• Αθήνα
    Ελαφρές νεφώσεις
    26°C 22.8°C / 27.8°C
    3 BF
    26%
  • Θεσσαλονίκη
    Ελαφρές νεφώσεις
    27°C 25.6°C / 27.2°C
    2 BF
    28%
  • Πάτρα
    Ελαφρές νεφώσεις
    22°C 18.3°C / 25.0°C
    2 BF
    50%
  • Ιωάννινα
    Αραιές νεφώσεις
    19°C 16.7°C / 20.0°C
    3 BF
    42%
  • Αλεξανδρούπολη
    Ελαφρές νεφώσεις
    22°C 22.0°C / 22.0°C
    4 BF
    64%
  • Βέροια
    Αραιές νεφώσεις
    25°C 24.4°C / 25.6°C
    3 BF
    32%
  • Κοζάνη
    Σποραδικές νεφώσεις
    22°C 22.0°C / 22.0°C
    2 BF
    23%
  • Αγρίνιο
    Ελαφρές νεφώσεις
    22°C 19.4°C / 25.0°C
    2 BF
    50%
  • Ηράκλειο
    Αίθριος καιρός
    23°C 23.0°C / 23.3°C
    3 BF
    68%
  • Μυτιλήνη
    Ελαφρές νεφώσεις
    25°C 25.0°C / 25.0°C
    4 BF
    47%
  • Ερμούπολη
    Αίθριος καιρός
    24°C 24.0°C / 25.0°C
    2 BF
    43%
  • Σκόπελος
    Αίθριος καιρός
    19°C 19.4°C / 19.4°C
    3 BF
    64%
  • Κεφαλονιά
    Ελαφρές νεφώσεις
    22°C 22.0°C / 22.0°C
    2 BF
    73%
  • Λάρισα
    Σποραδικές νεφώσεις
    26°C 26.1°C / 27.0°C
    4 BF
    26%
  • Λαμία
    Αραιές νεφώσεις
    27°C 26.1°C / 27.8°C
    4 BF
    27%
  • Ρόδος
    Ελαφρές νεφώσεις
    24°C 23.3°C / 24.0°C
    4 BF
    46%
  • Χαλκίδα
    Αίθριος καιρός
    27°C 25.6°C / 28.3°C
    3 BF
    18%
  • Καβάλα
    Ελαφρές νεφώσεις
    22°C 20.6°C / 24.0°C
    4 BF
    43%
  • Κατερίνη
    Αυξημένες νεφώσεις
    25°C 24.4°C / 25.6°C
    1 BF
    47%
  • Καστοριά
    Σποραδικές νεφώσεις
    22°C 22.0°C / 22.0°C
    2 BF
    23%
Ο πανδημικός ιός του ρατσισμού
ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Ο πανδημικός ιός του ρατσισμού

  • A-
  • A+
Ακολουθήστε μας στο Google news

Με αφορμή τη χθεσινή Παγκόσμια Ημέρα κατά του Ρατσισμού και για την εξάλειψη των φυλετικών διακρίσεων που το 1966 καθιερώθηκε από τη Γενική Συνέλευση των Ηνωμένων Εθνών να εορτάζεται κάθε χρόνο την 21η Μαρτίου έχει, πιστεύουμε, ενδιαφέρον να δούμε το πώς μεταλλάσσονται τα επιστημονικά ιδεολογήματα που επιχειρούν να δικαιολογήσουν τις ξενοφοβικές και σεξιστικές πολιτικές.


Από την αρχαιότητα μέχρι τους Νεότερους χρόνους, η απαξίωση του «άλλου», του ξένου ως «βάρβαρου», βασιζόταν πρωτίστως σε θρησκευτικές, πολιτικές, κοινωνικές και πολιτισμικές διαφορές και όχι σε διαφορές «αίματος», δηλαδή στην αμφισβήτηση της ανθρώπινης φύσης των «αλλοδαπών» και άρα «διαφορετικών» από εμάς ανθρώπων.

Οι πρώτες προσπάθειες επιστημονικής τεκμηρίωσης ρατσιστικών θεωριών περί «φυλετικής κατωτερότητας», αρχικά των Αφρικανών, κατόπιν των Ασιατών και αργότερα των ευρωπαϊκών λαών της Μεσογείου ή των Βαλκανίων, έγιναν κατά την ύστερη νεωτερική εποχή. Ενα ιστορικά καινοφανές εγχείρημα, που απέβλεπε στο να δικαιολογηθεί και να νομιμοποιηθεί επιστημονικά η αποικιοκρατική εκμετάλλευση των φυλετικά «κατώτερων» και «απολίτιστων» πληθυσμών από τη δήθεν ανώτερη βόρεια λευκή φυλή.

Οταν, κατά το πρώτο μισό του 20ού αιώνα, διαψεύστηκαν επιστημονικά οι ελπίδες των ρατσιστών να στηρίξουν σε εξωτερικά ανατομικά γνωρίσματα τις μισαλλόδοξες φυλετικές ψευδαισθήσεις τους, τότε στράφηκαν προς τη γενετική, αναζητώντας στα ανθρώπινα γονίδια την επιβεβαίωση των μισαλλόδοξων ρατσιστικών δοξασιών τους.

Ούτε, όμως, οι σχετικές γονιδιακές μελέτες επιβεβαίωσαν τη φυλετική «καθαρότητα» και τις ριζικές γονιδιακές διαφορές των ανθρώπινων πληθυσμών. Το γεγονός αυτό δεν σημαίνει ότι, τόσο μεταξύ των ανθρώπινων πληθυσμών όσο και στο εσωτερικό του ίδιου πληθυσμού, υπάρχουν κάποιες φαινοτυπικές διαφοροποιήσεις ή και γονιδιακές παραλλαγές, οι οποίες, εν τούτοις, προέκυψαν ως βιολογικές προσαρμογές στις διαφορετικές οικολογικές, κλιματικές συνθήκες που συνάντησαν οι άνθρωποι σε ολόκληρο τον πλανήτη μετά τη διασπορά τους από την Αφρική και, πιο πρόσφατα, ως προσαρμογές στις ιδιαίτερες ιστορικές-πολιτισμικές συνθήκες ζωής.

Πράγματι, ενώ κατά τα τέλη του 20ού αιώνα τα ρατσιστικά ιδεολογήματα της αγοραίας κοινωνιοβιολογίας επιχείρησαν (μάταια και ανεπιτυχώς!) να θεμελιωθούν στις πιο πρόσφατες κατακτήσεις της εξελικτικής βιολογίας και της μοριακής γενετικής, σήμερα οι σύγχρονοι ρατσιστές προσπαθούν να οικειοποιηθούν τις ανακαλύψεις των νευροεπιστημών και της γνωσιακής επιστήμης.

Σύμφωνα με μια ευρέως διαδεδομένη μετανεωτερική αντίληψη, η αναζήτηση των βαθύτερων βιο-ανθρωπολογικών αιτιών για τα ιδιαίτερα γνωρίσματα και τις ιστορικές-πολιτισμικές διαφορές μεταξύ των ανθρώπων θεωρείται όχι απλώς θεμιτή ηθικά αλλά και επιστημονικά επιβεβλημένη. Προτείνονται, μάλιστα, διαρκώς νέες επιστημονικοφανείς «εξηγήσεις» που δεν επικεντρώνονται πια στις γονιδιακές διαφορές μεταξύ των ανθρώπων, αλλά αναζητούν απεγνωσμένα κάποιες εξίσου ασαφείς εγκεφαλικές ή νοητικές διαφοροποιήσεις.

Ο μετανεωτερικός ρατσισμός

Ετσι, στις αρχές του 21ου αιώνα, οι επίμονες φυλετικές και σεξιστικές ανισότητες μεταξύ των ανθρώπων επιχειρείται να εξηγηθούν -και άρα να νομιμοποιηθούν κοινωνικά- πάνω στις δήθεν νευροεγκεφαλικές και ψυχονοητικές διαφορές μεταξύ των φυλών ή μεταξύ των δύο φύλων (ανδρών και γυναικών).

Μια διαφορετική, άλλα εξίσου ξενοφοβική, βιοπολιτική εστιάζει όχι στο ανύπαρκτο βιολογικό αλλά στο υποτίθεται ανυπέρβλητο ιστορικό, θρησκευτικό και άρα πολιτισμικό χάσμα που υπάρχει μεταξύ των διαφορετικών ανθρώπινων «φυλών».

Εστιάζοντας στις ιστορικές διαφορές και όχι στις βαθύτερες ανθρωπολογικές ομοιότητες, νομιμοποιούν τη γεωπολιτική απομόνωση ως δήθεν ιστορική ανάγκη για την προστασία του «ζωτικού χώρου» των ημεδαπών από τους ξένους εισβολείς.

Πάντως, οι μετανεωτερικοί «απελευθερωτές» αρνούνται μετά βδελυγμίας ότι είναι «ρατσιστές», μολονότι με τη στάση τους νομιμοποιούν -στην πράξη- τις εξοντωτικές πολιτικές απέναντι στους πρόσφυγες και τους μετανάστες.

Συμπέρασμα: η αναξιοπιστία του επιστημονικού λόγου θα πρέπει να θεωρείται δεδομένη όταν δεν καταφέρνει ή, ακριβέστερα, όταν δεν τολμά να διαφοροποιηθεί από την κυρίαρχη ιδεολογία και τις κοινωνικές ψευδαισθήσεις της εποχής.

ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΑ ΝΕΑ
Εκδηλώσεις: «Τα Μαθηματικά και η Φυσική των Ελλήνων πριν και μετά την Επανάσταση του 1821»
Διαδικτυακή εκδήλωση από τον κύκλο «Συναντήσεις Επιστήμης» του Ιδρύματος Ευγενίδου, με θέμα την ιστορία των Μαθηματικών και της Φυσικής στην Ελλάδα από την πτώση της Κωνστατνινούπολης.
Εκδηλώσεις: «Τα Μαθηματικά και η Φυσική των Ελλήνων πριν και μετά την Επανάσταση του 1821»
ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΑ ΝΕΑ
Τρομοκρατία: μια παγκόσμια ιστορία
Στις αρχές Ιουνίου θα κυκλοφορήσει το βιβλίο του Αμερικανού ιστορικού Ράνταλ Λω «Τρομοκρατία, μια παγκόσμια ιστορία», που έχει χαρακτηριστεί ως έργο αναφοράς στην ιστορική έρευνα της τρομοκρατίας.
Τρομοκρατία: μια παγκόσμια ιστορία
ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΑ ΝΕΑ
Το Mathesis ανοίγει πανιά: ένα ταξίδι στην ιστορία της ελληνικής ναυτιλίας
Τη Δευτέρα 21 Οκτωβρίου 2019, τα διαδικτυακά μαθήματα του Mathesis ανοίγουν πανιά για ένα γοητευτικό ταξίδι στην εντυπωσιακή ιστορία της ελληνικής ναυτιλίας.
Το Mathesis ανοίγει πανιά: ένα ταξίδι στην ιστορία της ελληνικής ναυτιλίας
ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ
Το Facebook απαγορεύει το ρατσιστικό περιεχόμενο στις ΗΠΑ
Την απόφαση να απαγορεύσει από την επόμενη εβδομάδα στις ΗΠΑ κάθε έκφραση υποστήριξης ή εξύμνησης της λευκής υπεροχής, αλλά και εκείνες που τάσσονται υπέρ του διαχωρισμού των φυλών, ανακοίνωσε το Facebook.
Το Facebook απαγορεύει το ρατσιστικό περιεχόμενο στις ΗΠΑ

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας