Παράκαμψη προς το κυρίως περιεχόμενο
Ανατρεπτική ανακάλυψη για τις μνήμες του εγκεφάλου
Dreamstime

Ανατρεπτική ανακάλυψη για τις μνήμες του εγκεφάλου

  • A-
  • A+

Νέα έρευνα ανατρέπει τις μέχρι τώρα γνώσεις για το πώς σχηματίζονται οι μνήμες στον εγκέφαλο και αποκαλύπτει ότι όταν ο εγκέφαλος δημιουργεί τη μνήμη κάποιου γεγονότος, σχηματίζει ταυτόχρονα σε δύο διαφορετικές περιοχές δύο μνήμες του ίδιου πράγματος, μία για άμεση χρήση και μία για χρήση σε βάθος χρόνου.

Έως τώρα πιστεύονταν ότι πρώτα σχηματιζόταν σε ένα μέρος του εγκεφάλου, τον ιππόκαμπο, μια βραχυπρόθεσμη μνήμη και αργότερα αυτή γινόταν πιο μόνιμη, όταν μεταφερόταν σε μια άλλη εγκεφαλική περιοχή, τον φλοιό.

Όμως,  σύμφωνα με τα νέα δεδομένα που παρουσίασαν Αμερικανοί και Ιάπωνες επιστήμονες, η ίδια μνήμη σχηματίζεται την ίδια στιγμή τόσο στον ιππόκαμπο, όσο και στον φλοιό, αλλά στη δεύτερη περίπτωση παραμένει «σιωπηλή» για περίπου δύο εβδομάδες, μέχρι να φτάσει σε ώριμη κατάσταση.

Πειράματα που είχαν γίνει από τη δεκαετία του 1950 με τον περίφημο στη νευροεπιστήμη «Ασθενή Η.Μ.», είχαν αποκαλύψει ότι ο ιππόκαμπος παίζει ρόλο-κλειδί στη δημιουργία νέων μνημών. Όμως ένα είδος μακρόχρονης μνήμης, η επεισοδιακή (ή αυτοβιογραφική) είχε ανακαλυφθεί ότι σχηματίζεται εκτός του ιπποκάμπου, στον νεοφλοιό, το ανώτερο τμήμα του εγκεφάλου που εμπλέκεται στην προσοχή, στον σχεδιασμό και σε άλλες γνωσιακές λειτουργίες.

Γι αυτό εδώ και δεκαετίες οι νευροεπιστήμονες ανέπτυξαν μια κυρίαρχη θεωρία, σύμφωνα με την οποία οι αρχικές βραχυπρόθεσμες μνήμες που δημιουργούνται στον ιππόκαμπο, μεταφέρονται βαθμιαία για μακρόχρονη χρήση στον νεοφλοιό και σβήνονται από τον ιππόκαμπο (μία πιο πρόσφατη παραλλαγή της κυρίαρχης θεωρίας πιστεύει ότι μένουν στον ιππόκαμπο μερικά ίχνη αυτοβιογραφικών μνημών).

Πάντως, μέχρι πρόσφατα δεν υπήρχε τρόπος να επαληθευθεί κατά πόσο όντως έτσι συμβαίνει και οι επιστήμονες έπρεπε να αρκεσθούν στη μελέτη των ανθρώπων που είχαν κάποιες βλάβες σε συγκεκριμένες περιοχές του εγκεφάλου τους και στο πώς κάθε βλάβη επηρέαζε τη μνήμη τους.

Η ερευνητική ομάδα του καθηγητή βιολογίας και νευροεπιστήμης Σουσούμου Τονεγκάβα, διευθυντή του ιαπωνο-αμερικανικού ερευνητικού Κέντρου RIKEN-MIT, από το 2012 ανέπτυξε μια πρωτοποριακή μέθοδο που επιτρέπει στους ερευνητές να παρακολουθούν μεμονωμένα νευρωνικά κύτταρα που περιέχουν μνήμες, καθώς επίσης να ενεργοποιούν ή να απενεργοποιούν μνήμες τεχνητά (με την τεχνική της οπτογενετικής).

Χρησιμοποίησαν αυτές τις μεθόδους σε πειραματόζωα (ποντίκια), που υποβλήθηκαν σε ήπιο ηλεκτροσόκ και στη συνέχεια μπόρεσαν να καταγράψουν τον τρόπο που σχηματίσθηκε η μνήμη του φόβου. Έτσι, ανακάλυψαν ότι η μνήμη του συμβάντος είχε εξ αρχής εγγραφεί τόσο στον ιππόκαμπο, όσο και στον προμετωπιαίο φλοιό των ζώων.

Οι νευροεπιστήμονες θεωρούν ότι ο ίδιος μηχανισμός της μνήμης δρα και στον ανθρώπινο εγκέφαλο. Περαιτέρω μελέτες τους θα ελέγξουν αν οι μνήμες σβήνουν τελείως στον ιππόκαμπο ή αν μερικά ίχνη τους παραμένουν, ακόμη και όταν η μνήμη έχει πλέον αποθηκευθεί στον φλοιό.

Η σχετική δημοσίευση έγινε στο περιοδικό «Science» και σύμφωνα με τους ερευνητές δήλωσαν έκπληκτοι από την ανακάλυψή τους, που όπως είπαν ενδέχεται να οδηγήσει σε μερική αναθεώρηση των σημερινών θεωρητικών μοντέλων που αφορούν τη δημιουργία και αποθήκευση των μνημών.

 

ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΑ ΝΕΑ
Είναι εφικτή η νευροαπεικόνιση των συναισθημάτων;
Το Σάββατο, 12 Ιανουαρίου, θα πραγματοποιηθεί δημόσια συζήτηση ανάμεσα στον ψυχίατρο Νίκο Σμυρνή και τον νευρολόγο Κώστα Πόταγα, αν. καθηγητές στο Πανεπιστήμιο της Αθήνας. Οι δύο ειδικοί θα παρουσιάσουν και θα...
Είναι εφικτή η νευροαπεικόνιση των συναισθημάτων;
ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΑ ΝΕΑ
Η βιοϊατρική εκδοχή του Μαθουσάλα
​Μαθουσάλας ή Μετουσέλαχ ήταν ένα μυθικό πρόσωπο που, σύμφωνα με τη Βίβλο, έζησε 969 χρόνια και θεωρείται ο μακροβιότερος άνθρωπος. Σήμερα, το όνομα αυτό χρησιμοποιείται για τα υπερήλικα άτομα που διατηρούνται...
Η βιοϊατρική εκδοχή του Μαθουσάλα
ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΑ ΝΕΑ
Ο ανθρώπινος παράγοντας ευθύνεται για την απώλεια των τσιτάχ
Έχουν απομένει περίπου 7.100 σε συνθήκες ελευθερίας σε ολόκληρο τον κόσμο, εκ των οποίων το 99% στην Αφρική. Ο άνθρωπος είναι εκείνος που ευθύνεται κυρίως για την απώλεια τους και οι αιτίες που την προκαλούν...
Ο ανθρώπινος παράγοντας ευθύνεται για την απώλεια των τσιτάχ
ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΑ ΝΕΑ
Η χαρά των δώρων; Είναι μόνο... εγκεφαλική
Γιατί μας δίνει ιδιαίτερη χαρά όταν μας προσφέρουν ένα δώρο που το επιθυμούσαμε πολύ; Η απάντηση σε αυτό το ερώτημα δεν είναι τόσο προφανής όσο φαίνεται, επειδή η επιστημονική και εξ ορισμού μη υποκειμενική...
Η χαρά των δώρων; Είναι μόνο... εγκεφαλική
ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΑ ΝΕΑ
Πώς επιλέγουμε τα δώρα και τις αγορές των Χριστουγέννων
Πώς μπορεί να εξηγηθεί επιστημονικά το φαινομενικά παράδοξο γεγονός ότι, στις μέρες μας, η αναζήτηση και η ανταλλαγή χριστουγεννιάτικων δώρων έχει μετατραπεί από αυθόρμητη προσωπική προσφορά σε επιβεβλημένη...
Πώς επιλέγουμε τα δώρα και τις αγορές των Χριστουγέννων
ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΑ ΝΕΑ
Αυτόματη προσαρμογή του εγκεφάλου στο θόρυβο
Τον τρόπο με τον οποίο προσαρμόζεται στους ήχους του περιβάλλοντος ο εγκέφαλος των ζώων αλλά και του ανθρώπου αποκαλύπτει πρόσφατη μελέτη. Όπως διαπιστώθηκε από τις έρευνες η διαδικασία αυτή είναι περισσότερο...
Αυτόματη προσαρμογή του εγκεφάλου στο θόρυβο

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας