Παράκαμψη προς το κυρίως περιεχόμενο
Ποντικάκια από δύο μαμάδες ή από δύο μπαμπάδες!
ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Ποντικάκια από δύο μαμάδες ή από δύο μπαμπάδες!

  • A-
  • A+

Με στόχο τη μελέτη των λεπτομερειών της φυλετικής αναπαραγωγής στα θηλαστικά μια ομάδα Κινέζων γενετιστών κατάφερε πρώτη φορά να φέρει στον κόσμο ποντικάκια που προέρχονται από δύο γονείς του ίδιου φύλου, από δύο μπαμπάδες ή, εναλλακτικά, από δύο μαμάδες.

Η συνταγή για τη μονοφυλετική προέλευση αυτών των οργανισμών, που στη φύση αναπαράγονται μόνο διφυλετικά, δηλαδή από την ένωση ενός αρσενικού με ένα θηλυκό, αποδείχτηκε αρκετά απλή: αρκούν μερικά βλαστικά εμβρυακά κύτταρα και ένα κομματάκι CRISPR.

Εδώ και μία δεκαετία σε διάφορα εργαστήρια πειραματίζονταν με τη μονοφυλετική αναπαραγωγή (αρσενικό-αρσενικό ή θηλυκό-θηλυκό) θηλαστικών. Πριν από μερικές ημέρες, ωστόσο, ανακοινώθηκε επίσημα στο ειδικό περιοδικό «Cell Stem Cell» ότι οι Κι Ζχου (Qi Zhou), Βέι Λι (Wei Li) και Μπαογιάνγκ Χου (Baoyang Hu) της Κινεζικής Ακαδημίας Επιστημών κατάφεραν όχι μόνο να βελτιώσουν τον αριθμό των επιτυχημένων ενώσεων ανάμεσα σε αναπαραγωγικά κύτταρα του ίδιου φύλου, αλλά, πρώτη φορά, να φέρουν στη ζωή ποντικάκια που προήλθαν από την αφύσικη μονοφυλετική αναπαραγωγή στο εργαστήριο.

Στη φύση, στα θηλαστικά τα γαμετικά κύτταρα διαφοροποιούνται σε θηλυκά ωάρια και αρσενικά σπερματοζωάρια, αμφότερα αναγκαία για ένα ζωντανό έμβρυο, αυτή η φυλετική διαφοροποίηση αφορά καμιά εκατοστή γονίδια τα οποία ενεργοποιούνται επιλεκτικά είτε στα θηλυκά είτε στα αρσενικά και ευθύνονται για τα φυλετικά χαρακτηριστικά του εμβρύου που προκύπτει από την ένωσή τους.

Ετσι, όταν στο εργαστήριο ενώνονται μεταξύ τους δύο ωάρια (ή δύο σπερματοζωάρια) το γονιμοποιημένο κύτταρο που προκύπτει δεν είναι βιώσιμο επειδή δεν διαθέτει τα απαραίτητα ζεύγη από ενεργοποιημένα γονίδια που υπάρχουν σε κάθε φύλο.

Για να παρακάμψουν αυτό το βιολογικό-φυλετικό εμπόδιο, οι Κινέζοι ερευνητές κατέφυγαν σε ένα έξυπνο τέχνασμα: αντί να ενώσουν κατευθείαν τα δύο ωάρια, «γονιμοποίησαν» το ωάριο που πήραν από την πρώτη μητέρα με ένα βλαστικό εμβρυακό κύτταρο που προέκυψε από το ωάριο μιας δεύτερης μητέρας.

Τα βλαστικά κύτταρα είναι πολυδύναμα εμβρυακά κύτταρα που περιέχουν μόνο τα μισά από τα ζεύγη χρωμοσωμάτων, όπως και τα διαφοροποιημένα γαμετικά κύτταρα, δηλαδή τα ωάρια και τα σπερματοζωάρια. Σε αντίθεση, όμως, με τα γαμετικά κύτταρα τα βλαστικά κύτταρα δεν υπόκεινται στην αυστηρή γενωμική αποτύπωση που συνδέεται με το φύλο.

Το δεύτερο αποφασιστικό βήμα των ερευνητών ήταν η χρήση του συστήματος CRISPR για να «καθαρίσουν» τα βλαστικά κύτταρα. Το CRISPR είναι μια αποτελεσματική μέθοδος της Γενετικής Μηχανικής, η οποία καθιστά πολύ ταχύτερη και ακριβέστερη την τροποποίηση ή την αντικατάσταση του DNA, δηλαδή του γενετικού υλικού όλων των έμβιων οργανισμών.

Δικαίως, λοιπόν, το «σύστημα CRISPR» περιγράφεται ως το πιο ακριβές, μέχρι σήμερα, «μοριακό νυστέρι» που διαθέτουν οι ερευνητές, ένα πολύτιμο εργαλείο που τους επιτρέπει να «κόβουν και να ράβουν» κατά βούληση το DNA.

Οι Κινέζοι ερευνητές, λοιπόν, χρησιμοποίησαν την τεχνική CRISPR για να εξαλείψουν από αυτά τα βλαστικά κύτταρα τρεις ρυθμιστικές περιοχές των γονιδίων που σχετίζονται με το φύλο. Με αυτόν τον τρόπο δημιούργησαν 210 έμβρυα, από τα οποία προέκυψαν 29 ζωντανά βρέφη, ποσοστό επιτυχίας 14%.

Τα θηλυκά ποντίκια που προέκυψαν από δύο μαμάδες, όταν ενηλικιώθηκαν ζευγάρωσαν με φυσιολογικά αρσενικά, δίνοντας, εν μέρει, βιώσιμους απογόνους.

Δημιουργία παιδιών από δύο μπαμπάδες

Πολύ πιο δύσκολη αποδείχτηκε η παραγωγή στο εργαστήριο ποντικών από γενετικό υλικό δύο μπαμπάδων. Βέβαια, σε αυτή την περίπτωση χρησιμοποίησαν βλαστικά κύτταρα από σπερματοζωάρια, καθώς και την τεχνική CRISPR για να εξαλείψουν, όμως, όχι τρεις αλλά επτά ρυθμιστικές περιοχές του γονιδιώματος.

Σε αυτή την περίπτωση, το αρσενικό γενετικό υλικό που προέκυψε από δύο πατρικά κύτταρα τοποθετήθηκε στη θέση του θηλυκού γενετικού υλικού, αφού πρώτα το είχαν αφαιρέσει από τον πυρήνα ενός ωαρίου.

Το ωάριο με τον αρσενικό πυρήνα εμφυτεύθηκε κατόπιν στη μήτρα υποκατάστατων μητέρων, εκεί τα έμβρυα από δύο μπαμπάδες διαφοροποιήθηκαν και γεννήθηκαν τελικά 12 ποντικάκια, ποσοστό επιτυχίας 2,5% σε αυτή την περίπτωση. Ομως, μόνο 2 από τα 12 νεογέννητα έζησαν πάνω από δύο μέρες και κανένα δεν κατάφερε να ενηλικιωθεί.

Παρ’ όλα αυτά, είναι ήδη ένα πολύ σημαντικό αποτέλεσμα, που οι Κινέζοι ερευνητές πιστεύουν ότι θα το βελτιώσουν, ενώ η αμέσως επόμενη πρόκληση θα είναι η εφαρμογή αυτών των γενετικών τεχνικών σε άλλα πιο σύνθετα είδη θηλαστικών, των πιθήκων μη εξαιρουμένων.

Η ανάπτυξη, στο άμεσο μέλλον, αυτού του ερευνητικού προγράμματος θα συμβάλει αποφασιστικά στη λεπτομερή κατανόηση των γονιδιακών και βιοχημικών αναπαραγωγικών μηχανισμών που, στο απώτερο μέλλον, θα φωτίσουν τις δυσλειτουργίες και τις παθήσεις στο ανθρώπινο είδος.

Πάντως, και αυτά τα πρόσφατα πειράματα επιβεβαιώνουν το γεγονός ότι ο γενετικός επαναπρογραμματισμός και η χειραγώγηση κατά βούληση των αναπαραγωγικών μηχανισμών του ανθρώπινου είδους είναι εξαιρετικά δύσκολα και επισφαλή για να αποτολμήσει κανείς να τα εφαρμόσει σε ομόφυλα άτομα που επιθυμούν διακαώς να αποκτήσουν δικά τους βιολογικά παιδιά.

ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΑ ΝΕΑ
Ανακαλύφθηκε μικροσκοπικός δεινόσαυρος με φτερά νυχτερίδας
Κινέζοι παλαιοντολόγοι ανακάλυψαν στη βορειοανατολική Κίνα ένα μικρόσωμο δεινόσαυρο λίγο μεγαλύτερο από κίσσα, ο οποίος πετούσε με φτερά σαν της νυχτερίδας και ονομάσθηκε Αμποπτέρυξ
Ανακαλύφθηκε μικροσκοπικός δεινόσαυρος με φτερά νυχτερίδας
ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΑ ΝΕΑ
Η τεχνοεπιστημονική και πολιτική επιτυχία της Κίνας στη... Σελήνη
Με την επιτυχημένη προσσελήνωση, πριν από 11 ημέρες, του «Chang’e-4» στη «σκοτεινή» πλευρά του φεγγαριού, η Κίνα εισέρχεται πολύ δυναμικά στον σκληρό αγώνα για την κατάκτηση του Διαστήματος. Πρόκειται για το...
Η τεχνοεπιστημονική και πολιτική επιτυχία της Κίνας στη... Σελήνη
ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΑ ΝΕΑ
Τα πρώτα γενετικά τροποποιημένα δίδυμα
Σύμφωνα με μια συγκλονιστική, αλλά επίσημα ανεπιβεβαίωτη, είδηση σε ένα κινεζικό εργαστήριο δημιουργήθηκαν τα πρώτα γενετικά τροποποιημένα ανθρώπινα όντα, δίδυμα κοριτσάκια. Λαμβάνοντας κανείς υπ’ όψιν τις...
Τα πρώτα γενετικά τροποποιημένα δίδυμα
ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΑ ΝΕΑ
Σκυλιά-κλώνοι για καρδιαγγειακή έρευνα
Επιστήμονες κλωνοποίησαν σκυλάκια τα οποία γεννήθηκαν με τροποποιημένο DNA ώστε να ασθενήσουν από αθηροσκλήρωση, την ασθένεια που προκαλεί εμφράγματα και άλλες καρδιαγγειακές παθήσεις. Στόχος τους, να...
Σκυλιά-κλώνοι για καρδιαγγειακή έρευνα
ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΑ ΝΕΑ
Θαλάσσια κήτη με σχεδόν ανθρώπινη νοημοσύνη
Πρόσφατη έρευνα επιβεβαιώνει αυτό που οι περισσότεροι άνθρωποι υποψιάζονται: τα θαλάσσια κήτη, δελφίνια, φάλαινες, φυσητήρες, επικοινωνούν πολύ καλά μεταξύ τους, διαθέτουν ενσυναίσθηση, επιδεικνύουν...
Θαλάσσια κήτη με σχεδόν ανθρώπινη νοημοσύνη
ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΑ ΝΕΑ
Παγκόσμια επιστημονική διάκριση στη MOm
Πολύ σημαντική παγκόσμια διάκριση για την ελληνική Εταιρεία για τη Μελέτη και Προστασία της Μεσογειακής Φώκιας ή MOm. Στις 26 Οκτωβρίου ο επιστημονικός συντονιστής της, δρ Αλέξανδρος Καραμανλίδης, θα βραβευθεί...
Παγκόσμια επιστημονική διάκριση στη MOm

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας