Παράκαμψη προς το κυρίως περιεχόμενο
«Κανείς δεν είναι άμοιρος ευθυνών για την καταστροφή και τον πόνο στη φύση»

Απελευθέρωση βασιλαετού στη Δαδιά, αρχές δεκαετίας 2000

ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

«Κανείς δεν είναι άμοιρος ευθυνών για την καταστροφή και τον πόνο στη φύση»

  • A-
  • A+

ANIMA στα λατινικά σημαίνει ζωντανή ψυχή. Από εκεί προέρχεται η λέξη animal, αλλά και... animation. Στα ελληνικά είναι η οργάνωση προστασίας της άγριας ζωής και τον τίτλο της συνοδεύουν οι λέξεις «για τη ζωή και την ελευθερία». Περιθάλπει τραυματισμένα αγρίμια και μετά τα αφήνει πίσω στη φύση.

Ψυχή αυτής της προσπάθειας, κοντά τέσσερις δεκαετίες τώρα, είναι μια γυναίκα, η Μαρία Γανωτή, που συνειρμικά το όνομά της είναι συνώνυμο της φροντίδας για την άγρια ζωή στη χώρα μας - και είμαστε σίγουροι ότι θα θυμώσει μαζί μας για τον χαρακτηρισμό.

Ωστόσο, γράφοντας για τη συζήτησή μας έχεις την αίσθηση ότι διαχειρίζεσαι ένα απόσταγμα εμπειριών που αποκτήθηκαν με σκληρή δουλειά, παρακάμπτοντας νομοθετικά κωλύματα και αντιμετωπίζοντας σκληρή κριτική...

Ξεκίνημα

2000: απελευθέρωση γυπών στην Κρήτη

ΗΛΙΑΣ ΣΤΑΡΗΣ

Η Μαρία Γανωτή από μικρή αγαπούσε τη φύση, «πάντα ενδιαφερόμουν γι’ αυτά που συμβαίνουν γύρω μου είτε στο ζωικό είτε στο ανθρώπινο βασίλειο», μας λέει. Ολα ξεκίνησαν όταν, φοιτήτρια Φιλοσοφικής στις αρχές της δεκαετίας του ’80, ζούσε στα Εξάρχεια και «έκανα φίλους που είχαν φίλους στην Ορνιθολογική κι έτσι βρέθηκα να πηγαίνω εκδρομές για παρατήρηση πουλιών.

Ηδη τότε στη Θεσσαλονίκη είχε ξεκινήσει μια προσπάθεια περίθαλψης πουλιών που μετά σταμάτησε για τους δικούς της λόγους, είχα εκλεγεί και στο διοικητικό συμβούλιο της Ορνιθολογικής και είπαμε με μια παρέα από εκεί να συνεχίσουμε την προσπάθεια στην Αθήνα. Αρχικά στο διαμέρισμά μου αρχίσαμε να μαζεύουμε ζώα.

»Ο πελεκάνος στην μπανιέρα από την εποχή εκείνη έχει μείνει ιστορικός... Ομως βρεθήκαμε με πολλά πουλιά, έπιασε και το καλοκαίρι και ο Φίλιππος Δραγούμης που είχε σπίτι στην Αίγινα είπε να πάμε εκεί. Με μεγάλη προσπάθεια πήραμε προσωρινή άδεια με υπουργική απόφαση για να κάνουμε αυτή τη δουλειά... Με τη συνεργασία μας η τότε Νομαρχία αναλαμβάνει τη δημιουργία κέντρου περίθαλψης άγριων ζώων στο οποίο έχω φυτέψει ακόμη και τα φυτά».

Κάπως έτσι ξεκίνησε τη λειτουργία του στις καινούργιες εγκαταστάσεις το πρωτοπόρο στην εποχή του Ελληνικό Κέντρο Περίθαλψης Αγριων Ζώων (ΕΚΠΑΖ). «Ο φάκελος αδειοδότησης έχει πέντε ονόματα στενών συνεργατών που δουλέψαμε σκληρά γι’ αυτό».

Προβλήματα και διαφωνίες οδήγησαν στην αποχώρησή τους από την Αίγινα και στην ίδρυση της ΑΝΙΜΑ το 2005 με τη μορφή σωματείου «για να διασφαλίζεται η διαφάνεια και η λογοδοσία στο έστω και μικρό μέρος της κοινωνίας που συμμετέχει». Το ΕΚΠΑΖ έκλεισε με απόφαση της πολιτείας το 2018, μετά από σωρεία καταγγελιών...

Με σχεδόν μια εικοσαετία εμπειρίας από την Αίγινα, την ομάδα αποτελούν εκπαιδευμένοι άνθρωποι που έχουν περιθάλψει τα περισσότερα άγρια ζώα στην Ελλάδα. Ωστόσο, και πάλι δεν λείπουν τα προβλήματα καθώς «είναι προβληματικό το νομικό πλαίσιο, μέχρι τώρα δεν μπορέσαμε να έχουμε δική μας άδεια και δουλεύουμε με το Κέντρο Περίθαλψης ΑΛΚΥΟΝΗ. Τώρα κάτι πάει να γίνει...».

Πόσα ζώα έχουν φροντίσει; Αμέτρητα. «Είχαμε κάνει απολογισμό για τα 13 χρόνια της ΑΝΙΜΑ το 2017 και είχαμε καταμετρήσει 30.000 άγρια ζώα, εννοούμε από σπουργίτι μέχρι αετό και γύπα, όλη την γκάμα. Αν υπολογίσεις και πριν το ΕΚΠΑΖ, πρέπει να έχουν περάσει από τα χέρια μας δεκάδες χιλιάδες ζώα. Εχω δέσει χιλιάδες φτερά και πόδια και έχω ταΐσει εκατοντάδες μωρά, καθώς καλύπτουμε όλο το κομμάτι παροχής πρώτων βοηθειών και νοσηλείας».

Σήμερα η ΑΝΙΜΑ συνεργάζεται με το κέντρο περίθαλψης Αλκυόνη στην Πάρο, χρησιμοποιεί έναν μικρό χώρο στον Βοτανικό Κήπο Διομήδους, στο Χαϊδάρι, και έναν χώρο στο Λαγονήσι για τα ζώα που χρειάζεται να φιλοξενηθούν ένα διάστημα μέχρι να μπορέσουν να επανενταχθούν ξανά στη φύση, που είναι πάντα ο σκοπός. Η ίδια βρίσκεται συνήθως στον σταθμό πρώτων βοηθειών στην Καλλιθέα.

«Εμείς ως φοιτητές είχαμε ένα ενδιαφέρον για την κοινωνία και αυτά που συμβαίνουν, φάγαμε αρκετές σφαλιάρες και κάποια στιγμή συνειδητοποιήσαμε ότι είναι βαθιά πολιτικό θέμα οτιδήποτε συμβαίνει στη φύση, αφού επιδρά στην κοινωνία και το αντίστροφο. Για να συνεχίσουν να υπάρχουν τα πλάσματα που κινδυνεύουν, πρέπει να ασκείς πολιτική: από το πώς θα κάνεις τον κόσμο να τα αγαπήσει μέχρι την άσκηση πιέσεων στην πολιτεία.

»Μεγαλώσαμε, ωριμάσαμε και συνεχίζουμε μαζί με ανθρώπους με τους οποίους μας ενώνουν το κοινό ενδιαφέρον, το πάθος και η αγάπη για τη φύση και τη ζωή. Σε πάρα πολλά ιδεολογικά θέματα απέχουμε παρασάγγας, αλλά υπάρχει αλληλοεκτίμηση και εμπιστοσύνη στις προθέσεις, που είναι πραγματικές και όχι προσχηματικές».

Μέχρι σήμερα ο δρόμος δεν ήταν στρωμένος με ροδοπέταλα, χώρια η ελλιπής νομοθέτηση. Πρόσφατη είναι η συνάντηση με τον υπουργό Περιβάλλοντος.

• Τι συζητήσατε;

Το πιο επιτακτικό είναι ότι πρέπει να αλλάξει ο νόμος χορήγησης αδειών κέντρων περίθαλψης και οι προδιαγραφές, καθώς οφείλουν να βγουν τα κέντρα περίθαλψης από τις κτηνοτροφικές εγκαταστάσεις όπου υπάγονται, αφού δεν κάνουμε ούτε εκτροφή ούτε παραγωγή ζώων. Επίσης, επιτέλους να βρεθεί ένα χρηματοδοτικό εργαλείο για τέτοια εγχειρήματα.

Διαχειριζόμαστε περιουσία του ελληνικού λαού, άγρια ζώα της ελληνικής φύσης, δεν γίνεται να μη συμβάλλει το κράτος καθόλου και πουθενά. Δεν θέλουμε να γίνουμε κρατικοδίαιτοι, αλλά σ’ ένα ποσοστό υποχρεούται η πολιτεία να ενδιαφερθεί. Υπήρχε σύμπνοια και θετικό πνεύμα. Ελπίζουμε να μη διαψευστούν οι ελπίδες μας.

• Ποια είναι η φιλοσοφία πίσω από αυτήν την πορεία ζωής;

Πορευόμαστε με μια ανθρωποκεντρική θεώρηση των πραγμάτων. Οταν κάνεις αυτή τη δουλειά, ο άνθρωπος είναι μέρος της. Δεν μαζεύουμε εμείς τα ζώα. Το να βρει κάποιος ένα πλάσμα ευαίσθητο και ανήμπορο, να το μαζέψει και να το πάρει σπίτι του μέχρι να μας το φέρει ή να το στείλει είναι βασικό μέρος της δουλειάς που κάνουμε.

Από τον πολίτη που θα βρει το τραυματισμένο ζώο, θα το βάλει στο κουτί και θα το στείλει με το ΚΤΕΛ με δικά του χρήματα μέχρι τον οδηγό που από πατριωτισμό θα δεχτεί να το μεταφέρει και τον εθελοντή που θα μας το φέρει από το πρακτορείο ή το λιμάνι, όλα αυτά γίνονται με ρίσκο και κόστος.

Ομως έτσι οι άνθρωποι εμπλέκονται σε όλη τη διαδικασία, γίνονται μέρος της. Πολλές φορές δυσανασχετούν, αλλά έτσι είναι: ή μαζί θα το σώσουμε ή το ζώο θα χαθεί, ή μαζί θα σωθούμε ή μαζί θα χαθούμε. Μερικοί αντιδρούν, μας λένε είστε υποχρεωμένοι, είναι η δουλειά σας. Το στοίχημα είναι να καταφέρεις να κάνεις τον άνθρωπο ενεργό, μέρος της λύσης, να μην του δίνεις τη λύση στο πιάτο. Και αυτό είναι που μας ενδιαφέρει.

• Υπάρχει προσωπικό κόστος σε όλα αυτά;

Προσωπικά θέλω να πω ότι δεν έχω θυσιάσει τίποτα. Κάνω αυτό που μου αρέσει και αγαπώ, οι απολαβές δεν είναι πάντα μόνο τα λεφτά... Σίγουρα το κάνω γιατί με συμφέρει, «τα καλά και συμφέροντα ταις ψυχαίς υμών» όπως λέγεται στη Λειτουργία. Κάνει καλό στην ψυχή μου, με φέρνει κοντά στους ανθρώπους, μου δημιουργεί απίστευτες δυσκολίες, αλλά μου δίνει χαρά και άρα με συμφέρει.

• Και αν κάτι τη νοιάζει, είναι η συνέχιση της προσπάθειας:

«Το θέμα όσων από μας έχουμε πολλά χρόνια στο τιμόνι της προσπάθειας είναι η διαδοχή. Εμείς βγήκαμε από μια συγκεκριμένη εποχή, τα περισσότερα σημερινά παιδιά είναι πιο στοχοπροσηλωμένα. Δεν έχουν την ευρεία αντίληψη για το τι συμβαίνει στον κόσμο. Εμείς ήμασταν “γαϊδούρια”, είχαμε αντοχές στην πολύωρη δουλειά, στις κακουχίες, σήμερα είναι πιο ευαίσθητοι οι νέοι για να αντεπεξέλθουν σε αυτό το επίπονο έργο. Αλλά δεν απελπίζομαι...».

«Το ΕΚΠΑΖ έκλεισε γιατί τα μέλη του είχαν κάκιστες σχέσεις μεταξύ τους»

Aπελευθέρωση βραχοκιρκίνεζου στον Σχινιά

Σε όλη αυτήν τη διαδρομή δεν έχουν λείψει οι επικρίσεις, που πολλές φορές αγγίζουν την πολεμική. Η κ. Γανωτή μάς μιλά και γι’ αυτές.

• Τι έγινε στην Αίγινα;

Η οργάνωση είχε τη μορφή Αστικής Μη Κερδοσκοπικής Εταιρείας και δεν είχαμε εύκολο τρόπο επίλυσης των προβλημάτων με μια διαδικασία. Με τον καιρό φάνηκαν οι διαφορετικές προσεγγίσεις που υπήρχαν, έγινε έντονος καβγάς και άσχημα πράγματα μεταξύ ανθρώπων που είχαμε πορευτεί μαζί πολύ καιρό... Η ομάδα που απέμεινε αλληλοεξοντώθηκε... παρήκμασε ραγδαία. Εχει μεγάλη σημασία να εκτιμάς και να αγαπάς τον συνεργάτη σου -και τη λέξη αγάπη δεν τη λέω για εντυπωσιασμό.

Εμείς εκεί δεν αγαπιόμασταν όλοι. Φύγαμε εμείς που αγαπιόμασταν και δημιουργήσαμε την ΑΝΙΜΑ. Καμιά φορά οι φιλόζωοι το ’χουν αυτό, αγαπάνε τα ζώα εντός εισαγωγικών και όχι τους ανθρώπους: ή αγαπάς τη ζωή ή δεν την αγαπάς, αλλιώς είναι ένα είδος ψυχολογικού προβλήματος.

Βλέπεις φιλόζωους να τσακώνονται με άσχημο τρόπο. Η καταρράκωση της αξιοπρέπειας του άλλου δεν ταιριάζει σε ανθρώπους που λένε ότι αγαπάνε τα ζώα. Το ΕΚΠΑΖ δεν το κλείσαμε εμείς, όπως βλέπω να λένε διάφοροι, δεν θα μπορούσαμε άλλωστε. Εκλεισε γιατί τα μέλη του είχαν κάκιστες σχέσεις μεταξύ τους.

Ιστορική φωτογραφία της δεκαετίας του 1980: ο πελεκάνος στην μπανιέρα του διαμερίσματός της, στα Εξάρχεια

• Οι επικρίσεις δεν σταματάνε εκεί.

Συνεργαζόμαστε με όποιον μπορεί να προσφέρει κάτι θετικό. Για να μπορείς να θεραπεύεις αυτά τα πλάσματα και να τα επανεντάξεις πρέπει να αξιοποιείς τα πάντα. Με αυτή τη λογική συνεργαζόμαστε με τους κυνηγούς, με το Αττικό Ζωολογικό Πάρκο και άλλους και πολλοί φιλόζωοι θεωρούν ότι κακώς το κάνουμε. Δεν υπάρχουν καλοί και κακοί άνθρωποι, υπάρχει λάθος και σωστό - κι εμείς τους έχουμε ανάγκη όλους για να κάνουμε τη δουλειά μας.

Οταν υπάρχει ένα τραυματισμένο πουλί, ένας γύπας ή ένα τσακάλι που δεν μπορώ να βρω τρόπο να έλθει στην ΑΝΙΜΑ, θα μιλήσω με τον θηροφύλακα τον οποίο πληρώνουν οι κυνηγετικοί σύλλογοι. Αν βάλω αποκλεισμούς, θα χάσω έναν πολύτιμο σύμμαχο.

Είμαστε ευγνώμονες για τη συνεργασία. Δεν τους μισούμε, ούτε όμως τους ξεπλένουμε, όπως μας κατηγορούν. Το να κάθομαι να λέω «κυνηγοί δολοφόνοι» δεν λύνει κανένα πρόβλημα. Δεν θα πάμε μαζί για κυνήγι, αλλά θα μας βοηθήσουν να σώσουμε ένα γεράκι. Βρίσκουμε κάτι κοινό και προσπαθούμε να τους εμπλέξουμε σε μια ιστορία θετική προς τη ζωή που μας κάνει όλους καλύτερους.

Μας κατηγορούν επίσης επειδή συνεργαζόμαστε με ανθρώπους που εκπαιδεύουν γεράκια, αλλά μας έχουν βοηθήσει να απελευθερώσουμε πουλιά που ήθελαν ειδική εκγύμναση. Το Αττικό Πάρκο μού έχει δώσει ζωοτροφές που δεν μπορούσαμε να βρούμε αλλιώς ή έχει χρηματοδοτήσει συμμετοχές μας σε διεθνή συνέδρια, μας βοηθάει στη μεταφορά ζώων προς απελευθέρωση. Αυτές οι συνεργασίες είναι μόνο προς όφελος της ζωής και της ελευθερίας. Ποτέ δεν δεχτήκαμε ένα ζώο να μείνει αιχμάλωτο ενώ θα μπορούσε να είναι ελεύθερο.

Μας ενδιαφέρει να διατηρηθεί η ελληνική πανίδα που σ’ αυτή τη χώρα υποβαθμίζεται ραγδαία. Και γι’ αυτόν τον λόγο ανοιγόμαστε σε πολύ διαφορετικούς χώρους, χωρίς αποκλεισμούς. Με κριτήριο να θεωρούμε τον άλλο έντιμο, να μπορούμε να τον εμπιστευτούμε: αυτή είναι η ελάχιστη βάση για συνεργασία, δεν χρειάζεται η ιδεολογική ταύτιση. Επιπλέον, ποτέ δεν σταματήσαμε να καταγγέλλουμε τη λαθροθηρία. Αντιθέτως.

Σ’ αυτή τη βάση ξεκινήσαμε συνεργασία με τη Δ’ Κυνηγετική Ομοσπονδία Στερεάς Ελλάδος, η οποία μας χρηματοδότησε τον πρώτο χρόνο στο στήσιμο της τεκμηρίωσης, με λήψη ακτινογραφιών, των αιτιών τραυματισμού των εισαγόμενων ζώων. Τα δεδομένα αυτής της διαδικασίας χρησιμοποιεί η Ορνιθολογική και όποια άλλη οργάνωση προστασίας τα χρειάζεται...

• Τι δείχνουν;

Αφ’ ενός ότι η κύρια αιτία τραυματισμού δεν είναι το κυνήγι, αφ’ ετέρου ότι η λαθροθηρία συνεχίζει να αφορά σημαντικά και αυστηρά προστατευόμενα είδη, στο 80% αρπακτικά πουλιά. Κανείς δεν είναι άμοιρος ευθυνών για την καταστροφή και τον πόνο στη φύση.

Η πλειονότητα των τραυματισμών που φτάνουν σε μας είναι από τροχαία, από καλώδια της ΔΕΗ, από τζάμια, από τις αγαπημένες μας γάτες. Ας αναλογιστούμε λοιπόν ο καθένας την ευθύνη του κι ας κάνουμε όσο περισσότερα μπορούμε για να αντισταθμίσουμε το αρνητικό μας αποτύπωμα.

 

 

ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ
Προστατευόμενη περιοχή η Γυάρος
Με υπουργική απόφαση που υπογράφηκε στις 4 Ιουλίου από την τότε ηγεσία του υπουργείου Περιβάλλοντος, λαμβάνονται μια σειρά μέτρα για την προστασία του νησιού και της θαλάσσιας ζώνης που το περιβάλλει.
Προστατευόμενη περιοχή η Γυάρος
ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ
Η φύση πεθαίνει και η ανθρωπότητα το γνωρίζει
Δραματική μείωση του πληθυσμού των άγριων ζώων καταγράφει η ετήσια έκθεση της WWF, κρούοντας τον κώδωνα του κινδύνου. Ο πλανήτης βρίσκεται σε κατάσταση έκτακτης ανάγκης και οι προσπάθειες που καταβάλλονται δεν...
Η φύση πεθαίνει και η ανθρωπότητα το γνωρίζει
ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ
Έκκληση στο υπ. Περιβάλλοντος για τη σωτηρία 180 ζώων στην Αίγινα
Τον προβληματισμό και την ανησυχία του εκφράζει ο Σύλλογος Προστασίας και Περίθαλψης Άγριας Ζωής ΑΝΙΜΑ, για τη φροντίδα περίπου 180 ζώων που βρίσκονται στις εγκαταστάσεις του ΕΚΠΑΖ στην Αίγινα. Μεταξύ των ζώων...
Έκκληση στο υπ. Περιβάλλοντος για τη σωτηρία 180 ζώων στην Αίγινα
ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ
Με μειωμένο τίμημα η αγροτική εκμετάλλευση σε δασικές εκτάσεις
Προθεσμία ώς τις 12 Ιουνίου έχουν οι ενδιαφερόμενοι πολίτες για να νομιμοποιήσουν δασικές, δημόσιες ή ιδιωτικές, εκτάσεις που έχουν εκχερσώσει μέχρι το 2007 και χρησιμοποιούν για αγροτικό ή κτηνοτροφικό σκοπό....
Με μειωμένο τίμημα η αγροτική εκμετάλλευση σε δασικές εκτάσεις
ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ
Καταργείται η... αναδάσωση σε καμένες καλλιέργειες
Με νομοθετική ρύθμιση το υπουργείο Περιβάλλοντος έρχεται να αποκαταστήσει ένα λάθος της διοίκησης που έγινε το 2007 και επί μια δεκαετία το έκρυβαν «κάτω από το χαλί». Πρόκειται για εκτάσεις με καλλιέργειες...
Καταργείται η... αναδάσωση σε καμένες καλλιέργειες
ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ
«Ακέφαλο» το πάρκο Αντώνης Τρίτσης
Στο πρωτόκολλο του υπ. Περιβάλλοντος παραδόθηκαν από την Παρασκευή τα «κλειδιά» του πάρκου «Αντώνης Τρίτσης», αφού ο Κ. Χατζηδάκης δεν φρόντισε να οριστεί νέα διοίκηση που θα διαδεχθεί την προηγούμενη.
«Ακέφαλο» το πάρκο Αντώνης Τρίτσης

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας