Παράκαμψη προς το κυρίως περιεχόμενο
Η επαναπρόσληψη του βάρους
ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Η επαναπρόσληψη του βάρους

  • A-
  • A+

Σήμερα θα σας μιλήσω για την επαναπρόσληψη του βάρους. Είναι ένα θέμα, λίγο ή πολύ, παράξενο, πρόκειται για μια συνηθισμένη κατάσταση που, όσο παράλογη κι αν φαίνεται, σχετίζεται με την απώλεια βάρους.

Η σύνδεση αυτή –χάνω τα κιλά μου και τα ξαναπαίρνω- είναι συνήθως μια γνώριμη έκβαση και ενώνεται με ένα άγνωστο δεδομένο, το «δεν θέλω το παραπάνω βάρος μου και θέλω το παραπάνω βάρος μου ταυτόχρονα». Ενα δεδομένο που δεν το έχουμε στο μυαλό μας έτσι ακριβώς και καλούμαστε να το ανακαλύψουμε σιγά σιγά ή να μην το ανακαλύψουμε ποτέ.

Επίσης μπορεί να μην το δεχόμαστε ή και να μη συμφωνήσουμε ποτέ ότι μπορεί να υπάρχει. Ομως έχω διαπιστώσει πως είναι πολύ βοηθητικό όταν κανείς το αντιληφθεί και χαρίσει σε αυτό το δεδομένο τη σημασία που του αναλογεί.

Το αδυνάτισμα (η αφαίρεση βάρους) είναι μια αποκάλυψη, είναι σαν να αποκαλύπτεις, να εκθέτεις αυτό που «κρύβεις».

Αυτό συμβαίνει χωρίς, φυσικά, να παίρνει μέρος η βούλησή σου. Είναι ασυνείδητες οι διαδικασίες, δηλαδή πέρα από συνειδητή επιλογή.

Εκείνο που γνωρίζουμε είναι πως θέλουμε να αδυνατίσουμε, εκείνο που αγνοούμε είναι ότι ταυτόχρονα δεν θέλουμε να αδυνατίσουμε, λειτουργούμε σαν να χρειαζόμαστε (να θέλουμε) αυτή την κρυψώνα: το βάρος μας.

Από τη μια παλεύεις να βγεις από την κρυψώνα (δίαιτες, υπολογισμοί καύσης λίπους με γυμναστική, στερήσεις γεύσεων) και από την άλλη παλεύεις να κάνεις ό,τι είναι δυνατόν για να ξαναμπείς στην κρυψώνα σου, να μη βγεις ποτέ (αμέλεια υγιεινών γευμάτων, πολυφαγίες, καμία μορφή κίνησης).

Πώς γίνεται αυτό; Η αλήθεια είναι ότι δεν το χωρά ο ανθρώπινος νους. Αυτή η κατάσταση αμφιθυμίας δεν έχει λογικές παραμέτρους και εξηγήσεις.

Η αμφιθυμία είναι μια κατάσταση κατά την οποία το άτομο αισθάνεται παράλληλα αντιφατικά συναισθήματα και ορμές για το ίδιο αντικείμενο ή για την ίδια κατάσταση. Συνήθως η αμφιθυμία αφορά τη συνύπαρξη αγάπης και μίσους.

Ας φέρω ένα παράδειγμα. Σύμφωνα με τη Melanie Klein και τον D.W. Winnicott, πρέπει να ξαναγυρίσουμε στη σχέση του βρέφους με τη μητέρα του. Αυτή είναι μια αμφίθυμη σχέση.

Αμφιθυμική, διότι το βρέφος νιώθει συγχρόνως πρώτα τον φόβο από τη συγχώνευση με τη μητέρα και μετά την τάση του να θέλει να φύγει από κοντά της, καθώς η ζωή το σπρώχνει να μεγαλώσει και να απομακρυνθεί από αυτή.

Σε αυτή την κατάσταση η ενοχή γεννιέται αφενός από τον φόβο μην παραμείνει κολλημένο σε αυτήν και από την άλλη από τον φόβο μήπως χάσει την ευχαρίστηση που του προσφέρει.

Από τη μια δηλαδή το παιδί, επειδή η μητέρα αποτελεί την πηγή ευχαρίστησης γι’ αυτό, την αγαπάει και θέλει να είναι το μοναδικό αντικείμενο της αγάπης της και από την άλλη φοβάται μήπως απορριφθεί, λόγω της τάσης του να απομακρυνθεί από αυτήν.

Ως εκ τούτου υπάρχει η έλξη από τη μητέρα και ο φόβος της απόρριψης από αυτήν.

Αυτή λοιπόν η σύγκρουση εκφράζεται κάπως έτσι: Αφενός δεν θα είναι αγαπητό από τη μητέρα εάν δηλώσει ότι θέλει να γίνει ανεξάρτητο από αυτήν. Και αφετέρου δεν μπορεί να είναι αγαπητό από αυτήν και να γίνει ανεξάρτητο.

Αυτό συνοψίζεται στο είναι ή δεν είναι αγαπητός. Το παιδί αισθάνεται ότι υπάρχει μια διαφορά ανάμεσα σε αυτά τα δύο συναισθήματα και αναρωτιέται αν μπορεί να υπάρξει μακριά από τη μητέρα του.

Η ενοχή λοιπόν γεννάται από αυτό το αμφιθυμικό συναίσθημα. Είναι λες και κάποιος θέλει να γίνει ωραίος-επιθυμητός (αδύνατος) και ταυτόχρονα να φοβάται να γίνει ωραίος-επιθυμητός (παχύς).

Είναι λες και κάποιος επιθυμεί να ευχαριστηθεί πολύ (τρώει πολύ-παχαίνει) και ταυτόχρονα πρέπει να περιοριστεί που επιθυμεί να ευχαριστηθεί (τρώει λίγο-αδυνατίζει). Ολοι καταλαβαίνουμε την ταλαιπωρία του ανθρώπου που βιώνει αυτή την κατάσταση.

Η διαταραχή βάρους είναι ένα περίπλοκο πρόβλημα, τόσο μπερδεμένο και ασαφές, που κανείς αδικεί τον εαυτό του όταν αυτοκατηγορείται για το πόσο αποτυχημένος είναι και ανεπαρκής ως προς το αδυνάτισμά του ή την επαναπρόσληψη του βάρους του.

Η ενδεδειγμένη προσέγγιση για τη λύση είναι η κατανόηση.

Ξέρετε ότι

Το βρέφος, κάτω από την πίεση της πείνας και της δίψας, βιώνει μια κατάσταση έντονης δυσφορίας, την οποία μπορεί να καταπραΰνει το στήθος της μητέρας, κάτι που ο Φρόιντ θεωρεί την αρχέγονη εμπειρία της ικανοποίησης.

 

Το βρέφος κλαίει και δηλώνει την πείνα του, σε τούτο το κλάμα, ο άλλος αντιδρά. Η μητέρα πλησιάζει το βρέφος και εμφανίζει το στήθος της ενώ το παίρνει αγκαλιά για να το ταΐσει. Η μητέρα ανταποκρίνεται στο κλάμα του.

 

Η συγκεκριμένη πράξη του άλλου έχει αποτέλεσμα να περάσει το βρέφος από μια κατάσταση δυσφορίας σε μια κατάσταση ευφορίας, την οποία ο Φρόιντ συνδέει με την έννοια της ηδονής.

* Σύμβουλος διατροφής, [email protected]

Απώλεια βάρους
ΕΥΕΞΙΑ-ΔΙΑΤΡΟΦΗ
«Καταπίνω τα συναισθήματά μου»
Αρκετά συχνά η διαδικασία απώλειας βάρους είναι μία μακρόχρονη προσπάθεια, χαρίζεις χρόνο στον εαυτό σου για να ανακαλύψεις τον δικό σου τρόπο να φροντίζεσαι διατροφικά
«Καταπίνω τα συναισθήματά μου»
ΕΥΕΞΙΑ-ΔΙΑΤΡΟΦΗ
Ελπίδα και αδυνάτισμα
Ανάμεσα στα δημητριακά, πριν από το καστανό ρύζι, ας μιλήσουμε ξανά για αδυνάτισμα. Η ελπίδα του θεραπευόμενου να αδυνατίσει, όσες φορές και αν χαθεί, ματαιωθεί ή «κακοποιηθεί», σχεδόν ποτέ δεν σβήνει.
Ελπίδα και αδυνάτισμα
ΕΥΕΞΙΑ-ΔΙΑΤΡΟΦΗ
Θέλω και δεν θέλω να αδυνατίσω
Αυτό που έχω εντοπίσει στα τριάντα χρόνια που ασχολούμαι με τη διαταραχή βάρους είναι πως, συχνά, στην προσπάθεια αδυνατίσματος υπάρχει ένα σημαντικό έλλειμμα, το οποίο είναι ένας από τους πιο βασικούς...
Θέλω και δεν θέλω να αδυνατίσω
ΕΥΕΞΙΑ-ΔΙΑΤΡΟΦΗ
Θέλω αλλά δεν μπορώ να κάνω δίαιτα…
Ο παχύσαρκος, πέρα από το τι θέλει και το τι πρέπει να κάνει, χρειάζεται απαραίτητα να σταθεί και στο εξής: «τι μπορώ και τι αντέχω να πραγματώσω». Είναι πολύ σημαντικό να λες πάντα την αλήθεια στον άνθρωπο με...
Θέλω αλλά δεν μπορώ να κάνω δίαιτα…
ΕΥΕΞΙΑ-ΔΙΑΤΡΟΦΗ
Η «παύση» οδηγεί στην απώλεια βάρους
Πολλές φορές μεταφέρουμε όλο το βάρος της προσοχής μας στο να αδυνατίσουμε για να νιώσουμε καλύτερα. Σαν να είμαστε εμείς οι άνθρωποι μόνο τα κιλά μας. Εγώ ξέρω ότι ο άνθρωπος δεν παύει να είναι έξυπνος ή...
Η «παύση» οδηγεί στην απώλεια βάρους
ΕΥΕΞΙΑ-ΔΙΑΤΡΟΦΗ
Η εξάρτηση από την τροφή
Η νόσος της παχυσαρκίας είναι ιδιαίτερη νόσος που νοητικά γνωρίζεις πολύ καλά τι πρέπει να κάνεις, ψυχικά όμως δεν μπορείς να ακολουθήσεις και να εφαρμόσεις αυτό που γνωρίζεις ότι πρέπει να κάνεις. Κι όταν...
Η εξάρτηση από την τροφή

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας