το πρόβλημα. Ενώ, για παράδειγμα, η γαλλική κοινωνία έχει από τα ψηλότερα επίπεδα συνειδητοποίησης της κοινής γνώμης όσον αφορά τη σημασία και τις συνέπειες της κλιματικής αλλαγής, οι πολίτες αντιδρούν στην αύξηση φορολογίας που στοχεύει, θεωρητικά, στο να οδηγήσει στη μείωση ζήτησης των καυσίμων.

Ανάλογες πολιτικές στην Ε.Ε., όπως π.χ. το σύστημα εμπορίας των εκπομπών ρύπων και η αγορά άνθρακα, δεν υπόκεινται σε επαρκή επιστημονικό έλεγχο και πιστοποίηση και γι’ αυτό θεωρούνται επισφαλείς. Οι κλασικές «λύσεις» στο πνεύμα των αγορών είναι καταδικασμένες να αποτύχουν, ενώ, ταυτόχρονα, στρέφουν την κοινή γνώμη ενάντια στην ανάγκη αντιμετώπισης της κλιματικής αλλαγής. Ευτυχώς, όμως, για μας αρχίζουν να διαμορφώνονται σημαντικές εναλλακτικές προτάσεις στον χώρο των Σοσιαλιστών και των Πράσινων κομμάτων, όπως είδαμε και στις πρόσφατες εκλογές στην Ισπανία.

Προσωπικά πιστεύω ότι χρειάζεται ένα μίγμα οικονομοτεχνικών πολιτικών σαν αυτές που αναφέραμε και έχουν να κάνουν με την τιμή του άνθρακα στην αγορά αλλά και τον περιορισμό των επιδοτήσεων των ορυκτών καυσίμων, μεγάλες μειώσεις των εκλύσεων, ανάπτυξη και υποστήριξη των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας και των υποδομών ενέργειας, εκποίηση (divesting) από τα ορυκτά καύσιμα, απαγόρευση του σχιστολιθικού αερίου, κρατικά εγγυημένη εργασία σε όλους τους εργαζόμενους στον χώρο της ενέργειας.

Ταυτόχρονα, η σταδιακή απαγόρευση συμβατικών αυτοκινήτων μέχρι το 2040· η βιώσιμη γεωργία και κτηνοτροφία· κτιριακές εγκαταστάσεις με έμφαση σε τοπικό επίπεδο και τις δημοτικές αρχές· υποστήριξη της συνεργατικής οικονομίας μικρής και μεσαίας κλίμακας· η δημιουργία στην Ευρώπη ενός κοινού Πράσινου Ταμείου και Πράσινης Συνεταιριστικής Τράπεζας για τη χρηματοδότηση του ενεργειακού μετασχηματισμού σε κάθε κοινότητα και χώρα· αναθεώρηση της Συνθήκης του Παρισιού για υποχρεωτικές μηδενικές εκλύσεις ως το 2050.

● Αποτέλεσμα της συντελούμενης οικολογικής καταστροφής είναι και η σημαντική αύξηση των προσφυγικών ρευμάτων από τις αναπτυσσόμενες χώρες του Νότου προς τις πιο εύπορες χώρες του Βορρά, με συνέπεια την αύξηση των διαχρονικά υπαρκτών ρατσιστικών πολιτικών απέναντι στους πρόσφυγες, στην κατά τα άλλα πολιτισμένη Ε.Ε. Επομένως, ένα από τα μεγάλα πολιτικά διακυβεύματα των επικείμενων ευρωεκλογών είναι η αναχαίτιση τέτοιων μισαλλόδοξων ακροδεξιών πολιτικών. Πώς όμως –και με ποια ρεαλιστικά επιχειρήματα– μπορεί να αντιστραφεί αυτό το συντηρητικό κλίμα;

Κατ’ αρχάς θέλω να επισημάνω ότι οι προσφυγικές ροές που παρατηρούμε είναι μόνο μερικώς αποτέλεσμα των άμεσων πιέσεων που ασκεί η κλιματική αλλαγή, μέσω της λειψυδρίας, της ερημοποίησης, των πλημμυρών, της ανάπτυξης ασθενειών, των επιπτώσεων στις αγροδιατροφικές συνθήκες σε πολλά μέρη του κόσμου. Προς το παρόν, είναι κυρίως το αποτέλεσα των πολέμων και της αποικιοκρατικής πολιτικής της Δύσης στις αναπτυσσόμενες χώρες, που στοχεύει στην εκμετάλλευση των πλουτοπαραγωγικών τους πηγών, συμπεριλαμβανομένων και των κοιτασμάτων ορυκτών καυσίμων, αλλά και της οικονομικής εξάρτησής τους.

Βέβαια, στο άμεσο μέλλον, η δημιουργία ακόμη μεγαλύτερων προσφυγικών ροών από τον Παγκόσμιο Νότο (της φτώχειας, της ενεργειακής εκμετάλλευσης, της αποικιοκρατικής εξάρτησης) προς τον Παγκόσμιο Βορρά (της κατανάλωσης και ευμάρειας) πρέπει να θεωρείται δεδομένη.

Ολο και περισσότεροι πρόσφυγες θα φεύγουν από την υποσαχάρια Αφρική για το Μαγκρέμπ και την Ευρώπη, από την Ινδική χερσόνησο και τα νησιά που Ειρηνικού προς την Αυστραλία και την Κεντρική Ασία, από τη Λατινική Αμερική προς τις ΗΠΑ και τον Καναδά. Ωστόσο, θα αρχίσουμε να βλέπουμε και κύματα «εσωτερικής» μετανάστευσης μέσα στις ίδιες τις αναπτυγμένες χώρες, καθώς θα υπάρχουν διαφορετικές επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής σε τοπικό επίπεδο.

Αποτελεί, επομένως, ηθική υποχρέωση της Δύσης να προστατέψει και να εντάξει τους πρόσφυγες που δημιούργησε, να ανατρέψει το αποικιοκρατικό μοντέλο διεθνών σχέσεων, ενώ, ταυτόχρονα, να βοηθήσει στην αειφόρο ανάπτυξη και του υπόλοιπου κόσμου.

● Είναι πια ολοφάνερο ότι το ανθρώπινο είδος, συνολικά, δρα ως ένας καταστροφικός «γεωλογικός παράγοντας», που όχι μόνο μπορεί να αναδιαμορφώνει ριζικά το γήινο περιβάλλον, αλλά και να επηρεάζει το μέλλον της ζωής στον πλανήτη. Αυτή την καταστροφική δύναμη του είδους μας επιχειρεί να περιγράψει και, ενδεχομένως, να τιθασεύσει η διαφωτιστική ιδέα της νέας «Ανθρωποκαίνου εποχής». Αν αυτό ισχύει, τότε ποια θα έπρεπε να είναι η πιο κατάλληλη «Ανθρωπόκαινος Πολιτική» για τη διασφάλιση της επιβίωσης μας;

Δεν υπάρχει αμφιβολία ότι βρισκόμαστε σε ένα κρίσιμο σημείο της εξέλιξης του ανθρώπινου είδους όσο και σε μία αποφασιστική καμπή της φυσικής ισορροπίας του πλανήτη. Είναι δεδομένο ότι απαιτείται άμεσα –στις επόμενες δεκαετίες– ένας ριζικός επαναπροσδιορισμός της πολιτικής και του μοντέλου ανάπτυξης που, μέσα από αιώνες εξέλιξης και ανάπτυξης, μας οδήγησε στα σημερινά αδιέξοδα. Χρειάζεται τώρα μια νέα επανάσταση που θα είναι και τεχνολογική και κοινωνική, αλλά και πολιτική ταυτοχρόνως.

Η τεχνολογική επανάσταση θα δημιουργήσει τις νέες ενεργειακές δομές, τα νέα συστήματα παραγωγής, μεταφοράς και χρήσης της ενέργειας, που, με τη σειρά τους, προϋποθέτουν την καθολική πρόσβαση σε συστήματα μειωμένης παραγωγής αποβλήτων και την εκλογίκευση της ενεργειακής κατανάλωσης. Η κοινωνική-παραγωγική επανάσταση πρέπει να αλλάξει τη σχέση μας με την κατανάλωση, τα υλικά αγαθά, τη φύση γύρω μας και να την αποδεσμεύσει από την οικονομική ανάπτυξη.

Η πολιτική επανάσταση, τέλος, θα επιβάλει τον δημοκρατικό σχεδιασμό και έλεγχο στο μοντέλο βιώσιμης ανάπτυξης και προόδου. Το μεγάλο διακύβευμα των ευρωεκλογών, σε λίγες μέρες, είναι επομένως αν τελικά θα επικρατήσουν εκείνες οι πολιτικές που θα θέσουν τις σωστές βάσεις για την αντιμετώπιση των αλλαγών στον πλανήτη τα αμέσως επόμενα χρόνια.

Ποια είναι

Η Νατάσσα (Αναστασία) Ρωμανού είναι ομότιμη καθηγήτρια στο Πανεπιστήμιο Κολούμπια, ειδική σε θέματα Κλίματος και Κλιματικής Αλλαγής, ερευνήτρια στο περίφημο Ινστιτούτο Γκόνταρντ της ΝΑSΑ (NASA Goddard Institute for Space Studies) στη Νέα Υόρκη. Γεννήθηκε στην Αθήνα, στην πλατεία Βικτωρίας, το 1966 και μεγάλωσε στο Γαλάτσι.

Τελείωσε το 2ο Λύκειο Γαλατσίου, στην Γκράβα το 1984 και φοίτησε στο Πανεπιστήμιο Αθηνών στο Τμήμα Φυσικής και στο Διατμηματικό Μεταπτυχιακό της Ωκεανογραφίας. Αργότερα συνέχισε τις σπουδές της στις ΗΠΑ στο Πολιτειακό Πανεπιστήμιο της Φλόριντα. Εκανε προπτυχιακές σπουδές στο Τμήμα Φυσικής του Πανεπιστημίου της Αθήνας και μεταπτυχιακές σπουδές στη Δυναμική Ρευστών και την Ωκεανογραφία στο Πανεπιστήμιο της Φλόριντα, στις ΗΠΑ.

Διετέλεσε διευθύντρια ερευνητικού ινστιτούτου του Τμήματος Εφαρμοσμένης Φυσικής και Εφαρμοσμένων Μαθηματικών του Πανεπιστημίου Κολούμπια και του εργαστηρίου της Μοντελικής Ωκεανογραφίας στο Ινστιτούτο Γκόνταρντ της ΝΑSΑ. Μέλος της Συμβουλευτικής Επιτροπής της ΝΑSΑ για τις Γεωεπιστήμες, έχει συμμετάσχει στη συγγραφή της Εθνικής Εκθεσης για το Κλίμα στις ΗΠΑ, στην Επισκόπηση Δεκαετίας 2017-2027 για Γεωεπιστήμες και τις εφαρμογές τους από το Διάστημα (NASA Decadal Survey) και στην 5η Εκθεση για το Κλίμα της Διακυβερνητικής Επιτροπής του ΟΗΕ για το Κλίμα. Ενεργό μέλος του ΣΥΡΙΖΑ στη Νέα Υόρκη, έχει συμμετάσχει σε πολλά ακτιβιστικά κινήματα στις ΗΠΑ. Μέλος της Επιτροπής Εθνικού και Κοινωνικού Διαλόγου για την Παιδεία στην Ελλάδα.

 

ΜΗΧΑΝΕΣ ΤΟΥ ΝΟΥ
Η υπερθέρμανση του πλανήτη οξύνει τις οικονομικές ανισότητες
Η «κλιματική αλλαγή», επειδή είναι σε μεγάλο βαθμό ανθρωπογενής, αποτελεί πρωτίστως ένα πλανητικών διαστάσεων πολιτικό πρόβλημα. Και είναι όντως ένα δυσεπίλυτο πολιτικό πρόβλημα αφού σε αυτό εμπλέκονται σχεδόν...
Η υπερθέρμανση του πλανήτη οξύνει τις οικονομικές ανισότητες
ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ
Αυστηροί κανόνες στην πολιτική διαφήμιση από το Facebook
Την απόφασή του να επιβάλει αυστηρότερους κανόνες για την αποδοχή πολιτικών διαφημίσεων, με στόχο την αντιμετώπιση της παραπληροφόρησης εν όψει ευρωεκλογών, ανακοίνωσε το Facebook. Επίσης, θα δημιουργήσει δύο...
Αυστηροί κανόνες στην πολιτική διαφήμιση από το Facebook
ΜΗΧΑΝΕΣ ΤΟΥ ΝΟΥ
Ο επιστημονικός απολογισμός του 2018
Ανάμεσα στις πολυάριθμες ανακαλύψεις σε διάφορους επιστημονικούς τομείς, υπάρχουν ορισμένες που ξεχωρίζουν σαφώς για τη γνωστική αξία και τη μεθοδολογική καινοτομία τους. Ο απολογισμός που παρουσιάζουμε,...
Ο επιστημονικός απολογισμός του 2018
ΜΗΧΑΝΕΣ ΤΟΥ ΝΟΥ
Μια πυξίδα για τη συντελούμενη κλιματική αλλαγή στον τόπο μας
Για τη ζωτική ανάγκη μελέτης και έγκαιρης πρόβλεψης των ανθρωπογενών καταστροφών λόγω κλιματικής αλλαγής μιλά στην Εφ. Συν. η Νατάσσα Ρωμανού, επιφανής γεωεπιστήμονας και ερευνήτρια στο Ινστιτούτο Γκόνταρντ...
Μια πυξίδα για τη συντελούμενη κλιματική αλλαγή στον τόπο μας
ΜΗΧΑΝΕΣ ΤΟΥ ΝΟΥ
Η βιοπολιτική του μέλλοντός μας
Ποιες επιστημονικές εξελίξεις οδήγησαν στην προκλητική ιδέα της «Ανθρωποκαίνου» γεωλογικής εποχής και γιατί αυτά τα νέα γεωλογικά και οικολογικά δεδομένα αμφισβητούν τον συνήθη τρόπο αποτίμησης των σχέσεων του...
Η βιοπολιτική του μέλλοντός μας
ΜΗΧΑΝΕΣ ΤΟΥ ΝΟΥ
Αναλύοντας «νευροπολιτικά» τις επιλογές των ψηφοφόρων
Απ’ ό,τι φαίνεται, οι παραδοσιακές δημοσκοπήσεις, οι εταιρείες κοινωνικο-οικονομικών αναλύσεων και οι καθιερωμένοι τρόποι πολιτικής προπαγάνδας είναι καταδικασμένες, στο άμεσο μέλλον, να παραχωρήσουν τη θέση...
Αναλύοντας «νευροπολιτικά» τις επιλογές των ψηφοφόρων

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας