Παράκαμψη προς το κυρίως περιεχόμενο
Το ανθρώπινο σώμα φιλοξενεί μικροοργανισμούς...
ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Το ανθρώπινο σώμα φιλοξενεί μικροοργανισμούς...

  • A-
  • A+

Για το πόσο σημαντική για την υγεία είναι η μικροβιακή χλωρίδα του εντέρου σάς μεταφέρω απόσπασμα από άρθρο, δημοσιευμένο στο περιοδικό «Περισκόπιο της επιστήμης» το έτος 2008, όταν πλέον μιλάμε για μεταμόσχευση κοπράνων από υγιείς δότες σε ασθενείς με ανθεκτική λοίμωξη από κλωστηρίδιο, μια μέθοδος ελπιδοφόρα είτε σε μορφή υποκλυσμών είτε σε μορφή κάψουλας από το στόμα.

Το ανθρώπινο σώμα φιλοξενεί μικροοργανισμούς που επιβιώνουν σε συγκεκριμένα όργανα ή κοιλότητές του. Πρόκειται για μια σχέση συμβίωσης με αμοιβαία οφέλη, καθώς οι μικροοργανισμοί εκμεταλλεύονται για την επιβίωση και τον πολλαπλασιασμό τους το άριστο γι’ αυτούς περιβάλλον του ανθρώπινου οργανισμού, ενώ ταυτόχρονα συνθέτουν ουσίες ή εξασφαλίζουν μηχανισμούς που είναι ευεργετικοί για την εύρυθμη λειτουργία του σώματός μας.

Οι επιστήμονες που ασχολούνται με τη μελέτη της βιολογίας του ανθρώπινου σώματος έχουν αποκαλύψει με τη σύγχρονη έρευνα ότι οι μικροοργανισμοί της χλωρίδας μας είναι δεκαπλάσιοι αριθμητικά από τα κύτταρά μας.

Δεδομένου λοιπόν ότι για κάθε ένα ανθρώπινο κύτταρο αντιστοιχούν δέκα μικρόβια και σε κάθε έναν από εμάς συμβιώνουν χιλιάδες διαφορετικά είδη μικροοργανισμών, η αριθμητική αναλογία μικροβιακών γονιδίων συγκριτικά με τα ανθρώπινα γονίδια σε έναν οργανισμό εκτιμάται σε 1.000 προς 1!

Αυτή η αριθμητική υπεροχή των μικροβίων δικαιολογεί τη θεώρηση του σώματος του ανθρώπου ως ενός πολύπλοκου οικοσυστήματος στο οποίο οι πληθυσμοί των μικροσκοπικών αντιπροσώπων της χλωρίδας επιτελούν κυρίαρχο ρόλο, όντας ικανοί να εκμεταλλευτούν κάθε θώκο του.

Στα οικοσυστήματα οι διάφοροι πληθυσμοί αναπτύσσουν ποικίλες αλληλεπιδράσεις, άλλοτε συνεργατικές και άλλοτε ανταγωνιστικές, μέσω των οποίων εξασφαλίζονται η ισορροπία των δομών του οικοσυστήματος και η επιβίωση των μελών της βιοκοινότητάς του.

Πρόσφατες μελέτες υποδεικνύουν πράγματι ότι στο εσωτερικό του ανθρώπινου σώματος συντελούνται όμοιες με τα άλλα οικοσυστήματα αλληλεπιδράσεις τόσο μεταξύ των μικροβίων όσο και μεταξύ αυτών και του ανθρώπινου οργανισμού.

Προϊόν των αλληλεπιδράσεων είναι, μεταξύ άλλων και κατά κανόνα, η διατήρηση της καλής υγείας του ανθρώπου.

Αποδεικνύεται όμως ότι η ισορροπία δεν επιτυγχάνεται πάντα προς όφελος του ανθρώπου, διότι ποικίλες νοσηρές καταστάσεις, όπως η παχυσαρκία και ο διαβήτης, είναι πιθανό να προκαλούνται εξαιτίας της δράσης συγκεκριμένων ειδών μικροοργανισμών που συμβιώνουν μαζί μας.

Είτε ως σύμμαχοι είτε ως ανταγωνιστές, τα μικρόβια που συνιστούν τη φυσιολογική ανθρώπινη μικροχλωρίδα είναι αναπόσπαστο τμήμα της ανθρώπινης φύσης, δίχως το οποίο η επιβίωση δεν είναι δυνατή.

Στην πραγματικότητα, η μόνη περίοδος κατά την οποία ο άνθρωπος στερείται μικροχλωρίδα είναι η ενδομήτρια ζωή.

Ηδη κατά τη διάρκεια του τοκετού, το νέο άτομο έρχεται σε επαφή με τους μικροοργανισμούς του κόλπου της μητέρας και αργότερα με εκείνους του αναπνευστικού συστήματος και του δέρματός της.

Με τη μεταγενέστερη δραστηριότητα του νηπίου και την επαφή του με άλλους ανθρώπους, ζώα και αντικείμενα, ολοκληρώνεται, από τα πρώτα κιόλας χρόνια της ζωής του, η εγκατάσταση των ειδών μικροοργανισμών στο σώμα του.

Στο εξής τα μικρόβια θα παραμείνουν σε κοιλότητες και όργανα με εξαίρεση τον εγκέφαλο, τους νεφρούς, τους πνεύμονες και το αίμα μέχρι τον θάνατο του ανθρώπου.

Η ευεργετική επίδρασή τους στην υγεία του ανθρώπου, όπως ήταν γνωστή και στο παρελθόν, αφορά κυρίως δύο τομείς: την εξασφάλιση χρήσιμων ουσιών μέσω αυτών και την άμυνα έναντι παθογόνων μικροοργανισμών από το περιβάλλον.

Η πέψη της τροφής μας εξαρτάται σε σημαντικό βαθμό από τη μικροχλωρίδα του εντέρου, καθώς το πεπτικό σύστημα του ανθρώπου δεν διαθέτει όλα τα απαραίτητα ένζυμα για τη διάσπαση των χρήσιμων συστατικών της τροφής.

Μικρόβια που συμβιώνουν στο ανθρώπινο έντερο αναλαμβάνουν αυτή τη διαδικασία, ενώ κάποια άλλα είδη τους συνθέτουν ορισμένες ουσίες –βιταμίνες, αμινοξέα και άλλα– που ο ανθρώπινος οργανισμός δεν είναι σε θέσει να παράξει.

Βακτήρια, πρωτόζωα και μύκητες, που φυσιολογικά ζουν μαζί μας, αποτελούν ασπίδα κατά των παθογόνων μικροβίων καθώς δρουν ανταγωνιστικά έναντι αυτών στην περίπτωση που τα τελευταία επιχειρήσουν να καταλάβουν ορισμένους από τους οικολογικούς θώκους του οικοσυστήματος του σώματός μας.

Αραγε τι αλλάζει στη σχέση τους με τον ανθρώπινο οργανισμό ή τη συμπεριφορά τους και σε ορισμένες περιπτώσεις αυτά τα μικρόβια γίνονται απειλητικά για την υγεία, προκαλούν ασθένειες και ενίοτε τον θάνατο;

Μέλημα των σύγχρονων ερευνών αποτελεί η αποσαφήνιση εκείνων των μηχανισμών με τους οποίους διαταράσσεται η αρμονική συμβίωση μεταξύ ανθρώπου και μικροβίων.

Η περιορισμένη γνώση στο πεδίο αυτό οφείλεται πρωτίστως στην αδυναμία απομόνωσης των μικροοργανισμών της ανθρώπινης μικροχλωρίδας και της καλλιέργειάς τους στο εργαστήριο.

Επειδή ένα πολύ μικρό ποσοστό τους –μόλις 1-2%– είναι δυνατόν να απομονωθεί και να καλλιεργηθεί εργαστηριακά, ενώ οι υπόλοιποι πεθαίνουν μόλις απομακρυνθούν από το ανθρώπινο σώμα, κρίνονται, τουλάχιστον μέχρι στιγμής, εξαιρετικά δύσκολες τόσο η ταυτοποίησή τους όσο και η μελέτη της συμπεριφοράς τους.

Ξέρετε ότι

Η ανάλυση της εντερικής μικροχλωρίδας με τις σύγχρονες τεχνικές μεταγονιδιωματικής αποκαλύπτει ότι η υγεία των ατόμων κάθε ηλικίας συνδέεται με τη σύστασή της.

 

Ατομα που πάσχουν από τη νόσο του Crohn, μια χρόνια φλεγμονώδη πάθηση, χαρακτηρίζονται από μειωμένο αριθμό βακτηρίων του φύλου Firmicutes συγκριτικά με τους υγιείς ανθρώπους.

 

Επιπλέον, τα μικρόβια που αναπτύσσονται στο παχύ έντερο δρουν πολύ συχνά ανταγωνιστικά μεταξύ τους και εξαιτίας αυτού του ανταγωνισμού περιορίζεται η αριθμητική αύξηση εκείνων των στελεχών που μπορεί να είναι παθογόνα.

*Σύμβουλος διατροφής alpanopoulou@gmail.com

ΕΥΕΞΙΑ-ΔΙΑΤΡΟΦΗ
Η εικόνα του εαυτού μου και το σπιρτόκουτο
Είναι παράλογο να προσπαθήσουμε να εγκλείσουμε έναν άνθρωπο σε ένα μικρό μέρος, σε ένα σπιρτόκουτο, όπου ακόμα κι ένας ψύλλος θα ασφυκτιούσε από έλλειψη ζωτικού χώρου. Κι όμως, εντελώς αφύσικα, ο άνθρωπος που...
Η εικόνα του εαυτού μου και το σπιρτόκουτο
ΕΥΕΞΙΑ-ΔΙΑΤΡΟΦΗ
Η εξάρτηση από την τροφή
Η νόσος της παχυσαρκίας είναι ιδιαίτερη νόσος που νοητικά γνωρίζεις πολύ καλά τι πρέπει να κάνεις, ψυχικά όμως δεν μπορείς να ακολουθήσεις και να εφαρμόσεις αυτό που γνωρίζεις ότι πρέπει να κάνεις. Κι όταν...
Η εξάρτηση από την τροφή
ΕΥΕΞΙΑ-ΔΙΑΤΡΟΦΗ
Ξεκινάω δίαιτα, το παράκανα...
Σεπτέμβρης, είμαστε στον μήνα του επαναπρογραμματισμού. Η επιστροφή στην προγραμματισμένη μας καθημερινότητα συνήθως συνοδεύεται από πολλές σκέψεις, ιδέες και σχέδια. Παίρνουμε αποφάσεις: «να ξεκινήσω...
Ξεκινάω δίαιτα, το παράκανα...
ΕΥΕΞΙΑ-ΔΙΑΤΡΟΦΗ
Πηγή ζωής
Το νερό αποτελεί την πηγή της ζωής. Δεν έχει θρεπτική αξία, αλλά είναι απαραίτητο και πολύ σημαντικό για τη λειτουργία του ανθρώπινου οργανισμού. Αποτελεί το μεγαλύτερο ομογενές συστατικό του ανθρώπινου...
Πηγή ζωής
ΕΥΕΞΙΑ-ΔΙΑΤΡΟΦΗ
Επικίνδυνα για την υγεία και τα αναψυκτικά χωρίς θερμίδες
Προτιμάτε τα αναψυκτικά με γλυκαντικά με χαμηλό θερμιδικό βάρος για να μην πάρετε βάρος και να προστατέψετε την υγεία σας από προβλήματα όπως ο διαβήτης και οι καρδιαγγειακές παθήσεις; Ίσως πρέπει να το...
Επικίνδυνα για την υγεία και τα αναψυκτικά χωρίς θερμίδες
ΕΥΕΞΙΑ-ΔΙΑΤΡΟΦΗ
Η διαδρομή προς το αδυνάτισμα
Σήμερα θα ξεκινήσω το άρθρο μου λίγο ποιητικά! Διαβάζοντας αποσπάσματα από ένα κείμενο του Πορτογάλου συγγραφέα και ποιητή Φερνάντο Πεσόα, «Ζωή είναι η άγνοια του εαυτού σου», βρήκα πολλά κοινά σημεία μεταξύ...
Η διαδρομή προς το αδυνάτισμα

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας