Παράκαμψη προς το κυρίως περιεχόμενο
WWF: Επιδεινούμενη η παγκόσμια πλαστική ρύπανση

Εκτιμάται πως σχεδόν 100 εκατομμύρια τόνοι πλαστικών απορριμμάτων διαφεύγουν στο περιβάλλον κάθε χρόνο - © Aleksandr Kurganov | Dreamstime.com

WWF: Επιδεινούμενη η παγκόσμια πλαστική ρύπανση

  • A-
  • A+
H παγκόσμια κρίση της πλαστικής ρύπανσης θα συνεχίσει να επιδεινώνεται εάν δεν υπάρξει συλλογική δράση από όλους όσους εμπλέκονται στην παγκόσμια αλυσίδα αξίας των πλαστικών, σύμφωνα με παγκόσμια έκθεση που έδωσε στη δημοσιότητα το WWF με τίτλο «Επιλύοντας το πρόβλημα της πλαστικής ρύπανσης μέσω της ανάληψης ευθυνών».

Όπως αναφέρεται στην έκθεση, τα τελευταία μόλις 18 χρόνια η τεράστια βιομηχανία πλαστικών έχει παραγάγει τόσο πλαστικό όσο είχε δημιουργήσει όλα τα προηγούμενα χρόνια. Κατά τον 21ο αιώνα, η χρήση του πλαστικού διαδόθηκε ευρέως, καθώς πρόκειται για ένα προϊόν φθηνό, εύπλαστο και ανθεκτικό. Έτσι, τα περισσότερα πλαστικά που παράγονται είναι μιας χρήσης και πετάγονται πολύ σύντομα.

Τουλάχιστον το 75% των πλαστικών που έχουν συνολικά παραχθεί παγκοσμίως είναι αυτή τη στιγμή απόβλητο. Και τουλάχιστον 1/3 από αυτά τα πλαστικά απόβλητα έχουν καταλήξει στη φύση, στο πόσιμο νερό και στις θάλασσες, εξαιτίας της κακής διαχείρισης των απορριμμάτων.

Εκτιμάται πως σχεδόν 100 εκατομμύρια τόνοι πλαστικών απορριμμάτων διαφεύγουν στο περιβάλλον κάθε χρόνο. Οι περισσότερες από αυτές τις ποσότητες είναι σχεδόν αδύνατο να ανακτηθούν και θα παραμείνουν στη θάλασσα ρυπαίνοντάς την. Επιπλέον, άλλες έρευνες εκτιμούν πως η πλαστική ρύπανση στα χερσαία οικοσυστήματα είναι τουλάχιστον 4 φορές μεγαλύτερη σε σχέση με τη θάλασσα.

Τα πλαστικά βλάπτουν τη ζωή

Κάθε χρόνο, άνθρωποι και ζώα καταπίνουν πλαστικά μαζί με το νερό ή την τροφή που λαμβάνουν, χωρίς να γνωρίζουμε ποιες μπορεί να είναι οι ακριβείς επιπτώσεις.

Σύμφωνα με επίσημες καταγραφές, τα πλαστικά απορρίμματα έχουν αποτελέσει αιτία τραυματισμού ή και θανάτωσης περισσότερων από 270 ειδών άγριας ζωής, ενώ οι εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου από την παραγωγή και την καύση πλαστικών αναμένεται να αυξηθούν κατά 50% τα επόμενα χρόνια.

Επιπρόσθετα, σε περιοχές ανεξέλεγκτης διαχείρισης πλαστικών αποβλήτων, η ζωή των κατοίκων έχει επηρεαστεί ιδιαίτερα αρνητικά. Αναπνευστικά, καρδιολογικά, νευρολογικά προβλήματα είναι οι βασικότερες επιπτώσεις.

Ανεπαρκείς ρυθμίσεις

Η παραγωγή πλαστικών δεν έχει ρυθμιστεί κατάλληλα για να ενσωματώνει τις ευθύνες για τις επιπτώσεις. Η παραγωγή παρθένου πλαστικού εξακολουθεί να αυξάνεται με ρυθμό 4% ετησίως, καθώς στην τιμή του πλαστικού δεν ενσωματώνεται το αρνητικό κόστος στη φύση και στην κοινωνία.

Επιπρόσθετα, τα εναλλακτικά στο πλαστικό προϊόντα είναι ακόμα περιορισμένα, κάτι που έχει ως αποτέλεσμα να μην έχει αναπτυχθεί ιδιαίτερα η συγκεκριμένη αγορά. Για παράδειγμα, στις ΗΠΑ το μερίδιο των βιοαποδομήσιμων πολυμερών στην αγορά είναι σχεδόν 100 φορές μικρότερο σε σχέση με τα τυπικά πλαστικά.

Οι μεταποιητές πλαστικών, δηλαδή οι βιομηχανίες πλαστικών ή οι εταιρίες που εμπορεύονται και χρησιμοποιούν πλαστικά, δεν έχουν την παρούσα στιγμή κανένα κίνητρο για να σχεδιάσουν πλαστικά προϊόντα πιο αποδοτικά και έτοιμα για επαναχρησιμοποίηση στο πλαίσιο της κυκλικής οικονομίας.

Πολλές φορές παρατηρείται το αντίθετο. Για παράδειγμα, στην Τανζανία μια από τις μεγαλύτερες εταιρίες αναψυκτικών αποφάσισε πρόσφατα να σταματήσει τη χρήση γυάλινων μπουκαλιών και να στραφεί σε πλαστικά. Ως αποτέλεσμα, ο όγκος των πλαστικών θα αυξηθεί σημαντικά, όπως επίσης και η πλαστική ρύπανση, καθώς στην Τανζανία το 90% των απορριμμάτων δεν διαχειρίζεται ορθά.

Ελλιπής διαχείριση

Η διαχείριση των πλαστικών απορριμμάτων αδυνατεί την παρούσα στιγμή να περιορίσει την πλαστική ρύπανση. Οι ανύπαρκτες ή μη αποδοτικές υποδομές συλλογής απορριμμάτων είναι ένα κρίσιμο στοιχείο που δυσχεραίνει τη διαχείριση των πλαστικών απορριμμάτων, κυρίως στις όχι τόσο ανεπτυγμένες χώρες.

Η ταφή ή αποτέφρωση των πλαστικών είναι σήμερα οι κυρίαρχες πρακτικές ανά τον κόσμο, και η ανάπτυξη συστημάτων ανακύκλωσης παραμένει μια ανοιχτή πρόκληση.

Η αγορά της ανακύκλωσης δεν έχει αναπτυχθεί ακόμα αρκετά και βασικός λόγος που συμβαίνει αυτό είναι η ακαταλληλότητα των συστημάτων ανακύκλωσης να συλλέξουν πλαστικά καλής ποιότητας (καθαρά, χωρίς προσμίξεις).

Η κατάσταση στην Ελλάδα

Η Ελλάδα παίρνει κάτω από τη βάση αναφορικά με τη διαχείριση των απορριμμάτων, καθώς βρίσκεται στις τελευταίες θέσεις μεταξύ των χωρών της ΕΕ σε ποσοστά ανακύκλωσης. Σύμφωνα με στοιχεία της Παγκόσμιας Τράπεζας, οι επιδόσεις της Ελλάδας στη διαχείριση των πλαστικών αποβλήτων φαίνονται στο παρακάτω σχήμα.

  

Όπως διαφαίνεται, η Ελλάδα εξακολουθεί να θάβει το μεγαλύτερο μέρος των πλαστικών αποβλήτων που δημιουργούνται, πράττοντας αναποτελεσματικά στο κομμάτι της ανακύκλωσης.

Η Ελλάδα χρειάζεται επίσης να προχωρήσει σε ορθή καταγραφή των πλαστικών απορριμμάτων που παράγονται και διαχειρίζονται στη χώρα, καθώς σήμερα εκτιμάται πως η απόκλιση μεταξύ των ποσοτήτων που εμφανίζονται στα κέντρα διαλογής ανακυκλώσιμων υλικών (ΚΔΑΥ) και των ποσοτήτων που αναφέρονται στις σχετικές εθνικές εκθέσεις είναι σημαντική.

Απαιτούνται συστημικές λύσεις

Χωρίς συστημικές αλλαγές, οδηγούμαστε σε διπλασιασμό της πλαστικής ρύπανσης των θαλασσών έως το 2030. Τα πλαστικά απόβλητα στις θάλασσες αναμένεται να φτάσουν τους 300 εκ. τόνους έως το 2030, δηλαδή σχεδόν 26.000 μπουκάλια πλαστικού ανά τετραγωνικό χιλιόμετρο.

Για να διαχειριστούμε σωστά την πλαστική ρύπανση χρειάζεται να συμμετέχουν όλες οι χώρες και να συμβάλλουν στο βαθμό που μπορούν. Η μείωση της κατανάλωσης πρωτογενούς πλαστικού και η δημιουργία ενός κλειστού συστήματος στην αλυσίδα αξίας των πλαστικών είναι κομβικά σημεία για να περιορίσουμε την πλαστική ρύπανση έως το 2030, σύμφωνα με την έκθεση του WWF.

H περιβαλλοντική οργάνωση προτείνει πέντε αρχές για τις συστημικές λύσεις που απαιτούνται που αφορούν τις κυβερνήσεις, επιχειρήσεις, τη βιομηχανία διαχείρισης αποβλήτων αλλά και τους τελικούς χρήστες:

  1. Μείωση στη χρήση πρωτογενών πλαστικών.
  2. Ανάληψη ευθύνης από κάθε συμβάλλοντα στο παγκόσμια πρόβλημα της ρύπανσης από πλαστικά, πάντα στο μερίδιο που αναλογεί.
  3. Μηδενική διαρροή πλαστικών στη φύση.
  4. Η επαναχρησιμοποίηση και ανακύκλωση να γίνουν ο κανόνας για τα πλαστικά στο τέλος κύκλου ζωής τους .
  5. Αντικατάσταση των πρωτογενών πλαστικών με δευτερογενή πλαστικά υλικά ή με μη-τοξικά, βιοαποδομήσιμα εναλλακτικά.
ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ
Διορθώνοντας το λάθος με νέα λάθη
Μπορεί να είναι πια κοινός τόπος ότι για την προστασία του περιβάλλοντος είναι απαραίτητη η μείωση της χρήσης του πλαστικού, όμως χρειάζεται μεγάλη προσοχή στις εναλλακτικές λύσεις που συχνά είναι εξίσου...
Διορθώνοντας το λάθος με νέα λάθη
ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ
Σολομώντεια λύση για την ΑΓΕΤ από το υπουργείο Περιβάλλοντος
Το υπουργείο Περιβάλλοντος προσπαθεί να εκτονώσει την αγανάκτηση των πολιτών, έπειτα από το μαζικό συλλαλητήριο του Σαββάτου, με αυστηροποίηση των ελέγχων, αλλά χωρίς την ανάκληση της άδειας για την καύση των...
Σολομώντεια λύση για την ΑΓΕΤ από το υπουργείο Περιβάλλοντος
ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ
Πέταξαν στα... απορρίμματα την καύση σκουπιδιών
«Φωνή λαού, οργή θεού» στον Βόλο. Με ένα ογκώδες συλλαλητήριο φώναξαν ένα διπλό «Οχι» στην καύση σκουπιδιών από την τσιμεντοβιομηχανία ΑΓΕΤ και στη δημιουργία εργοστασίου παραγωγής σκουπιδιών για καύση από τον...
Πέταξαν στα... απορρίμματα την καύση σκουπιδιών
ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ
Ένα ναυάγιο που πέρασε στα «ψιλά»
Την επιτακτική ανάγκη συγκρότησης ενός μηχανισμού πρόληψης και αντιμετώπισης θαλάσσιων ατυχημάτων στη χώρα υπενθυμίζει το Ινστιτούτο Θαλάσσιας Προστασίας Αρχιπέλαγος, με αφορμή την προσάραξη του φορτηγού...
Ένα ναυάγιο που πέρασε στα «ψιλά»
ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ
Ανοχύρωτη η Ελλάδα στον κίνδυνο ρύπανσης από θαλάσσιο ατύχημα
Αν κάτι διαφάνηκε ξεκάθαρα από το ναυάγιο που προκάλεσε τη ρύπανση του Σαρωνικού με πετρελαιοειδή ήταν η παντελής έλλειψη ενός αποτελεσματικού μηχανισμού διαχείρισης θαλάσσιων ατυχημάτων σε μια χώρα υψηλής...
Ανοχύρωτη η Ελλάδα στον κίνδυνο ρύπανσης από θαλάσσιο ατύχημα
ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ
Αδειάζουν βόθρους στην Πικροδάφνη!
Τον κίνδυνο που διατρέχει η υγεία περιοίκων και κολυμβητών από την παράνομη απόρριψη βοθρολυμάτων, είτε αυτοτελώς είτε μέσω αγωγών ομβρίων της ΕΥΔΑΠ, στο ρέμα της Πικροδάφνης, το οποίο έχει ετήσια, μόνιμη ροή,...
Αδειάζουν βόθρους στην Πικροδάφνη!

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας