• Αθήνα
    Ελαφρές νεφώσεις
    21°C 19.8°C / 22.6°C
    0 BF
    73%
  • Θεσσαλονίκη
    Ελαφρές νεφώσεις
    16°C 15.6°C / 15.6°C
    3 BF
    82%
  • Πάτρα
    Αυξημένες νεφώσεις
    18°C 17.0°C / 18.0°C
    6 BF
    87%
  • Ιωάννινα
    Αυξημένες νεφώσεις
    11°C 10.9°C / 10.9°C
    1 BF
    93%
  • Αλεξανδρούπολη
    Αραιές νεφώσεις
    16°C 15.9°C / 15.9°C
    5 BF
    77%
  • Βέροια
    Αυξημένες νεφώσεις
    13°C 13.0°C / 15.0°C
    2 BF
    87%
  • Κοζάνη
    Αυξημένες νεφώσεις
    9°C 9.4°C / 9.4°C
    1 BF
    85%
  • Αγρίνιο
    Αραιές νεφώσεις
    18°C 16.6°C / 17.6°C
    4 BF
    87%
  • Ηράκλειο
    Ελαφρές νεφώσεις
    24°C 23.8°C / 23.8°C
    5 BF
    50%
  • Μυτιλήνη
    Αραιές νεφώσεις
    23°C 22.9°C / 22.9°C
    7 BF
    65%
  • Ερμούπολη
    Αυξημένες νεφώσεις
    22°C 22.4°C / 22.4°C
    5 BF
    60%
  • Σκόπελος
    Σποραδικές νεφώσεις
    19°C 19.2°C / 19.2°C
    6 BF
    71%
  • Κεφαλονιά
    Αραιές νεφώσεις
    17°C 16.7°C / 16.7°C
    6 BF
    74%
  • Λάρισα
    Ασθενείς βροχοπτώσεις
    14°C 13.5°C / 13.5°C
    2 BF
    86%
  • Λαμία
    Ασθενείς βροχοπτώσεις
    13°C 13.5°C / 13.5°C
    2 BF
    85%
  • Ρόδος
    Σποραδικές νεφώσεις
    21°C 13.8°C / 20.8°C
    2 BF
    83%
  • Χαλκίδα
    Ελαφρές νεφώσεις
    22°C 20.0°C / 22.8°C
    3 BF
    53%
  • Καβάλα
    Αραιές νεφώσεις
    15°C 14.8°C / 14.8°C
    2 BF
    92%
  • Κατερίνη
    Αραιές νεφώσεις
    16°C 13.7°C / 15.7°C
    1 BF
    88%
  • Καστοριά
    Αυξημένες νεφώσεις
    10°C 9.8°C / 9.8°C
    1 BF
    96%
Πηγή: Οι Γιατροί του Κόσμου

Ασθένειες, αρχαίοι σύντροφοι της φτώχειας

  • A-
  • A+

«Κάθε βήμα που απομακρύνει τον άνθρωπο από την πρόσβαση στα βασικά και αυτονόητα αγαθά εκθέτει ολοένα και περισσότερο το σώμα στην αδηφαγία της ασθένειας, σωματικής ή ψυχικής.

Συνοδοιπορώντας με τον άνθρωπο σχεδόν σε κάθε περίοδο της ιστορίας του, η φτώχεια αποτελεί μια διαρκή, επιτακτική πρόκληση για την ευημερία των λαών. Αενάως παρούσα, εμφιλοχωρεί στην αστάθεια του χρόνου και την ευθραυστότητα του χώρου, με μάρτυρα, πρώτα από όλα, τον ίδιο.

Ως έννοιες, η υγεία και η φτώχεια συνδέονται με άρρηκτους δεσμούς και συνδιαλέγονται σε κάθε επίπεδο. Στις "αντικειμενικές" διαστάσεις της φτώχειας περιλαμβάνονται η έλλειψη υλικών πόρων, το μικρό προσδόκιμο ζωής, ο αναλφαβητισμός, ο κοινωνικός αποκλεισμός και η ασθένεια. Σε αυτές προστίθενται και οι "παράπλευρες" όπως η αορατότητα, η απομόνωση, η εξάρτηση κάθε μορφής, η αυτοκτονικότητα, ο πόνος, η απάθεια, η αποξένωση.1 Το σχετικό Θεματολόγιο των Ηνωμένων Εθνών για τη βιώσιμη ανάπτυξη με ορίζοντα το 2030 (Sustainable Development Goals) θέτει ως πρώτο και βασικό άξονά του την εξάλειψη της ακραίας φτώχειας στον κόσμο2 αναγνωρίζοντας ότι η καλύτερη υγεία συμβάλλει στην υψηλότερη παραγωγικότητα σε όλα τα στάδια της ζωής. Η κοινωνικοποιημένη αντίληψη περί υγείας, την οποία ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας ορίζει ως «πλήρη σωματική, ψυχική και κοινωνική ευεξία του ατόμου και όχι μόνο η απουσία νόσου ή αναπηρία3 δίνει έμφαση στις κοινωνικές και άλλες οικονομικές, πολιτισμικές, συμπεριφορικές παραμέτρους, που επηρεάζουν την τελευταία, ενισχύοντας την αλληλεξάρτηση μεταξύ υγείας και κοινωνίας.

Oι λεγόμενοι "κοινωνικοί προσδιοριστές της υγείας" συνθέτουν θεμελιώδη έννοια για τις δράσεις που αναπτύσσονται σε επίπεδο δημόσιας υγείας παγκοσμίως4.Σε χώρες με χαμηλή ή μέση ανάπτυξη, όταν οι κοινωνικές ανισότητες παραμένουν υψηλές και η ένδεια επηρεάζει ατομικά ή συλλογικά τις ανισότητες στην υγεία και την πρόσβαση σε βασικά αγαθά που την προάγουν, όπως πόσιμο νερό, επαρκής σίτιση και κατάλληλες συνθήκες διαβίωσης, παρουσιάζεται αντίστοιχα αύξηση των ποσοστών νοσηρότητας και θνησιμότητας στα χαμηλότερα κοινωνικά στρώματα και τις περισσότερο ευάλωτες πληθυσμιακές ομάδες, όπως γυναίκες και παιδιά. Οι δείκτες υγείας, εκτός από χαμηλό προσδόκιμο, συνηγορούν στην αύξηση των μεταδοτικών ασθενειών, την ελάχιστη κάλυψη σε ιατροφαρμακευτική περίθαλψη αναφορικά με συγκεκριμένες ομάδες πληθυσμού, καθώς και την επιδείνωση της σωματικής και ψυχικής υγείας των τελευταίων5. Η υποβάθμιση της δημόσιας υγείας αποτελεί την άλλη όψη του νομίσματος μιας φτωχοποιημένης κοινωνίας. Η ευαλωτότητα συγκεκριμένων κοινωνικών ομάδων υποδαυλίζει το χάσμα πρόσβασής τους σε μονάδες υγείας, παραχρήμα ενισχύοντας την αδυναμία πρόληψης και προστασίας τους, τροφοδοτώντας διαρκώς το αδιέξοδο που ορίζει ο φαύλος κύκλος της φτώχειας. Η έλλειψη των κατάλληλων πόρων καθηλώνει πληθυσμούς στην αορατότητα, καθιστώντας την πρόσβαση στη δημόσια υγεία αδύνατη. Κάθε βήμα που απομακρύνει τον άνθρωπο από την πρόσβαση στα βασικά και αυτονόητα αγαθά (περίθαλψη, τροφή, στέγη, ένδυση, εκπαίδευση) εκθέτει ολοένα και περισσότερο το σώμα στην αδηφαγία της ασθένειας, σωματικής ή ψυχικής.

Σήμερα, περίπου το 10% του παγκόσμιου πληθυσμού ζει σε συνθήκες άκρατης φτώχειας, επιβιώνει δηλαδή με λιγότερο από 1,25 δολάρια ημερησίως, σύμφωνα με στοιχεία που δημοσιοποιεί ο ΟΗΕ6. Η Παγκόσμια Τράπεζα υπολογίζει ότι ένα ποσοστό άνω του 40% των ανθρώπων που ζουν σε απόλυτη ένδεια παγκοσμίως εντοπίζεται σε οικονομίες που πλήττονται από ευθραυστότητα, συγκρούσεις και βία – και ο αριθμός αυτός αναμένεται να αυξηθεί στο 67% την επόμενη δεκαετία7. Καθοριστικός υπήρξε και ο ρόλος της πρόσφατης πανδημίας, η οποία φαίνεται ότι ωθεί ακόμα 70εκ. ανθρώπους στα όρια της άκρατης φτώχειας.

Τα παραπάνω νούμερα αποδεικνύουν με τραγική ωμότητα και κυνισμό ότι οι ενδεείς δεν κατοικούν "εκεί έξω", στην Υποσαχάρια Αφρική ή τη Νότια Ασία, όπου συγκεντρώνεται η συντριπτική πλειονότητα των ανθρώπων που ζουν σε συνθήκες απόλυτης φτώχειας8 αλλά και στον αστικό ιστό. Ανάμεσά μας. Πρόκειται για τις περιθωριοποιημένες ομάδες πληθυσμού που διαβιούν σαν σκιές στις πόλεις και πολύ συχνά τους προσπερνάμε σαν να είναι αόρατοι. Η πρόσβασή τους στο σύστημα δημόσιας υγείας είναι συχνά αδύνατη, η διακινδύνευσή τους σχεδόν βεβαία. Η ασθενής υγεία υπονομεύει την πρόσβαση στην εργασία και αντιστρόφως. Και όσο ο κοινωνικός αποκλεισμός επιδεινώνει την καλή κατάσταση του οργανισμού, τόσο εκείνος αδυνατεί να ανταποκριθεί στις απαιτήσεις της οικονομίας.

Είναι επομένως πρόδηλο ότι στοχευμένες δράσεις για την καταπολέμηση της φτώχειας θα οδηγήσουν συστηματικά και μακροπρόθεσμα στη βελτίωση των συνθηκών για την καλύτερη υγεία των ευάλωτων ομάδων που πλήττονται από την πρώτη. Σε μια διαλεκτική που θα καταστήσει τις δράσεις για την ενίσχυση ενός συμπεριληπτικού συστήματος δημόσιας υγείας επωφελείς και για την ανάταση του βιοτικού επιπέδου των ομάδων αυτών. Απαιτούνται πολιτικές πρόληψης, παρέμβασης και ορθής αντιμετώπισης. Η αναγκαιότητα έγκαιρης και αποτελεσματικής υποστήριξης αποτελεί μέγιστη πρόκληση για έναν Κόσμο που εν τοις πράγμασι αγωνιά για την ευημερία του συνόλου, την αξιοπρέπεια και διατήρηση ενός ικανού βιοτικού επιπέδου. Απαιτεί έργο, απαλλαγμένο από τα όποια ευχολόγια, δημιουργίας εντυπώσεων και χειρισμούς επικοινωνιακού χαρακτήρα. Μα πάνω από όλα, απαιτεί κάποιους να συνηγορούν, και να βρίσκονται εκεί, όπου υπάρχουν άνθρωποι.

Οι Γιατροί του Κόσμου προασπίζουμε το δικαίωμα του κάθε ανθρώπου στο βασικό του, ανθρώπινο δικαίωμα: την ανεμπόδιστη πρόσβαση στην υγεία. Με κάθε τρόπο, απευθυνόμενοι στο σύνολο των ευπαθών ομάδων που, περιθωριοποιημένες και σε οδυνηρή αντιδιαστολή με την "κανονικότητα", την κυρίαρχη ερμηνεία του κόσμου, αδυνατούν να κάνουν χρήση των υπηρεσιών υγείας και χρειάζονται ιατρική περίθαλψη. Το έργο των ΓτΚ αγκαλιάζει κάθε μορφής ευαλωτότητα, από τον άστεγο και άνεργο έως τον πρόσφυγα και τον περιθωριοποιημένο ψυχικά ασθενή. Τους ανέστιους ανηλίκους, τους ουσιοεξαρτώμενους, τις γυναίκες σε κίνδυνο βίας και τις φτωχές μονογονεϊκές οικογένειες. Με τα προγράμματα μας και τις συντονισμένες παρεμβάσεις σε μέρη της επικράτειας αλλά και του εξωτερικού όπου παρίσταται ανάγκη, οι ΓτΚ υποστηρίζουμε με κάθε τρόπο τις ευπαθείς ομάδες πληθυσμού του κόσμου. Στην ουσία της δράσης μας εδράζει στο ενδιαφέρον για τον άνθρωπο και τη διατήρηση της σωματικής, ψυχικής και κοινωνικής του ευεξίας».

*Παιδίατρος, Γενικός Γραμματέας Δ.Σ Γιατρών του Κόσμου

Σχετικά με τους Γιατρούς του Κόσμου Ελλάδας

Οι Γιατροί του Κόσμου Ελλάδας δημιουργήθηκαν το 1990 και αποτελούν μέρος του Διεθνούς Δικτύου των ΓτΚ το οποίο αποτελείται από 16 συνολικά τμήματα (Αργεντινή, Βέλγιο, Γαλλία, Γερμανία, Ελβετία, Ελλάδα, Ηνωμένο Βασίλειο, Η.Π.Α., Ιαπωνία, Ισπανία, Καναδάς, Λουξεμβούργο, Ολλανδία, Πορτογαλία, Σουηδία και Τουρκία). Ταυτόχρονα ωστόσο παραμένουν μία γνήσια ελληνική οργάνωση που ακολουθεί το δικό της μονοπάτι βασιζόμενη στις ιδιαιτερότητες της Ελλάδας, διατηρώντας την οικονομική και διοικητική της ανεξαρτησία.

Συμπληρώνοντας 30 χρόνια συνεχούς δράσης το 2020, οι Γιατροί του Κόσμου Ελλάδας έχουν αναγνωριστεί στη συνείδηση των πολιτών, ως μια αξιόπιστη και αποτελεσματική οργάνωση η οποία προωθεί τα συναισθήματα αλληλεγγύης της ελληνικής κοινωνίας.

Με δεκάδες προγράμματα ανθρωπιστικής βοήθειας στην Ελλάδα και σε αναπτυσσόμενες χώρες, Έλληνες γιατροί, υγειονομικό προσωπικό, διοικητικοί και τεχνικοί προσφέρουν τις υπηρεσίες τους εθελοντικά.

Οι Γιατροί του Κόσμου Ελλάδας με περισσότερους από 600 εθελοντές έχουν βρεθεί σε περίπου 50 χώρες του πλανήτη προσφέροντας ιατρική, ανθρωπιστική βοήθεια. Στη διάρκεια όλων αυτών των χρόνων, έχουν πραγματοποιηθεί προγράμματα ιατρικής και ανθρωπιστικής βοήθειας, στο Ιράκ, το Λίβανο, το Αφγανιστάν, τη Σρι Λάνκα, την Ινδονησία, τη Σερβία, το Σουδάν, την Παλαιστίνη, την Αϊτή, τη Γάζα, την Ουγκάντα, την Αλγερία κ.α.

Στο πεδίο των προγραμμάτων, οι ΓτΚ συνεργάζονται με άλλες διεθνείς Μη Κυβερνητικές Οργανώσεις με στόχο την αποτελεσματικότερη παροχή ανθρωπιστικής βοήθειας στους πληθυσμούς που την έχουν ανάγκη.

Παραπομπές

1. Vollman William Φτωχοί άνθρωποι (μτφρ. Γιώργος Κυριαζής, εκδ. Κέδρος)

4. Islam M. M. (2019). Social Determinants of Health and Related Inequalities: Confusion and Implications. Frontiers in public health, 7, 11. https://doi.org/10.3389/fpubh.2019.00011

Ακολουθήστε μας στο Google news
ΥΓΕΙΑ
Πώς η ανθυγιεινή διατροφή αυξάνει τον καρδιαγγειακό κίνδυνο
Όσο λιγότερο ακολουθεί κανείς τη μεσογειακή διατροφή και καταφεύγει στα επεξεργασμένα τρόφιμα, αυξάνονται οι πιθανότητες καρδιαγγειακής νόσου, σύμφωνα με πρόσφατη ελληνική μελέτη.
Πώς η ανθυγιεινή διατροφή αυξάνει τον καρδιαγγειακό κίνδυνο
ΥΓΕΙΑ
Καμπανάκι ΕΟΦ για συμπληρώματα διατροφής - Ανάκληση φαρμάκου
Την προσοχή των καταναλωτών για δύο συμπληρώματα διατροφής που πιθανόν διακινούνται στην Ελλάδα μέσω διαδικτύου, εφιστά ο ΕΟΦ, λόγω παρουσίας δραστικών ουσιών, που δεν αναγράφονται στην επισήμανσή τους. 
Καμπανάκι ΕΟΦ για συμπληρώματα διατροφής - Ανάκληση φαρμάκου
ΥΓΕΙΑ
Ο ΕΟΦ ανακαλεί παρτίδας του συμπληρώματος διατροφής EVIOL BRAIN FUNCTION
Η εταιρεία GAP AE οφείλει να επικοινωνήσει άμεσα με τους αποδέκτες της συγκεκριμένης παρτίδας και να την αποσύρει από την αγορά μέσα σε εύλογο χρονικό διάστημα, τονίζει ο ΕΟΦ.
Ο ΕΟΦ ανακαλεί παρτίδας του συμπληρώματος διατροφής EVIOL BRAIN FUNCTION
ΥΓΕΙΑ
Οδηγίες ΕΦΕΤ για όσους πρέπει να αποφεύγουν τη γλουτένη
Ενημερωτικές πληροφορίες προς όσους καταναλωτές πρέπει να αποφεύγουν την κατανάλωση γλουτένης εξέδωσε ο ΕΦΕΤ. Αφορά κυρίως πρόσωπα που πάσχουν από κοιλιοκάκη, μια φλεγμονώδη κατάσταση του λεπτού εντέρου λόγω...
Οδηγίες ΕΦΕΤ για όσους πρέπει να αποφεύγουν τη γλουτένη
ΥΓΕΙΑ
Δεν είναι αποτελεσματικά στην προστασία της καρδιάς τα ωμέγα-3 λιπαρά
Ο Ευρωπαϊκός Οργανισμός Φαρμάκων (ΕΜΑ) επιβεβαιώνει ότι τα σκευάσματα με ωμέγα-3 λιπαρά οξέα δεν είναι αποτελεσματικά στην πρόληψη περαιτέρω προβλημάτων καρδιάς μετά από καρδιακή προσβολή, σύμφωνα με τον...
Δεν είναι αποτελεσματικά στην προστασία της καρδιάς τα ωμέγα-3 λιπαρά
ΥΓΕΙΑ
ΕΟΦ: Επικίνδυνα σκευάσματα αδυνατίσματος
Προειδοποιεί ο Εθνικός Οργανισμός Φαρμάκων τους καταναλωτές για δύο επικίνδυνα σκευάσματα αδυνατίσματος που περιέχουν φαρμακευτικές ουσίες και διακινούνται ειδικά μέσω διαδικτύου. Πρόκειται για τα προϊόντα...
ΕΟΦ: Επικίνδυνα σκευάσματα αδυνατίσματος

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας