Παράκαμψη προς το κυρίως περιεχόμενο
Ο ρόλος της βιοϊατρικής στο ναζιστικό ολοκαύτωμα

Ο ρόλος της βιοϊατρικής στο ναζιστικό ολοκαύτωμα

  • A-
  • A+

Αφορμή για το σημερινό άρθρο είναι μια σειρά εκδηλώσεων που διοργανώνονται αυτές τις ημέρες από τις εκδόσεις Γαβριηλίδη.

Ανάμεσα σε αυτές ξεχωρίζει η διάλεξη του Τζον Καλέφ-Εζρά, καθηγητή Ιατρικής Φυσικής στην Ιατρική Σχολή του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων, ο οποίος θα παρουσιάσει και κυρίως θα συζητήσει με το κοινό για το θέμα «Ιατρική, Ναζισμός, Ολοκαύτωμα».

Πρόκειται για το επίμαχο και, όπως θα δούμε, επίκαιρο θέμα που σχετίζεται με τις σκοτεινές σχέσεις της βιοϊατρικής επιστήμης με τη ναζιστική βιοεξουσία.

Ενα όχι επαρκώς διερευνημένο, μέχρι σήμερα, ζήτημα το οποίο αποκτά ιδιαίτερο πολιτικο-κοινωνικό ενδιαφέρον λόγω των επιστημονικών κατακτήσεων και κυρίως των πρωτόγνωρων δυνατοτήτων επέμβασης της σύγχρονης ιατρικής στη ζωή των ανθρώπων.

Η «φιλανθρωπία» της ναζιστικής ιατρικής

Είναι γνωστό ότι η μεγάλη οικονομική κρίση του 1929 οδήγησε την κατεστραμμένη από τον Α' Παγκόσμιο Πόλεμο Γερμανία στην πλήρη κατάρρευση του κράτους πρόνοιας της Δημοκρατίας της Βαϊμάρης.

Τότε άρχισαν να συζητούν σοβαρά στα ανώτερα κυβερνητικά κλιμάκια τη δυνατότητα εφαρμογής ευγονικών προγραμμάτων, π.χ. τη μαζική στείρωση των κοινωνικά «άχρηστων» ή «επικίνδυνων» πολιτών, καθώς και τη δημιουργία «αποικιών εργασίας» για τους κοινωνικά απροσάρμοστους, μια οικονομικά και κοινωνικά «επωφελής» ιδέα που, λίγα χρόνια μετά, οδήγησε στη δημιουργία των εθνικοσοσιαλιστικών κρεματορίων στη ναζιστική Γερμανία (1933-1945).

Στο προγραμματικό βιβλίο του «Ο αγών μου» ο Χίτλερ έγραφε: «Η απαίτηση να απαγορεύεται στους ανεπαρκείς ανθρώπους να διασπείρουν εξίσου ανεπαρκείς απογόνους είναι απαίτηση της πιο ξεκάθαρης λογικής και, εφόσον εκτελεστεί συστηματικά, αντιπροσωπεύει την πιο ανθρώπινη πράξη της ανθρωπότητας».

Συνεπώς, δεν προκάλεσε καμία έκπληξη το ότι ο φίρερ, μόλις ήλθε στην εξουσία το 1933, εξέδωσε έναν «φιλανθρωπικό» νόμο περί υποχρεωτικής στείρωσης των «ακατάλληλων για αναπαραγωγή ατόμων»: διανοητικά καθυστερημένων, όσων υπέφεραν από μόνιμες ψυχικές παθήσεις και κληρονομικές ανωμαλίες.

Ακολουθώντας αυτόν τον νόμο, τα επόμενα τρία χρόνια στειρώθηκαν, παρά τη θέλησή τους, 225 χιλιάδες «ασθενείς», ενώ μέχρι το 1939 στειρώθηκαν περισσότεροι από 350 χιλιάδες άνθρωποι.

Παράλληλα, το «φιλανθρωπικό» έργο των ναζιστών επεκτάθηκε σταδιακά και προγραμματισμένα και σε άλλες ευγονικές δραστηριότητες, από την επιβεβλημένη ευθανασία μέχρι τη μαζική δολοφονία στα στρατόπεδα συγκέντρωσης όσων απειλούσαν να μολύνουν τα χαρακτηριστικά της άριας φυλής.

Στα θύματα αυτού του ευγονικού ολοκαυτώματος συμπεριλαμβάνονται πάνω από 70 χιλιάδες ψυχικά ασθενείς, 5 εκατομμύρια Εβραίοι και ένας εξίσου μεγάλος αλλά άγνωστος αριθμός «εγκληματικών» στοιχείων (Τσιγγάνοι, Πολωνοί, Σλάβοι και κομμουνιστές).

Αυτά τα ιστορικά δεδομένα μας διαφωτίζουν επαρκώς για το πόσο καταστροφική μπορεί να αποδειχθεί η άκριτη αποδοχή των σημερινών δήθεν ανθρωπιστικών νεοφιλελεύθερων ευγονικών αντιλήψεων και μας προϊδεάζουν για τις καταστροφικές συνέπειες της ελεύθερης εφαρμογής των νέων βιοπολιτικών δυνατοτήτων της γενετικής μηχανικής και ευρύτερα της βιοϊατρικής.

Στην εποχή των ελεύθερων αγορών, χάρη στις πρωτόγνωρες δυνατότητες της βιοτεχνολογίας, η ωμή ναζιστική βιοπολιτική της ευγονικής μετεξελίχθηκε σε «ιδιωτική» και δήθεν «ελεύθερη» επιλογή κάθε πολίτη να γνωρίζει τη γενετική του ταυτότητα και να προκαθορίζει το μέλλον των παιδιών του.

Το πρόγραμμα του αφιερώματος στο Ολοκαύτωμα

◼ Από Σάββατο 14-1-2017: Εναρξη στο πατάρι των εκδόσεων Γαβριηλίδης της έκθεσης γλυπτικής της Κλειώς Μακρή με τίτλο «Το παιδί με το γρατζουνισμένο γόνατο».

◼ Τετάρτη 18-1-2017: Συζήτηση με τον καθηγητή Ιατρικής Φυσικής, στο Ιατρικό Τμήμα του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων, Τζον Καλέφ-Εζρά με θέμα «Ιατρική, Ναζισμός, Ολοκαύτωμα».

Κατά το πρώτο μισό του 20ού αιώνα πολλοί γιατροί μεταστράφηκαν από θεραπευτές του ασθενούς σε θεραπευτές του έθνους.

Διεύρυναν τον όρο «ασθενής», εντάσσοντας σε αυτόν όλους εκείνους που η συμπεριφορά τους ξέφευγε από τα τότε κοινωνικά πρότυπα ή θεωρούσαν ότι δεν ήταν φυλετικά αρκετά «καλοί».

Τα εν λόγω προγράμματα, που σχεδιάστηκαν και προτάθηκαν από διάσημους πανεπιστημιακούς δασκάλους, αποτέλεσαν τη βάση για τη μεγαλύτερη γενοκτονία που έγινε ποτέ, τη Σοά (Ολοκαύτωμα).

Σε διάστημα περίπου 3,5 ετών δολοφονήθηκαν σε έξι ναζιστικά στρατόπεδα βιολογικής εξόντωσης εκατομμύρια άνθρωποι με βάση τις εισηγήσεις, τη σχεδίαση, ενίοτε και με την άμεση συμμετοχή διάσημων Γερμανών γιατρών, που υποτίθεται ότι δρούσαν για... «την πρόοδο» της επιστήμης.

Οι περισσότεροι δολοφόνοι-καθηγητές έμειναν ατιμώρητοι και συνέχισαν ανενόχλητοι την επιστημονική εργασία τους.

◼ Πέμπτη 19 και Παρασκευή 20-1-2017: Ο Αθως Δανέλλης με τον Αθηναϊκό Θίασο Σκιών του παρουσιάζει δύο σπάνιες παραστάσεις από το κατοχικό ρεπερτόριο του Καραγκιόζη.

Τα έργα γράφτηκαν κατά τη διάρκεια της γερμανικής Κατοχής και μετά την απελευθέρωση παίχτηκαν από πολλούς καραγκιοζοπαίχτες και γνώρισαν μεγάλη επιτυχία.

Την Πέμπτη η παράσταση με τίτλο «Ο Καραγκιόζης σαμποτέρ» και την Παρασκευή «Ο καταδότης της Γκεστάπο».

◼ Τρίτη 31-1-2017: Προβολή ντοκιμαντέρ με τίτλο «Block 25 (Μια μαρτυρία ομηρίας)».

Πρώτη δημόσια προβολή του ντοκιμαντέρ «Block 25», εμπνευσμένου από το ομότιτλο βιβλίο των εκδόσεων Γαβριηλίδης.

Πρόκειται για ντοκιμαντέρ μνήμης για την Καρολίνα Ναχμούδη-Γαβριηλίδου, την Ελληνίδα Εβραία από τη Θεσσαλονίκη, που επέζησε από την κόλαση των στρατοπέδων συγκέντρωσης των ναζί και επέστρεψε στην Ελλάδα το 1945.

Σκηνοθεσία: Λευτέρης Ξανθόπουλος. Παραγωγή: Cosmote TV-HISTORY. Εκτ. παραγωγής: Foss on Air Productions.

◼ Τρίτη 7-2 2017: Λήξη της έκθεσης γλυπτικής της Κλειώς Μακρή και συζήτηση με αφορμή το τελευταίο βιβλίο της Ελενας Χουζούρη «Ο θείος Αβραάμ μένει πάντα εδώ» (εκδ. Πατάκη).

Ενα µυθιστόρηµα για το Ολοκαύτωµα της Θεσσαλονίκης και τα φαντάσµατα των χαµένων Σεφαραδιτών που κυκλοφορούν έως σήµερα, αδικαίωτα, στους δρόµους της πόλης.

Το βιβλίο της Ελενας Χουζούρη θα αποτελέσει την αφορμή για να συζητηθεί το θέμα της μνήμης και της λήθης.

 

ΜΗΧΑΝΕΣ ΤΟΥ ΝΟΥ
Ολοκαύτωμα: η κληρονομιά της ναζιστικής βιοπολιτικής
Ποιος θα μπορούσε να προβλέψει ότι στην καρδιά της Ευρώπης του Μεσοπολέμου, παρά τον Διαφωτισμό και τον πολύ αναπτυγμένο ανθρωπιστικό και επιστημονικό πολιτισμό της, θα κυριαρχούσαν οι ρατσιστικές θεωρίες περί...
Ολοκαύτωμα: η κληρονομιά της ναζιστικής βιοπολιτικής
ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΑ ΝΕΑ
Η Microsoft επενδύει 1 δισ. $ στην Τεχνητή Γενική Νοημοσύνη του αύριο
Οριστικοποιήθηκε και ανακοινώθηκε η συμφωνία ανάμεσα στην Microsoft και την τεχνολογική εταιρεία OpenAI για την υλοποίηση ενός πολύ φιλόδοξου τεχνολογικού στόχου: τη δημιουργία ενός νέου συστήματος Τεχνητής...
Η Microsoft επενδύει 1 δισ. $ στην Τεχνητή Γενική Νοημοσύνη του αύριο
ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΑ ΝΕΑ
Ο επιστημονικός λόγος στον Λόφο των Νυμφών
Για δεύτερη χρονιά, οι Πανεπιστημιακές Εκδόσεις Κρήτης (ΠΕΚ) επιστρέφουν και φέτος στον κήπο του Αστεροσκοπείου Αθηνών -στον Λόφο των Νυμφών στο Θησείο- για να μας προτείνουν τέσσερις νέες θεματικές βραδιές...
Ο επιστημονικός λόγος στον Λόφο των Νυμφών
ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΑ ΝΕΑ
Η έναρξη του Εθνικού Δικτύου Κλιματικής Αλλαγής
Την έναρξη λειτουργίας του Εθνικού Δικτύου Παρακολούθησης Κλιματικής Αλλαγής και των επιπτώσεών της ανακοίνωσαν ο αναπληρωτής υπουργός Κ. Φωτάκης και η Γ.Γ Ερευνας και Τεχνολογίας Πατρίτσια Κυπριανίδου
Η έναρξη του Εθνικού Δικτύου Κλιματικής Αλλαγής
ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΑ ΝΕΑ
Αρχιμήδης: ο κοχλίας, η τροχαλία και το αίνιγμα της Ραβέννας
Από σήμερα ξεκινά στη «Zivasart Gallery» η έκθεση αρχαιοελληνικών εργαλείων και μηχανών που προέρχονται από την συλλογή αυθεντικών εργαλείων και μηχανισμών προβιομηχανικής και αρχαίας τεχνολογίας του Βασίλη...
Αρχιμήδης: ο κοχλίας, η τροχαλία και το αίνιγμα της Ραβέννας

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας