Παράκαμψη προς το κυρίως περιεχόμενο
«Περιβαλλοντικό έγκλημα» στην άκρη του Ευρώτα
ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

«Περιβαλλοντικό έγκλημα» στην άκρη του Ευρώτα

  • A-
  • A+
Το χρονικό του έργου, που έχει δρομολογηθεί να υλοποιηθεί με ΣΔΙΤ ● Μπαράζ αντιδράσεων, καθώς έχει χωροθετηθεί σε απόσταση 500 μ. από τον ποταμό -τον μεγαλύτερο υδροφόρο ορίζοντα της Νότιας Πελοποννήσου-, εντός ζώνης Natura, σε γη υψηλής παραγωγικότητας που καλύπτεται από ελαιώνες με την ένδειξη βιολογικής καλλιέργειας, δίπλα στις γεωτρήσεις ύδρευσης της Σκάλας

«Oυσιαστικά, μας καλούν να πληρώσουμε για την καταστροφή μας και να υποθηκεύσουμε το μέλλον των επόμενων γενεών». Η κραυγή αγωνίας των κατοίκων του Δήμου Ευρώτα αφορά τις μονάδες που έχει δρομολογηθεί να κατασκευαστούν στην περιοχή Ξηροκάμπια της Σκάλας Λακωνίας, στο πλαίσιο της Σύμπραξης Δημόσιου και Ιδιωτικού Τομέα (ΣΔΙΤ) για τη διαχείριση των απορριμμάτων της Πελοποννήσου. Οι αντιδράσεις τους δεν εστιάζουν μόνο στο κοστοβόρο για τους πολίτες μοντέλο.

Το έργο έχει χωροθετηθεί σε απόσταση 500 μέτρων από τον ποταμό Ευρώτα -τον μεγαλύτερο υδροφόρο ορίζοντα της Νότιας Πελοποννήσου-, εντός ζώνης Natura, σε γη υψηλής παραγωγικότητας που καλύπτεται από ελαιώνες με την ένδειξη βιολογικής καλλιέργειας, δίπλα στις γεωτρήσεις ύδρευσης της Σκάλας.

Για τον κίνδυνο ενός περιβαλλοντικού εγκλήματος δεν προειδοποιούν μόνο οι κάτοικοι, αλλά και οι αρμόδιες υπηρεσίες της Περιφέρειας Πελοποννήσου, που επί μια πενταετία γνωμοδοτούν αρνητικά απέναντι στους περιβαλλοντικούς όρους του έργου. Σε αντίθεση με τις εισηγήσεις των υπηρεσιών, τον περασμένο Δεκέμβρη η περιφερειακή αρχή του Π. Νίκα -με απόφαση της οικονομικής επιτροπής όπου κατέχει απόλυτη πλειοψηφία μέσω του «νόμου Θεοδωρικάκου», και όχι με απόφαση περιφερειακού συμβουλίου- ενέκρινε τις αναγκαστικές απαλλοτριώσεις των εκτάσεων όπου θα κατασκευαστούν οι μονάδες της ΤΕΡΝΑ. Η σχετική απόφαση εκδόθηκε σε ΦΕΚ στα μέσα του περασμένου Γενάρη.

Το ιστορικό

Το έργο ξεκίνησε να συζητείται από το 2013, θυμούνται κάτοικοι. Προορίζεται για τη διαχείριση των απορριμμάτων της Περιφερειακής Ενότητας Λακωνίας. Με συνολική δυναμικότητα 30.000 τόνων/έτος, περιλαμβάνει μια Μονάδα Επεξεργασίας Απορριμμάτων (ΜΕΑ) και έναν Χώρο Υγειονομικής Ταφής Υπολειμμάτων (ΧΥΤΥ). Εμφανίζεται ως η μοναδική απάντηση στο πρόβλημα των ανεξέλεγκτων χωματερών. Ουδέποτε όμως ζητήθηκε η γνώμη της τοπικής κοινωνίας για τη χωροθέτηση ή τη λειτουργία των μονάδων, τονίζουν κάτοικοι, νυν και πρώην δημοτική αρχή.

Το έργο προχωρά «με επιβολή ισχύος», περιγράφουν κάτοικοι μιλώντας στην «Εφ.Συν.», με δεδομένο ότι οι υπηρεσίες της Περιφέρειας, πέρα από τους λόγους για τους οποίους πρέπει να αποφευχθεί η χωροθέτησή του στην περιοχή, έχουν επισημάνει στις γνωμοδοτήσεις τους ότι το έργο αντίκειται τόσο στην ισχύουσα νομοθεσία, όσο και στο ίδιο το περιφερειακό σχέδιο διαχείρισης αποβλήτων (ΠΕΣΔΑ) της Πελοποννήσου.

◾ Στη γνωμοδότηση της Διεύθυνσης Περιβάλλοντος και Χωρικού Σχεδιασμού της Περιφέρειας Πελοποννήσου, με ημερομηνία 19/4/2019, αναφέρεται ότι «ο χώρος εγκατάστασης της ΜΕΑ ευρίσκεται (τα 84,59 από τα 136 στρέμματα) εντός περιοχής του δικτύου Natura 2000, με κωδικό GR2540003 “Εκβολές Ευρώτα, Περιοχή Βρονταμά, και θαλάσσια περιοχή Λακωνικού κόλπου”».

Σύμφωνα με το εγκεκριμένο ΠΕΣΔΑ, «απαγορεύεται η χωροθέτηση των παραπάνω μονάδων/εγκαταστάσεων σε περιοχές που έχουν ενταχθεί ή έχουν προταθεί για ένταξη στο Δίκτυο “Φύση 2000” (...) εκτός και εάν η χωροθέτηση τέτοιων εγκαταστάσεων δεν απαγορεύεται από το ειδικό καθεστώς που τους διέπει».

Ανάλογο ειδικό καθεστώς που να επιτρέπει τη λειτουργία μονάδων απορριμμάτων στην εν λόγω περιοχή δεν υπάρχει, τονίζει η Διεύθυνση της Περιφέρειας Πελοποννήσου.

◾ Η ίδια υπηρεσία είχε τονίσει χρόνια νωρίτερα (17/1/2014) ότι και η χωροθέτηση των μονάδων σε περιοχή με χαρακτηριστικά γης υψηλής παραγωγικότητας (αρδευόμενη, σύνθετα συστήματα καλλιέργειας, ελαιώνες) «αποτελεί κριτήριο αποκλεισμού σύμφωνα με το ΠΕΣΔΑ».

◾ Κίνδυνοι που προμηνύουν ένα περιβαλλοντικό έγκλημα είχαν περιγραφεί αναλυτικά και τεκμηριωμένα από τις αρμόδιες υπηρεσίες μία εβδομάδα νωρίτερα (10/1/2014). Στην εισήγησή τους προειδοποιούσαν για επιβάρυνση της ποιότητας υπόγειων υδάτων που χρησιμοποιούνται για ύδρευση ή για άρδευση. Η θέση του έργου βρίσκεται επί του υδατικού συστήματος Σκάλας, συνολικής έκτασης 68 km2.

«Η σπουδαιότητα του υδατικού αυτού συστήματος είναι τεράστια τόσο από οικολογική όσο και οικονομική άποψη», επισημαίνουν οι υπηρεσίες της Περιφέρειας Πελοποννήσου: το υδατικό σύστημα εκφορτίζεται μέσα από το σύμπλεγμα των Πηγών Σκάλας από τις οποίες αρδεύονται 20.000 στρέμματα του ΤΟΕΒ Τρινάσου και διατηρείται η οικολογική ισορροπία του δυτικού τμήματος του κάμπου Σκάλας-Στεφανίας, ενώ τροφοδοτεί πλευρικά τον υπόγειο υδροφορέα του κάτω ρου Ευρώτα.

«Εκτός των παραπάνω, το καρστικό σύστημα Σκάλας είναι σε επικοινωνία υπογείως και τροφοδοτεί εν μέρει τον πιο πλούσιο και σημαντικότερο υπόγειο υδροφόρο ορίζοντα ολόκληρου του υδατικού διαμερίσματος της ανατολικής Πελοποννήσου, από τον οποίο αρδεύονται πλέον των 50.000 στρεμμάτων της πιο παραγωγικής περιοχής της νότιας Πελοποννήσου, ενώ υδρεύονται αρκετοί οικισμοί, όπως: Σκάλα, Λεήμονας, Ελος, Βλαχιώτη, Αστέρι, Μυρτιά, Περιστέρι, Γραμμούσα».

Η επικινδυνότητα ρύπανσης των υπόγειων υδάτων κρίνεται αυξημένη: τα πετρώματα της περιοχής είναι έντονα διαρρηγμένα και καρστικοποιημένα, δηλαδή χαρακτηρίζονται από «μεγάλες ταχύτητες κίνησης του υπόγειου νερού, αδυναμία φυσικού καθαρισμού στην ακόρεστη ζώνη και ευκολία στη διαφυγή ρύπων».

Κινδυνεύουν ζωές

«Η υλοποίηση του έργου θέτει σε άμεσο κίνδυνο τις ζωές των κατοίκων και την αγροτική παραγωγή της περιοχής, καθώς το νερό που απορρέει από την περιοχή τροφοδοτεί τις βρύσες και όλες τις καλλιέργειες της κοιλάδας του Ευρώτα», εξηγεί με απλά λόγια η Επιτροπή Αγώνα Κατοίκων Δήμου Ευρώτα, επικαλούμενη τις παραπάνω γνωμοδοτήσεις.

Η Επιτροπή Αγώνα έχει προχωρήσει σε πολύμορφες δράσεις κατά του έργου. Μεταξύ άλλων, πέτυχε να πιέσει το δημοτικό συμβούλιο να προσφύγει κατά του έργου στο Συμβούλιο της Επικρατείας (ΣτΕ). Η προσφυγή είχε προγραμματιστεί να εκδικαστεί από το ανώτατο δικαστήριο της χώρας στις 5 Φεβρουαρίου. Πήρε αναβολή οίκοθεν (όρος που σημαίνει ότι δεν ήταν έτοιμος ο εισηγητής) και, σύμφωνα με εκτιμήσεις, το ΣτΕ αναμένεται να συνεδριάσει εκ νέου εντός Απριλίου.

Αποτέλεσμα της πίεσης των κατοίκων, υπογραμμίζουν τοπικές πηγές, είναι και η απόφαση του δημοτικού συμβουλίου Ευρώτα (ελήφθη σχεδόν ομόφωνα, πλην ενός συμβούλου που δήλωσε παρών) να προσφύγει και στο Τμήμα Περιβάλλοντος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής. Ο δήμαρχος της πόλης, Δ. Βέρδος, δηλώνει υπέρ του έργου αλλά κατά της χωροθέτησης. «Το έργο με βρίσκει σύμφωνο. Θα γίνεται οργανωμένα η διαχείριση (σ.σ. των απορριμμάτων). Δεν υπάρχει υπόλειμμα υγρής μορφής, δεν υπάρχουν ρύποι. Παρά ταύτα, καθώς προέκυψαν από υπηρεσιακούς παράγοντες στοιχεία που δεν γνωρίζαμε σχετικά με τη διαπερατότητα του εδάφους και τιμώντας τη βούληση των κατοίκων που με εξέλεξαν στη θέση του δημάρχου, θεώρησα χρέος μου να προσφύγω κατά των περιβαλλοντικών όρων», δηλώνει στην «Εφ.Συν.» ο δήμαρχος.

Κάθετα αντίθετοι στο έργο είναι αντιπολιτευόμενοι σύμβουλοι. «Είμαστε κατηγορηματικά αντίθετοι λόγω της τεράστιας περιβαλλοντικής επιβάρυνσης που θα προκληθεί στην περιοχή, στις πήγες και τα ρέματα, αλλά και για τους κινδύνους στα αγροτικά προϊόντα της περιοχής -πορτοκάλια, βρώσιμες ελιές και λάδι- που θα χαθούν εμπορικά από την πιθανή ρύπανση που θα προκύψει», τονίζει στην «Εφ.Συν.» ο επικεφαλής της παράταξης «Νέο Ξεκίνημα», Δ. Νταλιάνης.

«Τεράστιο κόστος κατασκευής»

Στην απόφαση-προοίμιο προσφυγής στο Ευρωπαϊκό Δικαστήριο, περιγράφεται και το οικονομικό μοντέλο λειτουργίας του έργου συνοπτικά ως εξής: «Τεράστιο κόστος κατασκευής σε σχέση με άλλες ευρωπαϊκές χώρες, τεράστιο ποσοστό εγγυημένης ποσότητας σύμμεικτων απορριμμάτων (δηλαδή, είτε παραχθούν, είτε όχι, ο κόσμος θα πληρώνει τόνους σκουπιδιών που δεν θα έχουν παραχθεί) και τεράστιο ποσό δημοτικών τελών, ανά τόνο, σχεδόν τριπλάσιο και πλέον της Ε.Ε.». Η Επιτροπή Αγώνα προειδοποιεί για πενταπλασιασμό των δημοτικών τελών που πληρώνουν οι κάτοικοι της Σκάλας σήμερα. Το κόστος της διαχείρισης ενός τόνου απορριμμάτων θα φτάνει τα 69,5 ευρώ για τους δημότες, μας εξήγησε ο κ. Βέρδος. Να σημειωθεί ότι η είσοδος ενός τόνου απορριμμάτων στον ΧΥΤΑ Φυλής κοστίζει 49 ευρώ. Εχοντας ως «κέντρο βάρους» τη διαχείριση σύμμεικτων απορριμμάτων, το μοντέλο της ΣΔΙΤ Πελοποννήσου αυτομάτως κινείται σε αντίθεση με τις αρχές της κυκλικής οικονομίας και της μείωσης των παραγόμενων απορριμμάτων μέσω ανακύκλωσης. Οι τιμές στο κόστος διαχείρισης και στις ποσότητες είναι «εγγυημένες» για 21+7 χρόνια.

ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ
Διαμάχη για τα σκουπίδια
Ενταση υπήρξε στο περιφερειακό συμβούλιο, όπου για ακόμα μία φορά αντιπολιτευόμενες παρατάξεις ζήτησαν τη συζήτηση του θέματος, παρουσία πλήθους πολιτών που είχε συγκεντρωθεί στο αμφιθέατρο.
Διαμάχη για τα σκουπίδια
ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ
Βιοαπόβλητα από το Χαλάνδρι στα τσιμέντα «Τιτάν»
«Απολύτως ρεαλιστικό» είναι είναι τα υπολείμματα από το καθημερινό μας μαγείρεμα να καταλήγουν ως καύσιμο στις βιομηχανίες, αντί για τις χωματερές, δηλώνει ο Δήμος Χαλανδρίου.
Βιοαπόβλητα από το Χαλάνδρι στα τσιμέντα «Τιτάν»
ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ
ΧΥΤΑ Φυλής: Μια «απελπιστική περιβαλλοντική κατάσταση»
Ενα τρομακτικό «κοκτέιλ» ρύπων, βαρέων μετάλλων, ακόμη και ραδιενεργών στοιχείων, και μάλιστα όλα σε τιμές που υπερβαίνουν τα θεσμοθετημένα επιτρεπτά όρια, διαπιστώνει στην ευρύτερη περιοχή του ΧΥΤΑ Φυλής, σε...
ΧΥΤΑ Φυλής: Μια «απελπιστική περιβαλλοντική κατάσταση»
ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ
Στα χέρια του «Δυτικού Μετώπου» οι κρυμμένες μελέτες για τον ΧΥΤΑ Φυλής
Στα χέρια του συντονισμού συλλογικοτήτων «Δυτικό Μέτωπο» βρίσκονται από χθες οι (κρυμμένες μέχρι πρότινος) μελέτες για τα ρυπαντικά φορτία στην ευρύτερη περιοχή του ΧΥΤΑ Φυλής.
Στα χέρια του «Δυτικού Μετώπου» οι κρυμμένες μελέτες για τον ΧΥΤΑ Φυλής
ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ
Καταγγελία για τις κρυμμένες μελέτες στον ΧΥΤΑ Φυλής
Ο βουλευτής του ΜέΡΑ 25 Κρίτων Αρσένης στρέφεται κατά του δημάρχου Χρ. Παππού που κρατάει ως επτασφράγιστο μυστικό τις μετρήσεις για ρύπους στην ατμόσφαιρα, στο έδαφος και στα υπόγεια ύδατα.
Καταγγελία για τις κρυμμένες μελέτες στον ΧΥΤΑ Φυλής
ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ
Αντιδρούν στη λειτουργία του ΧΥΤΥ
Κάτοικοι από το Γραμματικό και τον Βαρνάβα διαμαρτυρήθηκαν κατά τη χθεσινή συνεδρίαση του περιφερειακού συμβουλίου, κρατώντας πανό και μαύρες σημαίες, ενάντια στην απόφαση της Περιφέρειας
Αντιδρούν στη λειτουργία του ΧΥΤΥ

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας