Παράκαμψη προς το κυρίως περιεχόμενο
100 χρόνια από την απόδειξη της θεωρίας της σχετικότητας

Ο απλουστευμένος τύπος της θεωρίας της σχετικότητας

Dreamstime.com

100 χρόνια από την απόδειξη της θεωρίας της σχετικότητας

  • A-
  • A+

Ένας αιώνας συμπληρώνεται σήμερα από μια θεμελιώδη αλλαγή για τις φυσικές επιστήμες: την απόδειξη της θεωρίας της σχετικότητας του Άλμπερτ Αϊνστάιν. Η απόδειξη προήλθε από μία επιστημονική αποστολή με επικεφαλής τον Βρετανό αστρονόμο Σερ Άρθουρ Έντινγκτον, η οποία, παρατηρώντας το φως των άστρων κατά τη διάρκεια μίας ηλιακής έκλειψης, απέδειξε τους ισχυρισμούς που έγιναν από τον Αϊνστάιν τέσσερα χρόνια πριν.

Κατά τη διάρκεια των παρατηρήσεων της ομάδας του Έντιγκτον στο νησί Πρίνσιπε στα ανοιχτά της δυτικής ακτής της Αφρικής στον Ατλαντικό , παρατηρήθηκαν καμπυλώσεις στο φως των άστρων, όπως είχε προβλέψει ο Αϊνστάιν. Το ημερολόγιο έγραφε 29 Μαΐου 1919.

Η θεωρία επιβεβαιώθηκε και από μια άλλη βρετανική αποστολή στο Σομπράλ της Βραζιλίας, που έκανε παρατηρήσεις στη διάρκεια της ίδιας έκλειψης. Οι εικόνες από αυτή τη δεύτερη αποστολή, με επικεφαλής τον αστρονόμο Φρανκ Ντάισον, ήταν λιγότερο θολές από εκείνη του Πρίνσιπε υπό τον Έντινγκτον, όπου υπήρχαν αρκετά σύννεφα στον ουρανό. Στην πορεία ο ρόλος αυτής της δεύτερης αποστολής άδικα υποβαθμίσθηκε από τη φήμη του Έντινγκτον. 

Η επίδραση της βαρύτητας που ασκεί ένα άστρο πάνω στο φως που ταξιδεύει κοντά του, είναι πιο εύκολα μετρήσιμη (τουλάχιστον με τις τεχνικές δυνατότητες του προηγούμενου αιώνα), όταν συμβαίνει μια έκλειψη, στη διάρκεια της οποίας αφενός το φως του Ήλιου μπλοκάρεται από τη Σελήνη, αφετέρου το φως άλλων μακρινότερων άστρων καμπυλώνεται. Έτσι, τα άστρα φαίνονται μετατοπισμένα σε ελαφρώς διαφορετικές θέσεις από εκείνες που παρατηρούνται σε άλλες στιγμές.

«Πριν ένα αιώνα οι αστρονόμοι επιβεβαίωσαν τη γενική θεωρία της σχετικότητας, μεταμορφώνοντας στην πορεία ριζικά και για πάντα την κατανόηση μας για το σύμπαν. Το έργο του Αϊνστάιν και του Έντινγκτον αποτελεί ένα εντυπωσιακό παράδειγμα διεθνούς συνεργασίας μετά τον πρώτο παγκόσμιο πόλεμο και μια ορατή επίδειξη του πώς η επιστήμη μπορεί να υπερβεί τους φραγμούς σε αυτές τις ταραχώδεις εποχές», δήλωσε ο πρόεδρος της Βασιλικής Αστρονομικής Εταιρείας, καθηγητής Μάικ Κρούιζ.

Πώς είχε αντιδράσει ο Αϊνστάιν

Χαρακτηριστικός ήταν ο ενθουσιασμός του διάσημου επιστήμονα στην είδηση της επιβεβαίωσης της θεωρίας του. Όταν ενημερώθηκε ανεπίσημα τον Σεπτέμβριο του 1919 για αυτήν, έγραψε τα «ευχάριστα νέα» στη μητέρα του, ενώ τον Νοέμβριο, όταν η είδηση ανακοινώθηκε επίσημα, ο φυσικός αγόρασε στον εαυτό του ένα βιολί.

ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ
Το «γονίδιο» του Αϊνστάιν
Οι «πρώτοι» και οι «πρώτες» των σχολών παίρνουν τη θέση τους στους «καταλόγους των αρίστων», ενώ από τον «πρώτο/η των πρώτων» αναζητιέται επίμονα να αναλύσει στις «πίστες του θεάματος» των ΜΜΕ, τη συνταγή της...
Το «γονίδιο» του Αϊνστάιν
ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΑ ΝΕΑ
Ο Αϊνστάιν επιβεβαιώνεται και στις πιο ακραίες συνθήκες
Από τα μαθητικά μας χρόνια μαθαίνουμε ότι όλα τα σώματα, ανεξάρτητα από τη μάζα τους, πέφτουν με την ίδια ταχύτητα. Πριν από σχεδόν έναν αιώνα, ο Αϊνστάιν με τη γενική θεωρία της σχετικότητας εισάγει μια...
Ο Αϊνστάιν επιβεβαιώνεται και στις πιο ακραίες συνθήκες
ΑΠΟΨΕΙΣ
Ο Αϊνστάιν εναντίον της διαπλοκής
Πάνω απ’ όλα, ο Αϊνστάιν ήταν πολέμιος του πολέμου, καλώντας όλη την ανθρωπότητα να ενωθεί, παραμερίζοντας πολιτικές ή άλλες διαφορές, μπροστά στον κίνδυνο της πυρηνικής καταστροφής. Είναι χαρακτηριστική η...
Ο Αϊνστάιν εναντίον της διαπλοκής
ΑΠΟΨΕΙΣ
Από τον Αϊνστάιν στον Χόκινγκ
Με αφορμή τη συμπλήρωση 63 χρόνων από τον θάνατο του Αϊνστάιν (18.4.1955), σκέφτηκα να γράψω για τη σχέση του κορυφαίου επιστήμονα του 20ού αιώνα με τον Στίβεν Χόκινγκ, που έφυγε πρόσφατα από τη ζωή. Αμφότεροι...
Από τον Αϊνστάιν στον Χόκινγκ
ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΑ ΝΕΑ
Ο επιστημονικός λόγος στον Λόφο των Νυμφών
Για δεύτερη χρονιά, οι Πανεπιστημιακές Εκδόσεις Κρήτης (ΠΕΚ) επιστρέφουν και φέτος στον κήπο του Αστεροσκοπείου Αθηνών -στον Λόφο των Νυμφών στο Θησείο- για να μας προτείνουν τέσσερις νέες θεματικές βραδιές...
Ο επιστημονικός λόγος στον Λόφο των Νυμφών
ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΑ ΝΕΑ
Σχεδόν 600 είδη φυτών έχουν εξαφανιστεί τα τελευταία 250 χρόνια
Καταστροφικές σε πολλά επίπεδα αποδεικνύονται οι ανθρώπινες δραστηριότητες με τους επιστήμονες να εκτιμούν ότι τα τελευταία 250 χρόνια έχουν εξαφανιστεί σχεδόν 600 είδη φυτών, ενώ η χλωρίδα αφανίζεται με ρυθμό...
Σχεδόν 600 είδη φυτών έχουν εξαφανιστεί τα τελευταία 250 χρόνια

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας