Παράκαμψη προς το κυρίως περιεχόμενο
 Βγαίνουμε από το σπίτι για να δώσουμε αίμα
EUROKINISSI
ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Βγαίνουμε από το σπίτι για να δώσουμε αίμα

  • A-
  • A+

Η οδηγία «Μένουμε Σπίτι» πήγε πίσω την αιμοδοσία στη χώρα μας και όταν τέθηκαν σε εφαρμογή πιο περιοριστικά μέτρα, η καθημερινή συλλογή αίματος έπεσε κατά 25%, λίγο περισσότερο από την Ευρώπη που σημείωσε μείωση 15-20%.

Το πάγωμα της αιμοδοσίας έφερε την αγωνιώδη έκκληση του Εθνικού Κέντρου Αιμοδοσίας προς τον Σωτήρη Τσιόδρα, ο οποίος με τη σειρά του απηύθυνε έκκληση για αιμοδοσία προς το πανελλήνιο.

Ο καθηγητής Παθολογίας Λοιμώξεων του Πανεπιστημίου Αθηνών μίλησε για «απόλυτη ανάγκη συνέχισης της αιμοδοσίας» ώστε «να εξασφαλιστεί αυτό το πολύτιμο αγαθό και να υπάρχει επάρκεια αίματος για τους συμπολίτες μας που το έχουν ανάγκη».

Ο κόσμος ανταποκρίθηκε στο κάλεσμα, λέει στην «Εφ.Συν.» η Χάρις Ματσούκα, γιατρός - αιματολόγος, απερχόμενη πρόεδρος του Εθνικού Κέντρου Αιμοδοσίας (ΕΚΕΑ), και επισημαίνει:

«Για να μην αφήσουμε να κινδυνεύσει καμία ζωή εν μέσω κρίσης, “Μένουμε Σπίτι” εκτός αν δίνουμε αίμα. Στις εκκλήσεις ο κόσμος σπεύδει, όμως το αίμα ζει 42 ημέρες. Αν πάνε όλοι να δώσουν σήμερα σε 42 μέρες δεν θα έχουμε. Και τα αιμοπετάλια ζουν λιγότερο από μία εβδομάδα. Μόνο το πλάσμα διατηρείται και επιβιώνει για χρόνια. Γι’ αυτό χρειαζόμαστε συστηματικούς εθελοντές αιμοδότες».

Η χώρα μας στηρίζει το 30% της συλλογής αίματος στους συγγενείς των αρρώστων. «Είναι μια θλιβερή παγκόσμια πρωτιά. Η αιμοδοσία οφείλει να είναι 100% εθελοντική. Αυτό είναι ασφαλές και ηθικό. Δεν είναι ωραίο να ζητάς από τους συγγενείς αίμα για να χειρουργηθεί ο άνθρωπός τους», παρατηρεί η αιματολόγος.

Στον στρατηγικό σχεδιασμό του ΕΚΕΑ, που αποτυπώθηκε το 2015, στόχος είναι η αιμοδοσία να βγει έξω από τα νοσοκομεία, όπως γίνεται και στην υπόλοιπη Ευρώπη, με δύο τρόπους: με κινητό συνεργείο στους χώρους εργασίας, απ’ όπου συλλέγεται το 60-70% του αίματος, και σε χώρους ειδικά διαμορφωμένους, που δεν θυμίζουν νοσοκομείο.

Μια τέτοια σταθερή αίθουσα βρίσκεται στο Αιγάλεω στο δημοτικό γήπεδο «Σταύρος Μαυροθαλασσίτης», το οποίο έχει παραχωρήσει ο δήμος στο ΕΚΕΑ. Από την περασμένη Δευτέρα, με εντολή του υπουργού Υγείας Βασίλη Κικίλια, το ωράριο του χώρου αιμοδοσίας διευρύνθηκε και λειτουργεί 8.00 - 20.00. Μόνο την επόμενη μέρα της έκκλησης του καθηγητή Σ. Τσιόδρα συγκεντρώθηκαν 60 φιάλες αίματος!

Γιατί χρειαζόμαστε αίμα;

Ολοι μπορεί να χρειαστούμε αίμα για τα πάντα· για χειρουργείο, τοκετό με αιμορραγία, τροχαίο. Εκείνοι όμως που δοκιμάζονται όταν υπάρχει έλλειψη είναι οι συνάνθρωποί μας με μεσογειακή αναιμία και όσοι υποβάλλονται σε χημειοθεραπείες.

Η μεσογειακή αναιμία απαιτεί τη μετάγγιση 2-4 φιαλών κάθε μήνα, καθώς οι άνθρωποι αυτοί δεν μπορούν να παράγουν μόνοι τους αιμοσφαιρίνη και η διαδικασία επαναλαμβάνεται κάθε δεκαπέντε μέρες.

«Η αιμοδοσία είναι το αόρατο στηρικτικό δίκτυο κάθε συστήματος υγείας, όμως η σημασία της φαίνεται μόνο όταν δυσλειτουργεί. Είναι σαν την καρδιά μας που χτυπάει σταθερά και δυνατά και δεν το συνειδητοποιούμε παρά μόνο όταν κάνει αρρυθμίες», εξηγεί η Χ. Ματσούκα. Το αίμα όμως ζει στη συντήρηση το μέγιστο ενάμιση μήνα, δεν παρασκευάζεται και εξασφαλίζεται μόνο από την αιμοδοσία.

Μεταδίδει τον κορονοϊό;

«Οχι, δεν έχουμε καμία ένδειξη ότι ο κορονοϊός και όλοι οι αναπνευστικοί ιοί μεταδίδονται με το αίμα και τα παράγωγά του. Αρα δεν φοβόμαστε ότι κάποιος μπορεί να κολλήσει και βέβαια ούτε ο αιμοδότης, γιατί είναι όλα αποστειρωμένα και μίας χρήσεως», διευκρινίζει η Χάρις Ματσούκα και σημειώνει ότι οι εθελοντές αιμοδότες είναι πολύ συνειδητοποιημένοι και έχουν αποδείξει ότι αυτοπεριορίζονται όταν αισθάνονται ότι κάτι δεν πάει καλά.

Γιατί εισάγουμε αίμα;

Το πρόβλημα της μη επάρκειας αίματος στη χώρα μας είναι καθαρά θέμα διαχείρισης του αίματος που συλλέγεται. Κάθε χρόνο μαζεύουμε 550.000-580.000 μονάδες αίματος στην Ελλάδα. Από την Ελβετία εισάγουμε 20.000 ετησίως, αλλά αυτό, όπως σχολιάζει η Χ. Ματσούκα, «είναι σταγόνα στον ωκεανό». Το σύνολο των εισαγόμενων μονάδων προορίζονται αποκλειστικά για το νοσοκομείο Παίδων «Η Αγία Σοφία» που μεταγγίζει 800 αρρώστους με μεσογειακή αναιμία.

Ο λόγος που εισάγουμε αίμα είναι ότι δεν έχουμε μεταρρυθμίσει την αιμοδοσία, δεν έχουμε κεντρικοποιήσει τη διαχείρισή της. Αυτό πήγε να αλλάξει η προηγούμενη διοίκηση του ΕΚΕΑ που εργάστηκε σκληρά τα τελευταία πέντε χρόνια προς αυτή την κατεύθυνση. Το οξύμωρο είναι ότι η σχετική νομοθεσία είναι στη θέση της από το 2005.

Υπάρχει δηλαδή νόμος που περιγράφει ότι το ΕΚΕΑ και άλλο ένα κέντρο στη Θεσσαλονίκη συγκεντρώνουν το αίμα και έχουν όλη την ευθύνη της προσέλκυσης των αιμοδοτών, της συλλογής του αίματος, των εξορμήσεων, αλλά και των σταθερών σημείων αιμοδοσίας, τον έλεγχο των παθογόνων, την επεξεργασία για τον διαχωρισμό των αιμοπεταλίων και του πλάσματος, τον εφοδιασμό των νοσοκομείων με τα κατάλληλα παράγωγα.

Από την πλευρά τους τα νοσοκομεία ασχολούνται μόνο με την ορθή και ασφαλή μετάγγιση. Αντίστοιχα στην Ολλανδία με 17 εκατ. πληθυσμό υπάρχει ένα κέντρο και δύο στην Αγγλία με 65 εκατ. πληθυσμό.

Γιατί προχωράει τόσο αργά;

«Είναι όλο ένα κουβάρι. Ξεκινήσαμε να το ξετυλίγουμε και φτάσαμε σε ένα πολύ καλό σημείο», μας λέει η Χ. Ματσούκα. Και μόνο αν σκεφτούμε πόσοι σύλλογοι στη χώρα μας ασχολούνται με την αιμοδοσία καταλαβαίνουμε το μπέρδεμα. Πίσω από αυτό υπάρχουν και πελατειακές σχέσεις που σχετίζονται με τη διαχείριση του αίματος.

Ο έλεγχος του αίματος γίνεται με δυο τρόπους: ορολογικά και μοριακά. Μέχρι το 2015 ο μοριακός έλεγχος του αίματος πραγματοποιούνταν σε τέσσερα σημεία - ΕΚΕΑ, Πανεπιστημιακό Γενικό Νοσοκομείο Θεσσαλονίκης ΑΧΕΠΑ, Πανεπιστημιακό Γενικό Νοσοκομείο Πατρών, Γενικό Νοσοκομείο Ηρακλείου «Βενιζέλειο». Από την άλλη, ο ορολογικός έλεγχος πραγματοποιούνταν σε 96 σημεία σε όλη τη χώρα.

Το 2017 το ΕΚΕΑ προχώρησε σε διαγωνισμό για να συγκεντρώσει τον ορολογικό έλεγχο στα τέσσερα κέντρα που κάνουν και τον μοριακό εξοικονομώντας έτσι 15 εκ. ευρώ ετησίως. Και από τον Φεβρουάριο του 2020 οι έλεγχοι (μοριακός και ορολογικός) πραγματοποιούνται σε δύο σημεία της χώρας, στο ΕΚΕΑ και το ΑΧΕΠΑ. Αυτό σημαίνει ποιότητα και ασφάλεια του αίματος, εξηγεί η αιματολόγος.

Τα παράγωγα

Τα παράγωγα του αίματος έχουν τη δική τους ιστορία. Μέχρι σήμερα διαχωρίζουμε αιμοπετάλια μόνο από το 35% της συλλογής αίματος. Το 65% το πετάμε. «Οχι επειδή θέλουμε», μας λέει η Χ. Ματσούκα. Το παράδειγμα του νοσοκομείου «Ελπίς» και του «Αγίου Σάββα» είναι χαρακτηριστικό.

Το «Ελπίς» παραδοσιακά έχει πάρα πολύ καλή αιμοδοσία, ενώ δίπλα του το μεγαλύτερο ογκολογικό νοσοκομείο της χώρας έχει πολύ μεγάλη ανάγκη σε αίμα, αλλά δεν συλλέγει όσο χρειάζεται. Θα μπορούσε να σκεφτεί κάποιος να δίνει το «Ελπίς» αιμοπετάλια στον «Αγιο Σάββα», αλλά γι’ αυτό θα χρειαζόταν να βάλει μία επιπλέον βάρδια κάτι που δεν είναι εφικτό σε ένα υποστελεχωμένο σύστημα υγείας.

Από τον περασμένο Ιούνιο το ΕΚΕΑ εγκαινίασε ένα νέο εργαστήριο όπου διαχωρίζονται τα αιμοπετάλια από το αίμα με αυτοματοποιημένο τρόπο. Η διαδικασία του διαχωρισμού γίνεται παραδοσιακά με τη φυγοκέντριση. Σημειώνεται ότι η Αττική μαζεύει 250.000 μονάδες αίματος.

Από τα αποτελέσματα του ΕΚΕΑ οι γιατροί είναι ενθουσιασμένοι. Μέχρι στιγμής συλλέγει το αίμα από τέσσερα νοσοκομεία της Αττικής, σύντομα από το Γενικό Κρατικό Νίκαιας, ενώ ο στόχος είναι να συγκεντρώσει όλα τα αίματα της περιφέρειας και να εφοδιάζει τα νοσοκομεία με έτοιμα παράγωγα.

Μονόδρομος η μεταρρύθμιση

«Η μεταρρύθμιση της αιμοδοσίας είναι μονόδρομος για την επάρκεια, την ποιότητα, την οικονομία αίματος», επισημαίνει η αιματολόγος. Η λύση για να έχουμε επάρκεια είναι η κεντρικοποίηση. Ενα μικρό νοσοκομείο δεν μπορεί να κάνει τη δουλειά του ελέγχου που κάνει ένας οργανισμός όπως το ΕΚΕΑ ή αντίστοιχα εργαστήρια στο εξωτερικό. Ούτε μπορούμε να εκβιάζουμε τους συγγενείς των ασθενών στα νοσοκομεία και να αποτελεί προϋπόθεση να δώσουν αίμα για να χειρουργηθεί ο άνθρωπός τους. Πρέπει να κινήσουμε τη συστηματικά εθελοντική αιμοδοσία, μόνο τότε θα είμαστε αυτάρκης ως χώρα.

«Το αίμα είναι ένα δώρο ζωής που μπορούμε να το προσφέρουμε στους συνανθρώπους μας, μια ένδειξη κοινωνικής αλληλεγγύης την οποία έχουμε ως κοινωνία, μια εξαιρετική συνήθεια που παρέχει στον αιμοδότη μία άλλη οπτική για τον κόσμο», σημειώνει η Χ. Ματσούκα και καταλήγει: «Στην κρίση απαντάμε με αλληλεγγύη, δεν απαντάμε με ατομισμό».
 

ΥΓΕΙΑ
Φροντίδα για τους ασθενείς που μένουν σπίτι σε... λίγες μέρες
Εξαγγελίες του υπουργείου Υγείας για «Πρωτοβάθμια Φροντίδα» και «Βοήθεια στο Σπίτι» μετά το θάνατο δύο γυναικών που έμειναν στα σπίτια τους. Τι είπε χτες ο Σ. Τσιόδρας για την εξάπλωση της πανδημίας.
Φροντίδα για τους ασθενείς που μένουν σπίτι σε... λίγες μέρες
ΥΓΕΙΑ
Λάμψεις ελπίδας στο βάθος του τούνελ
Τα καλά νέα, σύμφωνα με τον Σωτ. Τσιόδρα, είναι δύο θεραπευτικά μείγματα από Κίνα και Γαλλία για τον νέο κορονοϊό. Το πρώτο έδειξε αρνητικοποίηση του ιού εντός 4 ημερών και το δεύτερο εντός 6, με ποσοστό...
Λάμψεις ελπίδας στο βάθος του τούνελ
ΥΓΕΙΑ
Ο κορονοϊός στο ΕΣΥ
Οι δεκαεννιά γιατροί, νοσηλευτές, παραϊατρικό και διοικητικό προσωπικό που βρέθηκαν θετικοί στον νέο κορονοϊό βρίσκονται σε κατ' οίκον περιορισμό, με τον ΕΟΔΥ να επιτηρεί την πορεία της υγείας τους.
Ο κορονοϊός στο ΕΣΥ
ΥΓΕΙΑ
Πέμπτος νεκρός από τον κορονοϊό
Τριάντα πέντε νέα επιβεβαιωμένα κρούσματα, ακόμα ένας νεκρός, 11 διασωληνωμένοι συμπολίτες μας και 14 που πήραν εξιτήριο είναι ο μέχρι στιγμής απολογισμός της πανδημίας στη χώρα μας.
Πέμπτος νεκρός από τον κορονοϊό
ΥΓΕΙΑ
Με 111 νεκρούς ξεκίνησε ο Δεκέμβρης
Για την πρώτη μέρα του Δεκεμβρίου καταγράφηκαν 2.199 νέα γνωστά κρούσματα, 111 θάνατοι και 596 διασωληνωμένοι ασθενείς.
Με 111 νεκρούς ξεκίνησε ο Δεκέμβρης
ΥΓΕΙΑ
Μετακινούν 25 νοσηλευτές από το «Αλεξάνδρα» για τα εμβολιαστικά κέντρα κι ας μην έχουμε ακόμα εμβόλια
Με επίσημο έγγραφό της η 1η Υγειονομική Περιφέρεια Αττικής διατάσσει την αναγκαστική μετακίνηση 25 νοσηλευτών από το Νοσοκομείο «Αλεξάνδρα» για τη στελέχωση των... εμβολιαστικών κέντρων Covid-19.
Μετακινούν 25 νοσηλευτές από το «Αλεξάνδρα» για τα εμβολιαστικά κέντρα κι ας μην έχουμε ακόμα εμβόλια

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας