Παράκαμψη προς το κυρίως περιεχόμενο
Ακροβατώντας μεταξύ καρδιάς και εγκεφάλου

Ακροβατώντας μεταξύ καρδιάς και εγκεφάλου

  • A-
  • A+

Πώς δημιουργούνται τα σφοδρά σαρκικά και ρομαντικά πάθη;

Απ' ό,τι φαίνεται, η ερωτική συμπεριφορά μας παραπαίει διαρκώς και ισορροπεί επικίνδυνα μεταξύ βιολογικής αιτιότητας και παραληρηματικών «ρομαντικών» παθών.

Τότε, όμως, πόσο συνειδητή μπορεί να θεωρείται η επιλογή του ερωτικού μας συντρόφου και τι την καθορίζει;

H δημιουργία μιας ερωτικής σχέσης όσο και η σφοδρότητα ή η διάρκεια των ερωτικών μας παθών, ακόμη και η αγάπη ή η πολύχρονη φροντίδα για τον/τη σύντροφό μας, αποτελούν εκδηλώσεις του ανθρώπινου ερωτισμού.

Εκδηλώσεις που διαμορφώνεται όχι μόνο από το κοινωνικό, πολιτισμικό περιβάλλον αλλά και από εγγενείς και πανανθρώπινους βιολογικούς, βιοχημικούς παράγοντες οι οποίοι δρουν –άλλοτε ενισχυτικά και άλλοτε κατασταλτικά– πάνω σε συγκεκριμένα ερωτικά «κέντρα» στο εσωτερικό του εγκεφάλου μας.

Στην έρευνα των βιοχημικών και εγκεφαλικών προϋποθέσεων της ερωτικής μας συμπεριφοράς έχει συντελεστεί τις τελευταίες δεκαετίες μια ανατροπή: εκεί όπου οι ρομαντικοί μιλούσαν για τα πάθη της «καρδιάς», οι σύγχρονες νευροεπιστήμες μιλούν για εγκεφαλικές διεργασίες. Γεγονός που έχει οδηγήσει στη ριζική αναθεώρηση πολλών ιδεοληπτικών προκαταλήψεών μας περί έρωτος.

Σήμερα, γνωρίζουμε ότι η σφοδρή και ακατανίκητη ερωτική έλξη που νιώθουμε για κάποιον ή κάποια ρυθμίζεται –χωρίς οι ίδιοι να το συνειδητοποιούμε!– από την εκρηκτική παραγωγή μεγάλων ποσοτήτων τεστοστερόνης, ενώ η έκσταση και η ηδονή που βιώνουμε κατά τη διάρκεια των ερωτικών μας περιπτύξεων καθορίζεται πρωτίστως από την ποσότητα ντοπαμίνης που εκκρίνεται στον εγκέφαλό μας, σε συνδυασμό με τα χαμηλά επίπεδα σεροτονίνης.

Οσο για τη μετεξέλιξη μιας πρόσκαιρης σεξουαλικής συνεύρεσης σε μόνιμη και ανθεκτική στον χρόνο ερωτική σχέση, αυτή συνοδεύεται πάντα από την αυξημένη συγκέντρωση και τη σταθερή παραγωγή στον εγκέφαλο δύο άλλων ερωτικών ορμονών: της ωκυτοκίνης και της βασοπρεσίνης.

Αυτά τα δύο «μόρια του έρωτα» εκκρίνονται μαζικά κατά τις ερωτικές συνευρέσεις μας και συγκεντρώνονται κυρίως στον επικλινή πυρήνα, μια εγκεφαλική δομή που παίζει καθοριστικό ρόλο στη δημιουργία αισθημάτων ικανοποίησης.

Και όπως διαπιστώθηκε, μέσω πειραμάτων, η μικρή ή μεγάλη συγκέντρωση αυτών των μορίων στον εγκέφαλό μας επηρεάζει όχι μόνο την ερωτική ικανοποίηση αλλά και το πόσο πιστοί θα είμαστε στον ή την ερωτικό/ή μας σύντροφο!

Πώς εξηγούνται τελικά τα σφοδρά ρομαντικά και ερωτικά μας πάθη;

Απ' ό,τι φαίνεται, η ερωτική συμπεριφορά μας παραπαίει διαρκώς και ισορροπεί επικίνδυνα μεταξύ βιολογικής αιτιότητας και παραληρηματικών «ρομαντικών» παθών.

Τότε, όμως, πόσο συνειδητή μπορεί να θεωρείται η επιλογή του ερωτικού μας συντρόφου και τι την καθορίζει;

Οπως συμβαίνει με τα περισσότερα θηλαστικά, και οι άνθρωποι αφιερώνουν πολύ χρόνο στην προετοιμασία και την ικανοποίηση των ερωτικών τους αναγκών, αφού αυτό αποτελεί την αναγκαία προϋπόθεση για την επιτυχή αναπαραγωγή τους.

Εξού και η μεγάλη σπουδαιότητα που έχουν το σεξ και οι ερωτικές σχέσεις στη ζωή μας.

Καμιά έκπληξη λοιπόν για το γεγονός ότι πίσω από τις περίπλοκες και χρονοβόρες ερωτοτροπίες που οδηγούν στην πολυπόθητη ερωτική συνεύρεση δύο ανθρώπων, κρύβονται «ενδογενείς» βιολογικοί παράγοντες που χρειάστηκαν εκατοντάδες χιλιάδες χρόνια για να διαμορφωθούν.

Η σύγχρονη επιστημονική-ορθολογική σκέψη διατείνεται ότι είναι σε θέση να αλλάξει τον τρόπο που σκεφτόμαστε ή βιώνουμε κάθε ερωτική σχέση.

Μήπως όμως, εν τέλει, είχε δίκιο ο Γάλλος σοφός Μπλεζ Πασκάλ, όταν υποστήριζε ότι «η καρδιά έχει τη δική της λογική, για την οποία η Λογική δεν έχει ιδέα»;

Η ψυχοθεραπευτική των ερωτικών παθών

Sue Johnson, Το νόημα του Ερωτα

Η επαναστατική νέα επιστήμη των ρομαντικών σχέσεων, Μτφρ. Μαργαρίτα Κουλεντιανού, Επιμ. Ρίτα Βεντούρα, Εκδ. Gutenberg, σελ. 357

Εχει, νομίζουμε, μεγάλο επιστημονικό –αλλά και κοινωνικό!– ενδιαφέρον το πώς μεταφράζουν τις πρόσφατες επιστημονικές ανακαλύψεις περί έρωτος οι «καθ’ ύλην αρμόδιοι», δηλαδή οι διάφοροι ψυχολόγοι και ψυχοθεραπευτές.

Πώς οικειοποιούνται τις νέες νευροεπιστημονικές κατακτήσεις και, κυρίως, μπορούν αυτές να αλλάξουν την παραδοσιακή επαγγελματική τους προσέγγιση;

Ιδιαιτέρως αποκαλυπτικές απαντήσεις σε αυτά τα ερωτήματα μας προσφέρει το ενδιαφέρον βιβλίο «Το νόημα του έρωτα» που κυκλοφόρησε πρόσφατα από τις εκδόσεις Gutenberg.

Γραμμένο από την Dr. Sue Johnson, μια επιτυχημένη Αμερικανίδα κλινική ψυχολόγο, η οποία έγινε παγκοσμίως γνωστή για την επινόηση ενός νέου μοντέλου θεραπείας των ερωτικών σχέσεων.

Πρόκειται για τη «Συγκινησιακά Εστιασμένη Θεραπεία» (ή EFT), η οποία, όπως διατείνονται οι δημιουργοί της, «παρουσιάζει επιτυχία 70%-75% και έχει δημιουργήσει ευτυχισμένα ζευγάρια σε περισσότερες από είκοσι πέντε χώρες στον κόσμο».

Ιδού πώς παρουσιάζει η ίδια τα βασικά συμπεράσματα του βιβλίου, που συνοψίζουν τριάντα χρόνια ψυχοθεραπευτικών εμπειριών:

«Η αγάπη είναι ένας βασικός κώδικας επιβίωσης, ότι ένα ουσιαστικό έργο του εγκεφάλου μας ως θηλαστικών είναι να κατανοούμε και να ανταποκρινόμαστε στους άλλους και ότι η ικανότητά μας να βασιζόμαστε στους άλλους είναι αυτή που μας κάνει δυνατούς».

Επομένως, συνεχίζει η συγγραφέας, «η απόρριψη και η εγκατάλειψη είναι ενδεικτικά σημεία κινδύνου που μας βυθίζουν σε πραγματικό σωματικό πόνο, ότι το σεξουαλικό πάθος και οι καινοτομίες είναι υπερτιμημένα».

Αυτό που έχει ενδιαφέρον δεν είναι βέβαια αυτές οι κοινότοπες και κάθε άλλο παρά πρωτότυπες διαπιστώσεις της δημώδους ψυχολογίας, αλλά η φιλότιμη προσπάθεια που καταβάλλει η συγγραφέας να τις θεμελιώσει πάνω στις πρόσφατες και επαρκώς επιβεβαιωμένες ανακαλύψεις των Νευροεπιστημών.

Επιβεβαιώνοντας έτσι το γεγονός ότι σήμερα: Κάθε λόγος περί έρωτος οφείλει να αναφέρεται και παραπέμπει αναγκαστικά στον ερωτικό εγκέφαλο που τον γεννά!

Ο βαθύτερος, όμως, στόχος του βιβλίου δεν είναι να προσφέρει στους αναγνώστες μια εύπεπτη εκδοχή των νέων επιστημονικών ανακαλύψεων, αλλά να προτείνει τρεις ψυχοθεραπευτικές στρατηγικές για τον χειρισμό των συναισθηματικών αναγκών και των φόβων που γεννώνται από τη συνήθως ανικανοποίητη ανάγκη μας για ουσιαστική ερωτική δέσμευση.

 

ΜΗΧΑΝΕΣ ΤΟΥ ΝΟΥ
Brain Training
Σταυρόλεξα, κουίζ, αινίγματα, έξυπνα βιντεοπαιχνίδια, ανάγνωση βιβλίων, νέες κοινωνικές επαφές θεωρούνται εξαιρετικά επωφελείς δραστηριότητες επειδή μας βοηθούν να κρατάμε το μυαλό μας σε εγρήγορση. To να...
Brain Training
ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΑ ΝΕΑ
Η βιοϊατρική εκδοχή του Μαθουσάλα
​Μαθουσάλας ή Μετουσέλαχ ήταν ένα μυθικό πρόσωπο που, σύμφωνα με τη Βίβλο, έζησε 969 χρόνια και θεωρείται ο μακροβιότερος άνθρωπος. Σήμερα, το όνομα αυτό χρησιμοποιείται για τα υπερήλικα άτομα που διατηρούνται...
Η βιοϊατρική εκδοχή του Μαθουσάλα
ΕΠΙΣΤΗΜΗ
Η κυβέρνηση Ερντογάν διαγράφει τον Δαρβίνο
Η τουρκική κυβέρνηση του Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν αποφάσισε να εξαλείψει τη διδασκαλία της εξελικτικής θεωρίας του Δαρβίνου στη Μέση Εκπαίδευση, δηλαδή στα Γυμνάσια και Λύκεια της χώρας. Ακολουθώντας το...
Η κυβέρνηση Ερντογάν διαγράφει τον Δαρβίνο
ΜΗΧΑΝΕΣ ΤΟΥ ΝΟΥ
Η δημιουργία χωρίς... Δημιουργό
Παρά τον εικονοκλαστικό ζήλο των λαμπρότερων μυαλών του είδους μας ενάντια στις λεγόμενες θεολογικές ψευδαισθήσεις, παρά τον συστηματικό και δικαιολογημένο πόλεμο ενάντια στις σκοταδιστικές...
Η δημιουργία χωρίς... Δημιουργό
ΜΗΧΑΝΕΣ ΤΟΥ ΝΟΥ
Η αποκρυπτογράφηση της «γλώσσας» των συγκινήσεων
Μολονότι επί σχεδόν έναν αιώνα οι ριζοσπαστικές ιδέες του Δαρβίνου σχετικά με την προέλευση και τη βιολογική λειτουργία των συγκινήσεων στον άνθρωπο και τα ζώα αγνοήθηκαν ή παρανοήθηκαν συστηματικά από την...
Η αποκρυπτογράφηση της «γλώσσας» των συγκινήσεων
ΜΗΧΑΝΕΣ ΤΟΥ ΝΟΥ
Ο πόθος για το «μετα-ανθρώπινο»
Κάθε ανθρώπινη ζωή θεωρείται πλέον ότι ανήκει αποκλειστικά στη δικαιοδοσία της κυρίαρχης βιοπολιτικής, η οποία διαχειρίζεται και εφαρμόζει τις πρωτόγνωρες βιο-τροποποιητικές και βιο-καταστροφικές ικανότητες...
Ο πόθος για το «μετα-ανθρώπινο»

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας