Παράκαμψη προς το κυρίως περιεχόμενο
  • Αθήνα
    Αίθριος καιρός
    17°C 15.6°C / 18.9°C
    3 BF
    48%
  • Θεσσαλονίκη
    Ελαφρές νεφώσεις
    17°C 16.7°C / 17.8°C
    3 BF
    55%
  • Πάτρα
    Αίθριος καιρός
    18°C 15.0°C / 19.4°C
    2 BF
    55%
  • Ιωάννινα
    Αραιές νεφώσεις
    20°C 20.0°C / 20.0°C
    3 BF
    40%
  • Αλεξανδρούπολη
    Ελαφρές νεφώσεις
    14°C 14.0°C / 14.0°C
    3 BF
    62%
  • Βέροια
    Σποραδικές νεφώσεις
    18°C 15.6°C / 20.6°C
    2 BF
    52%
  • Κοζάνη
    Αραιές νεφώσεις
    21°C 21.0°C / 21.0°C
    2 BF
    28%
  • Αγρίνιο
    Αίθριος καιρός
    16°C 11.1°C / 18.3°C
    2 BF
    55%
  • Ηράκλειο
    Αίθριος καιρός
    16°C 14.4°C / 17.2°C
    2 BF
    63%
  • Μυτιλήνη
    Αίθριος καιρός
    17°C 17.0°C / 17.0°C
    1 BF
    42%
  • Ερμούπολη
    Αίθριος καιρός
    17°C 16.0°C / 17.0°C
    2 BF
    45%
  • Σκόπελος
    Ελαφρές νεφώσεις
    14°C 13.9°C / 13.9°C
    1 BF
    58%
  • Κεφαλονιά
    Αίθριος καιρός
    17°C 17.0°C / 17.0°C
    2 BF
    72%
  • Λάρισα
    Αίθριος καιρός
    21°C 21.0°C / 21.0°C
    2 BF
    46%
  • Λαμία
    Σποραδικές νεφώσεις
    20°C 18.3°C / 20.6°C
    2 BF
    34%
  • Ρόδος
    Αίθριος καιρός
    18°C 18.0°C / 18.3°C
    4 BF
    42%
  • Χαλκίδα
    Αίθριος καιρός
    18°C 14.4°C / 20.0°C
    3 BF
    39%
  • Καβάλα
    Ελαφρές νεφώσεις
    14°C 13.9°C / 15.0°C
    2 BF
    58%
  • Κατερίνη
    Σποραδικές νεφώσεις
    17°C 15.6°C / 20.6°C
    2 BF
    72%
  • Καστοριά
    Αραιές νεφώσεις
    21°C 21.0°C / 21.0°C
    2 BF
    28%

Το φιάσκο του ελληνικού «Ηλιακού Χωριού» που υποσχόταν 90% εξοικονόμηση ενέργειας

  • A-
  • A+
Μοναδικό στον κόσμο

Το μεγαλεπήβολο πλάνο προέβλεπε ότι η φήμη του θα ξεπερνούσε τα στενά ελληνικά σύνορα και θα διαφημιζόταν, αποτελώντας πρότυπο, σε παγκόσμιο επίπεδο.

Η αλήθεια είναι ότι η σύλληψη του σχεδίου για το περίφημο «Χωριό του Ήλιου» στην Πεύκη συνιστά εκείνη τη μία από τις λίγες φορές που το ελληνικό κράτος λειτούργησε με όρους που θα μπορούσαν να περιγραφούν ως «μπροστά από την εποχή του». Όπως αποδείχτηκε όμως, μόνο σε επίπεδο προθέσεων. Διότι το πείραμα του Ηλιακού Χωριού, που «υποσχόταν» ενεργειακή αυτονομία και εξοικονόμηση ενέργειας κατά 90%, εξελίχθηκε σε παταγώδη αποτυχία. Ή… καλύτερα παροιμιώδη, καθώς πολύ σύντομα επιστρατεύτηκαν σόμπες, θερμοσίφωνες και αερόθερμα προκειμένου να ζεστάνουν την… απόγνωση των κατοίκων του.

Ο σχεδιασμός ενός πρότυπου ενεργειακού οικισμού στην Ελλάδα ξεκίνησε πριν ακόμα αναλάβει ο Ανδρέας Παπανδρέου την εξουσία. Ρεπορτάζ εφημερίδων του 1981 ανέφεραν ότι το έργο, που βρισκόταν στα σκαριά, θεωρείτο μοναδικό στον κόσμο από πλευράς μεγέθους στον τομέα των ηλιακών εφαρμογών και η εξοικονόμηση ενέργειας θα έφτανε το 90% σε σύγκριση με τις υπάρχουσες συνθήκες.

Για τη μελέτη και κατασκευή συνεργάστηκαν ο ΟΕΚ (πρώην Οργανισμός Εργατικής Κατοικίας), το υπουργείο Βιομηχανίας, Έρευνας και Τεχνολογίας και το αντίστοιχο υπουργείο της Γερμανίας, καθώς η γερμανική κυβέρνηση ενδιαφερόταν για το ερευνητικό κομμάτι του έργου. Τα θεμέλια του οικισμού μπήκαν το 1984 και μέσα σε μια πενταετία ήταν έτοιμος να στεγάσει 435 οικογένειες δικαιούχων του ΟΕΚ.

Το «Ηλιακό Χωριό» ήταν θεωρητικά η επιτομή του εκσυγχρονισμού, χτισμένο πάνω στις αρχές της οικολογίας και της βιωσιμότητας, έννοιες ριζοσπαστικές εκείνη την εποχή, που δεν ήταν ακόμη τόσο διαδεδομένες.

Οι ταράτσες των σπιτιών εξοπλίστηκαν με ηλιακούς συλλέκτες, ενώ αντί για συμβατικά εγκαταστάθηκαν συγκεντρωτικά ενεργειακά κέντρα παροχής θέρμανσης και ζεστού νερού. Τα κτίρια διατάχθηκαν με τρόπο ώστε να λειτουργούν σα «φράγμα» προστασίας από τους χειμερινούς ανέμους και να εξασφαλίζουν το μέγιστο χειμερινό ηλιασμό, αλλά και τον θερινό σκιασμό. Τοποθετήθηκαν μονώσεις πάχους 10 εκατοστών, νυχτερινές μονώσεις και διπλά τζάμια, καθώς και νότιες μεγάλες γυάλινες προσόψεις. Σύμφωνα με τις διαβεβαιώσεις των υπεύθυνων του έργου, τα εφεδρικά συμβατικά συστήματα θέρμανσης και νερού που είχαν εγκατασταθεί θα λειτουργούσαν ως back up, σε περίπτωση αποτυχίας των πειραματικών, προηγμένων συστημάτων, εξασφαλίζοντας ενεργειακή ομαλότητα.

Ωστόσο, τίποτα τέτοιο δε συνέβη. Το «Ηλιακό Χωριό» δε δικαίωσε στην πραγματικότητα ποτέ τον τίτλο του. Μόλις λίγους μήνες μετά την εγκατάσταση των ενοίκων φάνηκε ότι τα ενεργειακά συστήματα ήταν προβληματικά. Τα περισσότερα διαμερίσματα αντιμετώπιζαν σοβαρό πρόβλημα με τη θέρμανση και το ζεστό νερό και το χειρότερο απ’ όλα ήταν ότι τα εφεδρικά συμβατικά σώματα δε λειτουργούσαν. Για την ακρίβεια δεν έχουν λειτουργήσει 30 χρόνια μετά, διότι, όπως καταγγέλλουν οι κάτοικοι, «δεν υπήρξαν ποτέ»! Οι ένοικοι δεν είχαν καν πρόσβαση στα μηχανοστάσια, ούτε γνώριζαν το οτιδήποτε για την κατάσταση των ενεργειακών εξοπλισμών τους.

Άλλωστε, όπως παραδεχόταν από το 1998 και ο ίδιος ο ΟΕΚ, σε εισήγηση προς το διοικητικό συμβούλιό του, τα ενεργειακά συστήματα του «Ηλιακού Χωριού» δεν έχουν καμία σχέση με εγκαταστάσεις άλλων εργατικών κατοικιών και, σε περίπτωση βλάβης, ακόμη και «οι τεχνικοί της ελεύθερης αγοράς αδυνατούν να δώσουν λύση».

Από τα πρώτα χρόνια λειτουργίας του οικισμού, αρκετοί κάτοικοι κατέφυγαν αναπόφευκτα στη λύση της ξυλόσομπας, του αερόθερμου και του ηλεκτρικού καλοριφέρ. Πολλοί εγκατέστησαν δικούς τους ηλιακούς θερμοσίφωνες ανάμεσα στα δυσλειτουργικά ηλιακά πάνελ. Αντί για εξοικονόμηση ενέργειας, το project ταυτίστηκε με την αλόγιστη σπατάλη. Οι εγκαταστάσεις και η συντήρηση τους ήταν πολυδάπανα. Όταν τα προβλήματα συσσωρεύτηκαν, η διαχείρισή τους κατέστη εντελώς ασύμφορη.

Το 2011, το πειραματικό μηχανοστάσιο, που είχε κατασκευαστεί σε κεντρικό σημείο του χωριού, σταμάτησε να λειτουργεί πλήρως. Για μια δεκαετία, οι κάτοικοι με επανειλημμένες εκκλήσεις στους αρμόδιους φορείς πάσχιζαν να δοθεί μια λύση. Από τα μέσα της δεκαετίας του ’90, αποτελούσε κοινή παραδοχή ότι μοναδική λύση για τον οικισμό είναι η ενεργειακή αυτονόμηση των κτιρίων, κάτι για το οποίο υπήρξε και νομοθετική πρωτοβουλία, το 1994, αλλά και σχετικές εισηγήσεις, τα επόμενα χρόνια, από τον ΟΕΚ και από την εταιρεία «Ηλιακό Χωριό Α.Ε.».

Χρειάστηκε να περάσουν άλλα εννέα χρόνια ταλαιπωρίας των κατοίκων για να εκπληρωθεί τελικά το πάγιο αίτημά τους. Το 2019 ξεκίνησαν τα έργα σύνδεσης του «Ηλιακού Χωριού» με δίκτυο φυσικού αερίου – ο τυπικός επίλογος ενός project που σχεδιάστηκε για να προσελκύσει τα διεθνή βλέμματα και εξελίχθηκε στο απόλυτο φιάσκο.

ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ
Μια λίμνη γεννιέται ξανά!!!
Αντιπαλεύοντας το θλιβερό κλίμα των ημερών της πανδημίας, σας προσκαλούμε σε ένα ταξίδι σε μια από τις πιο άγνωστες περιοχές της Θεσσαλίας… γιατί η φύση έχει πάντα τον τρόπο να μας γεμίζει αισιοδοξία!
Μια λίμνη γεννιέται ξανά!!!
ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ
Πέντε νησιά του Αιγαίου στις 7 πιο απειλούμενες περιοχές πολιτιστικής κληρονομιάς
Πέντε νησιά στο Νότιο Αιγαίο βρίσκονται ανάμεσα στις 7 πιο απειλούμενες περιοχές πολιτιστικής κληρονομιάς στην Ευρώπη για το 2021, όπως ανακοινώθηκε από την EuropaNostra, εξαιτίας της απειλούμενης εγκατάστασης...
Πέντε νησιά του Αιγαίου στις 7 πιο απειλούμενες περιοχές πολιτιστικής κληρονομιάς
ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ
Περιβαλλοντικό έγκλημα στα «Γκαλαπάγκος της Μεσογείου»
Το φαραωνικό έργο εγκατάστασης αιολικών με όνομα «Aigaio Project» απειλεί περιοχές Natura και θέτει σε κίνδυνο τον θαλάσσιο χώρο μεταξύ Κυκλάδων και Δωδεκανήσων.
Περιβαλλοντικό έγκλημα στα «Γκαλαπάγκος της Μεσογείου»
ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ
Ξεκουράζουμε την ψυχή μας στη γαλήνη του Παγασητικού κόλπου…
Εδώ, στη δαντέλα των ακτών της Μαγνησίας, έχεις την αίσθηση πως βρίσκεσαι σε κάποιο νησάκι, χωρίς να χρειαστεί να ταξιδέψεις με το πλοίο. 
Ξεκουράζουμε την ψυχή μας στη γαλήνη του Παγασητικού κόλπου…
ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ
Νυμφαίο: Το πέτρινο στολίδι της Μακεδονίας και το ξύπνημα του Αρκτούρου από τη χειμερία νάρκη
Το έργο του Αρκτούρου στην προστασία και φροντίδα του περιβάλλοντος είναι τόσο σημαντικό και αναγνωρισμένο που η φήμη του είναι πολύ μεγάλη σε ολόκληρο τον κόσμο. 
Νυμφαίο: Το πέτρινο στολίδι της Μακεδονίας και το ξύπνημα του Αρκτούρου από τη χειμερία νάρκη